Nơi con nước hòa mình với cửa đại, dòng sông Trà không chỉ là cảnh quan thiên nhiên mà còn là mạch sống nuôi dưỡng những phận người lam lũ, giúp họ dựng xây cuộc sống ấm no.
Gần 40 năm qua, vợ chồng ông Huỳnh Thống (60 tuổi) và bà Phạm Thị Lượm (57 tuổi, ở xã Tịnh Khê) vẫn đều đặn mưu sinh bằng nghề đánh bắt cá ở đoạn cuối sông Trà. Với họ, con sông không chỉ là nơi kiếm sống mà còn là một phần ký ức, gắn bó từ những ngày đầu lập gia đình.
Ông Thống nhớ lại, thuở mới cưới, hai vợ chồng bắt đầu bằng chiếc lưới đơn sơ, ngày ngày thả lưới trên dòng nước đục phù sa. “Nghề này nuôi sống cả gia đình tôi, lo cho con cái ăn học nên người”, ông Thống nói, giọng trầm ấm.
Theo lời những bậc cao niên, trước đây vùng cửa đại là nơi hội tụ của nhiều loài cá. Mỗi buổi chiều, cá đối từ biển theo dòng nước ngược lên, gặp dòng sông Trà chảy ra, từng đàn cá dày đặc nhảy lên mặt nước trắng xóa cả khúc sông. Khung cảnh ấy giờ chỉ còn trong ký ức.
“Khi trước cá nhiều lắm, chỉ cần thả lưới chưa tới 2 tiếng là đủ cá mang ra chợ bán”, bà Lượm kể. Cá ngạnh, cá úc, cá đối… từng là những loài quen thuộc, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Nay nguồn lợi thủy sản giảm dần nhưng ông bà vẫn gắn bó với nghề, bởi đó là kế sinh nhai duy nhất.
Mỗi ngày từ 5 giờ, ông bà đã ra sông, đến khoảng 8 giờ thì quay về mang cá ra chợ. Những mẻ cá hôm nay không còn dày như trước nhưng vẫn đủ để duy trì cuộc sống. “Cá hanh, cá dối, cá móm, cá hồng… còn gì bán nấy, miễn có đồng ra đồng vào”, bà Lượm nói.
Không chỉ có nghề đánh bắt, những bãi bồi giữa dòng sông Trà còn mở ra hướng sinh kế khác cho người dân. Ông Nguyễn Bé (59 tuổi, ở xã Tịnh Khê) là một trong những người gắn bó lâu năm với nghề nuôi vịt và trồng trọt trên bãi bồi.
Hiện ông nuôi hơn 2.500 con vịt cỏ lấy trứng, đồng thời canh tác hơn 1 ha bí đỏ. Mỗi sáng, ông chèo ghe ra trại vịt thu trứng, cho vịt ăn xong quay về nhà; đến chiều lại tiếp tục chèo ghe từ đất liền ra bãi bồi chăm sóc đàn vịt và cây trồng.
Theo ông Bé, điều kiện tự nhiên ở bãi bồi rất thuận lợi: nguồn thức ăn dồi dào, không gian yên tĩnh, giúp đàn vịt phát triển tốt và đẻ trứng đều. “Trứng vịt bán cho thương lái khoảng 40.000 đồng/chục, cũng đủ trang trải cuộc sống”, ông Bé chia sẻ.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống chăn nuôi, ông Bé theo cha ra đồng từ nhỏ. Học hết lớp 9, ông nghỉ học, gắn bó với nghề nuôi vịt suốt hơn 40 năm qua. Những kinh nghiệm tích lũy từ thực tế giúp ông duy trì đàn vịt ổn định, dù phải đối mặt với nhiều biến động thời tiết, dịch bệnh.
“Mùa mưa lũ, tôi phải đưa vịt lên đồng cao để tránh nước dâng. Còn cây trồng thì chỉ làm từ tháng 1 – 9, tới mùa lũ thì để đất trống”, ông Bé nói.
