Dấu ấn 50 năm thành phố mang tên Bác: Những bệnh viện cửa ngõ TP.HCM ‘thay da đổi thịt’

Trong bối cảnh thời tiết liên tục thay đổi thất thường, một hội chứng "cảm lạnh" lạ, không phải do cúm mùa hay Covid-19 gây ra, đang trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội tại Nhật Bản. Sự việc càng thu hút sự chú ý khi Hiệp hội Y khoa tỉnh Fukuoka phải tổ chức một cuộc họp báo bất thường để làm rõ tình hình, theo FNN ngày 21/5.

Làn sóng lo ngại bắt đầu lan rộng từ giữa tháng 5 khi hàng loạt cư dân tại vùng Fukuoka và những người từng đến đây du lịch trong kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng đồng loạt chia sẻ về các triệu chứng giống nhau. Người bệnh thường gặp tình trạng ngứa rát họng, ho dữ dội không dứt, mất tiếng, sổ mũi và nghẹt mũi. Điểm đặc trưng của đợt bùng phát là bệnh nhân hầu như không bị sốt và tất cả xét nghiệm nhanh đối với virus cúm hay SARS-CoV-2 đều cho kết quả âm tính.

Theo báo cáo từ Đài Phát thanh Truyền hình Kyushu (KBC) của Nhật Bản, sau kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng, nhiều phòng khám tai mũi họng và nội khoa tại Fukuoka ghi nhận số lượng bệnh nhân tăng mạnh; một số cơ sở tiếp nhận hơn 100 người mỗi ngày. Nhiều bệnh nhân mô tả cơn đau họng của họ dữ dội đến mức "như bị dao cắt', kèm với các triệu chứng như ho, sổ mũi và đờm đặc kéo dài nhiều tuần mà không thuyên giảm.

Tại họp báo hôm 20/5, ông Takeshi Inamitsu, Giám đốc điều hành Hiệp hội Y khoa tỉnh Fukuoka, cho biết chính ông cũng từng trải qua các triệu chứng tương tự ngay trước thềm Tuần lễ Vàng, khi đột ngột bị đau họng dữ dội nhưng không sốt. Ông xác nhận các ca bệnh đều có tiến trình triệu chứng đồng nhất: Khởi phát bằng đau họng, tiến triển thành sổ mũi và kết thúc bằng những cơn ho nặng có đờm đặc. Hiệp hội Y khoa địa phương bước đầu định danh hội chứng này là một dạng nhiễm trùng do virus. Tuy nhiên, do chưa thể xác định chính xác chủng loại, các chuyên gia y tế đang khẩn trương tiến hành xét nghiệm chuyên sâu để truy tìm tác nhân gây bệnh.

Không chỉ giới hạn ở miền Nam, làn sóng "cảm lạnh bí ẩn" hiện đã lan tới thủ đô Tokyo. Phòng khám Nội - Ngoại khoa Ito Oji Kamiya ghi nhận số lượng bệnh nhân đến khám vì đau họng và các vấn đề về mũi tăng đột biến sau kỳ nghỉ lễ dài ngày. Bác sĩ Hiromichi Ito, Giám đốc phòng khám, cho biết các bác sĩ lâm sàng không thể định danh được loại virus gây bệnh vì tất cả kết quả xét nghiệm nhanh đối với cúm mùa và Covid-19 đều cho kết quả âm tính. Số liệu thống kê từ phòng khám cho thấy nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nằm trong độ tuổi lao động từ 20 đến 50 tuổi.

Ông giải thích y học hiện ghi nhận hơn 200 loại virus có thể gây ra các triệu chứng cảm lạnh thông thường ví dụ rhinovirus, virus hợp bào hô hấp (RSV), virus cúm á, adenovirus hay enterovirus. Do đó, thay vì lo ngại về một chủng siêu virus mới nguy hiểm, nhiều khả năng đợt bùng phát này chỉ do một loại virus cảm lạnh thông thường chưa được đặt tên gây ra.

