Trao đổi với báo chí vào hôm nay 30.4, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT, cho biết, bộ này đang trình Chính phủ chính sách học bổng mới cho khối ngành STEM. Nếu được thông qua, chính sách này sẽ được triển khai từ ngày 1.9.
Mục tiêu không chỉ dừng ở hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt cho người học, mà quan trọng hơn là tạo động lực đủ mạnh để thu hút và giữ chân người học giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược (những lĩnh vực có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia).
Chính sách học bổng này được áp dụng cho người học đang theo học hệ chính quy, từ trình độ đại học (cử nhân, kỹ sư) và sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ).
Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, điều kiện để sinh viên được nhận học bổng trước hết là đang theo học khối ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Có 2 nhóm được xét học bổng. Nhóm thứ nhất là những thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế (thời gian đạt giải không quá 3 năm).
Nhóm thứ hai là các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn toán và 2 môn trong số 4 môn lý, hóa, sinh, tiếng Anh từ 22,5 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, không tính điểm quy đổi môn tiếng Anh nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp). Đồng thời, các em phải nằm trong nhóm 30% thí sinh đạt điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc.
GS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh: “Thí sinh trúng tuyển bằng các tổ hợp khác ngoài 5 môn nói trên, dù là vào 15 nhóm ngành STEM mà Bộ GD-ĐT đề xuất, sẽ không được nhận học bổng”.
Để duy trì học bổng trong toàn khóa, người học phải đáp ứng các yêu cầu về kết quả học tập, tiến độ tích lũy tín chỉ, kỷ luật học tập. Đối với bậc sau đại học, căn cứ đánh giá là năng lực nghiên cứu khoa học.
“Chính sách này không chỉ “trao cơ hội”, mà còn tạo cơ chế sàng lọc và thúc đẩy người học phát triển liên tục”, GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
15 nhóm ngành GS Nguyễn Tiến Thảo nhắc đến ở trên gồm: sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện – điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học – vật liệu – luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất – địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ, và xây dựng.
Mức học bổng được thiết kế trên nguyên tắc bảo đảm nhu cầu học tập – sinh hoạt tối thiểu, dự kiến chia theo bậc học và nhóm ngành. Ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động từ khoảng 3,7 – 5,5 triệu đồng/tháng; ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa lên tới 8,4 triệu đồng/tháng.
Đây là mức học bổng giúp sinh viên đủ sinh hoạt phí khi theo học các chương trình đào tạo. Chính sách học bổng cũng thiết kế theo cấu trúc tăng dần theo trình độ đào tạo, phản ánh đúng yêu cầu về năng lực nghiên cứu và đóng góp của người học.
Đặc biệt, một điểm cải cách rất đáng chú ý là việc xét và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục hành chính cho người học (tức là không tạo cơ chế xin – cho), bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.
GS Nguyễn Tiến Thảo khẳng định, chính sách học bổng này nếu được thông qua sẽ mở ra cơ hội cho những học sinh có năng lực trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ. Với những em có nền tảng tốt về toán và các môn khoa học, đây là thời điểm cần tập trung cao độ để đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi sắp tới.
Còn hơn 1 tháng nữa là thí sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp năm 2026. Từ nay đến 17 giờ 30 ngày 5.5, học sinh tiếp tục đăng ký môn thi tốt nghiệp hoặc điều chỉnh lựa chọn lại môn thi nếu muốn thay đổi. Đây là cơ hội để những em vẫn có thế mạnh về các môn khoa học tự nhiên rà soát lại hồ sơ đăng ký dự thi tốt nghiệp, kịp thời thụ hưởng lợi ích của chính sách mới.
“Nếu trước đây còn lưỡng lự thì bây giờ là thời điểm ra quyết định cho con đường phía trước. Nếu bạn có năng lực toán và khoa học tự nhiên, đây là thời điểm để bứt phá. Học bổng này không chỉ hỗ trợ tài chính, mà là cơ hội bước vào các lĩnh vực then chốt của đất nước trong 10 – 20 năm tới.
Học bổng này không chỉ hỗ trợ 10 tháng/năm học mà còn là bệ phóng cho sự nghiệp. Hãy lấy đó làm động lực lớn nhất để chọn môn thi và ngành học ngay từ bây giờ. Lựa chọn đúng ngành học ở thời điểm này chính là lựa chọn vị trí của mình trong tương lai”, GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
Cùng bố mẹ tra cứu điểm thi hôm 6/6, Nguyễn Phan Quỳnh Giang vỡ òa. Nữ sinh lớp 9/1 trường THCS Phường 1, Đồng Tháp, trở thành thủ khoa của tỉnh với điểm 10 ở cả ba môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh.