Cách đó không xa, ông Nguyễn Thanh (66 tuổi, cũng ở xã Tịnh Khê) đang tận dụng gần 3 ha đất bãi bồi để phát triển mô hình nông nghiệp tổng hợp. Trên mảnh đất giữa sông, gia đình ông trồng bí đỏ, cà tím, hành, đậu đen, chuối, cỏ voi và nuôi bò, trong đó bí đỏ là cây trồng chủ lực.
Cuối tháng 11.2025, ông Thanh bắt đầu xuống giống vụ bí mới. Đến nay, cây đã cho trái, hứa hẹn một mùa thu hoạch thuận lợi. Mỗi ngày, hai vợ chồng ông Thanh và bà Huỳnh Thị Mến (63 tuổi) chèo ghe ra bãi bồi từ sáng sớm, chăm sóc cây trồng, chăn nuôi, đến chiều tối lại quay về đất liền.
Gắn bó với bãi bồi gần 30 năm, ông Thanh hiểu rõ từng đặc tính của đất và con nước. “Đất phù sa nên cây trồng phát triển tốt, năng suất cao. Mỗi năm gia đình thu khoảng 5 tấn bí, thu nhập ổn định”, ông Thanh cho biết.
Không chỉ mang lại kinh tế, bãi bồi còn giúp gia đình ông xây dựng cuộc sống ổn định, nuôi con ăn học đến nơi đến chốn. “Nhờ đất này mà con cái có điều kiện học hành, giờ đều có việc làm”, ông Thanh nói với niềm tự hào.
Trước đây ông Thanh từng nuôi vịt trên bãi bồi. Hai vợ chồng ông từng có thời gian dài sống hẳn ngoài bãi để trông coi đàn vịt và chăn bò. Cuộc sống tuy vất vả nhưng thanh bình. Sau này, do dịch bệnh khiến đàn vịt thiệt hại, gia đình ông chuyển sang tập trung làm nông nghiệp và chăn nuôi bò.
Dòng sông Trà, đoạn cuối trước khi đổ ra biển, không chỉ mang phù sa mà còn mang theo hy vọng của người dân. Từ nghề đánh bắt cá, nuôi vịt đến trồng trọt trên bãi bồi, tất cả đều dựa vào sự ưu đãi của thiên nhiên.
Những bãi bồi giữa sông giống như “cánh đồng vàng” nổi giữa dòng nước, mỗi năm lại được bồi đắp thêm lớp phù sa mới. Nhờ đó, cây trồng phát triển xanh tốt, cho năng suất cao mà không cần quá nhiều phân bón.
Tuy nhiên, cuộc sống nơi đây cũng đối mặt không ít thách thức. Nguồn lợi thủy sản suy giảm, thời tiết thất thường, dịch bệnh trong chăn nuôi… tất cả đều ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân. Dù vậy, họ vẫn kiên trì bám sông, bám đất.
Với những người như ông Thống, bà Lượm, ông Bé hay ông Thanh, bà Mến, dòng sông Trà không chỉ là nơi mưu sinh mà còn là một phần cuộc đời. Ở nơi cuối dòng sông ấy, cuộc sống vẫn tiếp diễn, lặng lẽ mà kiên cường, như chính dòng sông Trà bao đời nay vẫn âm thầm chảy, mang theo phù sa và nuôi dưỡng những ước mơ giản dị của bao người.
UBND TP.HCM vừa chấp thuận chủ trương để Báo Nhân Dân tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên "Concert Quốc gia: Tổ quốc trong tim" vào ngày 21.8 tại Khu đô thị Vạn Phúc City, phường Hiệp Bình.