Phân tích về các tác nhân khiến đợt cảm lạnh này bùng phát mạnh mẽ, bác sĩ Ito chỉ ra ba nguyên nhân chính. Đầu tiên là sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm kết hợp với thói quen sử dụng điều hòa khi trời chuyển nóng đột ngột đã làm khô niêm mạc mũi họng, khiến hệ miễn dịch của cơ thể suy yếu. Thứ hai, mùa dịch cúm năm nay kéo dài hơn thường lệ với sự xuất hiện của các biến thể mới, làm suy giảm sức đề kháng chung của cộng đồng và tạo điều kiện cho các virus cảm lạnh khác tấn công.

Cuối cùng là dị ứng thời tiết. Việc người dân mở cửa đón gió hoặc ngừng đeo khẩu trang đúng vào mùa phấn hoa cỏ đang phát tán mạnh tại Fukuoka, cộng thêm ảnh hưởng từ bụi vàng và bụi mịn PM2.5, đã khiến niêm mạc đường hô hấp bị tổn thương, làm mất đi hàng rào bảo vệ tự nhiên, cơ thể dễ bị virus xâm nhập hơn, đồng thời kéo dài thời gian phục hồi.

Hội chứng này đột ngột nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận là do từ tháng 4 năm ngoái, các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính tại Nhật Bản đã được phân loại lại thành bệnh truyền nhiễm Nhóm 5 và được đưa vào hệ thống giám sát trọng điểm. Quy trình đó giúp các cơ quan y tế dễ dàng điều tra, phát hiện sớm đặc tính của các chủng virus đang lưu hành để nhanh chóng đưa ra phương án ứng phó.

Các cơ quan chức năng Nhật Bản vẫn chưa chính thức xác nhận đây là một đợt dịch bệnh quy mô lớn mới, cộng đồng y khoa vẫn kêu gọi công chúng duy trì sự cảnh giác. Những người có kế hoạch đến Nhật Bản trong thời gian tới được khuyến cáo nên đeo khẩu trang tại nơi đông người, rửa tay thường xuyên và cần đến ngay các cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, đau họng nặng hoặc khó thở, nhằm chủ động phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm như viêm phế quản hay viêm phổi.

Ngoài ra, mỗi cá nhân nên chủ động duy trì chế độ ăn uống cân bằng để cải thiện hệ vi sinh đường ruột, nâng cao chất lượng giấc ngủ và tập thể dục vừa sức. Sau khi trở về nhà, người dân nên thực hiện đầy đủ các bước vệ sinh cá nhân như súc họng, rửa tay, chăm sóc răng miệng và tắm rửa sạch sẽ để loại bỏ tối đa các tác nhân gây bệnh bám trên cơ thể.

Tin Gốc: Vnexpress

Tăng huyết áp được chẩn đoán khi chỉ số huyết áp đo tại phòng khám từ 140/90 mmHg trở lên. Khi huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu. Thành tim dày lên, động mạch dần xơ cứng, mất khả năng đàn hồi và dễ tổn thương hơn. Theo thời gian, tình trạng này có thể dẫn đến suy tim, bệnh mạch vành, đột quỵ và tổn thương thận.

Theo tiến sĩ, bác sĩ phẫu thuật tim mạch Ramakanta Panda, nhà sáng lập Viện Tim châu Á (Asian Heart Institute) tại Ấn Độ, tăng huyết áp là bệnh lý tiến triển âm thầm và dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu. Qua nhiều thập kỷ điều trị các ca tim mạch nặng, ông cho biết nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng nghiêm trọng.

Bác sĩ Panda cho biết một số dấu hiệu cảnh báo huyết áp tăng.

Đau đầu buổi sáng kéo dài

Thức dậy với cơn đau đầu âm ỉ, đặc biệt ở vùng sau đầu, thường bị nhầm là do thiếu ngủ hoặc mất nước. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu huyết áp cao vào ban đêm hoặc sáng sớm. Tăng huyết áp vào buổi sáng sớm có liên quan đến nguy cơ mắc đột quỵ và các bệnh tim mạch ở người lớn tuổi cao hơn.

