Hơn 316.000 lượt khám, cấp cứu trong dịp lễ 30-4

Nam thanh niên được bạn trai cũ đưa đến khám khi thấy cơ thể mệt mỏi, sốt âm ỉ và nổi hạch vùng bẹn. Ban đầu, cả hai chỉ nghĩ đến một bệnh nhiễm trùng thông thường. Tuy nhiên, khi bác sĩ chỉ định làm các xét nghiệm tầm soát bệnh lây truyền qua đường tình dục, kết quả cho thấy bệnh nhân nhiễm HIV, đồng thời mắc viêm gan B.

Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, điều gây trăn trở không chỉ là độ tuổi quá trẻ mà còn là tâm lý người bệnh. Chàng trai sống kín đáo, giấu xu hướng tính dục, gần như suy sụp khi nhận kết quả và rơi vào trạng thái hoang mang kéo dài. "Đây không chỉ là câu chuyện của virus, mà còn là câu chuyện của cô độc và thiếu chỗ dựa tâm lý", bác sĩ nói.

Không chỉ trường hợp này, phòng khám thường xuyên ghi nhận các ca phát hiện HIV rất "tình cờ". Mới đây, hai nam nhân viên văn phòng sau một đêm karaoke và massage đến khám vì lo mắc "bệnh xã hội". Một người có biểu hiện viêm niệu đạo, người còn lại gần như không có triệu chứng đáng kể. Tuy nhiên, khi làm xét nghiệm đầy đủ, một người cho kết quả dương tính với HIV, nhiều khả năng đã nhiễm từ vài tháng trước. Cả hai đều sốc, hoang mang và gần như không tin chuyện xảy ra với mình.

Theo bác sĩ Duy, HIV không còn là câu chuyện xa lạ. Điểm chung ở nhiều ca bệnh là không hề nghĩ mình có nguy cơ. Họ đến khám vì tiểu buốt, nổi sùi, đau họng, viêm hậu môn, hoặc chỉ vì "thấy cơ thể hơi lạ", rồi bất ngờ nhận kết quả HIV.

"Nhiều người trẻ nghĩ rằng không có triệu chứng thì đồng nghĩa an toàn, trong khi thực tế HIV có thể tồn tại trong cơ thể một thời gian dài mà không biểu hiện rõ ràng", bác sĩ phân tích. Có người vẫn sinh hoạt bình thường, vẫn hẹn hò và nghĩ mình ổn, cho đến khi đi khám một bệnh khác mới phát hiện.

Tại TP HCM, HIV hiện tập trung chủ yếu ở nhóm người trẻ, với hàng nghìn ca nhiễm mới mỗi năm. Thống kê năm 2025 cho thấy nhóm 15-29 tuổi chiếm 42% số ca nhiễm mới, cao hơn các nhóm tuổi còn lại. Đáng chú ý, 81% ca nhiễm mới lây qua quan hệ tình dục không an toàn, thay thế đường lây chủ đạo trước đây là tiêm chích ma túy. Trong các nhóm nguy cơ cao chiếm khoảng 90% tổng số ca mới, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) chiếm tỷ lệ lớn nhất với 54%.

Bác sĩ cho rằng người trẻ dễ đối mặt nguy cơ cao do nhiều yếu tố quan hệ tình dục sớm nhưng thiếu kỹ năng bảo vệ, việc tìm bạn tình qua app nhanh và kín khiến các cuộc gặp thiếu thông tin, ít kiểm soát nguy cơ. Việc kết nối qua các ứng dụng hẹn hò ngày càng dễ dàng, nhưng kiến thức tự bảo vệ lại không theo kịp.

Bên cạnh đó, không ít người vẫn ngại sử dụng bao cao su, ngại xét nghiệm, ngại tìm hiểu về các biện pháp dự phòng như PrEP, trong khi lại quá tin vào cảm giác "nhìn người này chắc an toàn". Ngoài ra, kỳ thị cũng là rào cản lớn. Nhiều người trẻ vừa phải giấu bản thân, vừa sợ bị đánh giá nên trì hoãn việc đi khám, xét nghiệm, khiến bệnh thường được phát hiện muộn.

Theo bác sĩ Duy, HIV ngày nay không còn là "án tử" nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng, nhưng vẫn là bệnh mạn tính cần theo dõi lâu dài. Phòng ngừa HIV không quá phức tạp, chỉ cần sử dụng bao cao su đúng cách, xét nghiệm định kỳ và cân nhắc PrEP nếu có nguy cơ lặp lại. Trường hợp vừa có hành vi nguy cơ cao như quan hệ không bảo vệ hoặc rách bao, cần nghĩ đến PEP và sử dụng càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 72 giờ.

