Đài Loan đã tuyên án tù với 4 cựu nhân viên của tập đoàn sản xuất chip TSMC trong vụ án liên quan đến cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại.
Trong đó, cựu kỹ sư Chen Li-ming bị phạt tù lên tới 10 năm. Ông bị cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại để phục vụ cho công việc sau này tại chi nhánh của Tokyo Electron (Nhật Bản) ở Đài Loan.
Ông Chen đã lợi dụng mối quan hệ với đồng nghiệp cũ để giúp công ty mới cạnh tranh giành thêm hợp đồng. Tòa án ở Đài Loan xác định Chen đã thu thập bí mật thương mại “nhằm phục vụ thành tích công việc cá nhân”.
Hành vi này được xác định tạo ra “rủi ro đối với bí mật thương mại của TSMC và ảnh hưởng đến an ninh kinh tế của Đài Loan”.
Ba người khác từng làm việc tại TSMC vào thời điểm xảy ra vụ việc cũng bị tuyên các mức án từ 2 đến 6 năm tù.
Tokyo Electron là nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip lớn cho TSMC. Chi nhánh của công ty này tại Đài Loan bị buộc phải bồi thường cho TSMC 3,2 triệu USD và bị phạt thêm 1,6 triệu USD.
Bên cạnh đó, một nhân viên của Tokyo Electron bị kết tội tiêu hủy chứng cứ sau khi xóa các tệp hình ảnh do ông Chen sao chép. Người này bị tuyên 10 tháng tù, cho hưởng án treo.
Tòa án cho rằng Tokyo Electron đã “không thực hiện đầy đủ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong việc giám sát nhân viên”.
Trước đó, Tokyo Electron cho biết đã sa thải ông Chen. Trong tuyên bố sau phán quyết, công ty khẳng định “nghiêm túc tiếp nhận kết luận của tòa”, đồng thời nhấn mạnh cuộc điều tra không phát hiện bằng chứng về sự liên quan mang tính tổ chức.
Công ty cũng cho biết các bí mật thương mại mà ông Chen thu thập không bị tiết lộ cho bên thứ ba và cam kết tăng cường giám sát hệ thống quản lý thông tin.
Tại cuộc gặp giữa ông Trump và các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa hôm 24.6 ở Điện Capitol, chủ nhân Nhà Trắng đã khẩu chiến với thượng nghị sĩ bang Louisiana Bill Cassidy, theo The Hill. Tranh cãi nổ ra vì ông Trump một mực bảo vệ quyết định phát động chiến dịch tấn công Iran, trong khi ông Cassidy cho rằng Nhà Trắng thiếu minh bạch trong việc cung cấp thông tin cho quốc hội về vấn đề này. Có lúc ông Trump đã yêu cầu ông Cassidy ngồi xuống.
Trước đó một ngày, Thượng viện Mỹ thông qua nghị quyết do đảng Dân chủ đề xuất nhằm ngăn chặn Tổng thống Trump ra lệnh thực hiện thêm hành động quân sự nhằm vào Iran. Nghị quyết được thông qua nhờ 4 phiếu ủng hộ từ phe Cộng hòa. Một nguồn thạo tin nói với CBS News rằng Tổng thống Trump rất bất mãn với các thành viên Cộng hòa, bao gồm ông Cassidy, vì đã làm việc với đảng Dân chủ trong việc xây dựng dự thảo nghị quyết.
Tổng thống Trump cũng tỏ ra không hài lòng vì thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski đến trễ vì vướng lịch trình đã lên kế hoạch trước đó. Tại cuộc họp, bà Murkowski đặt câu hỏi khi ông Trump từ chối ký dự luật về nhà ở vốn được lưỡng đảng ủng hộ. Trên mạng xã hội, ông Trump tuyên bố chỉ ký dự luật trên sau khi quốc hội bỏ phiếu thông qua dự luật SAVE America (tạm dịch: Cứu nước Mỹ) vốn là nghị trình ưu tiên của ông nhằm buộc cử tri phải xuất trình bằng chứng về quốc tịch khi đăng ký tham gia bầu cử.
Các lãnh đạo Cộng hòa tại quốc hội đã nhiều lần khẳng định dự luật SAVE America không nhận được đủ sự ủng hộ để qua ải Thượng viện. Và bà Murkowski cho rằng hành động trên của Tổng thống Trump không có lợi cho chính quyền lẫn nước Mỹ. Hôm qua, ông Trump tiếp tục đẩy các thành viên Cộng hòa vào thế khó khi đưa ra gói ngân sách bổ sung, trong đó có chiến phí cho cuộc xung đột ở Iran.
"Chúng ta đã chi rất nhiều tiền. Nhưng khi chúng ta cần họ giúp một việc nhỏ, họ lại nói không, chúng tôi không muốn giúp", Tổng thống Trump phát biểu trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục ngày 22.6.
"Thật là một điều ngu ngốc khi nói như vậy, bởi vì chúng ta hoàn toàn có thể nói điều đó với họ nếu muốn, và chúng ta có thể sẽ làm vậy", AFP dẫn lời ông Trump nói.
Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa ông Trump và NATO tiếp tục căng thẳng vì chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran. Ông Trump từng đe dọa rút khỏi liên minh và cân nhắc giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu, sau khi một số nước thành viên từ chối cho máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận để tấn công Iran. Đến tháng 4, các nước NATO cũng không ủng hộ kế hoạch phong tỏa các cảng Iran của Mỹ.
