Đầu tháng này, Ngân hàng Trung ương Israel giảm dự báo GDP 2026, với lý do ảnh hưởng cuộc xung đột ở Trung Đông. Tuy vậy, kinh tế nước này vẫn được kỳ vọng tăng trưởng đến 3,8%, sau khi điều chỉnh hạ 1,4 điểm phần trăm.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng dự báo kinh tế Israel tăng ở mức 3,5% năm nay, so với 2,3% của Mỹ và EU là 1,3%. Tốc độ này cũng có nghĩa GDP Israel sẽ tăng vượt trội hơn các nước G7 năm nay.
Năm 2027, IMF dự báo Israel tăng trưởng 4,4%, tiếp tục cao hơn nhiều nền kinh tế phát triển. Còn theo Thống đốc Ngân hàng Trung ương Israel Amir Yaron, nếu các cuộc xung đột kết thúc, kinh tế nước này có thể phục hồi lên 5,5%.
Israel đang trong vòng xoáy xung đột từ tháng 10/2023 với Hamas, Hezbollah và nhiều lực lượng tại Trung Đông. Keren Uziyel, nhà phân tích cấp cao tại Economist Intelligence Unit (EIU), nhận định kinh tế Israel đã tăng trưởng dưới mức tiềm năng sau nhiều năm chiến tranh, nhưng tốc độ vẫn cao nhờ lạm phát thấp, lao động tay nghề cao và chống chọi kiên cường của khu vực tư nhân.
“Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ công nghệ cao là yếu tố chính đằng sau hai thập kỷ tăng trưởng mạnh mẽ và tạo ra của cải”, bà nhận định.
Năm ngoái, hai thương vụ đầu tư nước ngoài kỷ lục vào quốc gia này đều thuộc lĩnh vực an ninh mạng, gồm thỏa thuận Google mua lại Wiz trị giá 32 tỷ USD và Palo Alto Networks chi 25 tỷ USD thâu tóm CyberArk.
Bà Keren Uziyel lưu ý Israel còn tăng trưởng nhờ phát triển tài nguyên khí đốt và xuất khẩu quốc phòng. “Ngành năng lượng sẽ chứng kiến dòng vốn đầu tư đáng kể giai đoạn 2026-2027, cả năng lượng tái tạo trong nước và mở rộng năng lực sản xuất, xuất khẩu khí đốt tự nhiên”, bà nói.
Cơ cấu dân số với tốc độ tăng bình quân gần 2% mỗi năm trong khoảng hai thập kỷ qua cũng là lợi thế của Israel. Theo tiêu chuẩn của các nước phát triển, dân số nước này tương đối trẻ. Nếu các thỏa thuận ngừng bắn được duy trì, dù yếu ớt, bà Uziyel dự báo kinh tế phục hồi khá mạnh vào giữa năm và đạt khoảng 3% năm nay.
Cùng với đó, dòng tiền vẫn đổ vào thị trường vốn Israel, theo bà Karen Schwok, nhà sáng lập kiêm CEO của văn phòng đầu tư gia đình Lucid Investments tại Tel Aviv. Tính từ đầu năm đến nay, chỉ số Tel Aviv 35 (gồm 35 công ty lớn nhất niêm yết trên sàn chứng khoán Tel Aviv, TASE) tăng 20%, tiếp nối đà đi lên 51,6% trong năm ngoái. Mức này vượt xa nhiều thị trường phát triển lớn, gồm ba chỉ số chính của Phố Wall (DJIA, S&P 500 và Nasdaq Composite).
“Dòng vốn ngoại đang quay trở lại, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, tài chính và quốc phòng”, bà nhận định. Chỉ số Tel Aviv 125 – gồm 125 công ty lớn nhất – tăng 17% từ đầu năm đến nay.