Mệt mỏi, giảm khả năng vận động

Khi cơ tim dày lên và khả năng bơm máu suy giảm, người bệnh có thể dễ hụt hơi hoặc mệt hơn sau những hoạt động vốn trước đây thực hiện bình thường. Phì đại thất trái do tăng huyết áp kéo dài là yếu tố nguy cơ của suy tim và đột tử do tim mạch.

Mạch đập mạnh bất thường ở cổ

Cảm giác mạch đập mạnh ở cổ hoặc nhìn thấy mạch máu vùng cổ đập rõ bất thường có thể là dấu hiệu mạch máu đang chịu áp lực cao hoặc dần xơ cứng. Tình trạng động mạch chủ kém đàn hồi có liên quan nguy cơ tử vong do tim mạch cao hơn ở người tăng huyết áp.

Giảm tập trung, đầu óc mơ hồ

Khó tập trung, suy nghĩ chậm hoặc "sương mù não" có thể liên quan tổn thương các mạch máu nhỏ trong não do tăng huyết áp kéo dài. Các chuyên gia cho rằng tăng huyết áp là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ suy giảm trí nhớ và sa sút trí tuệ ở người lớn tuổi, nhưng nguy cơ có thể giảm nếu huyết áp được kiểm soát tốt.

Chảy máu mũi hoặc xuất huyết mắt

Chảy máu mũi tái diễn hoặc xuất hiện mảng đỏ trong lòng trắng mắt không do chấn thương cũng có thể là dấu hiệu cần kiểm tra huyết áp.

Đi tiểu đêm nhiều lần

Nhiều người cho rằng tiểu đêm liên quan tuyến tiền liệt hoặc vấn đề ở hệ tiết niệu, song đây cũng có thể là dấu hiệu thận bị ảnh hưởng bởi tăng huyết áp kéo dài. Huyết áp cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn tính.

Khó thở khi nằm

Nếu phải kê thêm gối để ngủ hoặc cảm thấy khó thở khi nằm, người bệnh nên đi khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu sớm của suy tim do tăng huyết áp không kiểm soát.

Mọi người nên đo huyết áp thường xuyên, đặc biệt nếu xuất hiện các dấu hiệu kéo dài như đau đầu buổi sáng, mệt mỏi bất thường, tiểu đêm nhiều hoặc giảm tập trung.

Tiến sĩ Panda cho rằng thay đổi lối sống và điều trị sớm có thể giúp giảm áp lực lên tim và mạch máu trước khi tổn thương trở nên nghiêm trọng. Theo ông, dù tiến triển âm thầm, tăng huyết áp vẫn có thể được kiểm soát tốt nếu được phát hiện kịp thời.

Tin Gốc: Vnexpress

Buổi sáng trong siêu thị, nhiều người dừng lại khá lâu ở quầy sữa. Trên kệ, những hộp sữa nguyên kem và sữa ít béo xếp ngay ngắn cạnh nhau. Có người chọn sữa ít béo vì tin rằng tốt cho tim mạch. Người khác lại thích vị béo ngậy, thơm ngọt của sữa nguyên kem và cho rằng "uống vậy mới đã".

Đâu mới là lựa chọn đúng cho sức khỏe?

Trong nhiều thập niên, các hướng dẫn dinh dưỡng thường khuyến khích dùng sữa ít béo hoặc không béo thay cho sữa nguyên kem - vốn chứa nhiều chất béo bão hòa và thường bị xem là "không tốt cho sức khỏe". Năm 2012, tại Mỹ sữa nguyên kem thậm chí đã bị loại khỏi thực đơn học đường.

Tuy nhiên gần đây Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. đã bày tỏ mong muốn đưa sữa nguyên kem trở lại. Báo cáo Make America Healthy Again cho rằng sữa nguyên kem là nguồn giàu canxi, vitamin D và các axit béo cần thiết.

Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL ("cholesterol xấu"), góp phần gây bệnh tim và đột quỵ. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) chứa khoảng 5g chất béo bão hòa, trong khi sữa tách béo hầu như không có. Với chế độ ăn 2.000 calo/ngày, khuyến nghị chỉ nên nạp tối đa 13g chất béo bão hòa.

Vì lý do này, nhiều người hạn chế sữa nguyên kem. Nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy dù là sữa nguyên kem hay sữa ít béo thì nhìn chung cũng không làm tăng hay giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim.

"Điều này không có nghĩa sữa nguyên kem tốt hơn sữa ít béo, mà chỉ là nó không nguy hại như những dạng chất béo bão hòa khác trong khẩu phần ăn. Thậm chí sữa nguyên kem còn có thể mang lại vài lợi ích sức khỏe khác" - chuyên gia dinh dưỡng Bethany Doerfler (Viện Sức khỏe tiêu hóa Northwestern Medicine, Mỹ) chia sẻ.

Chất béo bão hòa có trong nhiều thực phẩm quen thuộc như thịt xông khói, bít tết, khoai tây chiên, kem, bơ, phô mai hay dầu dừa. Tuy nhiên không phải loại nào cũng tác động đến cơ thể theo cùng một cách.

"Sữa và các sản phẩm từ sữa chứa nhiều axit béo chuỗi ngắn và chuỗi trung bình - khác với loại chất béo bão hòa thường thấy trong thịt" - chuyên gia dinh dưỡng Caroline West Passerrello, người phát ngôn Học viện Dinh dưỡng và ăn kiêng Mỹ, giải thích.

Ngược lại, axit béo bão hòa chuỗi dài - phổ biến trong thịt chế biến sẵn và thịt mỡ - lại có liên hệ rõ rệt hơn với bệnh tim mạch. "Những bằng chứng mới cho thấy các sản phẩm sữa nguyên kem như sữa, sữa chua hay phô mai không làm tăng nguy cơ bệnh tim nhiều như bơ hay thịt mỡ", Passerrello nói thêm.

Một yếu tố khác khiến nhiều người chọn sữa ít béo là lượng calo. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) có khoảng 149 calo, trong khi sữa tách béo chỉ 91 calo.

"Sữa nguyên kem có thể cung cấp nhiều hơn khoảng 40-50 calo mỗi khẩu phần. Với những ai uống sữa nhiều lần trong ngày, việc theo dõi tổng năng lượng nạp vào rất quan trọng" - Doerfler lưu ý.

Tuy nhiên ngoài sự khác biệt về chất béo và calo, cả hai loại sữa đều tương đồng về dinh dưỡng: mỗi cốc cung cấp khoảng 300mg canxi và 8g protein - dưỡng chất cần thiết cho xương và cơ bắp khỏe mạnh.

Quyết định chọn sữa nguyên kem hay sữa ít béo phụ thuộc vào nhu cầu dinh dưỡng và sở thích cá nhân. Nếu yêu thích hương vị béo ngậy, bạn có thể chọn sữa nguyên kem, đồng thời điều chỉnh khẩu phần và hạn chế những món ăn giàu calo khác.

"Các sản phẩm sữa không chỉ giàu calo và chất béo mà còn chứa nhiều dưỡng chất như protein, canxi và phốt pho - giúp điều hòa huyết áp và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khi được dùng hợp lý" - Doerfler nhấn mạnh.

Nếu muốn hạn chế chất béo bão hòa từ sữa nguyên kem, hãy thay thế bằng các chất béo lành mạnh hơn như dầu ô liu, hải sản, quả bơ hay hạt bí ngô. Nghiên cứu cho thấy chính sự thay thế này mới là chìa khóa giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Nguồn: https://tuoitre.vn/sua-nguyen-kem-hay-sua-it-beo-20260407132448637.htm