Giữa rất nhiều cuốn sách về du lịch và khám phá, Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không (Nhà xuất bản Thế Giới) của Nguyễn Mạnh Duy xuất hiện như một nỗ lực khác biệt: không kể về hành trình đi đến đâu, mà đào sâu vào câu hỏi đi để hiểu gì. Đây không đơn thuần là một cuốn sách ảnh, mà là một “photography storytelling book” – nơi hình ảnh, ký sự và chiêm nghiệm văn hóa đan cài để mở ra một thế giới vừa hùng vĩ, vừa nội tâm.
Sau hơn một thập kỷ gắn bó với dãy Himalaya, tác giả không chọn cách kể vội vàng. Anh đi, ở lại, quan sát, rồi quay lại – nhiều lần như thế trong suốt 12 năm qua – để tích lũy một “tầng ký ức” đủ dày trước khi chắt lọc thành gần 500 trang sách. Ở đó, Himalaya không chỉ là “nóc nhà thế giới”, mà là một hệ sinh thái tinh thần, nơi thiên nhiên, con người và niềm tin hòa quyện vào nhau.
Điểm đặc biệt của cuốn sách không nằm ở việc ghi lại những cảnh quan hùng vĩ – điều mà bất kỳ nhiếp ảnh gia nào đến Himalaya cũng có thể làm. Điều đáng nói là cách Nguyễn Mạnh Duy tổ chức thế giới ấy bằng một hệ quy chiếu riêng: “Mandala ngũ đại”.
Theo đó, toàn bộ đời sống Himalaya được nhìn qua năm trụ cột: thiên nhiên, văn hóa, con người, lối sống và đức tin. Năm yếu tố này tương ứng với “Đất – Nước – Lửa – Khí – Không”, tạo thành một cấu trúc đa chiều vừa vật chất, vừa tinh thần.
Cách tiếp cận này giúp cuốn sách vượt ra ngoài phạm vi của một ấn phẩm nhiếp ảnh hay du ký. Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không giống một nỗ lực “giải mã”, không phải bằng lý thuyết, mà bằng trải nghiệm cá nhân tích lũy qua thời gian dài. Lớp ngoài, độc giả nhìn thấy những dãy núi phủ tuyết, những ngôi làng treo mình giữa mây. Nhưng càng đi sâu, những hình ảnh ấy mở ra đời sống văn hóa bản địa, rồi dẫn đến tầng sâu hơn: đời sống tâm linh, nơi con người đối diện với chính mình.
Nguyễn Mạnh Duy không phải là người xa lạ với Himalaya theo nghĩa thông thường. Anh từng chinh phục những đỉnh núi trên 8.000m, trong đó có Everest – “nóc nhà thế giới”.
Nhưng điều đáng chú ý là cuốn sách gần như không đặt trọng tâm vào hành trình “chinh phục”. Trái lại, tác giả nhiều lần nhấn mạnh rằng điều giữ chân anh không phải là những đỉnh cao, mà là đời sống văn hóa và tinh thần của vùng đất này.
Có thể nói, đây là sự dịch chuyển từ “chinh phục thiên nhiên” sang “hòa vào thiên nhiên”; từ việc đo đếm bằng độ cao, sang việc cảm nhận bằng chiều sâu. Chính sự dịch chuyển này khiến cuốn sách mang màu sắc chiêm nghiệm rõ rệt – nơi mỗi bức ảnh không chỉ là một khoảnh khắc, mà là một lát cắt của hành trình nội tâm.
Một chi tiết đáng chú ý là phần lớn hình ảnh trong sách được chụp bằng máy ảnh film – một lựa chọn không phổ biến trong thời đại số. Điều này không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là cách tác giả lựa chọn đối thoại với thời gian. Film không cho phép chụp nhiều, không dễ sửa, và mỗi khuôn hình đều mang tính “không thể lặp lại”.
