Báo cáo tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 1/4, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết sang năm 2026, tình hình thế giới biến động nhanh, khó lường, ảnh hưởng tới mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam. Đặc biệt, theo Bộ trưởng, xung đột Trung Đông kéo dài hơn một tháng tác động mạnh tới nguồn cung, giá dầu, dự báo ảnh hưởng rất phức tạp trong nước thời gian tới.
Báo cáo đánh giá bổ sung của Chính phủ cũng chỉ ra rằng xung đột quân sự giữa Israel, Mỹ và Iran từ ngày 28/2 leo thang phức tạp, gây thiệt hại cho các bên và ảnh hưởng tới nhiều nền kinh tế. Với Việt Nam, biến động này dự báo tác động lớn, trên nhiều mặt.
Trước hết, giá dầu thế giới tăng mạnh khiến giá xăng dầu trong nước qua các kỳ điều hành gần đây tăng khá cao so với trước khi xảy ra xung đột. Điều này gây áp lực lên lạm phát, chi phí sinh hoạt của người dân và sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, tình hình cũng tiềm ẩn rủi ro với an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô. Các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, xuất khẩu, du lịch, thu hút FDI, thị trường tài chính – tiền tệ và tăng trưởng kinh tế đều có thể chịu tác động.
Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp ứng phó. Chẳng hạn, Nghị quyết 36, 55 được ban hành với các giải pháp cấp bách nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu, an ninh năng lượng. Thủ tướng cũng lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng, đồng thời triển khai các hoạt động ngoại giao để tìm kiếm thêm nguồn cung xăng dầu từ các đối tác, bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.
Cùng với đó, các bộ ngành và địa phương được yêu cầu triển khai đồng bộ giải pháp nhằm hạn chế tác động của giá năng lượng quốc tế tới giá xăng dầu trong nước, kiểm soát lạm phát. Các cơ quan liên quan tăng quản lý thị trường, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, đầu cơ, găm hàng.
Xung đột Trung Đông kéo dài hơn một tháng qua, cùng tình trạng tắc nghẽn eo biển Hormuz khiến giá năng lượng tăng cao, gián đoạn chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu. Cuối tháng trước, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đưa ra 3 kịch bản về tác động của xung đột này tới tăng trưởng, lạm phát các quốc gia khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Với 3 kịch bản này, theo ADB, nhóm các quốc gia đang phát triển tại Đông Nam Á chịu thiệt hại nặng nề nhất, giảm khoảng 0,6-2,3% GDP. Các nước này gồm Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Myanmar, Timor-Leste, Brunei, Campuchia và Lào.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam vẫn giữ mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn tới, để trở thành nước thu nhập cao vào 2045. Theo Tổng thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh, Việt Nam cần tận dụng thời cơ vàng như cơ cấu dân số vàng, vị thế quốc gia được nâng cao, tỷ lệ nợ công và nợ Chính phủ đang ở mức thấp, dư địa tài khóa tốt.
Ông Mạnh cho rằng nếu không vượt qua được bẫy thu nhập trung bình đến 2035, Việt Nam sẽ bỏ lỡ mọi điều kiện thuận lợi và có nguy cơ “vĩnh viễn trở thành một quốc gia hạng hai, không thể đứng vào nhóm các nước phát triển”.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ sẽ rà soát, đánh giá tác động của xung đột Trung Đông theo nhiều kịch bản để xác định các ngành, lĩnh vực còn dư địa tăng trưởng và giải pháp ứng phó phù hợp.
Đồng thời, nhà điều hành tiếp tục hoàn thiện thể chế, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, điều hành linh hoạt chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng nhưng vẫn kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô. Chính phủ cũng đẩy mạnh phát triển thị trường vốn, giải ngân đầu tư công để dẫn dắt đầu tư tư nhân, phát triển các động lực tăng trưởng mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Góp ý thêm về giải pháp, đại biểu Lê Quang Mạnh cho rằng nhà điều hành cần xây dựng một kịch bản và kế hoạch cụ thể. Ông chỉ ra một thực trạng là chỉ số ICOR về hiệu quả sử dụng vốn của Việt Nam không cải thiện trong 10 năm qua. Điều này cho thấy tăng trưởng hiện nay vẫn chủ yếu dựa vào việc “bơm thêm vốn”, tăng tổng đầu tư toàn xã hội, không phải dựa trên tăng năng suất. Nếu Việt Nam vẫn tiếp tục cách thức này, theo ông Mạnh, sẽ khó đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong 5 năm tới, chưa nói tới 10 năm.
