Ngoại trưởng Araghchi: Trung Quốc là người bạn chân thành của Iran

Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben Gvir đang gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao khi công bố video ghi lại cảnh lực lượng an ninh nước này ngược đãi các nhà hoạt động quốc tế bị bắt trong lúc đang trên đường đến Gaza.

Ba nhà hoạt động phải nhập viện vì hành động thô bạo của Israel, theo thông tin từ các luật sư đại diện cho nhóm. Những người này sau đó đã được ra viện. Hàng chục người khác nghi bị gãy xương sườn, dẫn đến tình trạng khó thở.

"Chúng tôi nhận thấy các cơ quan chức năng Israel đã vi phạm có hệ thống quy trình tố tụng, đồng thời ngược đãi nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tinh thần các nạn nhân", tổ chức nhân quyền Adalah ra thông cáo.

Video do ông Ben Gvir đăng trên X ngày 20/5 cho thấy cảnh hàng chục người, cả đàn ông và phụ nữ, phải quỳ thành hàng, trán cúi sát đất và hai tay bị trói chặt phía sau lưng bằng dây thít.

Ông Ben Gvir xuất hiện với hành động vẫy cờ Israel, liên tục chế giễu và khiêu khích những người bị bắt, thậm chí còn hét thẳng vào mặt một người đàn ông đang bị trói: "Người dân Israel muôn năm".

Đây là những nhà hoạt động thuộc đoàn tàu Global Sumud Flotilla, xuất phát từ Thổ Nhĩ Kỳ tuần trước, dự định vượt Địa Trung Hải đến Dải Gaza để phản đối lệnh phong tỏa mà Israel đang tiến hành với dải đất cũng như thu hút chú ý đến cuộc khủng hoảng nhân đạo tại đây.

Các nhà tổ chức Global Sumud Flotilla cho hay đoàn tàu bị Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) bao vây ở vùng biển cách Gaza khoảng 250 hải lý. Bộ Ngoại giao Israel thông báo trên X rằng các nhà hoạt động này đã được chuyển sang tàu của Israel, cáo buộc họ là "đội tàu khiêu khích".

Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee mô tả những gì Bộ trưởng Ben Gvir làm là "đáng lên án" và khẳng định ông đã "gây tổn hại đến lòng tự tôn của chính đất nước mình".

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tuyên bố những hình ảnh mà ông Ben Gvir đăng là "không thể chấp nhận được", yêu cầu trả tự do cho toàn bộ công dân Italy có liên quan, cũng như yêu cầu lời xin lỗi.

"Không thể chấp nhận được việc các nhà hoạt động, trong đó có nhiều công dân Italy, bị đối xử thô bạo và xúc phạm nhân phẩm như vậy", bà Meloni viết trong một bài đăng dài trên mạng xã hội.

Ngoại trưởng Tây Ban Nha gọi cách đối xử với những người bị bắt trong video là "tàn ác, đáng hổ thẹn và vô nhân đạo". Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper nói rằng bà "thực sự kinh hoàng" trước đoạn video "vi phạm những tiêu chuẩn cơ bản nhất về lòng tôn trọng và nhân phẩm trong cách đối xử giữa người với người".

Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters lên án hành vi của ông Ben Gvir, đồng thời chỉ đạo Bộ Ngoại giao triệu tập đại sứ Israel để trực tiếp bày tỏ "mối quan ngại sâu sắc" về sự việc.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cũng chỉ trích hành động của Israel, cho rằng những việc làm này đã "đi quá giới hạn", đồng thời đặt dấu hỏi về cơ sở pháp lý cho các vụ bắt người diễn ra ngoài hải phận Israel.

Làn sóng phẫn nộ của dư luận quốc tế khiến Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lên tiếng chỉ trích ông Ben Gvir vài giờ sau khi video được đăng tải.

"Cách Bộ trưởng Ben Gvir đối xử với các nhà hoạt động trên đoàn tàu không phù hợp với những giá trị và chuẩn mực của Israel", ông nói, đồng thời cho biết đã ra lệnh trục xuất nhóm người càng sớm càng tốt.

Ngoại trưởng Israel Gideon Saar còn tỏ ra gay gắt hơn. "Ông ấy đã cố tình gây tổn hại cho đất nước chúng ta bằng màn trình diễn đáng hổ thẹn này và đây không phải lần đầu tiên", lãnh đạo Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố trên mạng xã hội X. "Ông ấy không phải gương mặt đại diện cho quốc gia".

