Ngày 6/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị “Đánh giá công nghệ y tế năm 2026: Nâng cao chất lượng bằng chứng trong đánh giá công nghệ y tế và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả BHYT”. Hàng chục thuốc ung thư giá cao đang được đề xuất bổ sung vào danh mục BHYT nhằm giảm gánh nặng cho người bệnh.
Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo sửa đổi danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả, với đề xuất bổ sung 84 loại thuốc mới, trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư – nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong lần cập nhật này.
Theo Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), đây chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị hiện đại cho người bệnh ung thư.
Đáng chú ý, đây được xem là đợt điều chỉnh lớn nhất sau hơn 8 năm, với hơn 20 nhóm thuốc được rà soát và bổ sung. Bên cạnh thuốc ung thư, danh mục còn mở rộng sang các bệnh mạn tính phổ biến như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, thần kinh, hô hấp và tiêu hóa.
Cập nhật tiến độ xây dựng, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế cho biết các hội đồng chuyên môn đang trong quá trình họp, đánh giá từng nhóm thuốc. Nếu đảm bảo đúng kế hoạch, giai đoạn thẩm định chuyên môn sẽ hoàn tất trong tháng 5, trước khi chuyển sang bước hoàn thiện thủ tục pháp lý, dự kiến ban hành trong quý II/2026.
Theo Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (Bộ Y tế), chi phí điều trị ung thư hiện là một trong những gánh nặng lớn nhất của hệ thống y tế. Thuốc tiếp tục là khoản chi lớn nhất trong Quỹ BHYT, chiếm hơn 30% tổng chi khám chữa bệnh hằng năm.
Năm 2023, quỹ chi 45.841 nghìn tỷ đồng, chiếm 32,82%; năm 2024 là 50.784 nghìn tỷ đồng, chiếm 31,22%.
Riêng với nhóm bệnh ung thư, theo thống kê năm 2023, BHYT chi trả cho thuốc điều trị ung thư lên tới hơn 7.500 tỷ đồng, chiếm 15,8% tổng chi khám chữa bệnh BHYT. Con số này năm 2022 là hơn 6.600 tỷ đồng, chiếm 14,5%.
Đặc biệt, các thuốc đích, miễn dịch giá đắt đỏ, BHYT chưa thanh toán nhiều, chủ yếu người bệnh tự chi trả, thực sự là gánh nặng cho bệnh nhân và gia đình. Một người điều trị thuốc đích hoặc liệu pháp miễn dịch có thể tốn từ 120-150 triệu đồng mỗi tháng.
Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế) cho hay đơn vị đang đề nghị các bệnh viện, địa phương đánh giá tình hình thực hiện Thông tư 01 sau hơn 1 năm có hiệu lực, đặc biệt là nội dung liên quan danh mục 62 bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo được lên thẳng cấp chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến, chuyển viện vẫn được 100% mức hưởng BHYT.
Theo kế hoạch, thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 01 sẽ được ban hành trong năm nay.
Cơ quan soạn thảo cũng ghi nhận để bổ sung những mặt bệnh mới vào danh sách các bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo để người dân có thể thuận lợi lên thẳng bệnh viện cấp chuyên sâu, tuyến Trung ương điều trị, giảm chi phí cho bệnh nhân.
Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Y tế, sau hơn 1 năm thực hiện Thông tư 01, người dân được hưởng lợi rất nhiều, đặc biệt nhóm 10 bệnh ung thư (mã bệnh C) giúp người bệnh được tiếp cận sớm để điều trị tại bệnh viện cấp chuyên sâu ngay sau khi có kết quả chẩn đoán xác định.
Ngoài ra, một số bệnh hiếm, bệnh lý huyết học do rất chuyên sâu nên hầu hết bệnh nhân hiện nay được lên thẳng các bệnh viện đầu ngành như Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương hay Bệnh viện Truyền máu – Huyết học Tp.HCM.
Đáng chú ý đại diện Bộ Y tế cho hay đây là nguồn lực đáng kể trong bối cảnh nhiều loại thuốc mới, chi phí cao chưa kịp đưa vào danh mục bảo hiểm y tế hoặc còn hạn chế thanh toán. Việc tiếp cận các thuốc này giúp kéo dài thời gian sống, cải thiện chất lượng sống và giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.
Theo số liệu từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), mỗi năm Việt Nam có khoảng 165.000 ca mắc ung thư mới, nhưng chỉ có 10% trong số đó được tiếp cận các liệu pháp điều trị tiên tiến như đích và miễn dịch. Chi phí cho các phương pháp này có thể lên đến 120-150 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 500-600 triệu đồng đến vài tỷ đồng mỗi năm cho một bệnh nhân hoàn thành liệu trình.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra với người mắc các bệnh hiếm, khi chi phí điều trị có thể cao gấp 5-10 lần so với bệnh thông thường. Việc quỹ bảo hiểm chia sẻ tiền thuốc (dự kiến đồng chi trả mức 30-50%) được các chuyên gia đánh giá sẽ tạo thêm cơ hội sống cho hàng nghìn người mắc bệnh hiểm nghèo.
