BBC hôm nay cho biết 12 cường kích A-10 Mỹ đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Lakenheath ở Anh hôm 30/3. Dữ liệu theo dõi hàng không cho thấy chúng thuộc Phi đoàn số 107, xuất phát từ căn cứ không quân vệ binh quốc gia Pease ở bang New Hampshire. 6 cường kích A-10 khác cũng rời căn cứ Pease trong ngày 31/3 và dự kiến đáp xuống sân bay Lakenheath.
Một phi đoàn cường kích A-10 hoàn chỉnh của không quân Mỹ thường có 18-24 máy bay. Điều này đồng nghĩa lực lượng di chuyển từ Mỹ đến Anh trong hai ngày qua đã tương đương một phi đoàn. Số phi cơ trên có thể cơ động tới gần Iran trong những ngày tới, do sân bay Lakenheath là điểm dừng chân chủ đạo của các máy bay quân sự từ Mỹ đến Trung Đông.
Lầu Năm Góc chưa lên tiếng về thông tin.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine hôm 19/3 cho biết cường kích A-10 đang “săn tìm xuồng tấn công nhanh của Iran” ở eo biển Hormuz. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth vài ngày sau tuyên bố chiến đấu cơ A-10 “đang oanh tạc tự do” tại khu vực.
Nguồn tin của tạp chí quân sự Air & Space Forces cho biết cường kích A-10 còn được huy động cho nhiệm vụ tấn công các nhóm dân quân thân Iran tại Iraq. Video được đăng trên mạng xã hội cũng cho thấy một số máy bay A-10 Mỹ bay thấp và công kích những căn cứ dân quân.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.
Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là “sát thủ diệt tăng”. Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Vũ khí chính của A-10 là pháo tự động GAU-8 với 7 nòng xoay cỡ 30 mm, tốc độ bắn tối đa 3.900 phát mỗi phút, tầm bắn hiệu quả 1.200 m. Mỗi chiếc còn được trang bị 11 giá treo vũ khí, với tổng khối lượng vũ khí và thùng dầu phụ là gần 7,3 tấn. Phiên bản A-10C có thể sử dụng nhiều loại bom, rocket và tên lửa dẫn đường với độ chính xác cao, cùng tên lửa AIM-9 Sidewinder để tự vệ.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
Quân đội Mỹ đang tìm cách loại biên toàn bộ phi đội A-10 vào năm tài khóa 2026, sớm hơn hai năm so với kế hoạch ban đầu, bất chấp vẫn thường xuyên sử dụng chúng trong chiến đấu. Vai trò yểm trợ tầm gần của A-10 sau đó sẽ được giao cho tiêm kích tàng hình F-35A và oanh tạc cơ.
Tuy nhiên, quốc hội Mỹ phản đối ý định đẩy nhanh tiến độ loại biên cường kích A-10. Tháng 12/2025, cơ quan này đình chỉ kế hoạch cho nghỉ hưu 102 trong tổng số 162 phi cơ còn lại trong biên chế.
Trong báo cáo về xung đột Trung Đông được công bố hôm 21/4, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính quân đội Mỹ đã khai hỏa gần một nửa kho dự trữ tên lửa của tổ hợp phòng không Patriot, cũng như hơn 50% đạn dành cho Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD).
Ngoài ra, lực lượng Mỹ dường như cũng tiêu tốn khoảng 45% tên lửa đạn đạo PrSM thế hệ mới, 20% tên lửa hành trình tàng hình JASSM, 30% tên lửa phòng không tầm xa SM-3 và ít nhất 10% đạn SM-6 trong xung đột. Khoảng 27% số tên lửa hành trình Tomahawk trong kho dự trữ cũng đã được khai hỏa.
CSIS ước tính Mỹ sẽ phải mất 1-4 năm để khôi phục các kho dự trữ tên lửa về mức trước khi xung đột bùng phát, thêm rằng những loại vũ khí này sẽ đóng vai trò quan trọng trong trường hợp xảy ra chiến sự ở Thái Bình Dương.
"Ngay cả trước khi xảy ra xung đột với Iran, kho dự trữ đã được đánh giá là không đủ để giao chiến với đối thủ ngang hàng. Tình trạng thiếu hụt đã trở nên nghiêm trọng hơn, sẽ cần thêm thời gian để bảo đảm kho dự trữ đạt mức đủ dùng cho một cuộc chiến với đối thủ như Trung Quốc", báo cáo có đoạn.
Dù vậy, CSIS nhận định rằng quân đội Mỹ vẫn còn đủ vũ khí để tiếp tục chiến dịch nhằm vào Iran.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố quân đội Mỹ là "lực lượng mạnh nhất thế giới, có đủ mọi thứ cần thiết" để hành động vào thời gian và địa điểm mà Tổng thống Donald Trump lựa chọn.
Ông thêm rằng kể từ khi Tổng thống Trump lên nắm quyền, quân đội Mỹ đã thực hiện nhiều chiến dịch thành công tại các khu vực khác nhau trên thế giới, đồng thời vẫn đảm bảo sở hữu "kho vũ khí dồi dào" để bảo vệ người dân và lợi ích quốc gia.