Bà Schwok cũng chỉ ra động lực thu hút dòng tiền đến từ nền kinh tế mạnh, yếu tố dân số và các thương vụ lớn. Đồng thời, công nghiệp quốc phòng Israel dự báo tiếp tục bùng nổ nhờ giành được các hợp đồng quốc tế.
Đồng shekel của Israel tăng khoảng 4% so với USD trong hơn hai tháng chiến sự và gần 7% từ đầu năm đến nay. Theo bà Schwok, dòng vốn ngoại quay lại cho thấy niềm tin của nhà đầu tư, giúp đồng shekel tăng giá. “Đã có sự chuyển biến rõ rệt từ trạng thái ‘sốc’ sang ‘bình thường hóa'”, bà nói.
Tuy nhiên, Joao Gomes – Giáo sư tài chính tại trường kinh doanh Wharton, Đại học Pennsylvania (Mỹ) – nói kinh tế Israel bắt đầu ngấm đòn xung đột. Lực lượng lao động thiếu hụt do bị huy động tham gia chiến sự, và chi tiêu tiêu dùng suy giảm vì lo ngại an ninh.
Ngành du lịch cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm suy yếu tăng trưởng và thu ngân sách. Theo ông, nợ công đã tăng đáng kể nhưng vẫn có thể kiểm soát nếu quốc gia Trung Đông đạt được một thỏa thuận hòa bình. Bởi điều này giúp họ giảm đáng kể và bền vững chi tiêu quốc phòng, duy trì niềm tin nhà đầu tư nước ngoài và nhân lực chất lượng cao. “Nếu không, kinh tế Israel sẽ khó khăn hơn khi đối mặt rủi ro đồng nội tệ suy yếu, lạm phát tăng và vốn ngoại rút khỏi thị trường”, ông nói.
Chuyên gia Keren Uziyel tại EIU nhận định dù nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn mạnh, xung đột dự báo gây tổn hại đến nhiều khía cạnh của kinh tế Israel. Gần đây, chính phủ nước này phải dỡ bỏ lệnh đóng cửa các dịch vụ không thiết yếu vì lo ngại sụt giảm tăng trưởng và thu ngân sách. “Chúng tôi vẫn dự báo tiêu dùng suy giảm đáng kể trong tháng 3-4, mùa du lịch cao điểm trong năm”, bà nói.
Trong phán quyết, Tòa án Tối cao cho biết bà Cook có thể tiếp tục giữ vị trí thành viên Hội đồng Thống đốc Fed trong thời gian theo đuổi vụ kiện nhằm bác bỏ các cáo buộc của chính quyền ông Trump. "Tổng thống đã không cho bà Cook sự bảo vệ về mặt thủ tục mà bà được hưởng theo luật. Nếu không có sự bảo vệ đó, bà sẽ không có cơ hội phản bác những cáo buộc mà Tổng thống đưa ra với mình", thông báo viết.
Cuối tháng 8/2025, Tổng thống Trump công bố lệnh sa thải bà Cook, với cáo buộc gian lận thế chấp. Chính quyền cho rằng bà khai báo cả hai bất động sản đã mua tại Michigan và Georgia là "nhà ở chính", giúp hưởng lãi vay thấp hơn so với xác định là nhà thứ hai hoặc bất động sản cho thuê.
Vài hôm sau, bà Cook nộp đơn kiện quyết định này. Ngày 9/9/2025, Thẩm phán Tòa án liên bang Washington (DC) Jia Cobb ban hành lệnh cấm tạm thời, ngăn ông Trump thực thi lệnh sa thải trong thời gian xử lý vụ kiện. Đáp lại, ông Trump tiếp tục yêu cầu Tòa Phúc thẩm Washington cho phép bãi nhiệm ngay lập tức, nhưng bị bác bỏ một tuần sau đó.
