“Vụ tập kích Beirut đáng lẽ không được diễn ra, đặc biệt vào ngày trọng đại khi chúng tôi đang rất gần một thỏa thuận hòa bình với Iran”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Lãnh đạo Mỹ khẳng định Israel có quyền tự vệ trước các mối đe dọa. Tuy nhiên, ông cho rằng cuộc tập kích nhằm vào khu Dahiyeh ở phía nam thủ đô Beirut của Lebanon “có quy mô rất nhỏ và vô nghĩa, không ai bị thương hoặc thiệt mạng”.
“Không nên làm gián đoạn tiến trình quan trọng này. Chúng ta đang rất gần thỏa thuận mang lại hòa bình cho khu vực, trong đó có cả Lebanon. Các bên nên ngừng tấn công. Đây có thể là khởi đầu của nền hòa bình lâu dài và tốt đẹp, đừng phá hỏng mọi thứ”, ông viết.
CNN cùng ngày dẫn một nguồn tin Israel cho biết Tel Aviv đã báo trước cho Washington về chiến dịch không kích Beirut. Người này thêm rằng Israel đã cân nhắc khả năng Iran phóng tên lửa đạn đạo trả đũa vào đúng ngày Tổng thống Trump tuyên bố sẽ ký thỏa thuận chấm dứt chiến sự.
Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết đang chuẩn bị cho khả năng nước này bị tấn công “trong những giờ tới”. “Tư lệnh Eyal Zamir đã họp với các chỉ huy sau vụ không kích Beirut. Quân đội sẽ duy trì trạng thái cảnh giác, sẵn sàng các kịch bản phòng thủ và tấn công khác nhau. Chúng tôi sẽ không dung thứ cho hành động tập kích Israel”, IDF cho hay.
IDF chiều nay tuyên bố tấn công “sở chỉ huy của Hezbollah” ở Dahiyeh, khu vực này được coi là thành trì của Hezbollah, là nơi nhóm vũ trang tập trung bộ máy chính trị và quân sự. Bộ Y tế Lebanon nói rằng cuộc không kích đã khiến 3 người thiệt mạng, trong đó có hai phụ nữ, và làm 16 người bị thương.
Chiến dịch diễn ra sau khi IDF nói rằng 3 máy bay không người lái (UAV) nghi của Hezbollah đã tấn công miền bắc Israel, không gây thương vong. Hezbollah cùng ngày tuyên bố tập kích vị trí binh sĩ Israel ở miền nam Lebanon, song không đề cập đến hoạt động nào nhằm vào nước láng giềng.
Mohammad Jafar Assadi, phó lãnh đạo Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, cơ quan chỉ huy tối cao của quân đội Iran, cảnh báo cuộc không kích của Israel “sẽ bị đáp trả”.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf nói rằng sự việc cho thấy Mỹ “thiếu ý chí hoặc khả năng thực hiện cam kết” liên quan đến chấm dứt chiến sự tại Lebanon. “Nếu họ không có khả năng thực thi cam kết, duy trì đối thoại về con đường hiện nay là vô nghĩa”, ông nói.
Giao tranh giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, khi nhóm vũ trang phóng rocket sang nước láng giềng để trả thù cho cái chết của cố lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei. Xung đột tới nay đã khiến gần 3.800 người thiệt mạng tại Lebanon.
Israel và Lebanon vào tháng 4 bắt đầu đàm phán trực tiếp tại Washington để chấm dứt chiến sự, vòng thảo luận thứ 5 dự kiến diễn ra vào cuối tháng này. Cả Israel và Hezbollah đều không thực hiện lệnh ngừng bắn được công bố hồi tháng 4.
Hezbollah bác bỏ các cuộc đàm phán trực tiếp và phủ nhận thỏa thuận ngừng bắn có điều kiện được công bố vào đầu tháng 6. Đề xuất này yêu cầu Hezbollah phải ngừng tấn công, song không đề cập tới việc Israel có động thái tương tự hoặc rút quân khỏi Lebanon.
Lần gần nhất IDF không kích Beirut là ngày 7/6 sau khi cáo buộc Hezbollah phóng rocket nhằm vào Israel. Iran đáp trả bằng cách phóng tên lửa vào lãnh thổ đối phương. Giao tranh diễn ra trong thời gian ngắn và chấm dứt khi ông Trump yêu cầu hai bên ngừng bắn.
