Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch ngày 4-5, giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã giảm nhẹ còn 108,25 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giảm còn 101,71 USD/thùng.
Diễn biến này xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng Truth Social rằng Mỹ sẽ bắt đầu triển khai “Dự án Tự do” từ ngày 4-5 (giờ Trung Đông) nhằm “giải phóng” các tàu không liên quan đến xung đột rời khỏi khu vực Hormuz.
“Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã thông báo với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ rời khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế một cách an toàn, để họ có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh một cách tự do và hiệu quả”, ông Trump viết.
Ngay sau tuyên bố của ông Trump, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng hỗ trợ cho chiến dịch sẽ bao gồm các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa lĩnh vực, cùng 15.000 binh sĩ.
Đáp lại, Iran cảnh báo bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ can thiệp vào eo Hormuz “sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn”.
Theo giới phân tích, việc eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển từng chiếm khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu – gần như tê liệt đã tiếp tục gây sức ép lớn lên thị trường dầu mỏ.
Đồng thời, lo ngại về rủi ro an ninh hàng hải lại càng gia tăng sau khi một tàu chở dầu bị trúng đạn ngoài khơi phía bắc thành phố Fujairah (UAE), theo cơ quan giám sát hàng hải của Anh.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, thị trường cũng chú ý đến quyết định của OPEC+ tăng sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày trong cuộc họp đầu tiên của liên minh này sau khi UAE rời đi.
Ông Gaurav Ganguly, Trưởng bộ phận kinh tế quốc tế tại Moody’s Analytics, cảnh báo: “Nếu giá dầu Brent duy trì quanh mức 125 USD/thùng trong thời gian dài, nền kinh tế toàn cầu sẽ rơi vào một dạng suy thoái”.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Khi ông Joe Biden nhậm chức vào tháng 1/2021, giá xăng trung bình tại Mỹ là 2,42 USD/gallon (khoảng 3,8 lít). Nhưng đến tháng 6/2022, sau khi chiến sự Ukraine nổ ra, giá xăng vọt lên mức 5,02 USD/gallon, mức cao chưa từng có.
Đây là lý do Tổng thống Donald Trump thường xuyên chế nhạo chính sách điều hành kinh tế của ông Biden. Trong giai đoạn tranh cử, ông Trump đã dẫn các số liệu cho thấy giá xăng trung bình trong cả nhiệm kỳ thứ nhất của mình là 2,57 USD/gallon và cam kết sẽ kéo giảm giá xăng cũng như lạm phát ở Mỹ trong nhiệm kỳ hai.
Tuy nhiên, Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA) ngày 21/5 cho biết giá xăng trung bình tại nước này đã lên 4,55 USD/gallon, tăng đáng kể so với trước khi chiến sự với Iran bùng phát cuối tháng 2. Nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz tiếp diễn trong mùa hè, giá xăng được dự báo có thể vượt mốc kỷ lục 5,02 USD.
Mốc 5,02 USD không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là vấn đề nhạy cảm với Tổng thống Trump, người đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024 với những tuyên bố mạnh mẽ về tăng trưởng kinh tế và hạ nhiệt lạm phát, chi phí sinh hoạt.
"Mọi nhân viên Nhà Trắng đều đang rất lo ngại về diễn biến lợi suất trái phiếu và giá xăng", Politico dẫn nguồn thạo tin cho biết. Giá xăng nếu vượt mốc 5 USD có thể tạo ra làn sóng tin tức tiêu cực đúng vào giai đoạn cao điểm đảng Cộng hòa vận động cho bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Trong thời bình, Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu. Sau khi chiến sự với Mỹ - Israel bùng phát, Iran đã chặn phần lớn hoạt động vận tải trên tuyến đường thủy trọng yếu này, chỉ cho phương tiện của các nước "thân thiện" đi qua. Mỹ cũng tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả.
Việc tàu thuyền bị mắc kẹt ở Hormuz gây tác động lớn đến thị trường năng lượng thế giới. Mỹ dù chủ động được nguồn cung cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng.
"Nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa đến hết tháng 6, giá xăng tại Mỹ nhiều khả năng sẽ lập mức cao kỷ lục mới vào dịp Quốc khánh 4/7", theo Patrick de Haan, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ của GasBuddy.
Ông Haan cho biết việc Mỹ đẩy mạnh xuất khẩu nhiên liệu cũng sẽ khiến giá xăng trong nước tăng theo, đồng thời lưu ý tồn kho xăng tại nước này trong tháng 5 đã giảm xuống mức thấp nhất so với cùng kỳ suốt 12 năm qua.