Theo kế hoạch, chương trình được tổ chức theo hình thức xã hội hóa và mở cửa tự do phục vụ người dân. Sự kiện được định hướng trở thành hoạt động nghệ thuật quy mô lớn, góp phần lan tỏa tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc và khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
UBND TP.HCM giao các sở, ngành liên quan phối hợp hướng dẫn, cấp phép, kiểm tra và giám sát quá trình tổ chức nhằm bảo đảm chương trình diễn ra đúng quy định pháp luật, an toàn và hiệu quả.
Trong đó, Sở Văn hóa và Thể thao được giao hướng dẫn đơn vị tổ chức thực hiện đầy đủ các phương án về an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, y tế, an toàn điện, vệ sinh môi trường, thoát hiểm và các biện pháp bảo đảm an toàn cho người dân tham dự.
Theo ban tổ chức, "Concert Quốc gia: Tổ quốc trong tim" được xây dựng với ba chương nghệ thuật xuyên suốt, kết hợp âm nhạc, hình ảnh và nghệ thuật trình diễn hiện đại.
Mở đầu là chương trình "Non sông một dải", tái hiện những dấu mốc lịch sử của dân tộc bằng ngôn ngữ âm nhạc, hình ảnh và nghệ thuật trình diễn giàu cảm xúc. Tiếp nối là chương "Sắc đỏ tự hào", lấy hình tượng lá cờ Tổ quốc làm trung tâm, tượng trưng cho niềm tự hào, ý chí và những hy sinh của nhiều thế hệ người Việt Nam để đất nước có được vị thế hôm nay.
Khép lại là chương "Tổ quốc trong tim", mang màu sắc trẻ trung, hiện đại và sôi động. Các tiết mục nghệ thuật đương đại kết hợp cùng sắc màu văn hóa ba miền được kỳ vọng tạo nên không gian kết nối cộng đồng, nơi tình yêu quê hương, lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc được lan tỏa mạnh mẽ, đặc biệt tới thế hệ trẻ.
Việc tổ chức chương trình nghệ thuật quy mô lớn, mở cửa miễn phí cho người dân được kỳ vọng sẽ góp phần tạo thêm không gian văn hóa cộng đồng tại TP.HCM, đồng thời lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần dân tộc thông qua nghệ thuật biểu diễn đương đại.
Vào tháng 8.2025, Báo Nhân Dân từng tổ chức Concert Quốc gia: Tổ quốc trong tim tại sân vận động Mỹ Đình (Hà Nội) chào mừng 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2.9.
Ngày 16.6, thông tin từ Văn phòng UBND tỉnh Cà Mau cho biết, UBND tỉnh Cà Mau vừa phê duyệt dự án đầu tư xây dựng tuyến đường từ Hố Gùi đến đường ven biển với tổng vốn hơn 238,6 tỉ đồng từ ngân sách tỉnh. Tuyến đường dài 3,57 km được kỳ vọng kết nối bến cá Hố Gùi với trục giao thông ven biển, góp phần hoàn thiện hạ tầng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Dự án được triển khai tại xã Tân Tiến, do Ban Quản lý dự án xây dựng công trình giao thông tỉnh làm chủ đầu tư, thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2029.
Theo quyết định phê duyệt, tuyến đường có điểm đầu kết nối vào đường bộ ven biển và điểm cuối tại Trạm kiểm soát Biên phòng Hố Gùi; trong đó, đoạn từ đầu tuyến đến bến cá Hố Gùi dài 2,3 km, được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp V đồng bằng, vận tốc 40 km/giờ, quy mô 2 làn xe; đoạn từ bến cá Hố Gùi đến cuối tuyến dài 1,27 km, đạt tiêu chuẩn đường cấp VI đồng bằng, vận tốc thiết kế 30 km/giờ, quy mô 1 làn xe.
Dự án xây dựng 3 cầu gồm Đầm Chim, Trảng Tràm 1 và Trảng Tràm 2, đồng thời đầu tư hệ thống đường gom dân sinh, cống thoát nước, chiếu sáng và báo hiệu giao thông.