"Những nỗ lực nhằm khiến người dân Mỹ lo lắng về kho dự trữ vũ khí của Bộ Quốc phòng đều là hành động thiếu hiểu biết và đáng hổ thẹn", phát ngôn viên Lầu Năm Góc cho hay.
Tạp chí hàng không Aviation Week hôm 13/4 dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ cho biết nước này đã dùng cạn kho tên lửa PrSM trong giai đoạn đầu xung đột với Iran. Phát ngôn viên lục quân Mỹ sau đó bác bỏ thông tin, cho biết Washington vẫn còn một số quả đạn PrSM trong kho.
Tổng thống Trump từng gặp các nhà thầu quốc phòng lớn của Mỹ hồi đầu tháng 3. Ông sau đó thông báo họ đã nhất trí tăng sản lượng vũ khí công nghệ cao lên gấp 4 lần.
Jules Hurst, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, hôm 21/4 cho biết giới chức có kế hoạch mở rộng các hợp đồng dài hạn về đạn dược, có thể lên tới 7 năm, nhằm "mang lại ổn định và khuyến khích đầu tư dài hạn trên toàn bộ chuỗi cung ứng", trong khuôn khổ đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD của Tổng thống Trump.
Theo Hãng tin Reuters, truyền thông Kuwait đưa tin cuộc không kích của Iran ngày 3-6 đã đánh trúng nhà ga số 1 (T1) của sân bay quốc tế Kuwait, gây "thiệt hại vật chất nghiêm trọng" cho công trình.
Ngay sau sự việc, giới chức hàng không đã đình chỉ các chuyến bay và chuyển hướng máy bay đến các sân bay thay thế.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Kuwait, chuẩn tướng Saud Abdulaziz Al-Atwan, lên án vụ việc là "hành động gây hấn của Iran", đồng thời cho biết nhiều người bị thương đã được điều trị y tế.
Hiện chưa rõ có bao nhiêu người bị thương trong vụ tấn công sân bay và mức độ nghiêm trọng của các trường hợp.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nói Iran đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo về phía các nước láng giềng vùng Vịnh, nhưng "tất cả đều không đánh trúng mục tiêu".
Theo CENTCOM, hai tên lửa Iran nhắm vào Kuwait đã rơi giữa đường hoặc vỡ khi đang bay, còn ba tên lửa phóng về Bahrain bị lực lượng Mỹ và Bahrain đánh chặn thành công.
CENTCOM cũng cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt tấn công vào đảo Qeshm của Iran để đáp trả các nỗ lực tấn công của Tehran trên khắp Trung Đông. Mỹ tuyên bố đã bắn hạ nhiều tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (drone) của Iran.
Đáp lại cùng ngày, Bộ Ngoại giao Iran khẳng định Kuwait và Bahrain phải "chịu trách nhiệm trực tiếp" vì đã cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ cùng cơ sở hạ tầng của hai nước để tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào Iran.
Đồng thời, Iran lên án cuộc tấn công vào đảo Qeshm, gọi đó là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và luật pháp quốc tế.
Kuwait - đồng minh thân cận của Mỹ tại vùng Vịnh - thời gian qua đã liên tiếp trở thành mục tiêu của Iran khi căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Phía Tehran cáo buộc Kuwait cho phép lực lượng Mỹ sử dụng lãnh thổ nước này làm bàn đạp cho các cuộc không kích nhắm vào Iran.
Viết trên tài khoản Truth Social, Tổng thống Trump cho hay lãnh đạo các nước Qatar, Ả Rập Xê Út và UAE đề nghị ông ngừng kế hoạch tấn công Iran, trong bối cảnh các cuộc đàm phán nghiêm túc đang diễn ra. Tuy nhiên, ông cũng chỉ đạo quân đội "sẵn sàng mở cuộc tấn công toàn diện quy mô lớn theo lệnh" trong trường hợp hai bên không đạt được thỏa thuận.
Phát biểu sau đó tại một sự kiện ở Nhà Trắng, ông Trump cập nhật rằng đã có những tiến triển hết sức tích cực, và các đồng minh Ả Rập của Mỹ đều cho rằng sắp đạt được thỏa thuận. Theo ông Trump, Washington hoàn toàn hài lòng nếu đạt được một thỏa thuận ngăn chặn Tehran tiến tới sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, IRNA hôm qua đưa tin Tehran đã gửi đề xuất hòa bình mới nhất cho Washington, yêu cầu Mỹ chấm dứt các hành động thù địch trên mọi mặt trận, bao gồm Li Băng, rút quân khỏi các khu vực gần Iran và bồi thường thiệt hại do xung đột. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết Tehran còn muốn Mỹ dỡ bỏ các lệnh cấm vận, trả lại những tài sản bị đóng băng và chấm dứt phong tỏa hàng hải đối với nước này.
Dù chưa bên nào đề cập khả năng nhượng bộ trong quá trình đàm phán, một quan chức cấp cao Iran hôm 18.5 cho hay Washington có vẻ như đang nới lỏng một số yêu cầu. Có tin Washington tỏ ra linh hoạt hơn khi đồng ý để Iran tiếp tục một số hoạt động hạt nhân dân sự dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế.
