Với Weijia Jiang, chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, bữa tiệc dành cho các phóng viên chuyên trách Nhà Trắng tối 25/4 bắt đầu một cách suôn sẻ theo kịch bản. Suốt 8 tháng trước đó, cô đã dồn hết tâm sức cho buổi tiệc, hy vọng nó sẽ giúp khôi phục mối quan hệ với chính quyền Tổng thống Donald Trump và báo giới.
Hơn 2.500 nhà báo và khách mời tham dự sự kiện tại khách sạn Washington Hilton, từ các giám đốc điều hành, người nổi tiếng, đại sứ cho đến các thành viên nội các như Phó tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio cùng nhiều người khác.
Khách mời quan trọng nhất chính là ông Trump, người đã tẩy chay bữa tiệc thường niên dành cho các phóng viên chuyên trách Nhà Trắng suốt 15 năm qua. Đây là lần đầu tiên ông xuất hiện tại sự kiện với tư cách Tổng thống Mỹ.
Ngồi cạnh Tổng thống tại bàn danh dự trên sân khấu, nhà báo gốc Hoa này vui vẻ trò chuyện với ông Trump. Cô kể rằng tâm trạng của ông Trump lúc đó dường như rất tốt. Những người ngồi xung quanh tán gẫu về lần gần nhất ông Trump tham dự tiệc chiêu đãi phóng viên chuyên trách Nhà Trắng trong nhiệm kỳ của tổng thống Barack Obama.
“Cô biết không, mọi người cứ nghĩ tôi bực mình vì mấy trò đùa của ông Obama. Nhưng thực ra không phải đâu”, Jiang kể lại lời ông Trump nói với cô, vào thời điểm chuyên gia tâm lý Oz Pearlman, người được Jiang mời đến bữa tiệc, đến chào Tổng thống.
Pearlman trình diễn một màn ảo thuật nhỏ với Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt và muốn Tổng thống cùng Jiang chứng kiến. Leavitt dự kiến sinh con trong vài ngày tới và Pearlman khẳng định sẽ đoán được tên đứa bé.
“Không đời nào anh ta làm được. Rất ít người biết cái tên đó. Đó là điều không thể”, Leavitt nói với Jiang.
Tất cả cùng theo dõi màn trình diễn của Pearlman. Đệ nhất phu nhân Melania Trump, ngồi bên trái Leavitt, tỏ ra rất hào hứng. Sau khi Pearlman cho Đệ nhất phu nhân Melania và Leavitt xem tờ giấy có ghi một cái tên, vẻ mặt ngỡ ngàng xen lẫn thích thú của Thư ký báo chí Nhà Trắng là hình ảnh cuối cùng còn đọng lại trong tâm trí của Jiang trước khi mọi thứ trở nên hỗn loạn.
“Đúng khoảnh khắc đó, chúng tôi nghe thấy tiếng huyên náo. Tôi nhìn xuống phía khán phòng và nghĩ có lẽ ai đó đang la ó gây rối. Nhưng tôi không thấy ai như vậy”, Jiang kể.
Đó là lúc Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ thành phố Torrance tại bang California, đấu súng với các mật vụ tại khu vực bên ngoài phòng tiệc, cách bàn của Jiang và ông Trump vài trăm mét. Allen mang theo một khẩu súng săn, một súng ngắn cùng nhiều dao đã lao qua chốt an ninh thứ nhất, trước khi bị mật vụ Mỹ ngăn chặn, khống chế.
Tổng thống Trump nói rằng ông ban đầu tưởng những tiếng súng bên ngoài là “tiếng khay rơi”. Trước khi Jiang có thể hiểu chuyện gì đang xảy ra, các đặc vụ vũ trang lao về phía bàn danh dự. Họ từ mọi hướng chạy lên sân khấu, nhanh chóng thiết lập vòng vây bảo vệ quanh dãy bàn chính. Jiang cùng lúc đó nghe thấy những tiếng hét lớn “nằm xuống, tất cả nằm xuống”.
“Tôi lập tức rời ghế, bám theo ông Trump khi thấy Tổng thống đã nằm rạp xuống sàn. Tôi cũng quỳ rạp, sau đó bò bằng cả tay và đầu gối”, cô cho biết. “Chúng tôi được đưa ra khu vực phía sau sân khấu”.