Tuy nhiên, ông Ben Gvir, người thuộc phe cực hữu, dường như không bận tâm tới những lời chỉ trích. "Israel đã không còn là kẻ dễ bị bắt nạt nữa rồi", ông đáp trả Ngoại trưởng Saar.

Israel kiểm soát tất cả các điểm đi vào Gaza, nơi đã bị nước này phong tỏa kể từ năm 2007.

Trong xung đột Gaza, châm ngòi bởi cuộc tấn công của Hamas vào Israel hồi tháng 10/2023, vùng lãnh thổ này đã phải chịu tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng thực phẩm, thuốc men và những nhu yếu phẩm khác khi Tel Aviv có những thời điểm dừng hoàn toàn việc cung cấp viện trợ tới khu vực.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin AFP, ngày 5-7, Nhà Trắng thông báo Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có các cuộc gặp song phương với người đồng cấp Ukraine và Syria bên lề hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Thổ Nhĩ Kỳ, trong bối cảnh ông tìm cách thúc đẩy tiến triển trong việc giải quyết hai cuộc xung đột lớn.

"Chiều thứ Tư (8-7), Tổng thống Trump sẽ có các cuộc gặp song phương với Tổng thống Zelensky của Ukraine và Tổng thống al-Sharaa của Syria" - Phó thư ký báo chí Nhà Trắng Anna Kelly nói với các phóng viên.

Về cuộc gặp giữa ông Trump và ông Zelensky, một quan chức cấp cao Mỹ chia sẻ: "Rõ ràng Tổng thống Trump gặp ông ấy để thảo luận về cách có thể chấm dứt cuộc chiến. Đây đã là ưu tiên của tổng thống trong một thời gian dài". Quan chức này cho biết sau đó ông Trump sẽ trao đổi với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Cả ông Putin và ông Zelensky đều đã điện đàm với ông Trump vào hôm 4-7 nhân dịp kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ. Lần gần nhất ông Trump và ông Zelensky gặp nhau là tại hội nghị thượng đỉnh nhóm G7 ở Pháp hồi tháng 6, nơi các nhà lãnh đạo nhất trí gia tăng sức ép lên Nga nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine.

Trong khi đó, cuộc gặp với Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa diễn ra sau khi ông Trump nhiều lần đề xuất Damascus có thể can dự về mặt quân sự vào Lebanon, nơi Israel và Hezbollah đang giao tranh. Tuy nhiên, hồi tháng 6, Tổng thống Syria bác bỏ thông tin nước này tìm cách can dự quân sự vào Lebanon: "Chúng tôi đang tìm kiếm các kênh hợp tác kinh tế giữa Lebanon và Syria, chứ không phải các kênh quân sự".

Ngày 5-7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cập nhật quân đội Ukraine và Nga vẫn đang giao tranh tại thành phố chiến lược Kostyantynivka, miền đông Ukraine, bất chấp việc Matxcơva tuyên bố đã kiểm soát địa điểm này, theo Hãng tin AFP.

"Giao tranh vẫn đang tiếp diễn tại Kostyantynivka, nơi mà (Tổng thống Nga) Putin đã tuyên bố là thuộc về mình. Nhưng rõ ràng ông ấy sẽ không bao giờ dám xuất hiện ở đó" - ông Zelensky nói trong bài phát biểu hằng đêm.

Trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào năm 2022, Kostyantynivka có khoảng 78.000 dân.

Ông Zelensky cũng cảnh báo Nga đang chuẩn bị các cuộc tấn công quy mô lớn mới nhằm vào Ukraine trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra trong tuần này tại Thổ Nhĩ Kỳ, nơi Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến có mặt.

"Lực lượng tình báo một lần nữa có thông tin phía Nga đang chuẩn bị một đợt tấn công quy mô lớn mới" - ông Zelensky nói. Tuần qua, ông Zelensky từng cảnh báo về một cuộc tấn công sắp xảy ra của Nga vào Kiev, và chỉ vài giờ sau Nga đã không kích thủ đô Ukraine, khiến 30 người thiệt mạng.

Ngày 5-7, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố một số ngôi làng của cộng đồng Cơ Đốc giáo ở miền nam Lebanon đã đề nghị được sáp nhập vào Israel, để được bảo vệ trước lực lượng Hezbollah, theo Hãng tin AFP.

