Chiều 24.4, ban giám hiệu Trường tiểu học Lương Thế Vinh phường Bến Cát (TP.HCM) đã có quyết định điều chuyển công tác, làm công việc không tiếp xúc với học sinh trong thời gian 1 năm, đối với giáo viên L.T.M khi cô này phạt học sinh lớp 3 tự đâm kim tiêm vào tay do các lỗi như không đeo khăn quàng đỏ, nói chuyện trong lớp…
Trước đó, sự việc vỡ lở khi một phụ huynh trường này thấy con về nhà mệt mỏi, gặng hỏi mãi mới biết. Ngày 13.4, lãnh đạo Trường tiểu học Lương Thế Vinh ghi nhận ít nhất 5 học sinh đã từng tự chích vào tay mình theo cách ấy.
Là người làm giáo dục gần 20 năm, làm tham vấn tâm lý vài năm gần đây, tôi đã có dịp trò chuyện với hàng ngàn thầy cô, cha mẹ đang vật lộn với cảm giác bất lực trước học sinh, trước con cái. Tôi hiểu áp lực của việc quản lý một lớp học 40-50 em hiếu động, hiểu nỗi sợ bị đánh giá khi lớp thiếu kỷ luật. Tôi không viết bài này để thêm một tiếng nói phẫn nộ. Tôi viết vì đằng sau sự việc “rợn người” nói trên, có một quan niệm đang âm thầm vận hành trong tâm thức nhiều người làm các công việc chạm đến con người như giáo dục.
Triết gia Martin Buber, trong tác phẩm Ich und Du (1923), phân biệt hai cách con người có thể tương tác trong thế giới: “Tôi-Người” và “Tôi-Vật”. Trong quan hệ Tôi-Người, tôi đối xử với bạn như một chủ thể trọn vẹn, không thể bị rút gọn thành chức năng hay mục đích sử dụng. Trong quan hệ Tôi-Vật, bạn là một đối tượng có thể đo lường, phân loại, chỉnh sửa.
Buber không cho rằng quan hệ Tôi-Vật là xấu. Khi tôi vận hành một chiếc máy, quan hệ ấy là hợp lẽ. Điều ông cảnh báo là khi cách nhìn Tôi-Vật len lỏi vào những mối quan hệ lẽ ra phải là Tôi-Người, như giữa cha mẹ và con, giữa thầy và trò, thì những hành xử quan tâm và nhân bản bị đánh mất, và bạo lực trở thành một lựa chọn thuận tiện. Trong câu chuyện cô giáo phạt học trò bằng kim tiêm, nếu cô giáo đã xem học sinh là đối tượng, thì mọi đau đớn xảy ra với đối tượng ấy đều có thể quy về “lỗi của đối tượng”. Trong mắt của cô giáo ấy, đứa trẻ đã không còn là một con người đang loay hoay lớn lên, mà đã trở thành một đối tượng chờ được răn đe.
Tôi không viết bài này để buộc tội một cô giáo vừa vào nghề ba năm. Điều làm tôi đau lòng không phải một hành vi cá biệt như vậy, mà sâu hơn, tôi có cảm giác rằng những hành vi ấy nảy sinh từ một “mảnh đất tâm thức” đã tồn tại từ lâu.
Trong tâm thức một bộ phận không nhỏ thầy cô lẫn cha mẹ Việt Nam, đứa trẻ vẫn được hình dung như đất sét – hỗn độn chưa thành hình, chờ bàn tay người lớn nhào nặn thành hình dạng họ mong muốn. Tâm thức ấy nếu không được quân bình lại bằng tinh thần tôn trọng phẩm giá con người – dù con người ấy nhỏ bé đến đâu, nó có thể trở thành “giấy phép” để đàn áp một cách thô bạo bất cứ thứ gì không vừa khuôn.