Trước đó, Giang dự đoán đạt khoảng 29/30 điểm vì làm tốt môn Toán và Tiếng Anh. "Nhưng em không nghĩ mình có thể đạt điểm 10 môn Văn nên rất bất ngờ", nữ sinh cho hay.
Với kết quả này, Giang trúng tuyển nguyện vọng 1 vào trường THPT Trương Định.
Giang kể suốt quá trình ôn thi, vật bất ly thân của em là một cuốn sổ tay nhỏ. Nữ sinh ghi lại công thức Toán, từ vựng Tiếng Anh, dẫn chứng xã hội có thể sử dụng trong bài Văn và cả những lỗi sai từng mắc phải để không lặp lại.
Với môn Toán, thay vì học thuộc công thức, nữ sinh cố gắng hiểu bản chất định lý, cách chứng minh trước khi giải bài tập. Chiến thuật của Giang là luyện bài từ dễ đến khó. Gặp một bài toán, em thường giải theo các hướng khác nhau để hiểu sâu hơn.
Hôm thi Toán, Giang chỉ mất khoảng một nửa trong 90 phút để hoàn thành, còn lại để rà soát.
"Em làm lại bài khoảng 5-6 lần, các cách giải đều cho cùng kết quả thì em mới yên tâm", nữ sinh kể, nhìn nhận phần khó nhất là dạng bài hình học thực tế bởi đề thường không có hình minh họa sẵn. Học sinh phải tự hình dung, vẽ hình và suy luận mới tìm được đáp án.
Ở bài thi môn Tiếng Anh, Giang không gặp nhiều khó khăn do có nền tảng từ sớm nhờ mẹ là giáo viên môn này. Em thường được mẹ cho nghe các bài hát, đọc truyện ngắn bằng tiếng Anh để "thấm" ngôn ngữ. Mỗi khi gặp từ mới, nữ sinh đều ghi lại vào sổ tay và học thuộc.
Ngược lại, Ngữ văn khiến Giang lo lắng nhất. "Em thấy Văn khá dài và hơi khô khan", em nói.
Để cải thiện, Giang tập trung nắm chắc từng dạng bài, từ phân tích thơ, nghị luận văn học đến nghị luận xã hội. Em cũng đọc thêm sách và tài liệu tham khảo để mở rộng vốn hiểu biết. Trong đó, nữ sinh say mê cuốn "Cánh đồng bất tận" của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư.
Nữ sinh kể trong đề thi Văn năm nay, với phần nghị luận xã hội đề cập thói quen trì hoãn, em dẫn chứng về tỷ phú Elon Musk để làm nổi bật vai trò của tinh thần chủ động trong học tập và cuộc sống. Giang chọn sắp xếp các ý chính trong đầu rồi viết trực tiếp vào bài làm để tiết kiệm thời gian, thay vì lập dàn ý ra giấy nháp. Cuối cùng, em hoàn thành với ba tờ giấy thi mà vẫn còn khoảng 5 phút để soát lại.
Thầy Nguyễn Hoàng Hiệp, giáo viên chủ nhiệm lớp 9/1, đánh giá cao sức học của Giang.
"Điều đáng quý ở Giang là sự cần cù. Những bài tập giáo viên giao trên lớp, em đều chủ động tìm hiểu và hoàn thành kỹ lưỡng", thầy Hiệp nói, cho biết nữ sinh luôn đạt điểm tuyệt đối trong các bài kiểm tra ở trường. Ngoài ra, Giang từng giành giải ba thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Tin học năm lớp 8.
Trong kỳ nghỉ hè, Giang dự định học trước các môn Toán, Hóa học và Sinh học để chuẩn bị cho chương trình THPT. Yêu thích và có thế mạnh ở các môn khoa học tự nhiên, nữ sinh đặt mục tiêu tham gia các kỳ thi học sinh giỏi.
Giang cũng nuôi ước mơ trở thành bác sĩ. Em đam mê nghiên cứu sự trao đổi, chuyển hóa, tồn tại của cơ thể và chữa bệnh, cứu người.
Kết quả điểm chuẩn lớp 10 được Sở GD&ĐT Bắc Ninh công bố tối 15/6 gây bất ngờ. Kỳ thi năm nay chứng kiến sự phân hóa và chênh lệch rõ rệt giữa các trường khi biên độ điểm chuẩn dao động cực lớn, từ 9,38 đến 22,76 điểm (tính trên thang điểm tối đa 30 của 3 môn toán, ngữ văn và tiếng Anh).
Tuy nhiên, điều khiến phụ huynh, học sinh và giới chuyên môn phải xôn xao chính là mức điểm chuẩn thấp không tưởng tại Trường THPT Ngô Sĩ Liên.
Điểm chuẩn vào trường là 9,38 điểm. Điều này đồng nghĩa với việc thí sinh chỉ cần đạt trung bình khoảng 3,12 điểm mỗi môn là có thể trúng tuyển.