Trong nhiều năm, ông Trump thường xuyên chỉ trích các đồng minh châu Âu, cho rằng các nước phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ trong vấn đề an ninh, song chi chưa đủ cho quốc phòng. Ông lập luận Mỹ đã gánh trách nhiệm lớn hơn nhiều so với phần đóng góp của các nước thành viên khác của NATO.
Bất chấp mối quan hệ căng thẳng với liên minh, ông Trump dự kiến sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng tới.
Gần đây, tại cuộc họp bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels (Bỉ), Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng tuyên bố Washington sẽ rà soát lại sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu. Ông cảnh báo lực lượng Mỹ có thể bị cắt giảm tại những nước không đáp ứng mục tiêu chi tiêu quốc phòng, theo The Guardian.
Theo ông Hegseth, đây sẽ là "một cuộc đánh giá thực chất", trong đó mức đóng góp của Mỹ cho NATO sẽ phụ thuộc vào việc các thành viên khác có thực hiện cam kết quốc phòng hay không. Ông nhấn mạnh với Washington, NATO trong tương lai phải là "con đường 2 chiều".
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn các thành viên NATO ở châu Âu đi đầu trong việc bảo vệ lục địa, đồng thời từng bước nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035. Hầu hết các nước thành viên, ngoại trừ Tây Ban Nha, đã nhất trí về nguyên tắc với mục tiêu này tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague (Hà Lan) năm 2025.
"Đây là một cuộc đánh giá mà một số quốc gia sẽ thất bại, trong khi những nước khác sẽ vượt qua xuất sắc", ông Hegseth nói và hàm ý Mỹ có thể rút bớt lực lượng khỏi những nước chi tiêu quốc phòng thấp hoặc khó đạt các mục tiêu dài hạn.
Cuối tuần qua, Đài CNN tường thuật: Trong bối cảnh các cuộc khủng hoảng chính sách đối ngoại vẫn tiếp diễn trên toàn cầu và chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chật vật tìm kiếm thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Iran, Bộ Ngoại giao Mỹ gần đây đã hoàn tất việc sa thải gần 250 viên chức ngoại giao chỉ thông qua một email (thư điện tử) ngắn gọn.
"Việc chấm dứt công tác của quý vị theo diện cắt giảm nhân sự sẽ có hiệu lực từ hôm nay. Xin cảm ơn một lần nữa vì những đóng góp của quý vị cho Bộ Ngoại giao Mỹ" - một phần bức thư viết.
Các đợt cắt giảm nhân sự (RIF) được khởi động từ tháng 7 năm ngoái cũng ảnh hưởng tới hơn 1.000 công chức, đồng thời dẫn tới việc sa thải toàn bộ nhân sự ở một số văn phòng mà các cựu quan chức cho rằng lẽ ra có thể hỗ trợ cố vấn về cuộc chiến với Iran - cuộc xung đột đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với kinh tế Mỹ và toàn cầu.
Bộ Ngoại giao Mỹ liên tục khẳng định các đợt cắt giảm này nhằm loại bỏ sự chồng chéo trong bộ máy và rằng công việc liên quan tới các vấn đề trọng yếu vẫn được duy trì và chuyển sang các văn phòng khác.
Ngoài các vụ sa thải, hàng loạt viên chức ngoại giao kỳ cựu với nhiều thập niên kinh nghiệm cũng đã nghỉ hưu.
Gần một chục cựu quan chức trao đổi với CNN cho biết rõ ràng chính quyền Tổng thống Trump không còn các cơ hội thăng tiến hay bổ nhiệm lên vị trí cao hơn dành cho các nhà ngoại giao chuyên nghiệp, như chức đại sứ, khiến họ gần như không còn lựa chọn nào trong một hệ thống được mô tả là "thăng tiến hoặc rời đi".
"Số lượng người chọn rời đi là chưa từng có" - ông David Kostelancik, người nghỉ hưu sau 36 năm phục vụ trong ngành ngoại giao, nhận định.
Hiệp hội Ngoại vụ Mỹ ước tính khoảng 2.000 viên chức ngoại giao đã rời Bộ Ngoại giao nước này trong năm ngoái.
Trong khi đó, hơn 100 vị trí đại sứ trên khắp thế giới - bao gồm tại Trung Đông, Ukraine và Nga - hiện chưa chính thức có đại sứ được Thượng viện Mỹ phê chuẩn, khiến Mỹ tụt lại khá xa so với các đối thủ như Trung Quốc.
Dù Bộ Ngoại giao Mỹ đã bắt đầu tuyển thêm các nhà ngoại giao mới, các cựu quan chức cho rằng việc mất đi đội ngũ nhân sự dày dạn kinh nghiệm sẽ để lại hậu quả sâu rộng đối với việc thực hiện các ưu tiên của Mỹ, không chỉ hiện tại mà còn trong nhiều năm tới.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho rằng nhận định cơ quan này đang bị "rút ruột" là sai sự thật, đồng thời bác bỏ ý kiến cho rằng việc mất hàng trăm nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm sẽ ảnh hưởng tới khả năng thực hiện các ưu tiên của Mỹ.
Ông Pigott khẳng định các đợt cắt giảm nhân sự "không gây ra bất kỳ tác động tiêu cực nào tới khả năng ứng phó với các hoạt động, lập kế hoạch hay triển khai nhiệm vụ phục vụ người dân Mỹ" của cơ quan này.