Ngoài ra, không nên chỉ xét nghiệm HIV khi có triệu chứng. Người có nguy cơ nên tầm soát định kỳ, đồng thời kiểm tra thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, lậu, chlamydia, viêm gan B, viêm gan C, bởi HIV thường đi kèm các bệnh này.

Tin Gốc: Vnexpress

Khuôn mặt anh đỏ gay, mồ hôi thấm đẫm chiếc áo khoác xanh đặc trưng của shipper. "Chạy xe giữa trưa ở Sài Gòn bây giờ giống như đứng trước miệng lò", người đàn ông 35 tuổi, kỳ cựu hơn 5 năm trong nghề, nói. "Nhiệt độ báo 37-38 độ nhưng hơi nóng hắt lên từ mặt đường nhựa và khói xe khiến tôi có cảm giác mình đang bị nướng".

Cách TP HCM hơn 40 km, tại Tây Ninh, anh Hùng, 29 tuổi, shipper của ứng dụng App Shipping, uống gần 5 lít nước mỗi ngày nhưng vẫn liên tục thấy khát. "Cảm giác như da thịt đang bị đốt trực tiếp", người đàn ông bày tỏ, thêm rằng dùng vải chống nắng chuyên dụng và bôi kem liên tục nhưng tay vẫn đen sạm. Khác với TP HCM, nhiều tuyến đường ở Tây Ninh trống bóng cây, tài xế hoàn toàn trơ trọi dưới nắng suốt hành trình.

Ngày 8/4, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia ghi nhận Việt Nam bước vào ngày thứ ba của đợt nắng nóng diện rộng. Tây Bắc Bộ và Trung Bộ có nơi vượt 40 độ C do hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây kết hợp hiệu ứng gió phơn. Nam Bộ dao động 35-37 độ C. Đợt nắng tại miền Bắc dự kiến kéo đến 12/4, miền Trung đến 14/4, riêng Nam Bộ có thể kéo dài đến cuối tháng 4. Nhóm lao động như tài xế công nghệ, shipper chịu tác động trực tiếp và liên tục nhất từ nền nhiệt này.

Đặc thù nghề buộc họ phải di chuyển nhiều giờ liên tục dưới trời nắng, thời gian nghỉ co lại theo từng đơn hàng, áp lực giao đúng giờ không ngừng tăng. Theo bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cơ sở 3, khi nhiệt độ môi trường vượt 35 độ C, các rối loạn sức khỏe do nhiệt ở nhóm lao động này thường khởi phát âm thầm và bị bỏ qua ở giai đoạn sớm.

Cơ thể duy trì thân nhiệt qua hai cơ chế chính là giãn mạch ngoại vi và tiết mồ hôi. Trong điều kiện nắng nóng cực đoan mà không bù đủ nước, hai cơ chế này mất dần hiệu quả. Thể tích huyết tương giảm, lượng oxy cung cấp cho não và các cơ quan sụt theo, dẫn đến hoa mắt, giảm phản xạ và chậm xử lý tình huống. Với người đang điều khiển xe giữa dòng giao thông dày đặc, đó là nguy cơ trực tiếp cho cả bản thân lẫn người xung quanh.

Những dấu hiệu ban đầu thường không đặc hiệu như mệt mỏi, nhức đầu, tim đập nhanh. Nếu không xử lý kịp, cơ thể chuyển sang kiệt sức do nhiệt với biểu hiện vã mồ hôi, mệt lả, buồn nôn và chuột rút. Nặng hơn là sốc nhiệt, khi thân nhiệt tăng vọt, da khô nóng, người mất định hướng và ý thức. Đây là cấp cứu nội khoa, cần can thiệp ngay.

Anh Nam kể nhiều hôm bước từ sảnh chung cư, văn phòng, quán ăn ra ngoài, anh thấy hoa mắt, lảo đảo vài giây mới định thần lại. Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột giữa không gian mát lạnh và mặt đường bốc hơi là nguyên nhân trực tiếp, nhưng anh không có lựa chọn nào khác.

"Đơn hàng nổ liên tục, mình không chạy thì không có tiền lo cho hai con ăn học", người đàn ông kể.