Quan niệm “học sinh/trẻ em là đối tượng để uốn nắn” tồn tại vì nó tiện lợi. Khi tôi xem bạn là con người trọn vẹn, tôi phải dừng lại, phải hỏi, phải lắng nghe, phải thừa nhận giới hạn của bạn và của chính mình. Nhưng khi tôi xem bạn là đối tượng cần định hình, tôi chỉ việc thẳng tay áp dụng kỹ thuật và kỷ luật. Một lớp học 40 em mà xem mỗi em là một con người độc đáo thì có vẻ mệt quá, trong khi một lớp học 40 đối tượng cần quản lý thì cứ “theo đúng công thức” là được.
Đó là lý do vì sao khẩu hiệu “lấy học sinh làm trung tâm” được treo ở nhiều trường, nhưng kim tiêm lại vẫn xuất hiện trên bàn một giáo viên. Khẩu hiệu là ngôn từ bề mặt, trong khi tâm thái và quan niệm là nền tảng sâu bên trong. Khi nền tảng chưa thay đổi, khẩu hiệu chỉ là lớp sơn bóng bẩy bên ngoài.
Cô giáo trong câu chuyện trên sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật lẫn đạo đức nghề nghiệp, như mới đây, cô bị điều chuyển công tác, làm công việc không tiếp xúc với học sinh trong thời gian 1 năm. Tôi cũng mong những người làm việc với cô vẫn sẽ cân nhắc tất cả các phương diện của cô như một con người toàn vẹn chứ không phải một “đối tượng để xử lý” khác. Mặt khác, những người còn lại chúng ta – thầy cô, cha mẹ, nhà quản lý giáo dục, nhà tham vấn, bác sĩ… mọi nghề nghiệp làm việc chính với con người phải đối diện một câu hỏi khó hơn nhiều: Chúng ta có đang thật sự cư xử với mỗi người mình gặp như một con người trong công việc hàng ngày của mình không, hay đã quen xem họ như “đối tượng làm việc”?
Carl Rogers, nhà tâm lý học nhân bản đã dành cả đời để bảo vệ một điều đơn giản: Con người – bất kể tuổi tác, hành vi – xứng đáng được đón nhận vô điều kiện với phẩm giá của mình. Không phải chấp nhận mọi hành vi, mà là dù hành vi nào xảy ra, con người ấy vẫn là con người, không thể bị rút gọn thành hành vi và dán nhãn bằng một vài kết luận hạn hẹp.
Một đứa trẻ nói chuyện trong giờ học không phải là đứa ồn ào, mà là một con người đang học cách điều tiết bản thân và cần người lớn đồng hành. Khoảng cách giữa hai cách nhìn ấy quyết định cách tương tác nào là phù hợp ở lớp học. Khi nhìn học sinh như một con người, kỷ luật của giáo viên là đối thoại – có giới hạn, có hậu quả, nhưng vẫn trong không gian tôn trọng phẩm giá. Ngược lại, khi nhìn học sinh như đối tượng thì những thứ như kim tiêm, roi vọt, lời lăng mạ hay chửi mắng trở thành những lựa chọn “thích đáng”.
Không gian sự kiện được thiết kế như hành trình trải nghiệm thay vì buổi tư vấn tuyển sinh. Trước phần hội thảo, phụ huynh, học sinh đã tham quan hệ thống phòng học, phòng lab, studio; trao đổi với giảng viên theo hình thức 1-1 để giải đáp băn khoăn về ngành học, môi trường đào tạo.
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm là phiên đối thoại giữa phụ huynh và nhà trường.
Trước lo ngại về việc sinh viên tham gia OJT thực sự được giao việc hay "chỉ mang tính hình thức", ThS Lê Bình Trung (Phó giám đốc Trường đại học FPT cơ sở TP.HCM) cho biết OJT không phải là kỳ thực tập thuần túy mà là nơi sinh viên được hướng dẫn, tham gia làm việc tại doanh nghiệp.
Ông Trung cho biết trường có mạng lưới hơn 500 đối tác và triển khai OJT theo nhiều đợt để đảm bảo chất lượng. "Nếu mỗi năm có khoảng 4.000 sinh viên thì không phải tất cả đều tham gia cùng lúc. Chất lượng từng kỳ OJT phụ thuộc vào doanh nghiệp đối tác và năng lực tổ chức của nhà trường. Trong gần 20 năm qua, đây là một trong những giá trị cốt lõi chưa từng mai một của FPTU", ông nói.