Chính vì vậy, mỗi bức ảnh trong sách giống như một dạng “kết tinh” của hành trình, của điều kiện khắc nghiệt, và của sự kiên nhẫn. Như chính tác giả chia sẻ, những cuộn film phải đi qua nhiều hành trình rủi ro, nhưng cũng vì thế mà mỗi hình ảnh trở nên có trọng lượng hơn. Ở đây, nhiếp ảnh không còn là công cụ ghi nhận, mà trở thành một cách lưu giữ ký ức một cách chậm rãi và có ý thức.
Nếu phải tìm một cách định nghĩa ngắn gọn, có thể xem Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không như một “cánh cổng”. Cánh cổng ấy mở ra cho độc giả Việt Nam một vùng văn hóa vốn xa xôi, nhưng lại có nhiều điểm chạm với đời sống tinh thần Á Đông: niềm tin, nghi lễ, sự gắn bó với thiên nhiên, và hành trình đi vào nội tâm.
Không dừng lại ở cuốn sách, tác giả còn tổ chức các hoạt động giao lưu, trưng bày, chia sẻ trải nghiệm như một cách kéo gần khoảng cách giữa Himalaya và công chúng trong nước. Ở góc độ này, cuốn sách không chỉ là sản phẩm cá nhân, mà còn là một nỗ lực kết nối văn hóa.
Một trong những điều đáng chú ý là cuốn sách không cố gắng “giải thích” Himalaya theo cách học thuật, mà để người đọc tự cảm nhận. Những hình ảnh, câu chuyện và chiêm nghiệm được đặt cạnh nhau, tạo nên một không gian mở – nơi mỗi người có thể tìm thấy điều riêng cho mình: có người nhìn thấy vẻ đẹp thiên nhiên, có người cảm nhận đời sống con người, có người lại bắt gặp những câu hỏi về chính mình.
Có lẽ vì vậy, cuốn sách không chỉ dành cho những người yêu nhiếp ảnh hay du lịch, mà còn cho những ai quan tâm đến đời sống nội tâm. Theo đó, hành trình đi vào Himalaya – như cách tác giả thể hiện – cũng là hành trình đi vào chính mình.
"Tôi bất ngờ khi thanh toán hóa đơn được giảm 30% với lý do mừng đại lễ, xưa nay đi du lịch ngày lễ chỉ lo chặt chém", chị Bích Lan, sống tại Hà Nội, kể về chuyến du lịch đến TP HCM dịp 30/4.
Trái với trải nghiệm của chị Lan, nhiều vụ ''chặt chém'' vẫn xảy ra ở các điểm du lịch nổi tiếng mỗi mùa cao điểm. Gần đây nhất là vụ đoàn khách tố khách sạn thu phụ phí dịch vụ quá cao, không minh bạch giá ở phường Sông Cầu, Đăk Lăk.
Sau khi cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, cơ sở lưu trú bị kết luận vi phạm quy định về minh bạch giá tại Luật Giá năm 2023 và vi phạm quy định tại Nghị định số 87 ngày 12/7/2024 của Chính phủ. Mức phạt dự kiến là 1,5 triệu đồng cho lỗi không niêm yết giá dịch vụ theo quy định.
Ông Trần Tường Huy, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Du lịch Xã hội, nhận định văn hóa du lịch hiện chưa theo kịp tốc độ phát triển của ngành, khiến tình trạng "chặt chém" trở thành vấn đề hệ thống.
Theo ông Huy, đặc thù mùa vụ khiến người bán nảy sinh tâm lý "tranh thủ", trong khi du khách thường dễ dàng chấp nhận vì sự khan hiếm dịch vụ dịp cao điểm.
Thực tế tại Việt Nam, các kỳ nghỉ lễ thường tập trung vào một số thời điểm ngắn, tạo áp lực quá tải cục bộ. Theo dữ liệu từ Cục Du lịch, lượng khách nội địa trong các kỳ nghỉ lễ thường tăng 30-50% so với ngày thường, tạo cơ hội cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ thực hiện tư duy "ăn xổi".