Jiang tới khu vực chờ, nơi các nhà sản xuất chương trình đang xem các đoạn video trực tiếp tình hình bên trong phòng tiệc. Ngoài các đồng nghiệp, bên trong căn phòng còn có cha mẹ, chồng và con gái 7 tuổi của cô.
“Tôi run rẩy rà soát các màn hình để tìm họ. Tôi hỏi bất cứ ai có thể nghe thấy: Chuyện gì vậy? Có việc gì thế? Có ai bị thương không?”, cô cho hay. “Trong sự nghiệp, tôi từng đưa tin về nhiều vụ xả súng và giết người. Nhưng đây là lần đầu tiên tôi thấy mình ở phía bên kia của họng súng. Không ai có thể chuẩn bị tâm lý cho điều này”.
Tin tức và bài đăng trên mạng xã hội chưa được kiểm chứng lúc đó nói rằng có kẻ nổ súng, nhưng thông tin duy nhất Jiang nhận được là Tổng thống muốn chương trình tiếp tục. Một lúc sau, Jiang trở lại sân khấu để trấn an khách mời. Ngay sau đó, một nhân viên tiền trạm thông báo rằng Tổng thống muốn gặp cô.
Khi thấy Jiang, mọi người hỏi thăm tình hình của cô. Jiang khi đó nghe thấy loáng thoáng ai đó nói rằng “chúng ta sẽ về Nhà Trắng”. Dù ban đầu còn do dự, Tổng thống cuối cùng đã đồng ý chuyển sang tổ chức một buổi họp báo khẩn tại Nhà Trắng sau đó 30 phút.
“Tôi đã thông báo điều này với cả khán phòng. Mọi người bật cười vì tưởng đùa. Tôi phải khẳng định đó không phải trò đùa”, cô kể, trước khi đi cùng đoàn xe của Tổng thống tới Nhà Trắng.
Tổng thống Trump quả quyết rằng sẽ tổ chức lại tiệc tối này trong vòng 30 ngày tới. “Hãy chờ xem sao. Còn về tên con gái của Leavitt, tôi đã nhìn thấy nó rồi. Nhưng tôi vẫn chưa có cơ hội để xác nhận lại”, Jiang nói.
Trước khi gây án, nghi phạm Allen đã gửi email cho người thân, tuyên bố mục tiêu mà anh ta nhắm tới là “các quan chức chính quyền, được ưu tiên theo cấp bậc từ cao xuống thấp”. Trong thư, Allen nói lực lượng thực thi pháp luật, nhân viên khách sạn và khách tham dự không phải là mục tiêu trực tiếp, song vẫn có thể bị tấn công nếu cần thiết để tiếp cận những người anh ta nhắm tới.
Cơ quan Quản lý Eo biển Vùng Vịnh (PGSA) của Iran ngày 20/5 đã xác định vùng quản lý giám sát đối với eo biển Hormuz.
Trong một thông báo đăng trên tài khoản X chính thức, PGSA xác định vùng quản lý là "đường nối núi Mubarak ở Iran và phía nam Fujairah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, ở phía đông của eo biển, kéo dài đến đường nối điểm cuối của đảo Qeshm ở Iran và Umm Al Quwain thuộc Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, ở phía tây của eo biển”.
"Việc di chuyển trong khu vực này để đi qua eo biển Hormuz yêu cầu phải có sự phối hợp với PGSA và phải xin giấy phép từ cơ quan này", thông báo cho biết thêm.
Iran đã đóng cửa một phần eo biển Hormuz kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel nổ ra hồi cuối tháng 2.
Iran bắt đầu áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn nhiều sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố duy trì lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran vốn triển khai từ ngày 13/4.
Trong bối cảnh đó, Iran đã thành lập PGSA như một thể chế mới để điều tiết và giám sát lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Trong bài đăng đầu tiên trên X, cơ quan này tuyên bố sẽ cung cấp các cập nhật theo thời gian thực về các hoạt động ở eo biển Hormuz, cũng như các diễn biến đang diễn ra liên quan đến quản lý vận tải hàng hải.