Theo kế hoạch tuyển sinh năm nay, nhà trường được giao chỉ tiêu tuyển 585 học sinh. Trong đó, có 15 chỉ tiêu tuyển thẳng, 559 chỉ tiêu dành cho nguyện vọng 1, tổng số thí sinh trúng tuyển lên 574 em.
Mức điểm chuẩn thấp bất ngờ này nhanh chóng trở thành chủ đề được nhiều phụ huynh, học sinh quan tâm và bàn luận trên các diễn đàn mạng xã hội, bởi chỉ cách đây một năm, THPT Ngô Sĩ Liên vẫn là “quán quân” về điểm chuẩn tại tỉnh Bắc Giang cũ.
Cụ thể, trong kỳ tuyển sinh lớp 10 năm 2025, trường này ghi nhận mức điểm chuẩn lên tới 23,825 điểm - cao nhất toàn tỉnh. Những năm trước đó, THPT Ngô Sĩ Liên cũng thường xuyên lấy trên 22 điểm, dẫn đầu về chất lượng đầu vào.
Sự sụt giảm mạnh của điểm chuẩn năm nay, từ 23,825 xuống còn 9,38 điểm, tương đương mức giảm hơn 14 điểm, khiến không ít người bất ngờ.
Ông Ngô Quốc Đường, Hiệu trưởng trường THPT Ngô Sĩ Liên, cho rằng có hai lý do dẫn đến sự biến động điểm chuẩn trên.
Đầu tiên là Trường THPT Ngô Sĩ Liên và THPT chuyên Bắc Giang đều tăng chỉ tiêu, lần lượt 45 và 35 học sinh, tương đương một lớp.
Ngày 15/6, Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh công bố điểm chuẩn lớp 10 của 57 trường THPT công lập. Đây là tổng điểm thi ba môn Văn, Toán, Tiếng Anh không nhân hệ số, tối đa 30.
Trường THPT Ngô Sĩ Liên gây chú ý với điểm chuẩn 9,38, tức trung bình 3,13 điểm/môn - thấp nhất toàn tỉnh. Trước đó nhiều năm liền, đây là trường có ngưỡng đầu vào lớp 10 cao nhất tỉnh (cả trước và sau sáp nhập), thường trên 22 điểm. Năm ngoái, điểm chuẩn của trường Ngô Sĩ Liên gần 24, cũng đứng đầu.
Lý giải về mức điểm chuẩn thấp bất ngờ, đại diện Trường THPT Ngô Sĩ Liên cho biết có hai nguyên nhân chính.
Trước hết, mùa tuyển sinh năm nay cả THPT Ngô Sĩ Liên và THPT chuyên Bắc Giang đều được tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Cụ thể, mỗi trường tăng thêm tương ứng một lớp, với lần lượt là 45 và 35 học sinh.
Thống kê cho thấy, số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào THPT Ngô Sĩ Liên năm nay vào khoảng gần 800 em, ít hơn khoảng 50 em so với năm trước và không có thí sinh đăng ký nguyện vọng 2.
Tuy nhiên, trong nhóm này có hơn 200 em đã trúng tuyển vào trường chuyên, khiến số lượng nguyện vọng thực tế còn lại chỉ khoảng 560, thấp hơn chỉ tiêu tuyển là 585.
Trong bối cảnh đó, nhà trường phải tuyển toàn bộ số thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 để đủ chỉ tiêu.
Nguyên nhân thứ hai, xuất phát từ tâm lý dè dặt của học sinh và phụ huynh. Nhiều năm liền, THPT Ngô Sĩ Liên luôn nằm trong nhóm trường có điểm chuẩn cao nhất địa phương, khiến không ít thí sinh e ngại và không mạnh dạn đặt nguyện vọng.
Chỉ tiêu tăng trong khi lượng đăng ký giảm đã kéo điểm chuẩn xuống thấp hơn so với mọi năm.
Dù vậy, nhà trường khẳng định mức điểm chuẩn năm nay không phản ánh chất lượng đầu vào của nhà trường. Theo số liệu thống kê, điểm trung bình và điểm trung vị của gần 560 học sinh trúng tuyển đều đạt trên 24 điểm; gần 70% trong số này có tổng điểm từ 24 trở lên.
Đáng chú ý, chỉ có 7 học sinh đạt dưới 15 điểm và trong đó chỉ duy nhất một em có mức điểm 9,38 - mức điểm chuẩn thấp nhất được ghi nhận.
"Điểm chuẩn năm nay chỉ là ngưỡng trúng tuyển cuối cùng, không thể đại diện cho mặt bằng năng lực của toàn bộ học sinh cũng như chất lượng đào tạo của nhà trường”, nhà trường nhấn mạnh.
