Trong quản trị quốc gia, những tháng ngày đầu của một Chính phủ nhiệm kỳ mới là thời gian xác lập cách thức vận hành. Đó là lúc Chính phủ trả lời những câu hỏi căn bản: sẽ quản lý hay kiến tạo, kiểm soát hay trao quyền, tập trung hay phân cấp?
Lịch sử cải cách cho thấy, những chính phủ thành công không phải là những chính phủ ban hành nhiều chính sách nhất, mà là những chính phủ định hình được “hệ điều hành” tốt cho cả nhiệm kỳ ngay từ những bước đi đầu tiên.
Trong bối cảnh đó, việc Chính phủ ban hành đồng loạt 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh ngay trong tháng đầu tiên của nhiệm kỳ không chỉ là một quyết sách hành chính thông thường. Đó là một tuyên bố chính trị – thể chế về cách Chính phủ lựa chọn hành động.
Điều này hoàn toàn phù hợp với cam kết khi phát biểu nhậm chức của Thủ tướng Lê Minh Hưng: xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân, đoàn kết một lòng dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng mà hạt nhân là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Một quyết định chưa từng có: quy mô, tốc độ và cách tiếp cận điểm gây ấn tượng mạnh nhất trước hết là quy mô cải cách.
Theo các nghị quyết được ban hành, Chính phủ tiến hành sửa đổi, bổ sung đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có tới 155 nghị định – một con số chưa từng có trong các đợt cải cách trước đây.
Trên cơ sở đó, 184 thủ tục hành chính được bãi bỏ, 134 thủ tục được phân cấp, và 349 thủ tục được đơn giản hóa. Không dừng lại ở đó, Chính phủ còn quyết định bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh, đồng thời đưa tỷ lệ thủ tục hành chính do cấp Trung ương trực tiếp giải quyết xuống còn khoảng 27%.
Mục tiêu đặt ra là giảm hơn 50% thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
Những con số này không chỉ phản ánh quy mô, mà còn cho thấy một cách tiếp cận mới: đổi mới một cách căn cơ và có hệ thống, thay vì điều chỉnh từng phần nhỏ lẻ như trước đây.
Điểm thứ hai là tốc độ triển khai. Việc ban hành đồng loạt 8 nghị quyết ngay trong tháng đầu nhiệm kỳ cho thấy đây không phải là những quyết định mang tính thử nghiệm, mà là những lựa chọn đã được cân nhắc kỹ lưỡng và triển khai với quyết tâm cao.
Trong quản trị công, tốc độ không đơn thuần là yếu tố kỹ thuật. Khi cải cách được thực hiện nhanh và đồng bộ, đó là dấu hiệu của một chính phủ không chỉ có ý chí, mà còn có năng lực hành động.
Điểm thứ ba, và quan trọng hơn cả, là cách tiếp cận. Những gì diễn ra không chỉ là “cắt giảm thủ tục”, mà là thiết kế lại cách vận hành của hệ thống hành chính. Chính phủ không chỉ giảm số lượng quy định, mà đang thay đổi logic vận hành của quyền lực nhà nước một cách thực chất và hiệu quả.
Nếu nhìn sâu vào nội dung của 8 nghị quyết, có thể thấy rõ ba chuyển dịch lớn – ba lựa chọn mang tính chiến lược của Chính phủ trong cách thức vận hành.
Trong một thời gian dài, hệ thống quản lý của chúng ta vận hành theo logic tiền kiểm: phải xin phép trước khi làm, phải được chấp thuận trước khi triển khai. Cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro, nhưng lại tạo ra chi phí tuân thủ lớn, làm chậm dòng chảy của nền kinh tế.
Với 8 nghị quyết lần này, việc bãi bỏ hàng loạt điều kiện kinh doanh và thủ tục tiền kiểm cho thấy một chuyển dịch rõ ràng: từ kiểm soát trước sang quản trị rủi ro trong quá trình vận hành.
Nhà nước không còn đứng ở vị trí “giữ cửa”, mà chuyển sang vai trò thiết lập tiêu chuẩn, giám sát và xử lý vi phạm trên cơ sở dữ liệu và quy định của pháp luật. Đây là một thay đổi không chỉ về công cụ, mà về triết lý quản lý. Không phải kiểm soát trước để tránh rủi ro, mà là quản lý rủi ro một cách chủ động và linh hoạt.
