Sáng 4/5, Bệnh viện Tâm thần Nghệ An chính thức khai trương Tổng đài tư vấn sức khỏe tâm lý tâm thần: 1900561521.
Phát biểu tại lễ khai trương, TS.BSCKII Hồ Giang Nam – Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Nghệ An – cho biết, việc thành lập tổng đài xuất phát từ thực tế nhu cầu hỗ trợ sức khỏe tâm thần ngày càng lớn, trong khi nhiều người dân còn e ngại hoặc khó tiếp cận dịch vụ trực tiếp.
Việc đưa tổng đài tư vấn sức khỏe tâm lý tâm thần 1900561521 vào hoạt động được coi là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính, chuyển đổi phương thức phục vụ, hướng tới người bệnh làm trung tâm.
Theo ông Nam, tổng đài hoạt động trong giờ hành chính các ngày làm việc trong tuần, cùng với đường dây hỗ trợ ngoài giờ 24/7. Đây sẽ là địa chỉ tin cậy để người dân có thể: được giải đáp các vấn đề về sức khỏe tâm lý – tâm thần; nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường; được hướng dẫn chăm sóc sức khỏe tinh thần cho bản thân và gia đình. Và quan trọng hơn, là được lắng nghe, chia sẻ kịp thời những vấn đề tâm lý cá nhân.
Tổng đài hoạt động trong giờ hành chính các ngày làm việc trong tuần, cùng với đường dây hỗ trợ ngoài giờ 24/7.
Tổ Tổng đài được thành lập dựa trên nguyên tắc bảo mật thông tin và tư vấn có trách nhiệm. Tổ sẽ làm việc theo chế độ trực ca, đảm bảo hoạt động liên tục, thông suốt, nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu của người dân. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe tâm thần; phát hiện sớm, can thiệp kịp thời các rối loạn tâm lý; giảm tải cho các cơ sở khám chữa bệnh và từng bước xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.
Phát biểu tại lễ khai trương, Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An Nguyễn Văn Thương nhấn mạnh: “Sức khỏe tinh thần là nền tảng cho một cuộc sống hạnh phúc và bền vững”. Việc đưa tổng đài vào hoạt động không chỉ nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe tâm thần cộng đồng mà còn là công cụ phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro tâm lý cho người lao động, góp phần xây dựng môi trường làm việc lành mạnh, năng suất bền vững.
Để tổng đài hoạt động hiệu quả, lãnh đạo Sở Y tế yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền, huy động toàn hệ thống y tế tham gia lan tỏa thông tin; đồng thời lựa chọn đội ngũ tư vấn viên có chuyên môn vững vàng, kỹ năng lắng nghe và tư vấn tốt. Quy trình tư vấn cũng cần có bước theo dõi sau 5 – 7 ngày và phối hợp với gia đình người bệnh khi cần thiết, nhằm bảo đảm hiệu quả hỗ trợ lâu dài.
Trong thời gian tới, ngành Y tế Nghệ An sẽ đánh giá, hoàn thiện mô hình để mở rộng phạm vi hỗ trợ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe tâm thần của người dân.
Là bệnh viện chuyên khoa hàng đầu về các chứng bệnh tâm, thần kinh, bệnh viện Tâm thần Nghệ An đã và đang triển khai nhiều đề án, kế hoạch để đẩy mạnh việc điều trị các chứng bệnh liên quan đến giấc ngủ.
Hiện tại, bệnh viện đã thành lập phòng khám chuyên khoa về giấc ngủ, đang tiến hành đề án thành lập khoa điều trị tâm căn và giấc ngủ… Hi vọng với những bước chuyển mình đó bệnh viện Tâm thần Nghệ An sẽ trở thành địa chỉ tin cậy cho những người bị mất ngủ, rối loạn giấc ngủ…
“Để phân loại người bệnh giúp người bệnh thoải mái hơn trong việc chia sẻ bệnh, vừa qua bệnh viện Tâm thần Nghệ An đã thành lập phòng khám chuyên khoa về giấc ngủ. Dù mới thành lập nhưng phòng khám được rất nhiều người đón nhận. Hiện tại, lượng người mất ngủ tìm đến phòng khám để được điều trị can thiệp ngày một nhiều hơn”, BS CKI Nguyễn Thị Minh Châu – Trưởng khoa khám bệnh bệnh viện Tâm thần Nghệ An cho biết.
