PGS. TS Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng trường Đại học Phương Đông, đưa ra nhận định trên tại ngày hội khám phá các ngành học, nghề nghiệp – Future Fest, ngày 24/4.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường không được tăng chỉ tiêu tuyển sinh nếu có hơn 15% sinh viên thôi học ngay trong năm đầu. Ông Cương đánh giá con số này là có cơ sở.
Số liệu tổng hợp của Tập đoàn Giáo dục Văn Lang, dựa trên các nghiên cứu trong nước và quốc tế, cho thấy khoảng 50% sinh viên cảm thấy lựa chọn ngành học ban đầu chưa phù hợp. Trong đó, 15% muốn đổi ngành ngay từ năm nhất đại học.
“Đây là sự lãng phí rất lớn về cả thời gian và tiền bạc”, ông Cương nói.
Nguyên nhân dẫn đến chọn sai ngành, theo ông Cương là do học sinh chưa được định hướng nghề nghiệp tốt, chưa hiểu rõ bản chất ngành nghề và đưa ra quyết định dựa trên thông tin một chiều. Đặc biệt, rất nhiều học sinh chọn ngành theo ý bố mẹ.
Ông lấy ví dụ trường hợp cả nhà theo ngành Kế toán nên rất muốn con theo ngành đó. Thế nhưng sau khi vào học, sinh viên thấy không thích mà muốn theo đuổi các ngành ngôn ngữ. Nếu cố học, em này có thể đạt điểm thấp, thậm chí không thể ra được trường.
40 năm làm việc trong ngành Y, trong đó nhiều năm giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội, TS Đặng Thị Ngọc Dung, Viện Karolinska, Thụy Điển, cũng thấy vấn đề tương tự.
Không có khảo sát chính thức nào từ các trường Y về lựa chọn ngành, nghề của sinh viên. Tuy nhiên, theo bà Dung, rất nhiều gia đình muốn con học Y vì “đây là nghề có nhiều hào quang mà cả dòng họ chưa ai học”.
Bà Dung nhớ mãi một sinh viên do mình phụ trách bị trượt một môn ba lần. Đến năm thứ 5, em này nợ tới 5 môn chuyên ngành. Khi được hỏi, nam sinh bật khóc, thừa nhận không thích học Y mà muốn làm nhà văn, nhưng bị gia đình ép theo ngành. Áp lực từ bố mẹ quá lớn khiến em không dám tự ý chuyển trường, suy kiệt cả về thể chất và tinh thần.
“Những năm tháng tuổi trẻ lẽ ra phải được hạnh phúc thì em ấy lại sống trong khổ sở và vật vã với một ngành học không thuộc về mình”, bà Dung nhìn nhận.
Bà khuyên phụ huynh trở thành những “nhà đầu tư thiên thần”, đầu tư niềm tin và thông tin cho con, cùng con đặt câu hỏi để tìm hiểu ngành nghề yêu thích, thay vì áp đặt ước mơ của mình lên vai con.
Với học sinh, ông Cương khuyên tìm hiểu ngành nghề một cách thực chất, thay vì chỉ tham khảo thông tin qua website các trường đại học.
Ở ngày hội Future Fest, học sinh được nghe các chuyên gia đầu ngành chia sẻ thông tin, được “chạm tay” trực tiếp vào robot, mô hình công trình hay thử học một ngôn ngữ. Các trường khác cũng tổ chức nhiều hoạt động tương tự. Nếu tham gia, học sinh hình dung tốt hơn về ngành, nghề.
Nói thêm, bà Nguyễn Thị Liên, Giám đốc Chiến lược và Chuyển đổi, Công ty Cổ phần Công nghệ Viindoo, lưu ý học sinh tìm kiếm thông tin trên các nền tảng, diễn đàn về nghề nghiệp để xem mô tả công việc, yêu cầu tuyển dụng, mức lương… , thay vì lựa chọn cảm tính hoặc nghe theo lời khuyên của bố mẹ.
Còn nếu chọn sai, ông Cương cho rằng các sinh viên nên mạnh dạn thay đổi sớm, đồng thời trao đổi với giảng viên, gia đình để được hỗ trợ tìm hướng phù hợp.
Bà Liên đồng tình. Theo bà, điều quan trọng là dám thử và khi thử phải làm đến cùng, phát huy khả năng học hỏi, thích nghi. Khi không thấy hợp thì sinh viên có thể chuyển.
Ngày 4.6, tin từ Sở GD-ĐT TP.Cần Thơ cho biết, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026-2027 sẽ diễn ra từ ngày 28.6 - 1.7. Hiện thành phố ghi nhận có 45.231 học sinh lớp 9 đăng ký tham dự kỳ thi.
Điểm mới đáng chú ý của kỳ thi là áp dụng song song 2 phương thức thi tuyển (59 trường) và xét tuyển (32 trường). Việc lựa chọn hình thức nào là do các trường THPT chủ động đề xuất dựa trên các căn cứ thực tiễn.