"Một số ngôi làng Cơ Đốc giáo ở Lebanon thực sự đã đề nghị được sáp nhập vào Israel vì chúng tôi bảo vệ họ trước Hezbollah, những phần tử cực đoan muốn giết họ. Chúng tôi cũng làm điều tương tự với các cộng đồng Cơ Đốc giáo ở mọi nơi" - ông Netanyahu nói trên Đài Fox News, song không nêu tên các ngôi làng Cơ Đốc giáo mà ông cho là đã đưa ra đề nghị này.

Trong khi đó, ông Hanna al-Amil, người đứng đầu làng Cơ Đốc giáo Rmeish, đã bác bỏ tuyên bố của ông Netanyahu, theo Hãng tin NNA của Lebanon. Ông Amil cho biết ngay cả việc cân nhắc ý tưởng này cũng là điều hoàn toàn không thể chấp nhận được, đồng thời nói rằng "15 thị trấn Cơ Đốc giáo đã ra tuyên bố cách đây hai ngày để bác bỏ những cáo buộc này".

Theo Hãng tin AFP, số liệu chính thức cập nhật ngày 5-7 cho thấy số người thiệt mạng trong động đất kép ở Venezuela đã tăng lên 3.342 người, trong khi hơn 16.700 người bị thương.

Thảm họa xảy ra ngày 24-6 đã khiến hàng loạt tòa nhà ở bang La Guaira, phía bắc thủ đô Caracas, đổ sập. Đến nay, hàng ngàn người vẫn được báo cáo mất tích.

Cùng ngày, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez khẳng định đất nước sẽ không rơi vào bất ổn xã hội sau động đất: "Sẽ không có bất ổn xã hội nào ở đây. Điều chúng tôi có là sự đoàn kết xã hội sâu sắc".

Chính phủ Ấn Độ đã quyết định dỡ bỏ hầu hết các biện pháp khẩn cấp về phân phối khí đốt tự nhiên sau khi hoạt động vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz được nối lại, đánh dấu sự hạ nhiệt của cuộc khủng hoảng năng lượng do xung đột tại Tây Á gây ra.

Phóng viên TTXVN tại New Delhi dẫn thông báo của Bộ Dầu khí và Khí đốt tự nhiên Ấn Độ ban hành ngày 5-7, cho biết đã sửa đổi Quy định về cung cấp khí đốt tự nhiên năm 2026, chính thức bãi bỏ các điều khoản cho phép chính phủ phân bổ tập trung nguồn khí đốt sản xuất trong nước và LNG nhập khẩu theo thứ tự ưu tiên đối với các nhóm khách hàng thiết yếu.

Các biện pháp khẩn cấp này được áp dụng từ ngày 9-3, sau khi xung đột tại Tây Á làm gián đoạn hoạt động vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz. Thời điểm đó, nhiều nhà cung cấp viện dẫn điều khoản bất khả kháng, buộc phải điều chuyển hàng hóa cho các khách hàng ưu tiên, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung khí đốt tại Ấn Độ.

Ngày 5-7, hàng trăm lính cứu hỏa đã chiến đấu với các đám cháy rừng ở Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha khi nhiệt độ tăng cao trở lại ở châu Âu ngay sau đợt nắng nóng thiêu đốt trước đó.

Theo các số liệu, các vụ cháy rừng mới nhất đã tàn phá hơn 17.000ha đất trên khắp 3 quốc gia, nơi nhiệt độ ở một số nơi dự báo sẽ chạm mức 40 độ C vào ngày 5-7.

Tại Pháp, gần 600 lính cứu hỏa đã được huy động để khống chế đám cháy rừng đã thiêu rụi hơn 1.000ha trên sườn núi thuộc khu vực Trevillach, cách thành phố Perpignan khoảng 36km về phía Đông.

Tại Bồ Đào Nha, lực lượng cứu hỏa đã kiểm soát được 80% diện tích đám cháy rừng vốn tàn phá khoảng 13.000ha rừng và đất cây bụi ở phía Bắc nước này.