Một trong những nội dung nổi bật của các nghị quyết là việc phân cấp 134 thủ tục hành chính, qua đó giảm mạnh tỉ lệ thủ tục do cấp Trung ương trực tiếp giải quyết.
Điều này cho thấy một lựa chọn rõ ràng: Trung ương không còn ôm việc, mà chuyển sang tập trung vào thiết kế thể chế và giám sát, trong khi trao quyền thực thi cho địa phương.
Phân quyền, nếu chỉ dừng lại ở giao việc, sẽ không tạo ra thay đổi thực chất. Nhưng nếu đi kèm với trách nhiệm giải trình và đo lường kết quả, nó sẽ trở thành động lực để nâng cao hiệu quả quản trị.
Ở đây, điều đáng chú ý không phải chỉ là “phân cấp bao nhiêu”, mà là cách phân quyền trong hệ thống hành chính – một yếu tố cốt lõi của năng lực thực thi quốc gia.
Từ kiểm soát sang kiến tạo: Định vị lại vai trò của Nhà nước
Có lẽ chuyển dịch sâu sắc nhất nằm ở cách Chính phủ định vị lại vai trò của mình đối với nền kinh tế.
Khi 890 điều kiện kinh doanh được bãi bỏ, thông điệp gửi đi là rất rõ: doanh nghiệp không còn là đối tượng cần được kiểm soát chặt chẽ, mà là chủ thể cần được trao quyền để phát triển. Nhà nước không đứng ở vị trí “cấp phép để cho tồn tại”, mà chuyển sang vai trò kiến tạo môi trường để phát triển.
Đây chính là bước chuyển từ một nền hành chính quản lý sang một nền hành chính kiến tạo – một chuyển dịch đã được nhắc đến nhiều năm, nhưng chỉ thực sự trở nên rõ nét khi được cụ thể hóa bằng những quyết định có quy mô lớn như lần này.
Những chuyển dịch nói trên không chỉ mang ý nghĩa về mặt thể chế, mà còn có tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.
Với doanh nghiệp, việc cắt giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh đồng nghĩa với việc giảm đáng kể chi phí tuân thủ – không chỉ là chi phí chính thức, mà cả những chi phí không chính thức vốn là một gánh nặng lâu nay.
Quy trình nhanh hơn, rõ ràng hơn cũng giúp doanh nghiệp tăng tốc độ ra quyết định, nâng cao khả năng cạnh tranh.
Với người dân, việc giảm thủ tục và giảm tiếp xúc trực tiếp với cơ quan hành chính sẽ góp phần giảm rủi ro nhũng nhiễu, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ công.
Với nền kinh tế, ý nghĩa lớn nhất là khơi thông dòng chảy nguồn lực. Khi các rào cản thủ tục được dỡ bỏ, nguồn vốn, ý tưởng và năng lực sản xuất có thể vận hành nhanh hơn, hiệu quả hơn.
Đây chính là điều kiện cần để đạt được các mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới. Quan trọng hơn, những quyết định này góp phần tái thiết niềm tin – niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh, niềm tin của người dân vào hiệu quả của bộ máy hành chính.
Đúng như Thủ tướng Lê Minh Hưng đã phát biểu khi nhậm chức: tôi ý thức sâu sắc rằng, lòng tin của nhân dân là nguồn lực lớn nhất của quốc gia.
Thực tế, trong tất cả các cuộc làm việc với các bộ ngành sau khi nhậm chức, Thủ tướng luôn nhấn mạnh yêu cầu tập trung, dứt khoát cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
Ông nêu rõ, đây là một trong những giải pháp nhanh nhất, ngắn nhất để hoàn thiện thể chế, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, tác động trực tiếp ngay tới tăng trưởng với mục tiêu 2 con số và quan trọng hơn cả, sẽ giúp củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp.
Thách thức của lựa chọn: cải cách thực chất tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng, lựa chọn này đi kèm với những thách thức không nhỏ.
Thứ nhất, chuyển sang hậu kiểm đòi hỏi một hệ thống dữ liệu và năng lực giám sát hiện đại. Nếu không có công cụ phù hợp, việc giảm tiền kiểm có thể dẫn đến rủi ro trong quản lý.