Bên cạnh nhiệt, BS.CK1 Võ Văn Long, cùng bệnh viện, chỉ ra một tầng rủi ro khác tích lũy dài hạn hơn. Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo làm việc trên 55 giờ mỗi tuần làm tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim. Giấc ngủ thiếu và thất thường không chỉ gây mệt mỏi mà còn là nền tảng của tăng huyết áp, tiểu đường và trầm cảm. Những bữa ăn vội vàng, áp lực từ kẹt xe, giao hàng đúng giờ và đánh giá tiêu cực của khách hàng tiếp tục bào mòn sức khỏe tiêu hóa và tâm thần của người lao động theo từng ca làm việc.

Để giảm thiểu tác hại, bác sĩ Dung khuyến cáo không chờ khát mới uống, cần bổ sung 150-250 ml nước mỗi 20-30 phút, từng ngụm nhỏ, dùng dung dịch điện giải khi ra nhiều mồ hôi và hạn chế đồ uống nhiều caffeine vì làm tăng mất nước. Tránh làm việc cường độ cao từ 11h đến 15h, nghỉ ngắn ở nơi râm mát sau mỗi một đến hai giờ, mặc quần áo dài tay màu sáng, chất liệu thoáng khí.

Bác sĩ Long bổ sung ngủ đủ 6-8 giờ mỗi ngày, tránh làm ca đêm liên tục quá ba ngày. Khi xuất hiện chóng mặt, buồn nôn hoặc chuột rút, cần dừng việc ngay và vào nơi thoáng mát. Nếu da khô nóng, ngừng tiết mồ hôi hoặc có rối loạn ý thức, cần đưa đến cơ sở y tế lập tức.

Anh Hùng đề xuất các ứng dụng giao hàng nên có thêm "phụ phí nắng nóng" như một sự thừa nhận chính thức cho điều kiện làm việc khắc nghiệt mà shipper đang gánh chịu mỗi ngày. Còn anh Nam vẫn tiếp tục lăn bánh trên đường Võ Văn Kiệt, trang bị áo khoác hai lớp, găng tay và khẩu trang dày, biết rõ mình đang đánh đổi gì.

"Dẫu biết nguy hiểm, nhưng mình không chạy thì không có tiền", người đàn ông tâm sự.

Mỹ Ý

Nguồn: https://vnexpress.net/tai-xe-cong-nghe-dot-suc-khoe-muu-sinh-giua-nang-nong-5060020.html

BS.CKI Nguyễn Lê Phương Hồng, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết kết quả xét nghiệm ký sinh trùng bà Tiền dương tính với Fasciola (sán lá gan lớn), bạch cầu ái toan từ 9,4% đến 16,5%. Tại phân thùy VI-VII gan phải người bệnh có khối tổn thương kích thước khoảng 57×35×67 mm. Bác sĩ chẩn đoán bà Tiền bị áp xe gan.

Bà Tiền mắc nhiều bệnh mạn tính gồm tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, rối loạn lipid máu, suy giáp, suy thượng thận mạn, di chứng nhồi máu não, rối loạn nhịp tim... Bác sĩ điều trị bằng kháng sinh phổ rộng đường tĩnh mạch, thuốc diệt ký sinh trùng, phối hợp để kiểm soát ổ nhiễm, ổn định bệnh nền.

Sau 4 ngày điều trị, người bệnh đáp ứng tốt với phác đồ, hết sốt, khó thở, giảm đau, khối tổn thương ở gan cũng giảm dần kích thước, được xuất viện. Bác sĩ kê toa thuốc duy trì, phối hợp thuốc điều trị ký sinh trùng trong vòng 6 tháng cho bà Tiền.

Theo bác sĩ Hồng, áp xe gan do ký sinh trùng là bệnh phổ biến ở Nam Mỹ, châu Phi, Trung Đông, Đông Nam Á (trong đó có Việt Nam). Bệnh có thể khởi phát âm thầm với các triệu chứng không đặc hiệu như sốt kéo dài, đau bụng mơ hồ, khó thở, đau ngực. Nếu không được phát hiện, điều trị đúng hướng, bệnh tiến triển thành ổ nhiễm trùng lớn, bội nhiễm vi khuẩn.

Ăn rau sống chưa được rửa sạch kỹ hoặc ngâm sát khuẩn đúng cách là con đường thường gặp đưa ấu trùng sán, giun vào cơ thể. Thói quen ăn thực phẩm tái, sống hoặc uống nước chưa đun sôi cũng làm tăng nguy cơ nhiễm amip và ký sinh trùng khác. Bà Tiền cũng cho biết thường ăn rau sống, gỏi cá sống.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, mệt mỏi, khó thở, người bệnh cần đi khám sớm.

*Tên người bệnh đã được thay đổi

Tin Gốc: Vnexpress