Hay trong thời điểm AI là chủ đề nóng, nhiều phụ huynh không khỏi băn khoăn: "Kỹ sư phần mềm làm gì trong thời đại AI?". ThS Lâm Hữu Khánh Phương (Giảng viên Kỹ thuật phần mềm) cho biết: "Công việc của Kỹ sư phần mềm không chỉ là viết code mà còn thu thập yêu cầu, xây dựng sản phẩm, kiểm thử, bàn giao, bảo trì. Vậy nên dù AI có thể hỗ trợ các công việc lặp lại nhưng về tổng thể, kỹ thuật phần mềm vẫn giữ vai trò quan trọng và là chương trình đào tạo cốt lõi của FPTU".
Về khác biệt của chương trình Logistics tại FPTU, TS Nguyễn Hoàng Dũng (Chủ nhiệm bộ môn Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu) nhấn mạnh:"Điểm khác biệt lớn nhất là chương trình đào tạo được xây dựng với sự tham vấn từ doanh nghiệp. Sinh viên được 'nhúng' mình vào các chuyến kiến tập, dự án thực tế. Việc cọ xát liên tục giúp các em tích lũy kinh nghiệm tương đương 1 - 2 năm làm việc, khi còn ngồi trên giảng đường".
Ngoài ra, hội thảo còn mang đến góc nhìn rất khác của giảng viên FPTU. Theo ThS Phan Thùy Thiên Hương (Chủ nhiệm bộ môn tiếng Anh) mục tiêu của nhà trường không phải đào tạo ra những sinh viên giống giảng viên, mà là tạo điều kiện để người học vượt qua giới hạn của thế hệ đi trước.
"Tại FPTU, giảng viên không phải là 'trần nhà' của sinh viên. Bởi nếu chúng tôi là 'trần nhà' của sinh viên thì thế hệ sau sẽ không thể tiến bộ được", ThS Hương chia sẻ.
Bên cạnh nội dung về chương trình đào tạo, nhiều phụ huynh còn trao đổi trực tiếp cùng nhà trường về học phí, học bổng, cơ hội học tập quốc tế,…
Là phụ huynh tham dự hội thảo, chị Trần Anh Minh Chiêu (TP.HCM) quan tâm đặc biệt đến chuyên ngành Truyền thông đa phương tiện. Chị Minh Chiêu bày tỏ: "Điều tôi đánh giá cao là nhà trường chú trọng ứng dụng công nghệ và AI vào đào tạo. Tôi thấy chương trình đào tạo có thế mạnh về công nghệ, truyền thông trong môi trường doanh nghiệp, khả năng ứng dụng thực tiễn".
Tương tự, chị Huỳnh Bích Thùy (TP.HCM) - phụ huynh có con gái lớn đang học năm cuối ngành Quản trị kinh doanh tại FPTU và nay tiếp tục đưa con trai thứ hai đến tìm hiểu về trường chia sẻ:"Sau gần 4 năm quan sát con gái lớn học tập, tôi thấy quyết định vào FPTU là đúng đắn. Môi trường học tập giúp con trưởng thành hơn khi liên tục chủ động nghiên cứu, tìm hiểu kiến thức, dù áp lực nhưng kết quả xứng đáng".
Không chỉ phụ huynh, nhiều học sinh cũng dành mối quan tâm cho môi trường trải nghiệm thực tế tại FPTU.
Lê Huỳnh Hải Đăng, Trường THPT Nguyễn Khuyến (TP.HCM), cho biết em quan tâm đến lĩnh vực công nghệ vì thấy phù hợp với thế mạnh bản thân. "Đến hội thảo, mục tiêu có thêm thông tin về chương trình đào tạo và định hướng nghề nghiệp của em trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết", Đăng cho biết.