Các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) đang len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống với tốc độ chóng mặt, vượt xa khả năng thấu hiểu của chúng ta. Đáng lo ngại hơn, trong khi con người ngày càng mù mờ về cách AI hoạt động, thì AI lại đang thấu hiểu hành vi của con người sâu sắc hơn bao giờ hết.
Đây là lời cảnh báo đanh thép vừa được Giám đốc khoa học của Microsoft, Eric Horvitz, và nhà nghiên cứu Robert West từ Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ (EPFL) đưa ra trong một bài xã luận trên tạp chí khoa học danh tiếng Science.
Các tác giả chỉ ra ba lĩnh vực chính mà AI đang ngày càng trở nên khó nắm bắt đối với nhận thức của nhân loại:
Thứ nhất là sự trỗi dậy của việc AI tự thiết kế AI. Các hệ thống AI đang ngày càng đảm nhận việc thiết kế và cải tiến các AI khác. Quá trình này diễn ra với tốc độ vượt xa khả năng nắm bắt của con người và hoạt động trong "những không gian đa chiều chống lại trực giác".
Dù hiệu suất của hệ thống tăng lên, con người lại phải chật vật để hiểu được tại sao hoặc bằng cách nào chúng làm được như vậy.
Thứ hai là sự giao tiếp nội bộ giữa các AI. Các tác nhân AI hiện đang hình thành những hệ sinh thái đa tác nhân ở quy mô lớn. Giao tiếp nội bộ giữa chúng có thể dần chệch hướng khỏi ngôn ngữ và tư duy của con người, khiến chúng ta ngày càng bất lực trong việc giải mã.
Thứ ba là việc AI "đọc vị" con người. Bằng cách phân tích lượng dữ liệu khổng lồ từ các tương tác, AI đang hiểu chúng ta hơn cả chính chúng ta, tạo ra một tình thế hoàn toàn bất đối xứng.
Các tác giả viết: "Thông qua tương tác liên tục, chúng có thể xây dựng các mô hình ngày càng chi tiết về hành vi và tâm lý con người, nắm bắt không chỉ các sở thích mà còn cả những động lực tiềm ẩn như nỗi sợ hãi, sự không chắc chắn và nhu cầu thuộc về xã hội".
Điều gì sẽ xảy ra khi AI vượt quá ngưỡng hiểu biết của con người? Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp đối phó mạnh mẽ, sự mờ mịt này có thể tạo ra những hệ thống AI đầy quyền năng nhưng con người không thể quản trị.
Khi sự mất cân bằng này xảy ra, quyền tự chủ cá nhân, quá trình ra quyết định dân chủ và niềm tin vào các thể chế đều có thể bị đe dọa.
Nguy hiểm hơn, khi AI quá hiểu con người, chúng có thể chỉ đưa ra những kết quả phản ánh kỳ vọng của chúng ta thay vì thực tế - nói cách khác là chỉ nói những gì con người muốn nghe. Nếu không hiểu rõ AI, chúng ta thậm chí sẽ không nhận ra điều này đang xảy ra.
Các tác giả cảnh báo: "Tinh vi hơn là khả năng chúng ta sẽ dần mất đi hứng thú trong việc thấu hiểu và dẫn dắt AI. Khi các hệ thống AI gắn chặt vào môi trường của con người, chúng có thể đáp ứng các sở thích nhưng đồng thời cũng định hình chúng.
Các hệ thống được tối ưu hóa để thu hút sự tương tác hoặc sự tán thành có thể làm giảm ma sát và làm nản lòng sự giám sát. Theo thời gian, sự tò mò và hoài nghi có thể xói mòn, dẫn đến sự bỏ mặc và chấp nhận".
Dù bức tranh tương lai có vẻ u ám do sự lan rộng không kiểm soát của AI hiện nay, các tác giả khẳng định vẫn còn hy vọng để giữ cho AI nằm trong vòng kiểm soát.
Giới nghiên cứu cần tập trung buộc các hệ thống AI phải giải thích được các lựa chọn thiết kế và hoạt động nội bộ của chúng theo cách mà con người có thể hiểu được. Điều này bao gồm việc phát hiện sự sai lệch trong ngôn ngữ do AI tạo ra và khen thưởng cho những giao tiếp mà con người có thể diễn giải.