Nhìn chung, các trường chọn xét tuyển do số lượng học sinh tốt nghiệp THCS trên địa bàn so với chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của trường không chênh lệch đáng kể. Việc tổ chức thi tuyển sẽ không phát huy được ý nghĩa sàng lọc. Ngược lại, còn tạo thêm áp lực thi cử không cần thiết cho học sinh và làm phát sinh chi phí, tăng khối lượng công việc đối với ngành giáo dục.
Trong khi đó, các trường thi tuyển chủ yếu tập trung tại các khu vực đông dân cư hoặc đô thị. Số lượng học sinh đăng ký dự tuyển lớn hơn nhiều so với chỉ tiêu tuyển sinh. Trong trường hợp này, việc tổ chức thi tuyển là cần thiết nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng. Đồng thời, hình thức thi tuyển sẽ giúp các nhà trường lựa chọn được những học sinh có năng lực học tập phù hợp với yêu cầu đào tạo.
Theo ông Danh Hoàng Nguyên, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.Cần Thơ, năm học 2026-2027, UBND thành phố quyết định tuyển sinh 32.304 học sinh vào lớp 10 công lập. Nếu so với số học sinh tốt nghiệp THCS hiện tại, thì có khoảng 10.000 em sẽ không vào được vào lớp 10 các trường THPT công lập.
Với hàng chục ngàn học sinh này, trên cơ sở xét học bạ, các em vẫn có thể học lớp 10 tại các trường tư thục. Phần còn lại sẽ vào 14 trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên trên địa bàn. "Tuy nhiên, học ngoài công lập nhiều khi có khó khăn về khoản học phí. Ngành giáo dục cũng lường trước là sẽ có phản ứng rất dữ dội từ phía cha mẹ các em", ông Nguyên chia sẻ.
Tối 2-7, Hội đồng tuyển sinh Đại học Duy Tân đã công bố điểm xét tuyển đại học năm 2026 cho các phương thức xét tuyển.
Theo đó, điểm xét tuyển = điểm thi 3 môn (theo tổ hợp xét tuyển) + điểm cộng (điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích) + điểm ưu tiên (khu vực và đối tượng).
Điểm xét tuyển theo kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đối với các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe và pháp luật bằng điểm sàn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đối với tất cả các ngành còn lại (trừ lĩnh vực sức khỏe và pháp luật) có điểm xét tuyển từ 15 điểm trở lên.
Đối với phương thức xét theo kết quả học tập THPT: ngành y khoa, răng - hàm - mặt, dược học có điểm xét tuyển từ 24 điểm trở lên; ngành điều dưỡng, kỹ thuật xét nghiệm y học có điểm xét tuyển từ 19,5 điểm trở lên; ngành luật, luật kinh tế có điểm xét tuyển từ 18 điểm trở lên.
Đối với tất cả các ngành ngoại trừ các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe và pháp luật có điểm xét tuyển từ 18 điểm trở lên.
Đối với phương thức xét theo kết quả kỳ thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức: các ngành y khoa, răng - hàm - mặt, dược học có điểm xét tuyển từ 700 điểm trở lên; các ngành điều dưỡng, kỹ thuật xét nghiệm y học có điểm xét tuyển từ 650 điểm trở lên.
Ngành kiến trúc, thanh nhạc không xét kết quả thi đánh giá năng lực, các ngành còn lại có điểm xét tuyển từ 600 điểm trở lên.
Đối với phương thức xét theo kết quả kỳ thi VSAT: các ngành y khoa, răng - hàm - mặt, dược học có điểm xét tuyển từ 300 điểm trở lên; các ngành điều dưỡng, kỹ thuật xét nghiệm y học có điểm xét tuyển từ 250 điểm trở lên.
Các ngành còn lại có điểm xét tuyển từ 225 điểm trở lên.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra trong 2 ngày 11-12/6, với quy mô hơn 1,22 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng gần 62.000 em so với năm trước và là kỳ thi có số lượng thí sinh lớn nhất từ trước đến nay.
Sau khi biết kết quả, thí sinh bắt đầu thực hiện việc đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng chính thức của năm 2026 trên Cổng thông tin tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong thời gian quy định.
Một số mốc thời gian quan trọng thí sinh cần lưu ý như sau:
- Từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7: Thí sinh đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống.
- Từ ngày 15/7 đến 17h ngày 21/7: Thí sinh thực hiện nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến.
- Từ ngày 4/8 đến 17h ngày 10/8: Các đơn vị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở đào tạo sẽ tiến hành xử lý nguyện vọng xét tuyển.
- Trước 17h ngày 13/8: Kết quả trúng tuyển đợt 1 được các trường công bố.
- Trước 17h ngày 21/8: Thí sinh phải hoàn thành xác nhận nhập học trực tuyến đợt 1
- Từ tháng 8 đến tháng 12/2026: Các cơ sở đào tạo sẽ tiếp tục tổ chức xét tuyển bổ sung (nếu còn chỉ tiêu) và cập nhật danh sách thí sinh trúng tuyển, nhập học theo quy định.