Với quyết định ngày 29/6, Tòa án Tối cao Mỹ cũng bác bỏ yêu cầu của ông Trump về đình chỉ lệnh của tòa cấp dưới. Cơ quan này đã nghe tranh luận của các bên hôm 21/1. Trong phiên điều trần, nhiều thẩm phán đã tỏ ra nghi ngờ lập luận của luật sư thuộc Bộ Tư pháp, rằng ông Trump có cơ sở pháp lý để sa thải bà Cook.
Theo Đạo luật Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Tổng thống chỉ có thể bãi nhiệm một thống đốc Fed khi có "lý do chính đáng". Ông Trump cho biết muốn bãi nhiệm Cook vì cáo buộc gian lận thế chấp. Tuy nhiên, bà và nhiều người khác cho rằng nguyên nhân thực sự là bà không bỏ phiếu ủng hộ giảm lãi suất theo mong muốn của Tổng thống. "Việc này không liên quan đến những giấy tờ thế chấp được ký nhiều năm trước khi tôi trở thành thống đốc Fed", bà cho biết hôm 29/6.
Cook được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm và là phụ nữ da màu đầu tiên giữ chức thống đốc Fed. Nhận xét về phán quyết của Tòa án Tối cao, bà cho rằng việc này củng cố một nguyên tắc đã làm nền tảng cho việc điều hành kinh tế suốt nhiều thế hệ: "Fed phải đưa ra mọi quyết định chính sách dựa trên bằng chứng và đánh giá độc lập, không chịu sự can thiệp chính trị".
VN-Index mở cửa trong sắc đỏ, có lúc giảm hơn 14 điểm. Trong nửa đầu buổi sáng, đồ thị của chỉ số này thường xuyên duy trì ở mức dưới tham chiếu. Sau 10h, chứng khoán bắt đầu đi lên, vượt 1.920 điểm vào gần giờ nghỉ trưa.
Sau nhịp rung lắc nhẹ vào đầu giờ chiều, chỉ số đại diện sàn HoSE tăng tiếp và lập kỷ lục mới gần 1.928 điểm. Áp lực chốt lời kéo tới khiến thị trường hạ nhiệt sau đó, chủ yếu dao động quanh vùng 1.920 điểm. Bước vào phiên ATC, chứng khoán điều chỉnh nhẹ nhưng nhanh chóng phục hồi.
VN-Index kết phiên ở trên 1.925 điểm, mức cao nhất trong lịch sử chứng khoán. Chỉ số tăng hơn 27 điểm so với hôm qua, mức cải thiện mạnh nhất kể từ phiên tăng điểm kỷ lục 8/4.
Như vậy, xét theo giá cao nhất trong phiên hay giá đóng cửa, chứng khoán đều lập kỷ lục mới.
Toàn sàn HoSE có 165 cổ phiếu tăng giá, còn bên giảm ghi nhận 128 cổ phiếu. Chênh lệch không cao cho thấy mức độ đồng thuận trên thị trường thấp. Lực cầu tập trung ở nhóm công nghệ và bất động sản, trong khi nhóm hóa chất lại có diễn biến tiêu cực.
Xét theo từng cổ phiếu, VIC của Vingroup là mã ảnh hưởng tốt nhất tới thị trường khi đóng góp hơn 14,5 điểm vào mức tăng của VN-Index. Cổ phiếu này đóng cửa tăng 4% lên 229.800 đồng. Trong phiên, VIC có lúc đạt mức cao kỷ lục 232.000 đồng. Thanh khoản xếp thứ 3 thị trường với gần 844 tỷ đồng, trong đó hơn 55% khớp lệnh đến từ bên mua chủ động.
Ngoài ra, các mã như VHM, VCB, BID hay FPT cũng hỗ trợ cho chỉ số chung. Trong đó, cổ phiếu FPT sau khi chạm đáy một năm đã bật tăng trở lại 3 phiên liên tiếp. Hôm nay mã này tích lũy thêm 4,5% lên 73.900 đồng. Dòng tiền cũng diễn biến tích cực khi thanh khoản cao nhất thị trường, đạt gần 1.589 tỷ đồng, với hơn 64% khớp lệnh nhờ lực mua chủ động.