Trước mắt, ông cho rằng Việt Nam cần tiếp tục duy trì và tăng tổng vốn đầu tư toàn xã hội (gồm đầu tư tư nhân, FDI), tháo gỡ các dự án treo trên cả nước để giữ đà tăng trưởng 8-10%. Về dài hạn, nhà điều hành cần tập trung vào việc tăng năng suất quốc gia và đảm bảo sự đồng bộ trong triển khai chính sách.
Đại biểu lưu ý về sự đồng bộ giữa quy hoạch tổng thể quốc gia và các dự án đầu tư công rất lớn như Sân bay Long Thành hay Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Ông nhấn mạnh nếu không tính toán kỹ hiệu quả, những dự án này trong 10 năm tới khi chưa đi vào hoạt động sẽ không đóng góp được vào hiệu suất tăng trưởng chung.
Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM giao dịch suốt phiên hôm nay trong sắc xanh và liên tục nới rộng biên độ tăng nhờ các cổ phiếu liên quan đến Tập đoàn Vingroup. Chỉ số đóng cửa tại 1.800 điểm, tăng 25 điểm so với tham chiếu, lên cao nhất một tháng rưỡi.
Sàn TP HCM rơi vào trạng thái "xanh vỏ, đỏ lòng", tức chỉ số đi lên nhưng mã giảm áp đảo so với tăng. Nguyên nhân do cổ phiếu Vingroup (VIC) chi phối diễn biến thị trường khi mã này tăng hết biên độ lên 177.000 đồng, đóng góp 19 trong số 25 điểm.
Ba cổ phiếu khác liên quan đến ông Phạm Nhật Vượng gồm VHM, VRE, VPL cũng tăng trên 5% so với tham chiếu. Nhóm này đóng góp tổng cộng 28 điểm cho VN-Index, đồng nghĩa nếu loại trừ 4 mã này, chỉ số sẽ chốt phiên dưới tham chiếu.
Ngoài Vingroup, thị trường không có nhóm ngành khởi sắc đáng kể. Bất động sản phân hóa mạnh khi NVL, KDH và AGG đồng thuận với chỉ số, trong khi cổ phiếu của các chủ đầu tư như Nam Long, Đất Xanh, Quốc Cường Gia Lai giảm 0,5-2%.
Sắc đỏ cũng chiếm ưu thế trong nhóm ngân hàng. STB hôm nay mất gần 3%, xuống 64.300 đồng. VIB, EIB, MSB, OCB và TCB lần lượt xếp sau với mức giảm hơn 0,5%. Ngược lại, SHB và VCB là trụ đỡ cho thị trường khi lần lượt tăng 2% và 1%.
Ở nhóm dầu khí, áp lực bán tập trung vào các mã đầu ngành như GAS, BSR, PLX, PVD dù biên độ điều chỉnh không quá mạnh. Tương tự, những cổ phiếu trụ của nhóm thép như HPG, HSG, NKG đều chốt phiên dưới tham chiếu.
Thanh khoản sàn TP HCM hôm nay đạt hơn 28.000 tỷ đồng, tăng khoảng 4.500 tỷ đồng so với phiên trước. Nhà đầu tư chủ yếu rót tiền vào các mã vốn hóa lớn, trong đó nhóm Vingroup chiếm hơn 2.500 tỷ đồng.
Khối ngoại trở lại bán ròng gần 3.700 tỷ đồng. Đây là phiên xả hàng mạnh nhất kể từ cuối tháng 8/2025. Áp lực bán tập trung chủ yếu ở VHM với khối lượng rút ròng khoảng 27 triệu cổ phiếu.
Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán ACB, thanh khoản chưa tăng đột biến, nhưng việc duy trì trên mức trung bình tháng cho thấy dòng tiền vẫn vận động một cách bền vững. Đà tăng hiện tại được kỳ vọng tiếp diễn và đưa VN-Index lên vùng kháng cự cao hơn, quanh 1.850 điểm.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương chiều 9/4, ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), cho biết các kỳ điều hành giá xăng dầu vào ban đêm chỉ diễn ra ở các trường hợp bất thường, không thường xuyên.
Lý giải, ông Tuấn cho biết việc này xuất phát từ yêu cầu bám sát diễn biến thị trường theo Nghị quyết của Chính phủ, trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh. Theo đó, khi mức tăng vượt 15% hoặc giảm trên 10% (theo Nghị quyết 55), việc điều hành cần được thực hiện kịp thời.
Theo ông, việc điều hành vào cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật giá Platts Singapore mới nhất. Từ đó, họ sẽ xác định giá cơ sở sát thực tế, hạn chế tác động đến thị trường. Việc này cũng nhằm tránh xáo trộn, hạn chế đầu cơ, găm hàng chờ tăng giá.