Đợt cao điểm đi lại mùa hè bắt đầu từ cuối tuần này dự kiến đẩy giá xăng tại Mỹ lên cao hơn nữa. "Áp lực sẽ còn lớn hơn nhiều khi bước vào cao điểm mùa du lịch hè", ông Haan nói. "Nhu cầu tiêu thụ tăng không chỉ ở Mỹ mà còn tại các thị trường nước ngoài".
Áp lực từ giá xăng cũng đang lan sang toàn bộ nền kinh tế Mỹ. Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng mạnh trong những tuần gần đây khiến chi phí vay mua nhà, mua xe và sử dụng thẻ tín dụng leo thang. Điều này làm gia tăng lo ngại rằng người tiêu dùng Mỹ sẽ tiếp tục chịu sức ép tài chính trong nhiều tháng tới.
"Không thể xem nhẹ khả năng giá xăng tại Mỹ tăng lên 5 USD một gallon", các nhà phân tích tại ngân hàng đầu tư JP Morgan bình luận hồi đầu tháng 5.
Kịch bản này được cho là có thể tạo thêm bất lợi cho đảng Cộng hòa khi mùa bầu cử đến gần. Cử tri Mỹ tháng 11 sẽ bỏ phiếu bầu lại toàn bộ Hạ viện và khoảng 1/3 số ghế Thượng viện, hai cơ quan đảng Cộng hòa đều đang chiếm thế đa số sít sao. Nếu đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát một trong hai cơ quan này, Tổng thống Trump sẽ gặp cản trở đáng kể trong việc thực thi chương trình nghị sự của mình.
"Rõ ràng mọi người đều cảm thấy sức ép từ giá xăng và tìm cách can thiệp", một cựu cố vấn năng lượng của Tổng thống Trump mô tả tình hình tại Nhà Trắng. Người này thêm rằng chính quyền liên bang vẫn có một số lựa chọn chính sách có thể triển khai.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson tuần trước thừa nhận xung đột Iran đã làm suy yếu thông điệp kinh tế của đảng Cộng hòa. Ông cho rằng hầu hết khó khăn kinh tế hiện nay đều liên quan trực tiếp tới eo biển Hormuz và khi vấn đề được giải quyết, "mặt bằng giá xăng và hàng hóa sẽ giảm xuống".
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cũng cho rằng Hormuz là yếu tố then chốt với thị trường năng lượng toàn cầu, thêm rằng tình hình có thể cải thiện trong mùa hè nếu đạt được thỏa thuận với Tehran để mở lại eo biển.
"Dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz sẽ được khôi phục sớm nhất có thể, và chắc chắn trong mùa hè", ông Wright nói với CNBC.
Trong khi đó, đảng Dân chủ đang tận dụng chủ đề giá xăng để gia tăng sức ép lên Nhà Trắng. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries cáo buộc "cuộc chiến Iran do đảng Cộng hòa lựa chọn" đang đẩy giá nhiên liệu tiến sát mốc cao kỷ lục.
Khả năng đảng Dân chủ giành lại Hạ viện ngày càng cao. Một số nền tảng dự đoán như Kalshi, Polymarket lần lượt đưa ra xác suất cho kịch bản này là 74% và 81%. Khảo sát AP/NORC công bố ngày 20/5 cho thấy tỷ lệ những người ủng hộ đảng Cộng hòa không hài lòng với cách Tổng thống Trump quản lý kinh tế đã tăng lên 37%, cao nhất kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng. Tỷ lệ này với cử tri Mỹ nói chung là 67%.
Khảo sát của New York Times/Siena College cho thấy mức tín nhiệm chung của cử tri với ông Trump giảm còn 37%, thấp nhất trong nhiệm kỳ hai. Trong khi đó, 50% cử tri cho biết họ sẽ bỏ phiếu cho ứng viên Dân chủ tại khu vực của mình nếu bầu cử diễn ra ngay lúc này.
Chiến sự Iran đã bước sang tháng thứ ba và chưa có dấu hiệu sớm kết thúc. Washington và Tehran ngừng bắn rồi nối lại đàm phán từ đầu tháng 4, nhưng hai bên còn khác biệt lớn về các vấn đề then chốt như tương lai chương trình hạt nhân Iran, eo biển Hormuz.
Nhà Trắng bác bỏ thông tin cho rằng chính quyền bị động trước khủng hoảng giá nhiên liệu. Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers khẳng định họ đã lường trước các biến động ngắn hạn trên thị trường năng lượng và triển khai kế hoạch giảm thiểu tác động.
"Ông Trump sẽ không bao giờ cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân", bà Rogers nói. "Khi cuộc xung đột kết thúc thành công, giá xăng sẽ giảm trở lại mức thấp nhất trong nhiều năm và thị trường năng lượng toàn cầu sẽ ổn định hơn".
