Trong ngày làm việc đầu tiên của Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026-2031, hôm 7/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định về đặc xá năm 2026.
Theo quyết định của Chủ tịch nước, việc đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân được thực hiện nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2026), chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Diện đặc xá là người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn hoặc đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù. Thời gian xét đặc xá tính đến ngày 31/5.
Sau khi có quyết định của Chủ tịch nước, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc – Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá, đã ký hướng dẫn về việc triển khai.
Cụ thể, người được đề nghị xét đặc xá phải đáp ứng nhiều điều kiện như: có nhiều tiến bộ, ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt. Ngoài ra, phạm nhân phải chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian với tù có thời hạn hoặc ít nhất 14 năm với tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn.
Phạm nhân còn phải chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền; đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác với các tội phạm tham nhũng.
Ai xem xét đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt
Chủ tịch nước, Chính phủ chủ trì, phối hợp với TAND Tối cao, VKSND Tối cao và các cơ quan, tổ chức có liên quan lập hồ sơ của người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt để trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.
Mới đây, TAND Tối cao đã có hướng dẫn triển khai, trong đó nêu về những trường hợp đặc biệt với người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù không đủ điều kiện đặc xá hoặc người đang được hoãn chấp hành án phạt tù để đáp ứng yêu cầu về đối nội hoặc đối ngoại của Nhà nước.
TAND Tối cao đề nghị, để được xem xét đề nghị đặc xá thuộc trường hợp như trên, người được xem xét phải đáp ứng một trong 3 điều kiện. Đó là, có văn bản thông báo ý kiến của Chủ tịch nước yêu cầu đặc xá; có văn bản của cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài hoặc các tổ chức quốc tế; có văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ, các ban Đảng ở Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Hồ sơ đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt giống với trường hợp đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Thời gian chấp hành án phạt tù được hiểu là thế nào?
Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá lý giải, thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù. Trong đó không kể thời gian được tại ngoại, hoãn, tạm đình chỉ và giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.
Thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án cũng được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được tính để trừ vào phần thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại.
Ví dụ, Nguyễn Văn A bị kết án 12 năm tù, bị bắt ngày 31/5/2017, thì tính đến ngày 31/5/2026, A đã thực sự chấp hành được 9 năm, đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù 3 lần, tổng cộng là 2 năm. Như vậy, thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại là một năm.
Hướng dẫn cũng quy định cụ thể về thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác. Theo đó, một số trường hợp cũng được coi là đã thi hành xong bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác.
Các trường hợp không được đề nghị đặc xá
Theo quyết định, 15 trường hợp sẽ không được đề nghị đặc xá. Đó là, người bị kết án phạt tù về tội Phản bội Tổ quốc, Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, Gián điệp, Bạo loạn, Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân…
Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội khác, trước đó đã được đặc xá, có từ hai tiền án trở lên, phạm tội giết hai người trở lên hoặc giết người có tổ chức; có căn cứ khẳng định từng sử dụng trái phép chất ma túy; ba lần bị kết án phạt tù trở lên về cùng một tội do cố ý cũng không được đề nghị đặc xá.
=>> Xem chi tiết về 15 trường hợp không được đề nghị đặc xá
Ngày 7-5, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Quảng Trị cho biết đơn vị này vừa triệt phá thành công chuyên án lừa đảo chiếm đoạt tài sản công nghệ cao xuyên quốc gia đặc biệt lớn.
Có tổng cộng 61 người liên quan đến đường dây này đã bị bắt giữ. Mỗi năm đường dây này chiếm đoạt hơn 3.000 tỉ đồng.
Theo hồ sơ của cơ quan điều tra, đường dây này có trụ sở tại Campuchia. Những người trong nhóm đã thu thập trái phép thông tin cá nhân của phụ nữ trung niên rồi chủ động tiếp cận bằng cách kết bạn, nhắn tin, gọi điện với những kịch bản có sẵn.
Sau đó nhóm lừa đảo tạo dựng lòng tin, dụ dỗ nạn nhân tham gia đầu tư tiền ảo, ngoại hối thông qua các trang web giả mạo có giao diện chuyên nghiệp.
Ban đầu, nhóm này tạo ra những khoản lợi nhuận ảo để đánh vào tâm lý ham lợi nhuận, từ đó dẫn dụ bị hại tiếp tục chuyển thêm tiền rồi chiếm đoạt.
Bằng thủ đoạn trên, đường dây này đã lừa đảo hàng trăm người trong cả nước, gây thiệt hại ước tính hơn 3.000 tỉ đồng mỗi năm.