Sự thiếu hụt của một nền văn hóa phục vụ chuyên nghiệp và việc buông lỏng giám sát tại địa phương cũng là nguyên nhân chính.
Nhiều nơi chưa chú trọng việc niêm yết giá hoặc thiếu lực lượng thanh tra giám sát, chế tài đủ mạnh để răn đe. Việc ứng dụng công nghệ để tiếp nhận phản ánh còn chậm, khiến du khách khó bảo vệ quyền lợi. Ông Huy nhấn mạnh vấn nạn này chỉ được giải quyết khi có sự phân bổ dòng khách hợp lý và áp dụng bộ quy tắc ứng xử văn minh đến từng hộ kinh doanh.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng giám đốc AZA Travel, cho rằng ranh giới giữa việc tăng giá hợp lý và "chặt chém" nằm ở tính minh bạch. Theo ông Đạt, chi phí nhân công và nguyên liệu ngày lễ có thể khiến giá tăng 12-20%, nhưng nếu tăng gấp đôi là dấu hiệu trục lợi. "Khách cần được thông tin đầy đủ về giá cả và chất lượng tương xứng trước khi sử dụng dịch vụ", ông Đạt nói.
Ông Đạt cũng chỉ ra kẽ hở trong phân cấp trách nhiệm quản lý. Hiện nay, khách sạn, nhà hàng thuộc Ban quản lý khu du lịch, nhưng niêm yết giá lại do Quản lý thị trường thuộc Sở Công thương phụ trách, còn vận tải du lịch như taxi, xe ôm lại thuộc thẩm quyền Sở Xây dựng. Sự phân mảnh này dẫn đến tâm lý đùn đẩy khi có sự cố xảy ra. Để khắc phục, nhiều quốc gia du lịch phát triển như Thái Lan đã thành lập Cảnh sát Du lịch - lực lượng chuyên trách có thẩm quyền xử lý nhanh các vi phạm về giá và an ninh tại các khu vực trọng điểm du lịch.
Tại TP HCM, chính quyền đang bám sát việc phân cấp và đa dạng hóa kênh phản ánh. Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó giám đốc Sở Du lịch TP HCM, cho biết thành phố vận hành hệ thống đa kênh gồm tổng đài, chatbot, ứng dụng VNeID. Thông tin từ các kênh này sẽ được chuyển ngay đến chính quyền địa phương để thống nhất phương án xử lý nhanh nhất. Trước mỗi dịp lễ, Sở Du lịch đều gửi văn bản tuyên truyền, giám sát giá đến từng xã, phường, đặc khu.
Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Chu Đình Trung, đại diện tiệm Phở 2000 ở TP HCM, cho biết quán thường xuyên đón những đoàn khách MICE hàng trăm người nhưng luôn bán đúng mức giá niêm yết và không phụ thu.
Thời gian cao điểm đón khách, tiệm chủ động làm việc với các đơn vị lữ hành trước nhiều tháng để chuẩn bị nhân sự và thực phẩm, tránh quá tải hay phát sinh chi phí. Theo ông Trung, hành vi "chặt chém" giá có thể xảy ra ở các cơ sở nhỏ lẻ nhưng sẽ tác động lớn đến cả chuỗi cung ứng dịch vụ trong khu vực.
Để xóa bỏ vấn nạn này, ông Nguyễn Tiến Đạt đề xuất cần nâng mức chế tài, phạt gấp nhiều lần số tiền trục lợi, đình chỉ hoạt động 1-6 tháng hoặc rút giấy phép kinh doanh để đủ sức răn đe.
Các biển báo đường dây nóng cần hiển thị bằng nhiều ngôn ngữ tại vị trí dễ quan sát để hỗ trợ khách quốc tế. Theo thống kê của tổ chức du lịch quốc tế, chỉ khoảng 10% du khách gặp sự cố thực hiện phản ánh qua hotline do quy trình phức tạp. Việc đơn giản hóa thủ tục tố giác trực tuyến sẽ giúp cơ quan chức năng có dữ liệu để xử lý triệt để hơn.