Ngoài ra cần có các khung đánh giá động, mô phỏng môi trường thực tế để liên tục kiểm tra các mô hình AI, thay vì chỉ dùng các bài kiểm tra tĩnh.
Nhấn mạnh tầm quan trọng sống còn của việc duy trì quyền tự chủ và khả năng chất vấn AI, các tác giả kết luận: "Chỉ theo dõi cách các hệ thống AI hành xử là không đủ. Chúng ta cũng phải hiểu cách chúng định hình các mục tiêu và phán đoán của con người, đồng thời đảm bảo rằng mọi người giữ được năng lực và động lực để đặt câu hỏi, kiểm toán và dẫn dắt chúng".
Trong một cuộc phỏng vấn vào chiều 14/6, Tổng thống Donald Trump nói rằng thỏa thuận ông đạt được với Iran cuối cùng sẽ đảm bảo eo biển Hormuz “vĩnh viễn không thu phí”.
Ông Trump cũng khẳng định nếu Iran không đạt được thỏa thuận hạt nhân cuối cùng với Mỹ - một quá trình mà các trợ lý của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết họ dự kiến bắt đầu vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ - ông sẽ khởi động lại các cuộc tấn công quân sự vào Tehran hoặc biến Mỹ thành “người bảo hộ Trung Đông” để đổi lấy 20% doanh thu của khu vực.
Trong một cuộc điện thoại kéo dài 28 phút mà Tổng thống Trump chủ động thực hiện từ dinh thự Nhà Trắng, và một cuộc gọi ngắn tiếp theo, ông khẳng định rằng quyết định tấn công Iran vào cuối tháng 2, và việc phong tỏa hải quân các cảng của Iran sau khi Tehran đóng cửa eo biển Hormuz, đã định hình lại Trung Đông theo hướng có lợi cho Mỹ.
Ông Trump cũng tuyên bố cứu Israel khỏi nguy cơ hủy diệt hạt nhân khi Mỹ đạt thỏa thuận với Iran.
“Thành thật mà nói, ông ấy nên biết ơn chúng tôi vì đã làm điều này. Bởi vì nếu Iran có vũ khí hạt nhân, Israel sẽ không tồn tại được hai tiếng đồng hồ”, ông Trump gửi thông điệp tới Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Israel không tham gia vào các cuộc đàm phán về thỏa thuận Mỹ - Iran vừa được công bố, và các điều khoản của thỏa thuận này đã gây ra mối lo ngại sâu sắc trong giới chức Israel.
Trước đó, Tổng thống Trump xác nhận thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đã “hoàn tất” và ông đã “cho phép” mở cửa eo biển Hormuz, vốn bị Iran phong tỏa, đồng thời chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.
“Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã hoàn tất. Xin chúc mừng tất cả! Tôi chính thức cho phép mở cửa eo biển Hormuz mà không thu phí, đồng thời cho phép dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ. Các tàu thuyền trên thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dầu chảy”, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Trong một bài đăng khác trên mạng xã hội, ông viết: “Thỏa thuận vĩ đại này sẽ mang lại hòa bình và an ninh cho toàn khu vực. Nhiều tổng thống đã cố gắng thiết lập hòa bình với Iran, nhưng tất cả đều thất bại trước khi tôi xuất hiện. Các nhà lãnh đạo của khu vực lần đầu tiên đã tìm được một vị tổng thống có thể giúp họ đạt được hòa bình thực sự. Với việc mở eo biển sau khi ký kết thỏa thuận, vì mục đích dỡ bỏ mìn, dầu sẽ chảy trở lại cả hai đầu cho khu vực và thế giới!”.
Sau tuyên bố của Tổng thống Trump, quân đội Iran cho biết lực lượng Iran, "thông qua việc áp đặt ý chí sắt đá của mình lên Mỹ và Israel”, chứng minh bằng sức mạnh rằng đối thủ “không còn con đường nào khác ngoài chấp nhận thất bại và đầu hàng".
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi xác nhận văn bản ghi nhớ với Mỹ đã được hoàn thiện và sẽ được ký kết chính thức vào ngày 19/6 tại Thụy Sĩ.
Ông Gharibabadi cho biết bản ghi nhớ “không chỉ là kết quả của những nỗ lực ngoại giao”, mà còn là “thành tựu quân sự” của Iran.