Trong khi đó, Tổng thống Trump cho biết ông không vội trong đàm phán với Iran. "Bạn biết đấy, ai cũng nghĩ rằng 'ồ, bầu cử giữa kỳ sắp đến, ông ấy đang vội'. Nhưng tôi không vội", ông Trump trả lời báo giới ngày 20/5.
Tin Gốc: Vnexpress
Thỏa thuận ấy còn là sự kết hợp lợi ích chiến lược riêng của từng bên với lợi ích chiến lược chung của cả hai.
Xuất khẩu kỹ thuật và công nghệ quân sự quốc phòng không chỉ đơn thuần là chuyện lợi ích kinh tế và thương mại đối với Nhật Bản mà trước hết phục vụ mục tiêu chiến lược lâu dài mà Tokyo kiên định theo đuổi bấy lâu nay là gây dựng và tăng cường vai trò và ảnh hưởng, đặc biệt ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Trên nhiều phương diện, Nhật Bản và Úc thật sự là những đối tác lý tưởng của nhau, đồng sàng đồng mộng và cùng hội cùng thuyền. Thỏa thuận mới giúp Nhật Bản và Úc củng cố cái gọi là "trục liên kết đối tác" trong mạng lưới các mối liên kết và liên thủ song phương cũng như đa phương mà từng bên đã gây dựng về quân sự, quốc phòng và an ninh với các đối tác và đồng minh trong cũng như ngoài khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Đối với Úc, tàu chiến này của Nhật Bản là sự bổ sung tuyệt hảo cho liên minh an ninh ba bên giữa Mỹ, Anh và Úc (AUKUS). Úc có được sự bổ sung ấy thì Nhật Bản cũng chẳng khác nào gây dựng được thế đứng chân trong, chân ngoài với AUKUS thông qua Úc.
Tin Gốc: Thanh Niên
Từ 7h ngày 15/4 đến 7h ngày 16/4, lực lượng Nga phóng hơn 700 tên lửa, UAV nhằm vào các thành phố lớn của Ukraine.
Từ 7h ngày 15/4 đến 7h ngày 16/4, lực lượng Nga phóng hơn 700 tên lửa, UAV nhằm vào các thành phố lớn của Ukraine.
Lực lượng phòng không Ukraine để lọt ít nhất 13 tên lửa, 20 UAV.
Thủ đô Kiev là mục tiêu của phần lớn tên lửa đạn đạo. Trong ảnh là hiện trường kho vật liệu tái chế ở Kiev trúng tên lửa Nga.
Lực lượng phòng không Ukraine để lọt ít nhất 13 tên lửa, 20 UAV.
Thủ đô Kiev là mục tiêu của phần lớn tên lửa đạn đạo. Trong ảnh là hiện trường kho vật liệu tái chế ở Kiev trúng tên lửa Nga.
Giới chức Ukraine thông báo ít nhất 19 người thiệt mạng, hơn 100 người bị thương tại Kiev, Dnipropetrovsk và Odessa. Trong số người chết có một thiếu niên 12 tuổi.
Bộ Quốc phòng Nga cùng ngày thông báo đã tiến hành cuộc tấn công hiệp đồng quy mô lớn nhằm vào các doanh nghiệp quốc phòng chuyên sản xuất tên lửa hành trình và UAV của đối phương, cũng như hạ tầng xăng dầu và năng lượng phục vụ lực lượng vũ trang Ukraine.
"Đây là hành động nhằm đáp trả những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào mục tiêu dân sự tại Nga. Chiến dịch tập kích đã hoàn thành nhiệm vụ đề ra, tất cả mục tiêu đều trúng đòn", Bộ Quốc phòng Nga cho hay.
Giới chức Ukraine thông báo ít nhất 19 người thiệt mạng, hơn 100 người bị thương tại Kiev, Dnipropetrovsk và Odessa. Trong số người chết có một thiếu niên 12 tuổi.
Bộ Quốc phòng Nga cùng ngày thông báo đã tiến hành cuộc tấn công hiệp đồng quy mô lớn nhằm vào các doanh nghiệp quốc phòng chuyên sản xuất tên lửa hành trình và UAV của đối phương, cũng như hạ tầng xăng dầu và năng lượng phục vụ lực lượng vũ trang Ukraine.
"Đây là hành động nhằm đáp trả những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào mục tiêu dân sự tại Nga. Chiến dịch tập kích đã hoàn thành nhiệm vụ đề ra, tất cả mục tiêu đều trúng đòn", Bộ Quốc phòng Nga cho hay.
Lực lượng cứu hỏa chữa cháy tại kho chứa vật liệu tái chế trúng tên lửa Nga ngày 16/4.