Riêng tại tỉnh Quảng Trị, có một bị hại bị chiếm đoạt hơn 2,7 tỉ đồng.
Sau khi lập chuyên án, Phòng Cảnh sát hình sự đã chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ và Công an các tỉnh, thành phố liên quan triển khai 8 tổ công tác triệu tập, đấu tranh và bắt giữ những người trong đường dây khi vừa nhập cảnh về Việt Nam.
Các đối tượng giữ nhiều vai trò trong đường dây như quản lý, phiên dịch cho chủ người Trung Quốc, tổ trưởng, tổ viên, phụ trách sàng lọc dữ liệu, cung cấp tài khoản mạng xã hội, nạp tiền và mua sim điện thoại phục vụ hoạt động phạm tội…
Hiện tại Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can với 61 người về hành vi "lừa đảo chiếm đoạt tài sản"; đồng thời xác định thêm hàng chục đối tượng khác có liên quan trong đường dây.
Từ 9h30 sáng 23-4, đại tá Võ Duy Tuấn - Phó giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk, Thủ trưởng Cơ quan cảnh sát điều tra - chủ trì buổi họp báo vụ tai nạn giao thông khiến nam sinh lớp 12 tử vong gây xôn xao dư luận, đồng thời thông tin việc nguyên cán bộ cảnh sát giao thông đã bị khởi tố.
Đại tá Tuấn cho biết khoảng trưa 15-4, trên quốc lộ 29 đoạn qua xã Cư Pơng, Đắk Lắk, trong lúc tuần tra, kiểm soát giao thông, thiếu tá Nguyễn Quang Hoàng - cán bộ Trạm cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đắk Lắk - phát hiện V.Đ.Q. (18 tuổi, trú xã Cư Pơng, học sinh lớp 12) lái xe máy có dấu hiệu vi phạm an toàn giao thông đường bộ.
Thời điểm này, tổ tuần tra đang xử lý một trường hợp vi phạm nồng độ cồn.
Theo đại tá Tuấn, khi phát hiện, thiếu tá Hoàng đã không thực hiện đúng quy trình xử lý mà truy đuổi khiến Q. lo lắng chạy tốc độ cao và bị tai nạn.
Khi đến km198+200, Q. không làm chủ tay lái, đâm vào mương thoát nước bên trái đường và ngã xuống đường. Sau đó, thiếu tá Hoàng quay đầu xe rời khỏi hiện trường theo hướng ra quốc lộ 14.
Nạn nhân được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình cấp cứu nhưng không qua khỏi.
Ngày 18-4, Công an tỉnh Đắk Lắk đã tạm đình chỉ công tác đối với thiếu tá Hoàng để phục vụ điều tra. Đến ngày 23-4, cơ quan này quyết định tước danh hiệu Công an nhân dân đối với cán bộ trên, đồng thời khởi tố vụ án, khởi tố bị can về tội "không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng" theo khoản 2, điều 132 Bộ luật Hình sự.
"Hành vi của ông Hoàng vi phạm quy định của lực lượng Công an nhân dân, không thực hiện việc cứu giúp người gặp nạn. Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã có quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Hoàng về tội "không cứu giúp người đang trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng"", đại tá Tuấn thông tin.
Ông Tuấn khẳng định việc khởi tố đã được Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp phê chuẩn, thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, không có vùng cấm, không bao che.
"Mọi người dân, cán bộ có vi phạm đều bị xử lý đúng quy định, đúng quy trình thủ tục chứ không có sự bao che, bỏ qua như một số thông tin trên mạng xã hội xuyên tạc", đại tá Tuấn khẳng định.
Đại tá Tuấn cũng khẳng định đã yêu cầu lực lượng Công an nhân dân xem đây là bài học và sẽ cùng nhà trường, lực lượng chức năng tiếp tục tuyên truyền để học sinh chấp hành đúng quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.
Ngày 7/4, Hậu, 40 tuổi, bị Công an tỉnh An Giang bắt tạm giam về tội Hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
Theo điều tra, sáng 22/3, Hậu đến nhà bạn tại xã Long Điền nhậu cùng hai người khác. Đến trưa, trong khi hai người bạn ra về, Hậu nghỉ lại.
Lát sau, chủ nhà có việc đi khỏi, để bé gái (gọi chủ nhà là cậu) ở nhà cùng với Hậu. Gã đã xâm hại cháu bé. Người nhà nạn nhân phát hiện sự việc, trình báo công an.
Tại cơ quan điều tra, Hậu khai nhận hành vi. Người nhà bé gái cho biết, do Hậu thường ghé chơi, khá thân thiết, nên họ không đề phòng.