Ông Trần Tường Huy cảnh báo sự mất cân bằng giữa giá cả và chất lượng gây thiệt hại lớn cho thương hiệu điểm đến. Khi du khách trả giá cao nhưng nhận lại dịch vụ kém, họ sẽ không quay lại.
"Trong thời đại mạng xã hội, một hình ảnh tiêu cực lan truyền nhanh chóng sẽ phá hủy công sức gầy dựng hình ảnh của địa phương", ông Huy nhận định.
Để tránh rủi ro, du khách được khuyến cáo nên tìm hiểu thông tin trước, ưu tiên các cơ sở uy tín và yêu cầu làm rõ giá dịch vụ trước khi sử dụng. Các địa phương cần xây dựng danh sách "điểm đến tin cậy" được cập nhật thường xuyên trên website chính thức để hỗ trợ du khách chọn lọc dịch vụ.
Khi thời tiết nắng nóng, ở vùng núi xã Sơn Hòa, Đắk Lắk, nhiều người lại tìm về bãi cát ven bờ kè sông Ba như một cách "giải nhiệt" tự nhiên. Nơi đây, người dân và du khách ưu ái đặt tên là "bãi biển trên núi".
Nằm cạnh dòng sông lớn chảy qua, khu vực này luôn nhộn nhịp với các nhóm bạn trẻ, gia đình và cả du khách đến cắm trại, nghỉ ngơi, vui chơi. Thời điểm đông đúc nhất là vào chiều muộn và những ngày cuối tuần.
Theo người dân địa phương, bãi cát này được hình thành từ sau trận lũ tháng 11-2025. Cát bồi sát chân bờ kè, kéo rộng ra sông, thành một bãi cát trắng phau, sạch sẽ.
Còn tên gọi "bãi biển Sơn Hòa" là cách gọi vui của người dân địa phương khi nơi đây vừa có bãi cát mịn, vừa có dòng nước trong xanh chảy qua kèm những gợn sóng lăn tăn.
Chị Trương Thị Thấm, 33 tuổi, người dân xã Sơn Hòa, cho hay: "Từ xã Sơn Hòa xuống biển Tuy Hòa hơn 60km, đi xe máy mất hơn 1 giờ, nên không phải ai cũng có điều kiện đi được. Bởi vậy khi bãi cát bên bờ sông Ba hình thành, rộng rãi, sạch sẽ, không khí bên sông đầy gió và hơi nước làm mát mẻ, giải nhiệt trong những ngày nắng như nung này, ai cũng mê. Nhìn khung cảnh cũng thấy giống như... biển thật, chỉ khác trước mặt mình là dòng sông Ba".
Quanh khu vực bãi cát cũng xuất hiện thêm một số dịch vụ như cho thuê đèn chiếu sáng, chiếu trải, nước uống, đồ ăn vặt... Nhờ vậy nhiều nhóm bạn trẻ, gia đình có thể ở lại lâu hơn để tận hưởng không khí mát mẻ bên sông. Từ chiều muộn đến tối, khu vực này luôn rộn ràng đến tận khuya mới dần thưa vắng.
Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan tự nhiên, khu vực bãi cát ven sông Ba còn để lại ấn tượng đẹp nhờ ý thức giữ gìn môi trường của cộng đồng địa phương.
Thời gian qua nhiều bạn trẻ và người dân trên địa bàn đã cùng nhau dọn rác, thu gom chai nhựa, túi ni lông, làm sạch khu vực bãi cát sau những ngày đông người đến vui chơi.
Với mong muốn bảo vệ cảnh quan, ông Lê Văn Nguyên, người dân xã Sơn Hòa, đã tự bỏ tiền túi làm một tấm bảng nhắc nhở người dân không nên xả rác bừa bãi.
