Theo Reuters dẫn thông báo từ Bộ Quốc phòng Israel ngày 3.5, quyết định được Ủy ban mua sắm cấp bộ thông qua, là bước đi đầu tiên trong kế hoạch hiện đại hóa quân đội trị giá khoảng 350 tỉ shekel (119 tỉ USD), nhằm củng cố năng lực quốc phòng và “tăng cường khả năng sẵn sàng trước một thập niên đầy thách thức về an ninh”.
Theo thỏa thuận, Israel sẽ mua phi đội F-35 thứ tư và phi đội F-15IA thứ hai. Trước đó, Boeing đã giành hợp đồng trị giá 8,6 tỉ USD hồi tháng 12.2025, bao gồm 25 máy bay F-15IA và thêm 25 chiếc tùy chọn khác.
Giới chức Israel cho biết các phi đội mới sẽ đóng vai trò nền tảng cho phát triển lực lượng dài hạn, giúp đối phó các mối đe dọa trong khu vực và duy trì ưu thế trên không chiến lược.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhấn mạnh phần lớn ngân sách quốc phòng mở rộng sẽ được dành cho sản xuất vũ khí trong nước, đồng thời cho biết Tel Aviv đang hướng tới phát triển các dòng máy bay “mang tính đột phá”. “Israel phải luôn mạnh hơn nhiều so với kẻ thù của mình, và những máy bay này sẽ củng cố ưu thế vượt trội trên không”, ông nói.
Quan chức quốc phòng cấp cao Israel Amir Baram cho rằng ngoài các nhu cầu cấp thiết trong thời chiến, Israel cần hành động ngay để bảo đảm ưu thế quân sự của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong thập niên tới. Ông cũng nhấn mạnh cuộc xung đột gần đây với Iran đã cho thấy vai trò then chốt của không quân và tầm quan trọng của quan hệ chiến lược Mỹ – Israel.
Ông Baram cho biết bước tiếp theo sẽ là tiến hành hoàn tất các thỏa thuận với chính phủ Mỹ và các đối tác quân sự.
Ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cũng cho rằng các chiến dịch quân sự thời gian qua đã khẳng định vai trò quyết định của không quân trong bảo vệ an ninh quốc gia. “Những bài học từ chiến dịch buộc chúng ta phải tiếp tục tăng cường năng lực để duy trì ưu thế trên không trong nhiều thập kỷ tới”, ông nói.
Theo ông Katz, các máy bay mới sẽ mang lại bước tiến công nghệ đáng kể, bao gồm tích hợp khả năng bay tự hành và các hệ thống phòng thủ thế hệ mới, qua đó củng cố ưu thế quân sự của Israel.
Israel gần đây đã tiến hành các chiến dịch không kích nhằm vào các mục tiêu liên quan đến Iran, cũng như lực lượng Hamas ở Gaza và Hezbollah tại Liban.
BBC ngày 12/6 cho biết đã ghi nhận thiệt hại tại 51 cơ sở quân sự ở Iran trong xung đột Trung Đông, dựa trên phân tích ảnh vệ tinh thương mại do các công ty của Mỹ và châu Âu chụp.
Các đường băng và phi cơ tại hơn 10 sân bay đã bị đánh trúng. Đòn đánh ngày 7/3 nhằm vào khu vực quân sự tại sân bay quốc tế Mehrabad dường như đã phá hủy ít nhất 17 máy bay, trong khi các cuộc tập kích của Mỹ - Israel nhằm vào căn cứ không quân Shiraz ngày 2-17/4 cũng đánh trúng 13 phi cơ.
Nhiều tàu hải quân và tòa nhà đã bị hư hại sau các cuộc tập kích nhằm vào quân cảng Bandar Abbas trong giai đoạn đầu xung đột. Ảnh vệ tinh cho thấy cột khói bốc lên từ một tàu bị hư hỏng và khu vực hành chính ở cảng này ngày 4/3. Nhiều tàu cũng đã hứng thiệt hại nghiêm trọng tại căn cứ hải quân Konarak.
Các bức ảnh dường như cũng cho thấy thiệt hại lớn tại trụ sở hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và tổng hành dinh của lực lượng này ở ngoại ô phía đông thủ đô Tehran. Tướng Alireza Tangsiri, tư lệnh hải quân IRGC, đã thiệt mạng sau cuộc tập kích do Israel tiến hành cuối tháng 3.