Theo các quan chức Iran, kênh liên lạc mới này là một phần của hệ thống vận hành rộng lớn hơn được thiết kế nhằm cải thiện sự phối hợp với hoạt động vận tải hàng hải thương mại.
Theo cơ chế này, các tàu thuyền có ý định đi qua eo biển sẽ nhận được các thông báo điện tử trực tiếp nêu rõ các quy tắc, quy định áp dụng và các yêu cầu về thủ tục trước khi quá cảnh.
Trong một diễn biến khác, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm qua cho biết, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đang gia tăng theo các thỏa thuận mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc quá cảnh qua tuyến đường thủy chủ chốt này.
Theo IRGC, đã có tổng cộng 26 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong vòng 24 giờ qua, bao gồm tàu chở dầu, tàu container và các tàu thương mại khác.
Bộ tư lệnh Hải quân IRGC, cơ quan kiểm soát eo biển phối hợp với quân đội Iran, cho biết thêm tất cả hoạt động quá cảnh đều diễn ra với sự phối hợp của Hải quân IRGC và lực lượng này đã bảo đảm an ninh cho việc qua lại eo biển.
Iran tuyên bố sẽ tiếp tục kiểm soát việc quá cảnh qua eo biển Hormuz bằng cách cấm hoặc hạn chế các tàu thuyền của đối phương và thu phí đối với các tàu thuyền khác muốn được đi qua an toàn.
Tehran cũng cho thấy họ sẽ sẵn sàng mở cửa trở lại eo biển như một phần của một thỏa thuận đảm bảo việc chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột với Mỹ và Israel, dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt cũng như phong tỏa đối với Iran.
Công bố kế hoạch sau cuộc họp "AZEC Plus" thuộc sáng kiến Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 15.4 cho biết quy mô hỗ trợ tương đương khoảng 1,2 tỉ thùng dầu, tương ứng gần một năm nhập khẩu dầu thô của ASEAN.
Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo Philippines, Malaysia, Singapore, Thái Lan và một số nước khác trong khu vực.
"Chúng tôi có mối liên kết chặt chẽ với các nước châu Á thông qua chuỗi cung ứng và nhiều kênh khác, và chúng tôi phụ thuộc lẫn nhau. Việc hỗ trợ chuỗi cung ứng của châu Á cũng sẽ thúc đẩy nền kinh tế Nhật Bản", bà Takaichi nói.
Gói hỗ trợ nêu trên sẽ được triển khai thông qua các tổ chức tài chính do chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn như Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Công ty bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nhật Bản (NEXI), nhằm hạn chế tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng của Tokyo, theo Reuters.
Theo kế hoạch, Nhật Bản sẽ cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp địa phương để mua các nguồn năng lượng thay thế như dầu thô từ Mỹ, đồng thời tài trợ và cho vay đối với các doanh nghiệp và chính phủ nằm trong chuỗi cung ứng của Tokyo. Gói hỗ trợ cũng bao gồm đầu tư xây dựng cơ sở lưu trữ nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tăng dự trữ năng lượng cho các nước đối tác.
So với Nhật Bản, nhiều quốc gia Đông Nam Á có dự trữ dầu mỏ hạn chế, khiến nguồn cung dầu thô và các sản phẩm như naphtha - nguyên liệu chính sản xuất nhựa - dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt khi thị trường biến động.
Những gián đoạn sản xuất tại Đông Nam Á gần đây đã làm dấy lên lo ngại trong ngành y tế Nhật Bản, vốn phụ thuộc vào khu vực này để cung ứng các vật tư như hộp đựng, ống nghiệm và găng tay.
Theo Cơ quan tài nguyên và năng lượng Nhật Bản, khoảng 90% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển tới châu Á. Nhật Bản cho biết đã bảo đảm đủ nguồn naphtha cho khoảng 4 tháng nhu cầu nội địa, song ngày càng nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng gián đoạn nguồn cung.
Trước đó, ngày 14.4, chính phủ Nhật Bản cũng thông báo kế hoạch giải phóng thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia, bắt đầu từ đầu tháng 5.