Trong khi đó, Nguyễn Cảnh Bé, Trường THPT Trịnh Hoài Đức (Bình Dương cũ), lại quan tâm đến Công nghệ tài chính và thích chương trình đào tạo có định hướng thực tiễn, giúp sinh viên kết nối với doanh nghiệp, tạo cơ hội làm việc để tích lũy kinh nghiệm ngay từ khi ngồi trên giảng đường.
Thông qua hoạt động trải nghiệm và đối thoại trực tiếp do FPTU tổ chức, phụ huynh, học sinh không tiếp nhận thông tin một chiều mà được trực tiếp quan sát, đặt câu hỏi, tìm thấy điểm giao giữa mục tiêu của gia đình và sứ mệnh của nhà trường, để từ đó có thêm cơ sở lựa chọn hành trình đại học phù hợp.
Đến thời điểm này, trong khi các trường ĐH đang thực hiện các bước quy trình xét tuyển thì nhiều trường CĐ đã hoàn tất nhiều đợt tuyển sinh và mời thí sinh nhập học của năm nay.
Gửi băn khoăn về Báo Thanh Niên, một số thí sinh cho biết vừa đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào trường ĐH, vừa đăng ký xét tuyển trường CĐ. Các nguyện vọng CĐ có được vừa thực hiện trên Hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT vừa tại các trường CĐ"
Trong khi chờ các trường ĐH xử lý nguyện vọng xét tuyển theo quy định chung của Bộ GD-ĐT, thí sinh nhận được giấy báo trúng tuyển mời nhập học tại trường CĐ. Thí sinh băn khoăn, việc đăng ký nguyện vọng CĐ trên Hệ thống xét tuyển chung của Bộ GD-ĐT có hợp lệ? Nếu thực hiện nhập học tại trường CĐ, thí sinh có còn cơ hội xét trúng tuyển vào bậc ĐH không?
Đây là tình huống nhiều thí sinh băn khoăn khi hệ thống trường CĐ, trung cấp đã thuộc chức năng quản lý nhà nước của Bộ GD-ĐT.
Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết về nguyên tắc thí sinh nhập học CĐ vẫn được xét tuyển bậc ĐH, quyền lợi xét tuyển vào ĐH của các thí sinh này trên hệ thống của Bộ GD-ĐT vẫn được đảm bảo. Tuy nhiên, thí sinh cân nhắc lựa chọn nơi học tập khi quyết định làm thủ tục nhập học, bởi khi làm thủ tục này người học cần thực hiện các nghĩa vụ, trong đó có nộp học phí.
Theo văn bản hướng dẫn công tác tuyển sinh năm 2026 trong giáo dục nghề nghiệp của Cục Giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên (Bộ GD-ĐT), ngày 3.3.2026 Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành quyết định công bố văn bản quy phạm pháp luật của Bộ trưởng thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ GD-ĐT tiếp tục được áp dụng toàn bộ, một phần; trong đó Thông tư số 05/2021 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định về Quy chế tuyển sinh và xác định chỉ tiêu tuyển sinh trình độ trung cấp, trình độ CĐ tiếp tục được áp dụng toàn bộ cho đến khi có văn bản khác thay thế hoặc bãi bỏ. Do đó, hiện nay các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tiếp tục thực hiện tuyển sinh trình độ trung cấp, CĐ theo quy định tại Thông tư số 05/2021.
Cũng theo văn bản này, Cục Giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên (Bộ GD-ĐT), khuyến nghị các trường CĐ tiếp tục đăng ký tham gia phần mềm tuyển sinh chung cùng với hệ thống giáo dục ĐH như một kênh tuyển sinh bổ sung, thực hiện đồng thời cùng với các hình thức tuyển sinh truyền thống khác để tăng hiệu quả hoạt động tuyển sinh của nhà trường. Với quy định này, các trường CĐ có thể tiếp nhận thí sinh đăng ký nguyện vọng trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT như một kênh bổ sung.
Theo Thông tư số 05/2021 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định về Quy chế tuyển sinh và xác định chỉ tiêu tuyển sinh trình độ trung cấp, trình độ CĐ, thời gian tuyển sinh của các trường CĐ và trung cấp được thực hiện một hoặc nhiều lần trong năm. Hình thức tuyển sinh gồm xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp giữa xét tuyển và thi tuyển.