Trong phiên VN-Index ghi nhận mức cao chưa từng có, thanh khoản sàn HoSE lại giảm hơn 25%. Tổng giá trị giao dịch hôm nay đạt hơn 22.100 tỷ đồng.
Tuy nhiên, điểm sáng nằm ở việc khối ngoại dứt chuỗi bán ròng. Nhà đầu tư nước ngoài trở lại mua ròng khoảng 261 tỷ đồng, tập trung mạnh ở VIC và MSN. Tuy nhiên, thị trường vẫn ghi nhận hai mã bị bán ròng trên trăm tỷ là VHM và TCB.
Từ cuối phiên hôm qua, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đã nhận thấy một số tín hiệu của việc lực cầu chủ động đang được cải thiện. Tuy nhiên, dựa theo phân tích kỹ thuật, diễn biến tăng giảm đan xen vẫn có thể còn tiếp diễn trước khi VN-Index cân bằng ở khu vực 1.880-1.900 điểm.
Nhóm phân tích khuyến nghị nhà đầu tư đi theo sự luân chuyển của dòng tiền và chọn lọc cổ phiếu đang hưởng ứng động lực chung của nhóm ngành, chưa tăng nhiều từ vùng hỗ trợ cứng. Ngoài ra, VCBS cũng cho rằng có thể tận dụng những nhịp rung lắc của thị trường để cân nhắc giải ngân với mục tiêu lướt sóng.
Nhưng điều khiến “nhà hiền triết xứ Omaha” trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở khối tài sản khổng lồ. Phần lớn sự giàu có của Buffett thực tế được tạo ra sau tuổi 65. Đến nay, ông cũng đã quyên góp khoảng 60 tỷ USD cho hoạt động từ thiện trên toàn cầu.
Trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, lãi suất cao và thị trường tài chính liên tục rung lắc, triết lý sống và đầu tư của Warren Buffett đang được nhiều người trung niên tìm đọc trở lại. Không phải để trở thành tỷ phú, mà để hiểu cách giữ tiền, giữ sự tỉnh táo và sống thoải mái hơn ở nửa sau cuộc đời.
Tiền bạc quan trọng, nhưng không phải tất cả
Buffett nhiều lần nhấn mạnh rằng thành công không được đo bằng tài sản, mà bằng việc có bao nhiêu người thực sự yêu quý bạn.
Đó là lý do dù sở hữu khối tài sản hàng đầu thế giới, ông vẫn sống trong căn nhà mua từ năm 1958 và duy trì lối sống khá giản dị.
Với nhiều người ở tuổi trung niên, đây có lẽ là bài học đáng suy ngẫm nhất. Sau nhiều năm chạy theo công việc, thu nhập và tài sản, điều quan trọng hơn là xây dựng sự ổn định tài chính để có thời gian cho gia đình, sức khỏe và những mối quan hệ lâu dài.
Một trong những triết lý nổi tiếng nhất của Buffett là: “Hãy mua một doanh nghiệp tuyệt vời với mức giá hợp lý, thay vì mua một doanh nghiệp bình thường chỉ vì nó rẻ”. Tư duy này không chỉ đúng với đầu tư chứng khoán mà còn đúng với quản lý tài chính cá nhân.
Ở tuổi 50-60, ưu tiên lớn nhất không còn là “đánh nhanh thắng nhanh”, mà là bảo toàn tài sản và tạo dòng tiền bền vững. Đây là giai đoạn nhiều người dễ mắc sai lầm vì sợ bỏ lỡ cơ hội, lao vào các xu hướng đầu tư nóng hoặc tài sản biến động mạnh. Buffett luôn tránh tâm lý FOMO. Ông tin rằng sự giàu có bền vững được tạo ra nhờ kiên nhẫn, kỷ luật và thời gian.