Trong khi đó, đám cháy rừng gần bờ biển Costa Brava ở Đông Bắc Tây Ban Nha đã thiêu rụi hơn 2.200ha chỉ trong 2 ngày. Lực lượng cứu hỏa cảnh báo nỗ lực dập lửa sẽ "gặp nhiều khó khăn" do nhiệt độ tăng cao ngày 5-7 và có nhiều "điểm nóng bốc khói" bên trong chu vi đám cháy.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/4 thông báo trên Truth Social rằng lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran được gia hạn đến khi Tehran gửi đề xuất đàm phán cho Washington. Ông cũng chỉ đạo quân đội Mỹ duy trì lệnh phong tỏa cảng biển Iran và trạng thái sẵn sàng hành động trên mọi mặt.

Điều này đồng nghĩa đòn không kích nhắm vào các cây cầu và nhà máy điện của Iran mà ông Trump đe dọa trước đó sẽ được hoãn vô thời hạn. Quyết định của ông Trump khiến xung đột rơi vào tình trạng lấp lửng, khi các nỗ lực hậu trường nhằm thúc đẩy đàm phán ở Pakistan vẫn diễn ra, nhưng trọng tâm hoạt động quân sự của hai bên lúc này đã chuyển từ đất liền ra biển, theo Patrick Wintour, nhà bình luận của Guardian.

"Cả hai bên đang cạnh tranh để chứng minh khả năng thực thi lệnh phong tỏa tại eo biển Hormuz hiệu quả hơn đối thủ. Đây đã trở thành một kiểu ngoại giao pháo hạm tại tuyến đường biển quan trọng hàng đầu", Wintour nhận định.

Tehran cuối tuần qua đảo ngược quyết định mở cửa eo biển Hormuz, tuyên bố tái áp đặt hạn chế vì Mỹ không dỡ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran bất chấp việc 2 bên đạt lệnh ngừng bắn. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 22/4 thông báo đã bắt giữ hai tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Xuồng cao tốc của lực lượng này cũng đã nổ súng vào ba tàu hàng gần eo biển, gây hư hại về phương tiện.

Việc IRGC liên tiếp nổ súng, bắt tàu ở Hormuz được coi là cách Iran gửi đi thông điệp rằng họ đủ khả năng siết chặt yết hầu của nền kinh tế toàn cầu, theo Wintour.

Trong khi đó, Mỹ thực hiện chiến thuật trực diện hơn thông qua việc phong tỏa các cảng của Iran, đe dọa ngăn chặn và bắt bất cứ tàu nào đi hoặc đến cảng Iran.

Khu trục hạm USS Spruance của Mỹ hôm 19/4 nã ít nhất 3 phát đạn pháo 127 mm về phía tàu hàng Touska treo cờ Iran khi nó tìm cách vượt qua vòng phong tỏa của hải quân Mỹ. Lính Mỹ sau đó đổ bộ từ trực thăng để kiểm soát tàu Touska.

Với lệnh trừng phạt và phong tỏa đường biển, Washington dường như đang tìm cách làm sụp đổ nền kinh tế Iran, khi các kho lưu trữ dầu của nước này dần bị lấp đầy, dẫn tới nguy cơ phải đóng một số mỏ dầu vì không thể xuất khẩu.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo chỉ trong vài ngày tới, các kho chứa tại đảo Kharg sẽ đầy và các giếng dầu của Iran sẽ phải đóng cửa. Việc thắt chặt thương mại hàng hải của Iran nhắm thẳng vào "huyết mạch doanh thu" của chính quyền này, ông Bessent nói.

Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, nhận định nếu lệnh phong tỏa tiếp tục được Mỹ duy trì, Iran sẽ hết sạch chỗ chứa dầu vào ngày 26/4, buộc nước này phải đóng mỏ khai thác.

Việc buộc Iran phải ngừng khai thác vì không còn chỗ chứa dầu có thể gây tổn hại lâu dài cho các mỏ dầu, như làm giảm khả năng thấm của tầng chứa, hiện tượng nước tràn lên giếng khai thác và sự nén chặt cấu trúc địa chất. Những điều này sẽ khiến sản lượng khai thác và dòng tiền trong tương lai bị suy giảm vĩnh viễn, sĩ quan hải quân Mỹ đã nghỉ hưu Lance B Gordon viết trên trang RealClearDefense.

"Đây là một cuộc đấu trí và đấu lực mà cả hai bên đều tin rằng thời gian đang ủng hộ mình", nhà bình luận Wintour của Guardian cho hay.

Dù vậy, giới chức Iran vẫn cho thấy sự cứng rắn. Chánh án Gholamhossein Mohseni-Ejei, lãnh đạo nhánh tư pháp của Iran, tuyên bố "kẻ thù không ở vị thế mà họ có thể áp đặt thời hạn cho chúng tôi".

