“Đây là cơ hội duy nhất để chúng ta thoát khỏi Elon”, Brockman, đồng sáng lập kiêm Chủ tịch kiêm OpenAI viết trong nhật ký vào mùa thu năm 2017. “Liệu ông ta có phải là nhà lãnh đạo xuất sắc được chọn?”.
Theo Reuters, đoạn nhật ký của Brockman là một phần trong hàng nghìn trang tài liệu nội bộ được tiết lộ tại tòa án liên bang Oakland, California kể từ khi Musk, một trong những người đồng sáng lập OpenAI, kiện chính OpenAI, CEO Altman và Chủ tịch Brockman vào năm 2024. Phiên tòa do Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers làm chủ tọa, được đánh giá quan trọng liên quan đến tương lai của OpenAI, thậm chí cả tương lai của trí tuệ nhân tạo nói chung.
CBS News đánh giá, tài liệu mới nhất cung cấp cái nhìn hiếm hoi về cái tôi và tính cách các đồng sáng lập – các yếu tố định hình nên OpenAI từ một phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận trong căn hộ của Brockman đến “gã khổng lồ” hiện định giá hơn 850 tỷ USD.
Theo các tài liệu tòa án, Musk và Altman đồng sáng lập OpenAI với mục tiêu phát triển trí tuệ nhân tạo nhằm mang lại lợi ích cho nhân loại và chống lại những đối thủ như Google. Trong đó, Altman là người chủ động tiếp cận Musk về ý tưởng này vào tháng 5/2015, sau đó đặt tên là “Dự án Manhattan về Trí tuệ Nhân tạo”.
Sự tham gia của Musk được đánh giá là yếu tố chính giúp OpenAI ngay lập tức thu hút các nhà nghiên cứu hàng đầu, gồm cả cựu nhà khoa học trưởng Iya Sutskever – người sau này cố lật đổ Altman nhưng không thành công, cuối cùng rời OpenAI tháng 5/2024.
Trên thực tế, OpenAI vận hành trơn tru dưới hình thức phòng thí nghiệm AI phi lợi nhuận. Nhưng đến giữa năm 2017, Musk bắt đầu đặt câu hỏi về tính khả thi, thậm chí có lúc còn trì hoãn việc phát triển dự án sau khi xảy ra xung đột với Altman, Brockman và Sutskever. Một trong số những nguồn cơn, là Musk muốn trở thành CEO công ty, nhưng các nhà đồng sáng lập khác cảm thấy “không thoải mái”.
Cũng vào khoảng thời gian này, Brockman tỏ ra thất vọng trước lập trường của Musk và tự hỏi liệu việc biến OpenAI thành một dự án kinh doanh sinh lời có thể giúp ông giàu có hay không. “Về mặt tài chính, điều gì sẽ giúp tôi đạt được một tỷ USD”, Brockman viết trong nhật ký. “Chấp nhận các điều khoản của Elon sẽ phá hủy hai thứ: khả năng lựa chọn (dù có thể bác bỏ ý kiến của ông ấy) và khía cạnh kinh tế. Nhưng việc từ chối Elon thực sự sẽ khiến chúng ta mất Sam”.
Nội dung nhật ký có đoạn, Brockman đã bày tỏ sự phân vân giữa việc muốn trở thành một kỹ sư như mục tiêu ban đầu, hay “cơ hội điên rồ để trở thành người phụ trách và chấp nhận thử thách”. “Chúng ta có thể thành công bước đầu”, Brockman viết. “Đây đã là một cuộc chơi khác hẳn so với bất kỳ ai tôi biết. Tiềm năng thật lớn”.
Tuy nhiên, Brockman cũng nghi ngờ Musk, đặc biệt là khả năng chế tạo phần cứng AI cho OpenAI nếu không có Sutskever. “Elon đã giúp khởi đầu. Nhưng giờ chúng tôi đã thực sự hiểu được những gì chúng tôi đang cố gắng làm”, Brockman viết.
Thực tế, Brockman đã có lựa chọn của mình. Đến tháng 1/2018, Musk dường như từ bỏ tham vọng, trước khi rời đi một tháng sau đó.
“OpenAI đang trên con đường thất bại chắc chắn so với Google,” Musk viết trong email gửi Brockman trước khi rời OpenAI. Tuy vậy, dự đoán của tỷ phú Mỹ đã sai, khi cuối năm 2022, công ty ra mắt ChatGPT và nhanh chóng thành công vang dội.