Mục tiêu chính của đợt tập kích dường như là Nhà máy Quốc phòng Mayak ở tỉnh Kiev và Nhà máy ép thủy lực Dnepropress ở tỉnh Dnipropetrovsk, khi hai địa điểm này hứng lần lượt 7 và 5 tên lửa đạn đạo.
Các mục tiêu khác bị tấn công gồm nhà máy nhiệt điện Bila Tserkva ở Kiev, nhà máy nhiệt điện Cherkasy ở tỉnh cùng tên, cầu tàu container ở cảng Odessa, cùng một số địa điểm chưa xác định tại tỉnh Kirovograd, Kharkov, Dnipropetrovsk, Kherson và Zaporizhzhia.
Lực lượng cứu hỏa chữa cháy tại kho chứa vật liệu tái chế trúng tên lửa Nga ngày 16/4.
Mục tiêu chính của đợt tập kích dường như là Nhà máy Quốc phòng Mayak ở tỉnh Kiev và Nhà máy ép thủy lực Dnepropress ở tỉnh Dnipropetrovsk, khi hai địa điểm này hứng lần lượt 7 và 5 tên lửa đạn đạo.
Các mục tiêu khác bị tấn công gồm nhà máy nhiệt điện Bila Tserkva ở Kiev, nhà máy nhiệt điện Cherkasy ở tỉnh cùng tên, cầu tàu container ở cảng Odessa, cùng một số địa điểm chưa xác định tại tỉnh Kirovograd, Kharkov, Dnipropetrovsk, Kherson và Zaporizhzhia.
Đợt không kích đầu tiên kết thúc khi mặt trời mọc. Khi các đội cứu hộ, cứu nạn dọn dẹp đống đổ nát, còi báo động không kích tiếp tục vang lên báo hiệu đợt không kích thứ hai.
Trong ảnh là UAV Geran-2 của Nga tập kích một tòa nhà ở Kiev.
Đợt không kích đầu tiên kết thúc khi mặt trời mọc. Khi các đội cứu hộ, cứu nạn dọn dẹp đống đổ nát, còi báo động không kích tiếp tục vang lên báo hiệu đợt không kích thứ hai.
Trong ảnh là UAV Geran-2 của Nga tập kích một tòa nhà ở Kiev.
Khoảnh khắc UAV Nga lao trúng nhà cao tầng ở Kiev, ngày 16/4. Video: Times of Ukraine
Người dân cho biết các cuộc tập kích xảy ra mà không có nhiều cảnh báo trước. Serhii, 65 tuổi, cùng vợ kịp di chuyển ra hành lang sau khi còi không kích vang lên, chỉ vài giây trước khi vụ nổ xảy ra ở Kiev.
"Mọi thứ bay thẳng về phía chúng tôi. Cửa sổ, cửa ra vào, tất cả mọi thứ khác. Không có thời gian suy nghĩ hay làm bất kỳ điều gì", ông nói.
Người dân quan sát hiện trường vụ tập kích UAV tại Kiev. Giới chức Ukraine cho biết các cuộc tập kích đã gây nhiều thiệt hại tại các khu dân cư ở thủ đô.
Người dân quan sát hiện trường vụ tập kích UAV tại Kiev. Giới chức Ukraine cho biết các cuộc tập kích đã gây nhiều thiệt hại tại các khu dân cư ở thủ đô.
Đường bay của tên lửa, UAV Nga. Đồ họa: X/AMK Mapping
Đường bay của tên lửa, UAV Nga. Đồ họa: X/AMK Mapping
Nhân viên cứu hỏa uống nước khi làm nhiệm vụ tại hiện trường tập kích UAV ở Odessa.
Nhân viên cứu hỏa uống nước khi làm nhiệm vụ tại hiện trường tập kích UAV ở Odessa.
Xe cộ bị phá hủy sau đợt tập kích tên lửa, UAV nhằm vào Dnipro, ngày 16/4.
Xe cộ bị phá hủy sau đợt tập kích tên lửa, UAV nhằm vào Dnipro, ngày 16/4.
Cuộc tập kích mới nhất diễn ra giữa lúc Ukraine đang thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa cho tổ hợp Patriot. Trong cuộc phỏng vấn được truyền thông Đức công bố hôm 14/4, Tổng thống Zelensky nói rằng tình trạng này "hiện không thể tệ hơn được nữa".
Cuộc tập kích mới nhất diễn ra giữa lúc Ukraine đang thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa cho tổ hợp Patriot. Trong cuộc phỏng vấn được truyền thông Đức công bố hôm 14/4, Tổng thống Zelensky nói rằng tình trạng này "hiện không thể tệ hơn được nữa".
Tin Gốc: Vnexpress