Trả lời câu hỏi về khả năng các nước đề nghị tiếp cận kho dự trữ dầu của Nhật sau cuộc họp AZEC Plus, bà Takaichi từ chối bình luận, đồng thời nhấn mạnh khuôn khổ hỗ trợ mới không liên quan đến việc giải phóng dự trữ dầu và sẽ không ảnh hưởng đến nguồn cung trong nước.
Bộ Quốc phòng Nga thông báo tính từ 21h ngày 6/5 đến 7h hôm nay, lực lượng phòng không trực chiến đã đánh chặn 347 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine ở hơn 20 khu vực, trong đó có tỉnh Moskva, cũng như biển Azov, Caspi và biển Đen. Cơ quan này không nêu tổng số phi cơ đối phương triển khai.
Nhiều tiếng nổ, chưa rõ là tên lửa phòng không kích hoạt hay UAV lao xuống mục tiêu, đã vang lên tại một số vùng ở Nga trong đêm, trong đó có tỉnh Moskva, Bryansk, Tver, Rostov, Samara và Tula.
Các tài khoản phân tích thông tin nguồn mở tại Ukraine cho biết UAV đã nhắm vào tổ hợp sản xuất và hậu cần Nara ở thị trấn Naro-Fominsk, cách thủ đô Moskva khoảng 70 km về phía tây nam. Đây là cơ sở trực thuộc Bộ Quốc phòng Nga, có diện tích 2 km2 và được sử dụng để cất trữ, phân phối vật tư quân sự.
Video được đăng trên mạng xã hội cho thấy một số đám khói bốc lên tại khu vực gần trung tâm hậu cần Nara sau cuộc tấn công.
Thị trưởng Moskva Sergey Sobyanin cho biết 11 UAV bị bắn hạ khi đang bay về hướng thành phố, nhưng không đề cập thông tin cơ sở hậu cần Nara bị tấn công.
Tại tỉnh Bryansk, UAV Ukraine đánh trúng hai tòa chung cư và làm hư hại hơn 20 căn hộ. Tỉnh trưởng Bryansk Alexander Bogomaz cho biết 13 người đã bị thương, trong đó có một trẻ em. Ở thị trấn Rzhev thuộc tỉnh Tver, giới chức địa phương nói UAV Ukraine đã làm hư hại ba tòa nhà dân cư, khiến 350 người phải sơ tán.
Cuộc tập kích quy mô lớn của Ukraine còn làm gián đoạn hoạt động hàng không ở Nga. Cơ quan Vận tải Hàng không Nga đã hạn chế hoạt động ở hàng chục sân bay.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine cùng ngày tuyên bố hạ được 92 trong tổng số 102 UAV do Nga phóng. 8 máy bay đã đánh trúng 6 địa điểm, mảnh vỡ của UAV rơi xuống 4 khu vực, chưa rõ tung tích của hai chiếc còn lại. Giới chức Ukraine cho biết các cuộc tập kích của Nga trong một ngày qua đã khiến 13 người thiệt mạng và 54 người bị thương.
Các cuộc tấn công của Ukraine diễn ra giữa lúc Nga đang tăng cường an ninh trước khi lễ Duyệt binh Chiến thắng được tổ chức trên Quảng trường Đỏ ngày 9/5. Giới chức Nga có kế hoạch cắt Internet, đóng cửa sân bay và áp đặt các hạn chế trên khắp thủ đô Moskva.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết lễ duyệt binh năm nay sẽ không huy động những đội hình xe cơ giới như các năm trước vì "tình hình tác chiến".
Nga đã tuyên bố ngừng bắn trong ngày 8-9/5 và bày tỏ hy vọng Ukraine sẽ làm điều tương tự. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bác bỏ đề xuất này, gọi đây là nỗ lực nhằm bảo vệ lễ duyệt binh và thủ đô Moskva khỏi nguy cơ bị Ukraine tập kích.
Quân đội Nga hôm 6/5 cảnh báo sẽ tấn công trả đũa nhằm vào thủ đô Kiev, với mục tiêu là "các trung tâm ra quyết định", nếu Ukraine làm gián đoạn hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng.
