“Có lẽ tôi sẽ làm thế. Tại sao tôi không?”, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 30/4 trả lời khi được hỏi liệu ông có cân nhắc cắt giảm số lượng quân nhân Mỹ đồn trú ở Italy và Tây Ban Nha hay không.
“Italy không giúp đỡ gì cho chúng tôi, còn Tây Ban Nha thì thật sự tệ hại”, lãnh đạo Mỹ nói thêm.
Tổng thống Trump cho biết cuộc chiến chống Iran do Mỹ dẫn đầu đã giúp ích cho cả thế giới, trong đó có Italy, Tây Ban Nha và Đức. Ông chỉ trích các nước “được gọi là đồng minh” này vì không tham gia nỗ lực “loại bỏ mối đe dọa hạt nhân Iran”.
Trước đó một ngày, Tổng thống Trump cho biết Mỹ đang “nghiên cứu và đánh giá” khả năng giảm bớt số lượng binh sĩ đồn trú tại Đức, thêm rằng ông sẽ sớm công bố quyết định.
Theo hãng thông tấn AFP, có 36.436 binh sĩ Mỹ đồn trú ở Đức tính đến tháng 12/2025. Con số này tại Italy và Tây Ban Nha lần lượt là 12.662 và 3.814 quân nhân.
Không rõ chính quyền Tổng thống Trump đang xem xét rút bao nhiêu người, song một số hãng truyền thông Mỹ cho biết số lượng cắt giảm có thể sẽ khá lớn.
Tổng thống Trump đã chỉ trích gay gắt các đồng minh NATO vì không hỗ trợ chiến dịch do Mỹ – Israel phát động nhằm vào Iran, hay có động thái giúp mở cửa lại eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường huyết mạch đối với dòng chảy dầu khí toàn cầu, nhưng đã bị phong tỏa kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát.
Sau khi Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tháng trước chỉ trích cuộc chiến nhằm vào Iran, Tổng thống Trump đã bất ngờ công kích người từng là đồng minh cánh hữu thân cận của mình, khi cho rằng bà Meloni “thiếu can đảm” vì không dám chống lại áp lực ở trong nước, cũng như không công khai ủng hộ chiến dịch của Mỹ – Israel.
Căng thẳng giữa ông Trump và Madrid đã kéo dài từ lâu. Mâu thuẫn bắt đầu sau khi Tổng thống Trump chỉ trích quan điểm của Tây Ban Nha đối với Israel liên quan cuộc chiến giữa Tel Aviv và nhóm vũ trang Hamas ở Dải Gaza, trước khi mở rộng sang bất đồng về việc Madrid không tăng chi tiêu quốc phòng để đáp ứng yêu cầu của NATO.
Tại hội nghị thượng đỉnh của khối năm ngoái, tất cả thành viên đã đồng ý với đề nghị của Tổng thống Trump về tăng chi tiêu quốc phòng lên mức tương đương 5% GDP. Ngoại lệ duy nhất là Tây Ban Nha, khi Thủ tướng Pedro Sanchez tuyên bố sẽ chỉ làm những điều có lợi cho đất nước và quyết định giữ nguyên mức chi tiêu.
“Một lệnh ngừng bắn thông qua việc chấp nhận những yêu cầu chung mà Iran mong muốn là thành quả từ máu của vị lãnh tụ đã hy sinh của chúng tôi, Đại giáo chủ Ali Khamenei, và cũng là kết quả cho sự đoàn kết của toàn thể người dân Iran trên mọi mặt trận”, ông Pezeshkian viết trên mạng xã hội X.
Nhà lãnh đạo Iran kêu gọi toàn thể người dân Iran tiếp tục sát cánh bên nhau, dù là trong lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng, trên đường phố hay trong công tác phục vụ cộng đồng.
Tổng thống Pezeshkian là một trong số các quan chức cấp cao Iran nhận định thỏa thuận ngừng bắn là “chiến thắng” cho Tehran, theo báo The Guardian.
Ngoài ra, Phó tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref cũng thông báo trên mạng xã hội rằng “kỷ nguyên của Iran đã bắt đầu”.
Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran lại cho rằng Mỹ đã “chịu một thất bại không thể phủ nhận, mang tính lịch sử và hủy diệt”.
Cùng ngày 8-4, lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon đã cảnh báo rằng thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran “có thể sụp đổ hoàn toàn nếu không bao gồm mặt trận tại Lebanon”.
Ông Ibrahim Mousavi - quan chức cấp cao của Hezbollah - nhấn mạnh thỏa thuận ngừng bắn trên còn bao gồm mặt trận Hezbollah - Israel. Nếu Israel không tuân thủ thì các lực lượng trong khu vực, bao gồm cả Iran sẽ đáp trả.
Trước đó, quân đội Israel tuyên bố cuộc giao tranh với Hezbollah và chiến dịch tấn công trên bộ sẽ tiếp tục, đồng thời nhắc lại phát biểu của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng thỏa thuận ngừng bắn không bao gồm mặt trận Lebanon.
Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực, Israel vẫn tiến hành nhiều đợt không kích nhằm vào các địa điểm trên khắp miền nam Lebanon.