Phản hồi nội dung này, OpenAI nhấn mạnh “vụ kiện luôn là một nỗ lực vô căn cứ và đầy ghen tị” của Musk nhằm phá hoại đối thủ cạnh tranh. Trong khi đó, tỷ phú Mỹ cũng đáp trả: “Tôi đã khởi xướng, cấp vốn, tuyển dụng những nhân tài quan trọng và dạy họ mọi thứ tôi biết về cách làm cho một công ty khởi nghiệp thành công vì lợi ích cộng đồng. Rồi họ lại cướp mất tổ chức từ thiện đó”.
Musk khởi kiện OpenAI năm 2024, sau đó rút đơn và khởi kiện. Trong đơn, ông cáo buộc công ty cũ, Altman và Microsoft – nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI – đã phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu. Ông muốn startup này quay lại mô hình cũ, bãi nhiệm Altman và Brockman khỏi chức vụ quản lý và hội đồng quản trị.
Vụ kiện dự kiến có sự làm chứng của hàng loạt nhân vật, gồm Musk, Altman và CEO Microsoft Satya Nadella. Bên cạnh đó, Shivon Zilis, cựu thành viên hội đồng quản trị của OpenAI, người từng có bốn con với Musk, cũng tham gia.
Đáng chú ý, đây chỉ là một trong bốn nâng cấp camera mà Apple đang phát triển cho các mẫu iPhone tương lai, bắt đầu với iPhone 18 Pro ra mắt trong năm nay. Tuy nhiên, khẩu độ thay đổi là tính năng nổi bật nhất, cho phép người dùng kiểm soát lượng ánh sáng đi vào cảm biến camera, từ đó điều chỉnh độ sâu trường ảnh.
Theo Digitaltrends, nhờ trang bị khẩu độ thay đổi, camera trên iPhone 18 Pro có thể cải thiện khả năng chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng, tăng độ mờ hậu cảnh trong ảnh chân dung, hoặc giảm ánh sáng khi chụp phong cảnh dưới ánh sáng ban ngày. Nói cách khác, iPhone 18 Pro có thể sẽ có khả năng điều chỉnh khẩu độ tương tự như máy ảnh DSLR, nhưng thông qua các nút điều khiển trên màn hình thay vì vòng xoay cơ học.
Ngoài nâng cấp khẩu độ, ba cải tiến khác cũng đang được Apple phát triển, mặc dù chưa rõ khả năng công ty áp dụng ngay với iPhone 18 Pro hay triển khai dần cho các mẫu iPhone tương lai.
Đầu tiên, camera chính có thể được trang bị cảm biến lớn hơn với kích thước 1/1,12 inch, giúp tăng độ chi tiết và cải thiện hiệu suất chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng. Thứ hai, camera siêu rộng sẽ được trang bị tính năng chống rung quang học (OIS), cho phép thu được góc nhìn rộng hơn trong chế độ chụp ảnh hành động thay vì sử dụng ổn định hình ảnh điện tử (EIS) như hiện tại. Cuối cùng, camera tele có thể đạt độ phân giải 200 MP, giúp camera zoom trên iPhone có thể cạnh tranh mạnh mẽ với các sản phẩm như Find X9 Ultra và vivo X300 Ultra.
Ở thời điểm hiện tại, Apple vẫn chưa xác nhận bất kỳ thông tin nào về những nâng cấp này. Mặc dù nâng cấp khẩu độ thay đổi trên iPhone 18 Pro rất đáng mong đợi, ba cải tiến còn lại có thể mang lại nhiều lợi ích hơn. Sẽ không ngạc nhiên nếu ba tính năng nói trên sẽ được Apple triển khai dần cho các thế hệ iPhone tiếp theo nhằm tạo ra sự khác biệt theo từng năm.
Theo Báo cáo Mối đe dọa Toàn cầu 2026 của CrowdStrike, số lượng các cuộc tấn công mạng có sự hỗ trợ của AI (trí tuệ nhân tạo) đã ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 89% so với cùng kỳ năm trước. Công nghệ AI giờ đây giúp tin tặc tối ưu hóa hoàn toàn quy trình quét lỗ hổng và lập bản đồ tấn công tự động. Hệ quả là tốc độ đột nhập trung bình của tội phạm mạng đã giảm xuống chỉ còn 29 phút trong năm 2025, nhanh hơn 65% so với năm 2024.
Cá biệt, hệ thống đã ghi nhận những chiến dịch tấn công bằng AI thực hiện thành công chỉ trong 27 giây. Thực tế này đặt ra thách thức mới cho giới công nghệ, khi các giải pháp phòng vệ truyền thống không còn đủ nhanh để đối phó với tốc độ và sự tinh vi của những dòng mã độc thế hệ mới.