Một ngày tháng 5.2026, trên sân Trường tiểu học Nguyễn Trường Tộ, phường Xóm Chiếu, TP.HCM, giữa những tiếng hò reo của học trò trong giờ ra chơi, một nhóm học sinh chăm chú bên góc đọc sách.
Các em học sinh dồn sự tập trung của mình bên những cuốn sách về Bác Hồ. Một em say sưa đọc cuốn "Bác Hồ thời niên thiếu ở Huế" (tác giả Nguyễn Đắc Xuân). Từ những bài giảng của các thầy cô giáo về tấm gương của Bác, các em học sinh bồi hồi lần theo những con chữ, để hiểu hơn về cuộc đời, tuổi ấu thơ, thời niên thiếu của Bác...
Góc đọc sách ngoài vườn trường của Trường tiểu học Lê Văn Tám, phường Tân Mỹ, TP.HCM cũng là địa điểm học trò thường ghé tới sau giờ ăn cơm trưa. Trên những kệ sách báo được các thầy cô giáo sắp xếp, học trò thoải mái đọc theo sở thích.
Với chủ điểm tháng 5 với ngày sinh nhật Bác, nhiều em nhỏ tìm đọc những cuốn sách, bài báo viết về Bác Hồ.
Đọc sách về Bác, không chỉ là cách để thế hệ thiếu nhi hôm nay hiểu hơn về cuộc đời vĩ đại của Người, đó còn là một cách mỗi em tự soi chiếu lại bản thân, để hiểu rằng hành trình học tập, rèn luyện cần bền bỉ, kiên trì, nỗ lực hơn nữa để gặt hái thành công.
Ngày 19.5, chia sẻ với PV Báo Thanh Niên, bà Đào Mai Ly, Trưởng phòng truyền thông Nhà xuất bản (NXB) Trẻ, cho biết, bộ sách "Di sản Hồ Chí Minh" được NXB Trẻ bắt đầu thực hiện từ năm 1999, tới nay đã hơn 25 năm, với hơn 70 đầu sách giấy, audio book, ebook, bản đồ. Bộ sách bao gồm sách do Bác Hồ viết và sách của nhiều tác giả khác viết về cuộc đời và sự nghiệp của Bác.
Đặc trưng của bộ sách là tính ứng dụng cao, sách mỏng nhẹ, nội dung mỗi cuốn đi sâu vào một khía cạnh tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hướng tới đối tượng cụ thể. Vì vậy, theo bà Đào Mai Ly, bộ sách không chỉ được các cơ quan, thư viện, trường học mua trang bị cho Không gian văn hóa Hồ Chí Minh mà còn có đông đảo bạn đọc cá nhân mua để tham khảo, học tập và làm theo lời Bác. Sự đón nhận của bạn đọc đối với bộ sách thể hiện phần nào qua số lần tái bản: Gần 90% sách trong bộ đều từng được tái bản, trong đó có hơn 10 tựa vượt mốc vạn bản in.
Cụ thể như tựa sách "Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh" đã hơn 24 lần in, tương đương hơn 20.000 bản (hơn 2 vạn bản) đã phát hành. Sách "Con đường vạn dặm của Hồ Chí Minh" (tác giả Mai Văn Bộ) đã được 16 lần in, với hơn 1,5 vạn bản đã phát hành. Sách "Hỏi & đáp về cuộc đời & sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh (tác giả Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh TP.HCM) có 15 lần in.
Sách "Diễn ca lịch sử nước ta" với 18 lần in, gồm cả phiên bản khổ lớn và khổ nhỏ với hơn 2 vạn bản đã in. Sách "Sửa đổi lối làm việc" qua 16 lần in, hơn 1,5 vạn bản in. Sách "Bác Hồ thời niên thiếu ở Huế" (tác giả Nguyễn Đắc Xuân) qua 9 lần in và nhiều tựa sách khác được sự đón nhận lớn từ độc giả.
Trong đó, bà Đào Mai Ly nhắc tới tựa sách "Di chúc của Bác Hồ: Một giáo trình tiếng Việt độc đáo" (tác giả Dương Thành Truyền) đã được 9 lần in, tương đương hơn 1 vạn bản in.
"Căn cứ trên 3 lần viết và sửa chữa Di chúc của chính Chủ tịch Hồ Chí Minh vào các năm 1965, 1968 và lần cuối vào ngày 10.5.1969, tác giả - nhà báo Dương Thành Truyền đi tìm lời giải đáp cho thắc mắc "Vì sao Bác Hồ sửa chữa ngôn từ như thế?". Quá trình đó làm phát lộ nhiều chi tiết thú vị thuộc về phong cách ngôn ngữ và lối dụng ngữ của Hồ Chủ tịch. Tác phẩm được trao giải B Giải thưởng về chủ đề Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn 2018-2020 do Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) tổ chức", bà Đào Mai Ly chia sẻ.