Kiên nhẫn là chìa khóa
Theo Buffett, thị trường hiện đại ngày càng giống “sòng bạc” khi quá nhiều người chỉ muốn kiếm tiền nhanh. Nhưng ông cho rằng đôi khi quyết định đầu tư tốt nhất là không làm gì cả.
Người trung niên có lợi thế mà lớp nhà đầu tư trẻ không có: trải nghiệm qua nhiều chu kỳ kinh tế. Họ hiểu rằng thị trường luôn có lúc tăng nóng và điều chỉnh mạnh. Vì vậy, thay vì liên tục mua bán theo cảm xúc, Buffett khuyến khích để thời gian và lãi kép làm việc thay mình.
Danh tiếng và sự uy tín là tài sản lớn nhất
“Mất 20 năm xây dựng danh tiếng nhưng chỉ mất 5 phút để phá hủy nó”. Buffett luôn coi uy tín là loại tài sản quan trọng hơn tiền bạc. Điều này đặc biệt đúng trong giai đoạn trung niên, khi nhiều người bắt đầu nghĩ nhiều hơn về di sản để lại cho gia đình và con cái.
Một quyết định tài chính sai lầm, đầu tư thiếu minh bạch hay chạy theo lòng tham có thể khiến toàn bộ thành quả nhiều năm bị xóa sạch.
Không ngừng học hỏi dù đã nghỉ hưu
Ở tuổi gần 100, Buffett vẫn dành phần lớn thời gian mỗi ngày để đọc sách, nghiên cứu và cập nhật thông tin. Ông tin rằng tò mò và học hỏi liên tục là cách tốt nhất để giữ đầu óc minh mẫn.
Nghỉ hưu không nên là giai đoạn “dừng lại”, mà là lúc có thêm thời gian để khám phá những điều từng bỏ lỡ vì công việc. Đó có thể là đầu tư, công nghệ, sức khỏe, nghệ thuật hoặc bất cứ lĩnh vực nào giúp cuộc sống trở nên thú vị hơn.
Học cách trao quyền và sống nhẹ hơn
Việc Buffett chuyển giao quyền điều hành Berkshire Hathaway cho Greg Abel được xem là bài học lớn về trao quyền và chuẩn bị kế thừa.
Ở tuổi trung niên, nhiều người vẫn ôm quá nhiều trách nhiệm tài chính lẫn công việc. Nhưng càng lớn tuổi, khả năng buông bớt áp lực và tin tưởng người khác càng quan trọng. Điều này không chỉ giúp cuộc sống nhẹ nhàng hơn mà còn tạo nền tảng tốt hơn cho thế hệ sau.
Dám chấp nhận rủi ro, nhưng phải hiểu mình đang làm gì
Buffett từng nói: “Rủi ro đến từ việc bạn không biết mình đang làm gì”. Ông không phản đối đầu tư hay thay đổi ở tuổi trung niên. Ngược lại, Buffett cho rằng đây là giai đoạn nên tận dụng kinh nghiệm sống để đưa ra những quyết định khôn ngoan hơn.
Điều quan trọng là mọi rủi ro phải được tính toán kỹ thay vì đầu tư theo tin đồn hoặc cảm xúc.
Hạnh phúc đến từ sự giản dị
Dù là tỷ phú, Buffett vẫn giữ lối sống tiết kiệm nổi tiếng suốt nhiều thập kỷ. Với ông, sống dưới khả năng tài chính không phải là thiếu thốn, mà là tự do.
Nhiều người bước vào tuổi 50-60 bắt đầu nhận ra rằng những trải nghiệm, sức khỏe và thời gian bên gia đình thường mang lại cảm giác đủ đầy hơn rất nhiều so với việc chạy theo vật chất.
Sau cùng, bài học lớn nhất Warren Buffett để lại có lẽ không nằm ở cách kiếm tiền, mà ở cách sống bình thản với tiền bạc.