Trong tổng mức đầu tư hơn 238,6 tỉ đồng, chi phí giải phóng mặt bằng hơn 17,4 tỉ đồng, chi phí xây dựng hơn 175 tỉ đồng; phần còn lại dành cho công tác quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác và dự phòng.
UBND tỉnh Cà Mau cũng giao Ban Quản lý dự án xây dựng công trình giao thông tỉnh chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ; Sở Tài chính Cà Mau tham mưu bố trí nguồn vốn theo tiến độ; UBND xã Tân Tiến phối hợp thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và quản lý chặt hiện trạng đất trong khu vực dự án.
Cuối tháng 1/2026, Chính phủ công nhận 49 chiến sĩ biệt động Sài Gòn hy sinh năm 1968 là liệt sĩ sau 58 năm. Trong số này, chỉ liệt sĩ mang bí danh Út Nhỏ được xác định đầy đủ thân nhân và vai trò trong trận đánh vào Tòa Đại sứ Mỹ rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân 1968.
Người góp phần làm sáng tỏ thông tin này là ông Hồ Duy Hùng, 79 tuổi, cựu điệp báo, phi công từng hoạt động trong quân đội Việt Nam Cộng hòa giai đoạn 1968-1971.
Cơ duyên đến vào năm 2003, khi ông Hùng tham gia một khóa học tiếng Anh với giáo viên người Mỹ cùng tuổi. Trong một lần trò chuyện về chiến tranh, người thầy cho biết từng là lính thủy đánh bộ Mỹ tham chiến tại Sài Gòn trước năm 1968 và nắm khá rõ các trận đánh dịp Tết Mậu Thân, đặc biệt là cuộc tấn công vào Tòa Đại sứ Mỹ ngày 31/1/1968.
Thời điểm đó, tư liệu về lực lượng biệt động Sài Gòn còn rất ít, chủ yếu dựa vào lời kể của những người tham chiến nên nhiều thông tin chưa thống nhất. Sau trận đánh Tòa Đại sứ Mỹ, trong 16 chiến sĩ Đội 11 tham gia chỉ còn ông Ngô Văn Giang (Ba Đen, chỉ huy chung) sống sót và bị bắt làm tù binh.
"Nhiều tài liệu khác nhau về số lượng chiến sĩ tham gia cũng như diễn biến trận đánh, nên cần một nguồn đáng tin cậy để đối chiếu", ông Hùng nói. Vì vậy, ông nhờ người thầy tìm kiếm các tài liệu từ phía Mỹ liên quan đến trận đánh.
Một thời gian sau, ông nhận được bộ hồ sơ gồm 5 trang A4 vừa được giải mật năm 2002 của Trung tâm Thẩm vấn quân sự hỗn hợp (Combined Military Interrogation Center) - cơ quan tình báo, thẩm vấn tù binh do Mỹ thành lập năm 1965. Tài liệu tổng hợp từ lời khai của ông Ngô Văn Giang cùng một số nguồn tin khác.
Hồ sơ ghi nhận diễn biến cuộc tấn công Tòa Đại sứ Mỹ từ ngày 28 đến 31/1/1968 và nhiều lần nhắc đến một chiến sĩ mang bí danh Út Nhỏ, cấp bậc đại úy.
Theo tài liệu, đêm 28/1/1968, Út Nhỏ trực tiếp vận chuyển số lượng lớn vũ khí gồm hai súng B40, 8 khẩu AK, 3 khẩu K-54, 1.000 viên đạn và 20 kg thuốc nổ đến điểm tập kết tại ấp Trảng Dầu, xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Hậu Nghĩa (nay thuộc khu vực giáp ranh TP HCM - Tây Ninh).
Tại đây, ông cùng Ba Đen và các đồng đội ngụy trang vũ khí trong chiếu tre, giỏ mây chứa cà chua để tránh bị phát hiện. Ngày hôm sau, cả nhóm vận chuyển số vũ khí này về Sài Gòn bằng xe tải rồi tản ra nhiều địa điểm bí mật.