Người Nhật xem việc vo gạo (togu) là một kỹ thuật có quy trình nghiêm ngặt, quyết định chất lượng hạt cơm trước khi nấu. Tuy nhiên, nhiều gia đình Việt Nam hiện nay vẫn thực hiện bước này theo thói quen cảm tính, dẫn đến việc chất lượng cơm chưa đạt mức tối ưu.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông, người sáng lập trung tâm ẩm thực Eric Cooking Class, hướng dẫn cách vo gạo đúng:
Bản chất của việc vo gạo
Sau quá trình xay xát và đánh bóng công nghiệp, bề mặt hạt gạo tồn tại một lớp tinh bột tự do (free starch). Thành phần này chủ yếu là amylopectin - loại tinh bột mạch nhánh, có đặc tính hút nước và hồ hóa nhanh. Lớp tinh bột này cùng với bụi cám và tạp chất là nguyên nhân chính làm nước vo gạo có màu đục. Vo gạo về bản chất là một thao tác cơ học nhằm làm sạch bề mặt hạt.
Khi nấu, tinh bột hấp thụ nước và bắt đầu hồ hóa ở nhiệt độ 60-75 độ C. Nếu không rửa sạch lớp tinh bột bên ngoài, chúng sẽ hồ hóa ngay trong nước nấu, tạo thành lớp keo dính các hạt cơm lại với nhau, khiến cơm trở nên bết dính. Nghiêm trọng hơn, phần nước nấu sệt làm giảm khả năng đối lưu nhiệt trong nồi, khiến cơm chín không đều, nhanh hỏng khi để nguội.
Nhiều người nội trợ có thói quen chà xát mạnh, vo nhiều lần đến khi nước trong. Tuy nhiên, theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), các vitamin nhóm B, đặc biệt là B1 (thiamine), tập trung chủ yếu ở lớp cám mỏng sát vỏ hạt và rất dễ hòa tan trong nước. Việc vo gạo quá kỹ sẽ làm thất thoát lượng lớn nhóm dưỡng chất này.
Dù vậy, thao tác vo gạo vẫn mang lại những lợi ích. Nghiên cứu của Đại học Manchester (Anh) chỉ ra vo gạo 2-3 lần giúp loại bỏ tới 30% hàm lượng asen vô cơ - một loại độc tố tự nhiên mà cây lúa thường hấp thụ từ môi trường ngập nước. Đồng thời, thao tác này cũng làm giảm 20-40% lượng vi nhựa bám trên hạt từ quá trình đóng gói bằng bao bì nylon, theo nghiên cứu công bố năm 2021 của Đại học Queensland (Australia).
Để cân bằng giữa việc làm sạch và giữ lại dinh dưỡng, đầu bếp Vũ Nhất Thông gợi ý quy trình vo gạo gồm ba bước:
- Lần nước đầu: Đổ ngập nước, khuấy nhanh 3-5 vòng và chắt bỏ trong vòng 10 giây. Hạt gạo khô có đặc tính hút ẩm rất mạnh, nếu ngâm lâu sẽ hấp thụ ngược các tạp chất vào bên trong.
- Lần hai và ba: Dùng đầu ngón tay xoa tròn nhẹ nhàng trong 10-15 giây. Tránh dùng lòng bàn tay chà xát mạnh hay miết hạt gạo để không làm gãy vụn cấu trúc hạt.
- Xác định điểm dừng: Nên dừng vo khi nước chuyển sang màu đục mờ. Gạo Việt Nam thường chỉ cần vo 3 lần là đạt tiêu chuẩn. Sau đó, cần để gạo ráo nước trước khi đong lượng nước nấu chính thức.
Tùy thuộc vào đặc tính của từng loại gạo và yêu cầu món ăn, kỹ thuật vo có thể được điều chỉnh linh hoạt. Các loại gạo dẻo thơm (ST25, Jasmine) chỉ cần vo nhẹ 2-3 lần; gạo nấu cơm chiên, cơm tấm cần xoa kỹ hơn để hạt tơi xốp; gạo nếp bắt buộc phải vo sạch trước khi ngâm để tránh xôi bị bết và nhanh thiu. Với gạo lứt, chỉ nên xối nước nhẹ 1-2 lần nhằm giữ lại lớp cám dinh dưỡng.
Phần nước vo gạo sau khi chắt ra có thể được giữ lại để ngâm mướp đắng, măng tươi nhằm giảm vị đắng; rửa cá, lòng heo khử mùi tanh hoặc tận dụng tưới cây, làm sạch dụng cụ nhà bếp. Nhiều chị em còn dùng nước vo gạo để rửa mặt, ủ tóc.
Đài Al Jazeera đăng tải một đoạn video cho thấy 2 cha con thoát chết sau khi rơi xuống đường ray đúng lúc đoàn tàu đang rời ga. Người cha đã lao xuống đường ray để bảo vệ con dưới gầm tàu khi 8 toa tàu chạy qua phía trên.