Ông Gharibabadi tuyên bố “việc chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn cuộc chiến và tất cả hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận, bao gồm cả Li Băng, sẽ được công bố bắt đầu từ tối nay”.
Ông Gharibabadi nói thêm trong phát biểu với truyền thông nhà nước rằng, các cuộc đàm phán cho một thỏa thuận cuối cùng sẽ được tiến hành trong thời hạn 60 ngày, đồng thời khẳng định Tehran sẽ có những biện pháp riêng trong trường hợp “vi phạm từ phía bên kia”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 22/4 chia sẻ lại trên Truth Social bản tường thuật dài 4 trang chương trình podcast của Michael Savage, nhà bình luận chính trị theo trường phái bảo thủ, chỉ trích quyền hưởng quốc tịch Mỹ nếu một người được sinh ra tại nơi này. Ông Trump không viết thêm bình luận nào, chỉ đính kèm video chương trình Savage Nation được phát trên NEWSMAX.
Podcast chủ yếu nhắm vào tổ chức Liên đoàn Quyền tự do Dân sự Mỹ (ACLU), song có một số lời cáo buộc người nhập cư, trong đó có người Ấn Độ, không thích tuyển dụng người Mỹ và không đủ năng lực tiếng Anh.
Phần gây tranh cãi nhất trong bản tường thuật là phát biểu của Savage: "Một đứa trẻ sinh ra tại đây lập tức trở thành công dân, rồi họ đưa toàn bộ gia đình từ Trung Quốc hoặc Ấn Độ hoặc một địa ngục trần gian nào khác trên hành tinh này đến đây".
Bài đăng của ông Trump lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ nhiều cá nhân và tổ chức tại Mỹ lẫn Ấn Độ. Hạ nghị sĩ Mỹ gốc Ấn Ami Bera gọi việc ông Trump chia sẻ lại những bình luận của Savage là "xúc phạm, thiếu hiểu biết và không xứng với cương vị".
Quỹ Người Mỹ Hindu bày tỏ "sửng sốt trước nội dung mang tính thù ghét và phân biệt chủng tộc" nhắm vào người gốc Ấn và gốc Hoa được Tổng thống Trump chia sẻ lại trên tài khoản cá nhân. Tổ chức này cảnh báo nguy cơ hành động này làm gia tăng tâm lý thù hằn trong xã hội Mỹ vốn đang ở mức "cao nhất từ trước đến nay".
"Tổng thống Trump cần cân nhắc lại, xóa bài đăng và công nhận những đóng góp không thể chối cãi từ cộng đồng người Mỹ gốc Á đối với đất nước", Quỹ Người Mỹ Hindu kêu gọi.
Đảng Quốc đại (INC) tại Ấn Độ đăng bài phản bác trên X, cho rằng hành động chia sẻ của ông Trump là "xúc phạm nghiêm trọng, bài xích Ấn Độ" và kêu gọi chính phủ có phản ứng mạnh mẽ. Lãnh đạo đảng Quốc đại Supriya Srinate phản đối cách gọi Ấn Độ là "địa ngục trần gian", cũng như cách Tổng thống Mỹ từng ám chỉ người Ấn Độ là "giang hồ laptop" trong những lập luận gửi Tòa án Tối cao Mỹ về xem xét bỏ quyền hưởng quốc tịch Mỹ nếu sinh tại Mỹ.
Bộ Ngoại giao Ấn Độ ngày 23/4 lên tiếng về những bình luận gây tranh cãi vừa qua, song không đề cập trực tiếp đến Tổng thống Trump. Người phát ngôn Randhir Jaiswal cho biết những bình luận về người Ấn Độ tại Mỹ "rõ ràng là thiếu hiểu biết, không phù hợp và gây phản cảm".
"Các bình luận này không phản ánh đúng thực tế quan hệ Ấn Độ - Mỹ, từ lâu dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và những lợi ích mà hai nước cùng chia sẻ", ông Jaiswal nói.
Trong khi đó, đại sứ quán Mỹ tại New Delhi cùng ngày đưa ra thông điệp khẳng định lãnh đạo Mỹ luôn xem Ấn Độ là "một quốc gia tuyệt vời và có một người bạn rất tốt làm lãnh đạo", nhắc đến Thủ tướng Narendra Modi.