Các trường được tự chủ xây dựng quy chế tuyển sinh, trong đó đảm bảo có các nội dung chính gồm: ngành nghề đào tạo, thời gian tuyển sinh, đối tượng tuyển sinh, hình thức tuyển sinh, chính sách ưu tiên tuyển sinh, ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (nếu có), lệ phí tuyển sinh, điều kiện thực hiện phương án tuyển sinh, kế hoạch tuyển sinh, thông báo tuyển sinh…
Quy chế tuyển sinh này cũng quy định, hiệu trưởng/chủ tịch hội đồng tuyển sinh trường CĐ và trung cấp trực tiếp xét duyệt danh sách thí sinh trúng tuyển do ban thư ký trình và ký giấy triệu tập thí sinh trúng tuyển tới nhập học. Trong giấy triệu tập ghi rõ kết quả dự tuyển của thí sinh và những điều kiện cần thiết đối với thí sinh khi nhập học.
Ngày 11.7, theo thông tin từ Sở GD-ĐT tỉnh Cà Mau, Sở đang xác minh nội dung lan truyền trên mạng xã hội liên quan thí sinh T.T.Q (học sinh lớp 12A1 Trường THPT Hồ Thị Kỷ) sử dụng điện thoại tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Trước đó, một trang mạng xã hội đăng tải thông tin cho rằng một thí sinh tên Q., học tại Trường THPT Hồ Thị Kỷ, có hành vi sử dụng điện thoại trong các buổi thi môn ngữ văn và toán.
Theo nội dung phản ánh, nhiều thí sinh cùng phòng nhìn thấy sự việc nhưng không dám báo với cán bộ coi thi. Sau đó, có người báo với nhà trường về việc thí sinh này sử dụng điện thoại và hôm sau điện thoại bị "tịch thu".
Ngay sau có thông tin phản ánh, Sở GD-ĐT tỉnh Cà Mau yêu cầu Trường THPT Hồ Thị Kỷ báo cáo về thông tin lan truyền trên mạng xã hội, đồng thời cung cấp quá trình và kết quả học tập của em T.T.Q.
Ngoài ra, Sở GD-ĐT tỉnh Cà Mau cũng chủ trì làm việc với lãnh đạo điểm thi, tổ kiểm tra, cán bộ coi thi và cán bộ giám sát các môn ngữ văn, toán tại phòng thi số 11, điểm thi 002 - Trường THPT Hồ Thị Kỷ. Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng nhà trường cũng được mời làm việc để làm rõ quá trình tổ chức kỳ thi tại điểm thi này.
Được biết, qua trao đổi và tường trình, các thành viên tham gia làm việc đều ghi nhận quá trình tổ chức thi tại điểm thi và phòng thi số 11 không có dấu hiệu bất thường như nội dung phản ánh trên mạng xã hội.
Kết quả học tập môn toán của em T. T.Q trong 3 năm THPT lần lượt đạt 8,5 điểm ở lớp 10, 9,3 điểm ở lớp 11 và 9,0 điểm ở lớp 12. Em Q. cũng là thành viên đội tuyển học sinh giỏi môn toán của trường dự thi cấp tỉnh.
Sở GD-ĐT tỉnh Cà Mau cho rằng, đối chiếu kết quả học tập, việc em T.T.Q đạt điểm 10 môn toán tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không có gì bất thường.
Mạng xã hội cũng đăng tải kết quả thi thử lần thứ nhất thí sinh này được 15,75 điểm, lần thứ 2 thì 27,75 điểm.
Theo dữ liệu điểm thi được chia sẻ trên mạng, thí sinh Q. đạt 10 điểm môn toán, 6 điểm môn ngữ văn, 4,10 điểm môn vật lý và 5,85 điểm môn hóa học. Người đăng tải nội dung cho rằng đây là điểm 10 môn toán duy nhất của Trường THPT Hồ Thị Kỷ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