Thứ hai, phân quyền đòi hỏi phải thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực mới. Nếu không, có thể xuất hiện tình trạng buông lỏng hoặc “đẩy trách nhiệm” giữa các cấp.
Thứ ba, và quan trọng nhất, là thay đổi tư duy của bộ máy. Nếu tư duy quản lý cũ vẫn tồn tại, thì cải cách trên giấy có thể không chuyển hóa thành thay đổi trong thực tế.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ rõ, điều quan trọng là tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về đổi mới tư duy phải được quán triệt không chỉ ở cấp lãnh đạo các bộ hay địa phương, mà phải xuống tới cấp các vụ cục, đơn vị trực thuộc, cấp thực thi.
Bởi lẽ, cải cách lớn nhất không nằm ở văn bản, mà nằm ở cách bộ máy thực thi nó mỗi ngày. Một lựa chọn đã được xác lập những tháng ngày đầu không quyết định toàn bộ nhiệm kỳ, nhưng nó quyết định hướng đi của Chính phủ.
Với việc ban hành 8 nghị quyết lần này, Chính phủ đã phát đi một tín hiệu rõ ràng: lựa chọn con đường cải cách thực chất, trao quyền và kiến tạo phát triển.
Với quyết tâm mạnh mẽ, những quyết định này không chỉ làm cho thủ tục nhanh hơn, chi phí thấp hơn. Quan trọng hơn, nó có thể làm cho nền kinh tế vận hành theo một logic hoàn toàn khác – logic của niềm tin, của hiệu quả và của tăng trưởng. Chính phủ đã cam kết là hành động, nỗ lực hết sức mình để kiến tạo cho sự phát triển, đem đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký ban hành Nghị quyết số 188/NQ-CP về việc chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên về UBND TP Đồng Nai quản lý.
Theo nghị quyết, Chính phủ đồng ý chủ trương chuyển thẩm quyền quản lý và chuyển giao nguyên trạng Vườn quốc gia Cát Tiên thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường về UBND TP Đồng Nai trực tiếp quản lý như đề nghị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Việc quản lý tài nguyên rừng, đất đai, tài sản, tài chính và nhân sự của Vườn quốc gia Cát Tiên thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về lâm nghiệp, môi trường, đất đai, đầu tư, tài chính, ngân sách, tài sản công và pháp luật khác có liên quan.
Chính phủ cũng yêu cầu sau khi chuyển giao toàn bộ diện tích Vườn quốc gia Cát Tiên về TP Đồng Nai quản lý, Bộ Nội vụ chủ trì, thẩm định hồ sơ đề án điều chỉnh địa giới hành chính TP Đồng Nai và tỉnh Lâm Đồng theo quy định của pháp luật.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, tổ chức bàn giao nguyên trạng tổ chức bộ máy, nhân sự, tài nguyên rừng, đất đai, tài sản, tài chính, tài liệu và các quyền, nghĩa vụ có liên quan của Vườn quốc gia Cát Tiên về UBND TP Đồng Nai sau khi có quyết định của cấp thẩm quyền.
Cũng theo nghị quyết, Chính phủ giao UBND TP Đồng Nai xây dựng phương án tiếp nhận và quản lý Vườn quốc gia Cát Tiên bảo đảm kế thừa và phát huy hiệu quả các nguồn lực, thành quả và kinh nghiệm quản lý, duy trì ổn định tổ chức bộ máy, đội ngũ viên chức, người lao động…
"Duy trì tính toàn vẹn hệ sinh thái, các thành quả về công tác bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và danh hiệu quốc tế, thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế của Việt Nam về bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững…", Nghị quyết giao Vườn quốc gia Cát Tiên cho Đồng Nai nêu rõ.
Tại Trung tâm thảo luận số 5 với chủ đề "Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số", nhiều đại biểu chia sẻ những mô hình hiệu quả trong phát huy sáng kiến của người lao động.
Bà Thái Thu Xương - Phó chủ tịch thường trực Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - cho rằng ở đâu phong trào thi đua được triển khai thực chất, hiệu quả thì ở đó năng suất lao động được nâng cao, sáng kiến cải tiến kỹ thuật được phát huy, góp phần giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và cải thiện đời sống người lao động.