"Việc bảo vệ cảnh quan không chỉ là chuyện của riêng ai, bãi cát sạch sẽ thì người dân, du khách mới đến vui chơi. Tôi muốn mọi người hiểu rằng yêu thiên nhiên không chỉ là đến để tận hưởng, mà còn phải biết giữ gìn", ông Nguyên nói.
Ông Sô Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã Sơn Hòa, cho hay địa phương có cắm biển cảnh báo khu vực nước sâu, nhắc nhở người dân không lội, bơi ra xa bờ tại khu vực bãi bồi ven bờ kè sông Ba. Đồng thời tuyên truyền đến người dân, các hộ kinh doanh giữ gìn vệ sinh môi trường, an ninh trật tự.
Enrico Ronquillo bị phát hiện trên siêu du thuyền Discovery Princess với hai giấy khai sinh và một bằng lái xe giả. Du khách không mời này đã bị kết án hơn 4 năm tù sau khi sử dụng danh tính đánh cắp để lên du thuyền đi Alaska và "làm giàu" tại sòng bạc.
Enrico Ronquillo, 38 tuổi, đã bị kết án vào thứ tư tuần trước với mức án 53 tháng tù giam và một năm quản chế sau khi đánh cắp và sử dụng danh tính của các nạn nhân vô tội để lên du thuyền Discovery Princess, theo thông cáo báo chí từ Văn phòng Công tố viên Hoa Kỳ khu vực Alaska.
Cụ thể, vào ngày 11.5.2025, Ronquillo - công dân Hoa Kỳ hợp pháp và mang quốc tịch Philippines - đã sử dụng tên, ngày sinh và địa chỉ của một công dân Hoa Kỳ vô tội trong đơn đăng ký hành khách trực tuyến để lên tàu tại Seattle. Khi các quan chức Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ lên tàu khi đang neo đậu tại Juneau, Alabama, vào ngày 14.5.2025, họ đã tìm thấy hai giấy khai sinh và một bằng lái xe California giả mạo bên trong ba lô của Ronquillo.
Bằng lái xe và giấy khai sinh chứa thông tin nhận dạng cá nhân của một nạn nhân thể hiện người này đã mất bằng lái xe gốc của mình ở Las Vegas vào năm 2023. Theo thông cáo, Ronquillo cũng mang theo một lượng lớn tiền mặt trong túi và ba lô. Sau đó, cơ quan chức năng xác định rằng anh ta đã sử dụng thông tin thẻ tín dụng của người khác để rút tiền tại sòng bạc trên tàu.
"Ông Ronquillo đã cố ý sử dụng danh tính và thông tin cá nhân bị đánh cắp của những công dân Hoa Kỳ vô tội để lên tàu du lịch và làm giàu cho bản thân tại sòng bạc trên tàu", Chưởng lý Hoa Kỳ khu vực Alaska, Michael J. Heyman, cho biết trong thông cáo báo chí.
Bị cáo bị truy tố vào ngày 10.6.2025 với bốn tội danh: một tội mạo danh công dân Hoa Kỳ, một tội làm giả và sử dụng giấy tờ giả, và hai tội ăn cắp danh tính nghiêm trọng. Ông ta đã nhận tội mạo danh và ăn cắp danh tính nghiêm trọng. Hai tội danh còn lại đã được bãi bỏ, theo hồ sơ tòa án mà People có được.
Ronquillo cũng bị yêu cầu phải bồi thường hơn 25.000 đô la Mỹ và sẽ phải đối mặt với thủ tục trục xuất.
Du thuyền Discovery Princess có 1.830 cabin dành cho hành khách và 757 cabin dành cho thủy thủ đoàn. Trong số 1.830 cabin dành cho hành khách, 81% có ban công. Sức chứa tối đa của tàu là 5.800 hành khách và thủy thủ đoàn.