Theo Hãng tin Reuters, Nga và Ukraine ngày 15-5 đã trao đổi mỗi bên 205 tù binh chiến tranh, một phần trong thỏa thuận gắn với lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng cho biết đây là bước đầu tiên trong kế hoạch trao đổi tù binh quy mô lớn hơn, sau khi Kiev và Matxcơva đồng ý trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên. "205 người Ukraine đã trở về nhà. Phần lớn trong số họ bị giam giữ từ năm 2022", ông Zelensky viết trên Telegram.
Theo Cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR), nhiều quân nhân được trả tự do từng tham gia phòng thủ thành phố cảng Mariupol trước khi nơi này thất thủ vào tay Nga năm 2022. Kiev cũng đưa về nước hàng chục sĩ quan cùng nhiều binh sĩ và hạ sĩ quan.
Cùng ngày, hai nước đồng thời trao đổi thi thể các quân nhân tử trận. Nga trao trả cho Ukraine 526 thi thể và nhận lại 41 thi thể từ phía Kiev.
Cả Nga và Ukraine đều cảm ơn UAE đã đứng ra làm trung gian cho cuộc trao đổi. Bộ Quốc phòng Nga cho biết các quân nhân Nga sau khi được trao trả hiện ở Belarus để nhận hỗ trợ y tế và tâm lý.
Một trong những quân nhân Ukraine được trả tự do, Yevhen Yeremenko, bày tỏ sự hạnh phúc khi trở về sau bốn năm bị giam giữ, nhưng vẫn lo lắng cho những đồng đội còn ở lại.
"Vẫn còn nhiều người đang chờ được trở về. Xin đừng quên họ", anh nói với Reuters.
Các cuộc trao đổi tù binh hiện là một trong số ít kết quả cụ thể đạt được từ các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian giữa Nga và Ukraine, trong bối cảnh nỗ lực chấm dứt cuộc chiến kéo dài sang năm thứ năm vẫn rơi vào bế tắc.
Trước đó, lệnh ngừng bắn từ ngày 9 đến 11-5 nhân dịp Ngày Chiến thắng tại Nga liên tục xuất hiện cáo buộc vi phạm từ cả hai phía.
Chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn kết thúc, Nga mở cuộc tập kích đường không quy mô lớn vào Ukraine với hơn 1.500 máy bay không người lái và hàng chục tên lửa.
Trong khi đó, Ukraine cũng tăng cường đáp trả bằng các đợt tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở dầu khí và hạ tầng năng lượng trên lãnh thổ Nga.
“Tôi nghĩ có những dấu hiệu cho thấy ông ấy đang ngày càng tham gia tích cực ở một mức độ nào đó”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày 2/6.
Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, đã kế vị cha mình là cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong làn sóng tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel hôm 28/2. Bản thân ông Mojtaba cũng bị thương trong cuộc tập kích đó và chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức.
Giới tình báo Mỹ nhiều lần khẳng định ông Mojtaba vẫn còn sống và đang ở một nơi bí mật.
"Tôi nghĩ có những dấu hiệu cho thấy ông ấy đang ngày càng tham gia tích cực ở một mức độ nào đó, mặc dù tất cả các thông tin liên lạc của ông ấy đều được thực hiện bằng văn bản và thông qua các trung gian”, ông Rubio phát biểu trước các thượng nghị sĩ.
Theo ông, các nhà đàm phán Iran thường cần "từ 3 đến 5 ngày mới nhận được phản hồi" từ giới lãnh đạo nước này.
Ông Rubio đã điều trần trước ủy ban Thượng viện trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 3 tháng qua với Iran đang rơi vào bế tắc.
Ngoại trưởng Mỹ bày tỏ hy vọng về một thỏa thuận với Iran, đồng thời nhấn mạnh Tehran phải hạn chế nghiêm ngặt chương trình hạt nhân nếu muốn được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
“Triển vọng đang ở trước mắt chúng ta, điều đó có thể xảy ra hôm nay, có thể ngày mai, hoặc vào tuần tới”, ông Rubio nói.
Ông Rubio cho biết Tehran phải đồng ý mở cửa trở lại eo biển Hormuz, một tuyến đường vận tải hàng hải huyết mạch đối với dầu mỏ và khí đốt ở Vùng Vịnh.
“Họ phải tuyên bố một cách rất rõ ràng rằng “Eo biển hiện đã mở cửa, chúng tôi không thu phí”. Chúng tôi sẽ giúp gỡ bỏ các bãi thủy lôi mà họ đã rải ở đó, và họ sẽ không nổ súng vào các tàu thuyền”, Ngoại trưởng Rubio nói.
Ngoài ra, ông nhấn mạnh: “Họ phải đồng ý đàm phán về những hạn chế nghiêm ngặt và lâu dài, và/hoặc hủy bỏ hoạt động làm giàu uranium”.
Ông Rubio nói tiếp: “Iran đang bị trừng phạt vì họ đã làm giàu uranium ở mức độ cao, Iran đang bị trừng phạt vì các hoạt động hạt nhân của họ. Nếu họ đồng ý từ bỏ những điều đó, các lệnh trừng phạt sẽ được giảm bớt”.
Nhà ngoại giao Mỹ cho hay, Iran đã đồng ý tiến hành các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân. "Đó không phải là một sự đảm bảo rằng cuối cùng nó sẽ dẫn đến một thỏa thuận được Thượng viện hay người dân Mỹ chấp nhận, nhưng chúng ta sẽ có thể lôi kéo họ vào một tiến trình để thực sự kiểm chứng xem họ sẵn sàng nhượng bộ đến mức nào”, ông cho biết.