Sự việc xảy ra vào ngày 28-4 tại ga Bhairab (Bangladesh) khi gia đình nói trên đi từ thành phố Brahmanbaria trên đoàn tàu Titas. Đoàn tàu đã đến ga trễ khoảng một tiếng rưỡi so với lịch trình.
Khi tàu bắt đầu chuyển bánh để rời ga, người cha đã cố gắng xuống tàu trong khi vẫn đang bế con. Tuy nhiên, đứa trẻ đã trượt khỏi tay ông và rơi xuống khe hẹp bên mép sân ga.
Ngay lập tức, người cha đã nhảy xuống đường ray để cứu con. Ông ôm chặt đứa trẻ vào lòng, ép sát cơ thể mình vào tường ngăn của sân ga bên dưới đường ray.
8 toa tàu đã chạy qua ngay phía trên họ. Cả hai cha con đều không bị thương tích nghiêm trọng nhờ nằm vào khoảng trống giữa đường ray và gầm tàu.
Ông Falu Mia, một nhân viên tàu Titas, cho biết 2 cha con đã cố gắng xuống tàu khi tàu đang chạy. Ông cho biết phản ứng nhanh nhạy của người cha trong việc giữ chặt con và nằm phẳng sát tường đã giúp cả hai bảo toàn mạng sống cho đến khi đoàn tàu đi qua hẳn.
Người cha dũng cảm cứu con sau khi đứa bé rơi xuống đường ray - Video: Al Jazeera
Trong lúc sự việc diễn ra, những hành khách khác đã hỗ trợ người mẹ xuống tàu an toàn. Đoạn video cho thấy những người chứng kiến vô cùng kinh hãi vì không thể can thiệp kịp thời. Ngay khi đoàn tàu đi qua, đám đông lao đến ngay lập tức và vỗ tay tán thưởng sự dũng cảm cũng như phản xạ bản năng của người cha.
Đoạn video lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội. Nhiều người xem đã ca ngợi người cha là "anh hùng" vì sự bình tĩnh và lòng dũng cảm phi thường trong tình huống hiểm nghèo.
Bà Shannon, 60 tuổi, cùng chồng Kevin Barbour, 61 tuổi, sống ở thành phố Paola, bang Kansas. Gia đình họ có 18 thành viên, gồm vợ chồng, 4 người con, 11 cháu nội ngoại và mẹ ruột 81 tuổi.
Lối sống đa thế hệ của gia đình bắt đầu từ năm 2014. Năm đó, con út tốt nghiệp trung học. Hai vợ chồng bán nhà ở thành phố Kansas, bang Missouri và chuyển đến Hawaii. 10 thành viên cùng chung sống dưới một mái nhà. Suốt 10 sau đó, họ cùng nhau tự thiết kế các không gian sống thông qua công ty xây dựng riêng.
"Bốn thế hệ cùng sống trong một ngôi nhà nhỏ và trân trọng khoảnh khắc đó. Ngôi nhà là nơi bình yên, để chúng tôi cảm nhận được sự gắn bó", bà Shannon nói.
Tháng 2/2026, ngôi trường mẫu giáo cũ tại Paola bị bỏ hoang từ lâu được rao bán, ông Kevin cùng các con từng học tại đây nên quyết định mua lại. Công trình trị giá 470.000 USD gồm 14 phòng học, một phòng thể chất và một sân khấu.
Thay vì phá bỏ kết cấu cũ, gia đình giữ lại toàn bộ các không gian sinh hoạt chung. 14 phòng học được chuyển đổi thành các căn hộ khép kín, trang bị đủ bếp, phòng khách, phòng ngủ và nhà vệ sinh riêng.
Hiện tại, gia đình các con sử dụng 6 phòng, vợ chồng ông Barbour dùng hai phòng và mẹ bà Shannon ở một phòng. Phòng thể dục và khu sân khấu được cải tạo thành phòng sinh hoạt chung, đặt bàn ăn lớn và khu vui chơi. Bên ngoài khuôn viên, họ quy hoạch vườn trồng cây, nuôi gà và xây hồ bơi.
Cả nhà cùng tham gia quá trình thi công. Ông Kevin, một nhà thầu xây dựng, đảm nhận vị trí giám sát. Bà Shannon, chuyên viên lập kế hoạch dự án, cùng con gái phụ trách đổ bê tông, trong khi các con trai thực hiện việc nặng nhọc. Quá trình hoàn thiện dự kiến kéo dài 5 tháng. Trong thời gian này, 18 thành viên sinh hoạt tạm trong các xe nhà di động.
Bà Shannon cho biết việc sống chung giúp bà trực tiếp hỗ trợ con cháu trong sinh hoạt hàng ngày như làm bài tập, đọc truyện. "Chúng tôi luôn tự nhiên giúp đỡ lẫn nhau vì mọi người chung một gia đình", bà Shannon nói.