Tối 30/1/1968, nhóm tấn công tập trung tại một gara ở khu vực Đa Kao - Tân Định để nhận nhiệm vụ cuối cùng. Hồ sơ cho thấy từ 0h đến 2h50 ngày 31/1/1968, Út Nhỏ cùng một người tên Bảy Tuyến phổ biến kế hoạch tác chiến và cấp phát vũ khí cho đồng đội.
Út Nhỏ chỉ huy một tổ gồm 6-7 người tấn công cổng chính Tòa Đại sứ Mỹ và giữ cổng sau khi đột nhập. Trong khi đó, Ba Vân chỉ huy một tổ khác đánh vào cổng phụ và tổ chức phòng thủ.
Khoảng 3h, các chiến sĩ chia làm nhiều mũi tiến công vào khuôn viên Tòa Đại sứ Mỹ. Quân đội Mỹ nhanh chóng phản kích và điều trực thăng đến hỗ trợ. Theo lời kể của chiến sĩ Ba Vân trong hồ sơ, ông thấy Út Nhỏ cùng nhiều đồng đội trúng đạn trong trận đánh, còn bản thân bị thương nặng rồi bị bắt.
Theo ông Hồ Duy Hùng, các tài liệu giải mật cho thấy Út Nhỏ không chỉ tham gia khâu hậu cần, vận chuyển vũ khí mà còn trực tiếp lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ và chỉ huy một mũi tấn công. "Những dữ liệu này giúp xác định rõ vai trò chỉ huy của Út Nhỏ bên cạnh Ba Vân", ông nói.
Song song với việc làm rõ vai trò của Út Nhỏ, quá trình tìm kiếm thân nhân của ông cũng kéo dài nhiều năm. Bà Nguyễn Thị Bích Nga, Câu lạc bộ Truyền thống kháng chiến Khối vũ trang Biệt động Quân khu Sài Gòn - Gia Định, cho biết đơn vị mất gần một thập niên rà soát hồ sơ, tàng thư và lời kể của cựu chiến binh để lập hồ sơ công nhận liệt sĩ cho 49 chiến sĩ biệt động.
Do hoạt động bí mật trong lòng địch, các chiến sĩ đều sử dụng bí danh, không khai báo ngày sinh, quê quán hay thông tin gia đình nhằm bảo đảm an toàn khi làm nhiệm vụ hoặc nếu bị bắt.
Đến giữa tháng 12/2025, câu lạc bộ mới xác định được thân nhân của Út Nhỏ. Theo hồ sơ, ông tên thật là Bùi Văn Ráng, sinh năm 1928, quê xã Long Thượng, huyện Cần Đước, tỉnh Long An. Ông từng tập kết ra Bắc giai đoạn 1954-1955 rồi trở lại miền Nam hoạt động cách mạng.
Hiện người cháu ngoại họ của ông là Nguyễn Thị Thu Hằng, 31 tuổi, đang thờ cúng ông tại nhà riêng ở phường Tân Tạo, TP HCM. Gia đình chỉ còn lưu giữ bức ảnh phục chế chụp ông trong thời gian tập kết ra Bắc. Thông tin về liệt sĩ Út Nhỏ cũng được đại tá Nguyễn Đức Hùng (Tư Chu), nguyên Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu Sài Gòn - Gia Định, xác nhận.
Tại lễ khánh thành bia tưởng niệm 49 liệt sĩ biệt động Sài Gòn hồi tháng 1, bà Nguyễn Thị Bích Nga xúc động khi đọc dòng chữ: "Đồng chí Út Nhỏ (Bùi Văn Ráng), chỉ huy trưởng trận đánh Tòa Đại sứ Mỹ năm xưa".
"Sau 58 năm nằm xuống, các đồng đội của tôi đã được công nhận liệt sĩ. Mong việc này phần nào an ủi anh linh những người từng trong hàng ngũ biệt động", bà nói.