Cùng quan điểm, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết các kỳ điều hành vào ban đêm còn giúp cơ quan quản lý cập nhật đầy đủ dữ liệu cuối ngày để xác định xu hướng tăng hoặc giảm, từ đó quyết định phương án phù hợp, sát diễn biến thị trường.
Xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 15 kỳ điều hành, trong đó 9 kỳ được thực hiện vào khoảng 22-24h.
Ngoài cơ chế điều hành linh hoạt, cơ quan quản lý cũng có nhiều giải pháp đảm bảo nguồn cung, bình ổn thị trường. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, nguồn nhập khẩu từ Trung Đông thời gian qua có tác động nhất định, các lô hàng vẫn đang triển khai theo kế hoạch, được đưa về Việt Nam.
Theo đại diện Bộ Công Thương, trong tháng 3, các doanh nghiệp tăng nhập khẩu với khối lượng lớn, trên 3 triệu m3 xăng dầu. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung trong tháng 4 cơ bản được đảm bảo. Song song, các doanh nghiệp đang chủ động đa dạng nguồn cung, không phụ thuộc vào Trung Đông, như tăng mua dầu từ Nga để phục vụ các nhà máy lọc dầu.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng xây dựng các kịch bản điều hành theo hướng linh hoạt, nhằm không để đứt gãy nguồn cung, gây lạm phát hay mất cân đối vĩ mô. Hai nhà máy lọc dầu được duy trì vận hành ở mức cao nhất có thể, đồng thời điều chỉnh nguyên liệu đầu vào để giảm phụ thuộc vào Trung Đông. Nhà điều hành cũng sử dụng linh hoạt các công cụ như Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để điều tiết biên độ giá trong ngắn hạn, kết hợp với các chính sách giảm thuế.
"Chịu áp lực lớn nhưng việc triển khai đồng bộ các giải pháp giúp đảm bảo cung ứng xăng dầu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng", ông Tuấn nói.
Chiều 6-4, lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ có buổi làm việc với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trên địa bàn thành phố để nghe báo cáo khó khăn, vướng mắc về tình hình cung ứng xăng dầu và đề xuất giải pháp.
Báo cáo tại buổi làm việc, Phó giám đốc Sở Công Thương thành phố Cần Thơ Huỳnh Thanh Sử cho biết bối cảnh hết sức khó khăn nhưng trên tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương, UBND thành phố, các thương nhân cơ bản đáp ứng được các yêu cầu bình ổn, đảm bảo không đứt gãy nguồn cung xăng dầu.
Ông Sử kiến nghị UBND thành phố Cần Thơ tiếp tục chỉ đạo Công an thành phố phối hợp Sở Công Thương tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để xử lý nghiêm các trường hợp găm hàng, tăng giá.
"Lực lượng quản lý thị trường hiện có 13 đội nhưng lực lượng mỏng, đề nghị Công an thành phố chỉ đạo công an phường, xã phối hợp lực lượng quản lý thị trường để quản lý cho tốt. UBND các phường xã cũng phối hợp nắm tình hình, phản ảnh, làm sao đảm bảo kinh doanh xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh, nhất là mùa vụ", ông Sử nói.
Ngoài ra, ông Sử cũng kiến nghị cơ quan chức năng xem xét có phương án cho phép xe chở nhiên liệu của các đơn vị cung ứng xăng dầu được lưu thông trong giờ cao điểm (hiện tại thành phố Cần Thơ cấm xe tải lưu thông vào một số khung giờ cao điểm ở khu vực trung tâm), nhất là trong giai đoạn khó khăn về nguồn cung.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Vương Quốc Nam cho rằng một số cửa hàng phân phối có tình trạng găm hàng, bán nhỏ giọt và thành phố đã xử phạt 3 trường hợp, tuy nhiên tình hình chung là đảm bảo cung hàng kịp thời, không có đầu cơ.
Ông Nam yêu cầu các sở, ban, ngành, nhất là Sở Công Thương chủ trì nắm tình hình cung cầu thị trường để có giải pháp tham mưu UBND thành phố có sự lãnh đạo, phối hợp với tổng công ty, tập đoàn trong đảm bảo mặt hàng xăng dầu; tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm.
Ông Nam cũng đồng tình với việc cấp phép cho xe vận chuyển nhiên liệu lưu thông vào giờ cao điểm nhưng chỉ giới hạn một số lượng xe nhất định và xe có tải trọng vừa phải.