Các cuộc tấn công còn nhắm vào lực lượng an ninh nội bộ trung thành với chính phủ Iran, trong đó có khu phức hợp của IRGC và căn cứ thuộc lực lượng bán quân sự Basij. Trung tâm chỉ huy của lực lượng này ở Tehran đã bị tập kích và hư hại hôm 4/3, một tòa nhà gần đó cũng bị san phẳng hoàn toàn.
Iran dường như đã tận dụng lệnh ngừng bắn đạt được với Mỹ hôm 8/4 để sửa chữa ít nhất 4 căn cứ tên lửa đạn đạo. Đống đổ nát trên những con đường ở căn cứ tên lửa Tabriz đã được dọn sạch, các cửa hầm bị Mỹ - Israel đánh sập cũng đã được khơi thông.
BBC lưu ý rằng phân tích chưa phản ánh đầy đủ thực tế do tính chất bí mật của nhiều cơ sở tại Iran, một số máy bay trúng đòn cũng có thể là khí tài đã loại biên và không còn khả năng chiến đấu. Công ty tình báo tư nhân Janes ước tính IRGC và quân đội Iran có tổng cộng 197 căn cứ trên khắp lãnh thổ.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin từ BBC. Quân đội Mỹ trước đó tuyên bố đã tập kích trúng hơn 13.000 mục tiêu trên khắp Iran trong 6 tuần xung đột.
Tổng thống Donald Trump từng nhiều lần khẳng định không quân, hải quân và lực lượng tên lửa Iran đã bị xóa sổ trong chiến dịch tấn công của Mỹ - Israel. Lãnh đạo Mỹ hôm 11/6 tiếp tục tuyên bố "hải quân, không quân, lực lượng phòng không và các hình thức phòng thủ khác, cũng như phần lớn năng lực tiến công của Iran đã bị hủy diệt".
Tuy nhiên, video được công bố hôm 10/6 cho thấy tiêm kích hạng nặng F-14 Iran hạ cánh sau nhiệm vụ đánh chặn tên lửa hành trình Mỹ, trong khi trực thăng vũ trang Mi-28 cũng xuất hiện trên bầu trời Tehran nhằm đối phó máy bay không người lái (UAV) đối phương.
Giới chuyên gia cho rằng lực lượng vũ trang Iran đã hứng chịu tổn thất nặng nề, vẫn có đủ năng lực để gây thiệt hại cho Mỹ và đồng minh tại Trung Đông.
"Năng lực tự vệ của Iran không nằm ở lực lượng thông thường như không quân và hải quân, mà đến từ khả năng phản công bằng tên lửa và UAV", Zev Faintuch, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu và tình báo tại công ty an ninh Global Guardian, cho hay.
Nhà toán học người Đức Joachim Klement cho biết mô hình tính toán ban đầu được ông xây dựng để chứng minh rằng dự đoán đội vô địch dựa theo số liệu thực tế là điều bất khả thi. Tuy nhiên, Klement đã bị sốc khi mô hình cho kết quả chính xác ngay trong lần đầu áp dụng vào World Cup 2014.
"Tôi đã vô cùng kinh ngạc khi Đức trở thành nhà vô địch thế giới tại Brazil, một phần cũng vì tất cả các chuyên gia lúc bấy giờ đều nói rằng chưa từng có đội bóng châu Âu nào giành được cúp vàng World Cup tại Nam Mỹ", ông nhớ lại.
Mô hình của Klement dựa trên một vài biến số chính, như GDP đầu người của mỗi quốc gia - yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hạ tầng thể thao và quy mô dân số, vị thế của bóng đá trong xã hội, thứ hạng đội tuyển quốc gia trên bảng xếp hạng thế giới, và yếu tố may rủi mà Klement đặc biệt nhấn mạnh.
Ông tiếp tục sử dụng mô hình này và dự báo chính xác đội Pháp giành chiến thắng năm 2018, cũng như Argentina năm 2022. Klement dự đoán Hà Lan sẽ đánh bại Tây Ban Nha ở trận bán kết, trước khi bất ngờ chiến thắng Bồ Đào Nha trong trận chung kết để giành ngôi vô địch World Cup 2026.