Theo bà Xương, trong giai đoạn mới, các phong trào thi đua không chỉ dừng ở việc khuyến khích tinh thần lao động mà cần tập trung vào ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, cải tiến quy trình sản xuất và quản trị.
Từ yêu cầu đó, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam xác định phong trào thi đua "Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt" giai đoạn 2026 - 2031 là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Công đoàn.
Tại phiên thảo luận, ông Cao Minh Hòa - Chủ tịch Công đoàn kiêm Giám đốc kỹ thuật Công ty CP Sữa TH - cho biết việc thuyết phục doanh nghiệp đầu tư cho đào tạo công nhân ban đầu không dễ dàng vì hiệu quả chưa nhìn thấy ngay. Doanh nghiệp lựa chọn đào tạo những lao động có tiềm năng, sau đó lấy kết quả thực tế để chứng minh hiệu quả.
"Có những sáng kiến của người lao động chỉ trong 3 tháng đã giúp công ty tiết kiệm khoảng 12 tỉ đồng. Chính những sản phẩm cụ thể đó là cơ sở thuyết phục nhất để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư cho đào tạo", ông nói.
Theo ông, doanh nghiệp áp dụng quy trình đánh giá năng lực bài bản, từ khảo sát đầu vào, xây dựng lộ trình đào tạo đến hệ thống KPI về lý thuyết và thực hành. Khi người lao động đạt cấp độ năng lực cao hơn, mức lương cũng được điều chỉnh tương ứng, tạo động lực học tập và nâng cao tay nghề.
Còn bà Vũ Thị Tuyết Lan - Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Công nghệ Cosmos 1 (Phú Thọ) - cho biết doanh nghiệp duy trì phong trào lao động giỏi, lao động sáng tạo hằng năm. Các phân xưởng đều có hòm thư góp ý, được thu thập định kỳ mỗi tuần. Đối tượng tham gia từ công nhân đứng máy đến chuyên gia, kỹ thuật viên.
Bà Lan kể có công nhân chỉ học hết THPT song 5 năm liên tiếp được trao bằng lao động sáng tạo. Những ý tưởng khả thi của người này được Công đoàn và doanh nghiệp hỗ trợ kết nối với các bộ phận thiết kế, sửa chữa, gia công để hiện thực hóa. Ngoài ra công ty còn tổ chức các nhóm sáng kiến từ 5-15 người trong từng phân xưởng, định kỳ thi đua theo quý để lựa chọn, khen thưởng các ý tưởng hiệu quả.
Tại Trung tâm thảo luận số 2, ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - cho biết công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở và xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn đạt nhiều kết quả tích cực. Từ sau Đại hội XIII đến tháng 4-2026, cả nước đã phát triển mới hơn 2,2 triệu đoàn viên.
Theo ông Hùng, Công đoàn đã đổi mới cách tiếp cận người lao động, mở rộng tập hợp đoàn viên ở khu vực ngoài nhà nước và khu vực phi chính thức, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý đoàn viên...
Cũng tại Trung tâm số 2, bà Đỗ Thị Hiền - Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Thái Nguyên - cho biết chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã thành lập 40 công đoàn cơ sở mới và phát triển hơn 7.700 đoàn viên.
Để đạt kết quả này, Liên đoàn Lao động tỉnh phân công mỗi khu vực cho 2-4 cán bộ chuyên trách phụ trách, phối hợp với các sở, ngành và địa phương vận động doanh nghiệp, người lao động tham gia tổ chức Công đoàn. "Doanh nghiệp dần nhìn nhận Công đoàn là đối tác đồng hành, góp phần ổn định quan hệ lao động", bà Hiền nói.
Bà cũng kiến nghị sớm có cơ chế thu hút cán bộ công đoàn chất lượng cao, đồng thời ban hành hướng dẫn cụ thể về tổ chức và hoạt động của công đoàn tại khu công nghiệp, công đoàn xã, phường và đặc khu.
Quảng trường Long Hưng trên đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh, phường Long Hưng, rực sáng với màn pháo hoa ba tầng trong đêm công bố Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
Hơn 1.000 quả pháo được bắn từ bờ sông Đồng Nai sau chương trình nghệ thuật kéo dài 45 phút với chủ đề “Đồng Nai - Hào khí phương Nam, vươn mình cùng đất nước”.