Trước đây, quy tắc sao lưu dữ liệu 3-2-1 được coi là "tiêu chuẩn vàng" đối với mọi tổ chức để đảm bảo an toàn thông tin. Mô hình này yêu cầu doanh nghiệp duy trì ít nhất 3 bản sao dữ liệu (gồm 1 bản gốc và 2 bản sao lưu), lưu trữ trên 2 loại phương tiện khác nhau (như đám mây công cộng và hạ tầng tại chỗ), và có ít nhất 1 bản sao được lưu trữ ngoại vi (off-site) để phòng ngừa thảm họa tại chỗ.
Tuy nhiên, tại triển lãm Computex 2026, các chuyên gia an ninh mạng nhận định mô hình 3-2-1 vẫn đáp ứng được nhu cầu dự phòng cơ bản nhưng đã bộc lộ những lỗ hổng nghiêm trọng trước làn sóng ransomware ứng dụng AI. Ông Henry Nguyễn, Quản lý Kinh doanh Synology Việt Nam phân tích: "Các cuộc tấn công hiện nay không chỉ mã hóa dữ liệu chính, mà còn chủ đích nhắm thẳng vào cả hệ thống sao lưu. Nếu các bản sao lưu truyền thống vẫn kết nối trực tiếp với môi trường vận hành, mã độc AI có thể dễ dàng lây nhiễm chéo, tiến hành ghi đè, chỉnh sửa hoặc xóa sạch toàn bộ dữ liệu dự phòng chỉ trong tích tắc".
Khảo sát thực tế từ Synology cho thấy, có tới 55% doanh nghiệp tại khu vực Đông Á từng trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mã độc tống tiền trong những năm gần đây. Lỗ hổng lớn nhất trong tư duy phòng chống mã độc của nhiều tổ chức hiện nay là xem việc hoàn thành sao lưu như điểm kết thúc, mà bỏ quên năng lực khôi phục. Nhiều hệ thống dự phòng nhưng chưa từng được kiểm tra định kỳ, thiếu cơ chế cô lập mạng... khiến doanh nghiệp bị động và mất khả năng đưa hệ thống trở lại quỹ đạo vận hành khi sự cố xảy ra.
Để giải quyết sự đe dọa từ hành vi tấn công có dùng AI, xu hướng kiến trúc an ninh mạng hiện nay đang dịch chuyển sang mô hình nâng cấp 3-2-1-1-0 kết hợp cùng các giải pháp công nghệ chuyên dụng. So với quy tắc cũ, mô hình mới bổ sung hai biến số cốt lõi: con số "1" thứ hai đại diện cho việc thiết lập bản sao lưu bất biến (Immutable Backup) và số "0" cuối cùng mang ý nghĩa đảm bảo quy trình phục hồi hoàn toàn không xảy ra sai sót (Zero-error).
Trong mô hình mới, tính năng sao lưu bất biến sẽ đóng vai trò như chiếc khóa an toàn, ngăn chặn mọi hành vi ghi đè, sửa đổi hoặc xóa dữ liệu từ bên ngoài, kể cả khi tin tặc chiếm được quyền quản trị cao nhất của hệ thống. Trong khi đó, con số 0 yêu cầu hệ thống phải sở hữu cơ chế tự động kiểm tra, chạy thử nghiệm bản khôi phục và áp dụng giải pháp cách ly nghiêm ngặt để chắc chắn dữ liệu sạch luôn sẵn sàng đưa vào vận hành.
Nhằm hiện thực hóa tiêu chuẩn bảo mật khắt khe mới, các doanh nghiệp công nghệ đã phát triển các hệ sinh thái bảo vệ đa lớp, ví dụ việc phối hợp giữa hai dòng giải pháp ActiveProtect Appliances (APA) và dòng thiết bị PAS (Premium Availability Storage). Chia sẻ với Thanh Niên, ông Henry Nguyễn cho biết PAS tập trung vào việc bảo vệ đa lớp ở cấp độ mạng và phần cứng, cung cấp hiệu năng xử lý cao, độ trễ thấp trên kiến trúc all-NVMe để giải quyết áp lực "nghẽn cổ chai" khi doanh nghiệp vận hành các mô hình AI nội bộ (Private AI), vốn sản sinh ra khối lượng dữ liệu phi cấu trúc khổng lồ.