Theo Klement, Bồ Đào Nha sẽ vượt qua Anh ở trận bán kết còn lại. Dù từng 3 lần đoán chính xác, ông vẫn khuyên mọi người không nên quá nghiêm túc với kết quả mà ông đưa ra. "Điều này hoàn toàn phi lý. Nó giống như trò chơi xổ số. Tôi luôn nói rằng nếu ai đó đặt cược dựa trên dự đoán của tôi về nhà vô địch thế giới, thì họ thực sự hết thuốc chữa", ông nói.
"Nó giống như tung đồng xu. Bạn có thể dự đoán đồng xu sẽ xuất hiện mặt ngửa 4 lần liên tiếp thay vì mặt sấp, đó là điều hoàn toàn khả thi. Nhưng không có gì bảo đảm rằng kết quả sẽ lặp lại vào những lần tung đồng xu tiếp theo", ông nhấn mạnh.
Hà Lan đang giữ kỷ lục 3 lần lọt vào chung kết World Cup nhưng chưa một lần vô địch. Đội tuyển Hà Lan bắt đầu hành trình chinh phục World Cup bằng trận mở màn gặp Nhật Bản hôm 14/6, kết thúc với tỷ số hòa 2-2. Họ sẽ đối đầu với Thụy Điển và Tunisia trong những trận tiếp theo tại bảng F.
Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng - Cục trưởng Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam, Trưởng đoàn đại biểu Bộ Quốc phòng - đã có bài phát biểu tham luận tại phiên toàn thể trong khuôn khổ chương trình nghị sự hội nghị Mạng lưới các Trung tâm Gìn giữ hòa bình ASEAN (APCN) lần thứ 10, với chủ đề "Nâng cao năng lực sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình thông qua huấn luyện".
Hội nghị diễn ra từ ngày 4 đến 8-5 tại Philippines theo hình thức trực tuyến.
Phát biểu tham luận, Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng đánh giá cao tầm quan trọng và ý nghĩa của hội nghị lần này.
Bởi diễn đàn là cơ chế quan trọng giúp ASEAN duy trì hợp tác, nâng cao năng lực huấn luyện để đóng góp hiệu quả hơn cho hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, trong bối cảnh đối mặt nhiều thách thức như khủng hoảng thanh khoản, cắt giảm ngân sách, lực lượng và môi trường an ninh phức tạp với các mối đe dọa phi truyền thống gia tăng.
Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng nhấn mạnh chất lượng huấn luyện là yếu tố then chốt. Đồng thời chia sẻ một số kinh nghiệm như trong huấn luyện chuẩn bị năng lực cho lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.
Ông cho biết Việt Nam đã chủ động, tích cực nâng cao năng lực tự chủ, chuẩn hóa các khóa huấn luyện chuyên sâu đạt chuẩn quốc tế.
Đến nay, Việt Nam đã có Trung tâm Huấn luyện cấp cứu chấn thương nâng cao (ITLS) đạt chuẩn quốc tế đầu tiên tại Đông Nam Á và vừa qua đã được Cục Hoạt động hòa bình Liên hợp quốc trao chứng nhận Khóa huấn luyện Sĩ quan tham mưu Liên hợp quốc (UNSOC) đạt chuẩn huấn luyện tiền triển khai của Liên hợp quốc.
Trên cơ sở đó, trung tâm huấn luyện của cục đang được phát triển thành cơ sở huấn luyện chất lượng cao, có uy tín trong khu vực và quốc tế.
Tại hội nghị, các đại biểu đánh giá cao tham luận của Việt Nam với nhiều kinh nghiệm thiết thực, phía Philippines cũng đề nghị Việt Nam cử đội giảng viên cơ động chia sẻ kinh nghiệm trong khu vực...
Hội nghị cũng bàn phương hướng hoạt động APCN năm 2026 và thời gian tới, tiếp tục khẳng định vai trò cơ chế hợp tác hiệu quả trong kết nối, điều phối, nâng cao năng lực giữa các Trung tâm Gìn giữ hòa bình ASEAN, góp phần tăng cường hợp tác và đóng góp vào xây dựng Cộng đồng ASEAN, thúc đẩy hợp tác đa phương về gìn giữ hòa bình.