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, người từng dẫn đầu phái đoàn nước này đàm phán với Mỹ, ngày 22/4 viết trên X rằng eo biển Hormuz sẽ không thể được mở lại chừng nào Mỹ vẫn tiếp tục "hành động bắt nạt" bằng lệnh phong tỏa.

Mark Dubowitz, giám đốc điều hành của FDD, cho rằng chiến lược hiện tại của Mỹ là ngừng không kích trên đất liền ở Iran, tăng cường áp lực vào mặt trận trên biển, bao gồm việc Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) gia tăng sức ép bằng cách bắt giữ tàu Iran.

Sự kết hợp giữa phong tỏa, thực thi trừng phạt và đe dọa về các cuộc không kích mới đang diễn ra song song với nỗ lực đàm phán, theo Wintour.

Ông Qalibaf tuyên bố Iran hiểu rõ và có thể phá bỏ chiến lược này của Mỹ, một phần bằng cách từ chối tái khởi động vòng đàm phán mới cho đến khi lệnh phong tỏa cảng biển được dỡ bỏ. Iran những ngày qua dường như cũng đã tìm cách thăm dò và lách qua vòng phong tỏa của Mỹ.

Công ty theo dõi hàng hóa Vortexa cho biết ít nhất 19 tàu dầu Iran đã rời vùng Vịnh và 15 tàu tiến vào từ biển Arab, bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ. Trong số tàu đi ra, 6 tàu chở đã vận chuyển khoảng 10,7 triệu thùng dầu thô của Iran, mang lại doanh thu ước tính 910 triệu USD cho nước này.

Iran dường như cũng nhận thấy lệnh phong tỏa eo biển của họ đang phát huy tác dụng. Giá dầu hiện ở mức trên 100 USD/thùng. 20.000 chuyến bay của Lufthansa bị hủy do chi phí nhiên liệu tăng cao, trong khi các nước châu Âu phải rút hầu bao nhiều hơn để giảm thiểu lạm phát năng lượng.

"Các nước láng giềng phía nam của Iran nên biết rằng nếu lãnh thổ và cơ sở vật chất của họ được sử dụng để phục vụ kẻ thù tấn công Iran, họ sẽ phải nói lời vĩnh biệt với việc sản xuất dầu mỏ ở Trung Đông", Majid Mousavi, tư lệnh Lực lượng Hàng không Vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cảnh báo.

Tuy nhiên, Iran cũng ám chỉ họ còn những lá bài khác. Hãng thông tấn Tasnim, có liên kết với IRGC, đã đề cập đến khả năng gây gián đoạn Internet toàn cầu bằng cách nhắm vào mạng lưới cáp quang dày đặc dưới đáy biển của các nước vùng Vịnh. Tasnim cho rằng bất kỳ sự gián đoạn nào đối với hệ thống này cũng sẽ dẫn đến thảm họa cho nền kinh tế số của khu vực.

Song việc leo thang theo cách này có thể gây ra căng thẳng nội bộ tại Iran, quốc gia vốn đã kiệt quệ vì chiến tranh. Tổng thống Trump nói rằng giới lãnh đạo Iran đang bộc lộ những dấu hiệu rạn nứt sâu sắc và đó là lý do Tehran không thể đưa ra một phản hồi thống nhất với các đề xuất ngừng bắn của Mỹ.

Iran bác bỏ, khẳng định giới lãnh đạo và hệ thống chính trị của nước này đang "đồng lòng hơn bao giờ hết". Dù vậy, áp lực đè nặng lên người dân Iran là điều không thể phủ nhận, theo Wintour. Tại Iran, một số người đã lên tiếng kêu gọi tận dụng lệnh ngừng bắn để tổ chức thảo luận về cách ứng phó với khủng hoảng, thay vì chỉ để giới tinh hoa quyết định.

"Chúng ta cần tạo ra không gian thảo luận an toàn, cởi mở và văn minh về các lựa chọn mà đất nước có thể cân nhắc trước khủng hoảng này. Chỉ khi đó, quyết định tối ưu và hợp lý nhất mới có thể được đưa ra và công bố một cách thẳng thắn, minh bạch và đầy dũng khí", Ahmad Zeidabadi, nhà văn cải cách người Iran, cho hay.

Tin Gốc: Vnexpress