Ngược lại, hệ thống ActiveProtect Appliances lại đóng vai trò là "pháo đài" phục vụ cho chiến lược sao lưu và phục hồi toàn diện hơn, vận hành trên hệ điều hành riêng biệt và tách biệt khỏi môi trường sản xuất chính. Điều này giúp ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm chéo của mã độc, bảo vệ tính toàn vẹn của các bản sao lưu, kể cả khi các lớp phòng thủ như tường lửa hay phần mềm diệt virus bị xuyên thủng.
Xu hướng kết hợp giữa phần cứng chuyên dụng và phần mềm thông minh không chỉ giúp doanh nghiệp bảo vệ tài sản số cốt lõi trước làn sóng tấn công bằng AI, mà còn hỗ trợ đắc lực cho việc tuân thủ các quy định pháp lý nghiêm ngặt về bảo vệ dữ liệu cá nhân đang trở thành vấn đề được quan tâm nhiều hiện nay, trong đó có Việt Nam. Giới chuyên gia khuyến nghị, trong giai đoạn 2026 - 2030, thay vì đầu tư rời rạc hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng đám mây công cộng tiềm ẩn nhiều rủi ro, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy theo hướng "xây nền trước, mở rộng sau", thiết kế lại kiến trúc lưu trữ có năng lực tự khôi phục ngay từ đầu để đảm bảo tính sống còn cho hoạt động kinh doanh liên tục.
Ngày 8-5, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), thuộc Bộ Tài chính phối hợp với EXCEL Services Corporation tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ với chủ đề phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược. Sự kiện được tổ chức tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, TP Hà Nội.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài - Phó giám đốc NIC - cho biết đây là dịp để tăng cường kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến các đối tác quốc tế. Qua đó, thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, hướng tới từng bước hình thành nền tảng năng lượng phù hợp cho sự phát triển của các ngành công nghệ chiến lược.
Trong bối cảnh các ngành công nghệ chiến lược ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng năng lượng quy mô lớn, ổn định và bền vững, thì việc phát triển các giải pháp năng lượng tiên tiến có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.
Trên thực tế, NIC đã bắt tay với EXCEL Services, với trọng tâm là nghiên cứu triển khai các trung tâm sản xuất điện năng có độ tin cậy cực cao tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM. Việc hợp tác nhằm phục vụ những lĩnh vực khắt khe như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và hàng không.
Còn theo ông Dan Ludwig - Phó chủ tịch EXCEL Services, Việt Nam cần nguồn cung năng lượng ổn định nhằm duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu về các linh kiện, hệ thống và dịch vụ IT, AI.
Và giải pháp kỹ thuật được đưa ra là sử dụng các lò phản ứng hạt nhân quy mô nhỏ và vi mô (SMR), tích hợp cùng lưới điện vi mô thông minh (smart micro grid). Đây là mô hình phát điện không chỉ giúp đảm bảo nhu cầu nội khu mà còn giảm áp lực đầu tư cho hệ thống truyền tải quốc gia.
"Nhiệm vụ của chúng tôi không phải là cạnh tranh với EVN hay PVN. Việc phát triển nguồn điện tại chỗ sẽ giảm bớt áp lực tài chính cho EVN, nhất là trong việc đầu tư quy mô lớn vào hệ thống truyền tải và phân phối điện toàn quốc", ông Dan Ludwig chia sẻ thêm.
Ông Phạm Quang Vinh, nguyên đại sứ Việt Nam tại Mỹ, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt - Mỹ, cũng cho rằng để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số thì cần có đủ năng lượng ổn định và thân thiện với môi trường. Các đối tác Mỹ có thể cung cấp cho Việt Nam những công nghệ phù hợp.
Tuy nhiên, ông Vinh cũng chỉ ra những điểm cần chú ý trong hợp tác năng lượng giữa Việt Nam và Mỹ, đó là cạnh tranh tạo ra công nghệ, cạnh tranh cũng buộc các nước phải tạo độ tin cậy cao, phải chuyển giao được công nghệ thông qua đào tạo nguồn nhân lực.
Thứ hai ở cấp chính phủ phải tiếp tục đàm phán về điều khoản D1, D3 liên quan đến công nghệ cao mà Mỹ đang hạn chế đối với Việt Nam.
Thứ ba phải thành lập liên doanh để cùng làm điện hạt nhân, nếu không thì sẽ rất khó chuyển giao công nghệ.
Cuối cùng là doanh nghiệp Việt Nam phải tham gia vào chuỗi cung ứng của các đối tác lớn.