Quảng trường Long Hưng trên đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh, phường Long Hưng, rực sáng với màn pháo hoa ba tầng trong đêm công bố Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
Hơn 1.000 quả pháo được bắn từ bờ sông Đồng Nai sau chương trình nghệ thuật kéo dài 45 phút với chủ đề “Đồng Nai - Hào khí phương Nam, vươn mình cùng đất nước”.
Pháo hoa với nhiều màu sắc rực sáng cả vùng trời. Đây là lần thứ hai Đồng Nai tổ chức bắn pháo hoa tầm cao chào mừng lên thành phố. Trước đó, địa phương bắn pháo hoa tại 13 điểm dịp 30/4.
Pháo hoa với nhiều màu sắc rực sáng cả vùng trời. Đây là lần thứ hai Đồng Nai tổ chức bắn pháo hoa tầm cao chào mừng lên thành phố. Trước đó, địa phương bắn pháo hoa tại 13 điểm dịp 30/4.
Pháo hoa với nhiều màu sắc rực sáng cả vùng trời. Đây là lần thứ hai Đồng Nai tổ chức bắn pháo hoa tầm cao chào mừng lên thành phố. Trước đó, địa phương bắn pháo hoa tại 13 điểm dịp 30/4.
Chị Tâm, đại biểu dự lễ công bố, dùng điện thoại ghi lại khoảnh khắc pháo hoa rực sáng. “Đồng Nai lên thành phố, tôi hy vọng hạ tầng được đầu tư đồng bộ, kinh tế phát triển, đời sống người dân tốt hơn”, chị nói.
Sau khi sáp nhập với Bình Phước, thành phố Đồng Nai có hơn 4,4 triệu dân, đông thứ ba cả nước sau Hà Nội và TP HCM; diện tích khoảng 12.730 km2, đứng thứ 9 toàn quốc.
Chị Tâm, đại biểu dự lễ công bố, dùng điện thoại ghi lại khoảnh khắc pháo hoa rực sáng. “Đồng Nai lên thành phố, tôi hy vọng hạ tầng được đầu tư đồng bộ, kinh tế phát triển, đời sống người dân tốt hơn”, chị nói.
Sau khi sáp nhập với Bình Phước, thành phố Đồng Nai có hơn 4,4 triệu dân, đông thứ ba cả nước sau Hà Nội và TP HCM; diện tích khoảng 12.730 km2, đứng thứ 9 toàn quốc.
Gia đình chị Kim Ngân cùng dự lễ công bố và ghi lại bức ảnh kỷ niệm bên màn pháo hoa tại quảng trường.
Gia đình chị Kim Ngân cùng dự lễ công bố và ghi lại bức ảnh kỷ niệm bên màn pháo hoa tại quảng trường.
Các nữ CSGT Đồng Nai cùng nhau check-in với màn pháo hoa mãn nhãn.
Các nữ CSGT Đồng Nai cùng nhau check-in với màn pháo hoa mãn nhãn.
Ngoài người dân Đồng Nai, nhiều người ở TP HCM cũng có thể theo dõi từ phía bên kia bờ sông.
Ngoài người dân Đồng Nai, nhiều người ở TP HCM cũng có thể theo dõi từ phía bên kia bờ sông.
Ngoài người dân Đồng Nai, nhiều người ở TP HCM cũng có thể theo dõi từ phía bên kia bờ sông.
Một số người tập trung tại một nhà hàng ven sông gần quận 9 cũ xem pháo hoa.
“Biết Đồng Nai bắn ở quảng trường Long Hưng nên tôi rủ bạn bè xuống xem. Dù cách một con sông nhưng pháo hoa tầm cao vẫn rất đẹp”, Tuấn Anh, ngụ TP HCM, nói.
Một số người tập trung tại một nhà hàng ven sông gần quận 9 cũ xem pháo hoa.
“Biết Đồng Nai bắn ở quảng trường Long Hưng nên tôi rủ bạn bè xuống xem. Dù cách một con sông nhưng pháo hoa tầm cao vẫn rất đẹp”, Tuấn Anh, ngụ TP HCM, nói.