Một người đàn ông đi dạo buổi sáng ở tây nam Na Uy đã tình cờ phát hiện ra điều bất ngờ, một vỏ kiếm của chiến binh tinh nhuệ được chôn cất có chủ đích cách đây 1.500 năm, theo Livescience.
Các nhà nghiên cứu cho biết, vật thể bằng vàng quý hiếm này, được trang trí công phu bằng các hình động vật uốn lượn, có lẽ là một vật phẩm dâng lên các vị thần vào thời kỳ nạn đói và hỗn loạn xã hội.
"Tôi nhìn thấy một ụ đất dưới gốc cây và dùng gậy chọc vào nó", người đi bộ đường dài cho biết trong một bản dịch từ Đại học Stavanger ở Na Uy. "Đột nhiên, tôi thấy thứ gì đó lấp lánh. Tôi không hiểu lắm mình đã tìm thấy cái gì", người đàn ông cho biết.
Cổ vật bằng vàng có niên đại từ thế kỷ thứ sáu, dài khoảng 6 cm và nặng 33 gram, từng được dùng để trang trí vỏ kiếm của một chiến binh ưu tú. Cho đến nay, chỉ có 17 cổ vật tương tự được tìm thấy ở Bắc Âu và hầu hết được tìm thấy trong các kho báu cùng với các đồ vật khác.
"Xác suất tìm thấy một vật như thế này là rất nhỏ", Håkon Reiersen, một nhà khảo cổ học tại Bảo tàng Khảo cổ học Đại học Stavanger, cho biết trong một tuyên bố. Phần khóa vỏ kiếm bị mòn, cho thấy chủ nhân của nó đã sử dụng rất nhiều trước khi vứt bỏ.
"Người nào đeo thanh kiếm đó có lẽ là thủ lĩnh ở khu vực này vào nửa đầu thế kỷ thứ 6 và có một đội tùy tùng chiến binh trung thành đi theo", Reiersen nói.
Vật trang trí vỏ kiếm bằng vàng mới được phát hiện, nằm ở phía đông bắc Hove, rất hiếm và mang dấu ấn của một nghệ nhân lành nghề, Siv Kristoffersen, giáo sư danh dự tại Bảo tàng Khảo cổ học Đại học Stavanger, cho biết trong một tuyên bố.
"Những họa tiết chạm khắc tinh xảo đã đưa vật phẩm này vào hàng những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo nhất thời kỳ đó", Kristoffersen nói. "Đây hẳn là một thanh kiếm tuyệt vời".
Vật trang trí vỏ kiếm này là một phần của nhóm đồ vật hiếm và bí ẩn đôi khi được tìm thấy ở Scandinavia, bao gồm nhẫn xoắn ốc, mặt dây chuyền vàng hình đĩa và những vật trang trí vũ khí hình đàn harmonica. Các chuyên gia cho rằng nhóm hiện vật này được cố ý đặt ở đó như những vật "hiến tế" hoặc "vật tế lễ" được dâng lên các vị thần để cầu xin sự bảo vệ khỏi thiên tai.
Do vị trí của đồ trang trí bằng vàng trên vỏ kiếm nằm gần Hove, nên có thể đây là một trung tâm nghi lễ mà các nhà lãnh đạo của Hove có thể tiếp cận. "Do đó, phát hiện mới này là một mảnh ghép nữa cho thấy rằng đã từng có một trung tâm quyền lực xung quanh Hove từ năm 200 đến 550 sau Công nguyên", Reiersen viết trong một tuyên bố.
Giám đốc Bảo tàng Khảo cổ học Đại học Stavanger, Kristin Armstrong-Oma, cho biết hiện vật sẽ được trưng bày tại đây ngay sau khi các chuyên gia hoàn tất việc nghiên cứu. Bà nói: "Điều này cho phép chúng tôi nghiên cứu sâu hơn về chính hiện vật và các họa tiết trang trí, cũng như tìm ra những câu trả lời mới về tầng lớp quyền lực từng cai trị nơi đây".
Buổi chiều đầu tháng 5 tại Bệnh xá đảo Trường Sa (tỉnh Khánh Hòa), chúng tôi có dịp gặp BS.CK1 trung tá Nguyễn Trường Xuân khi đoàn đại biểu Bộ Y tế do Thứ trưởng Trần Văn Thuấn dẫn đầu đến thăm hỏi, động viên các y bác sĩ đang công tác trên đảo.
Trước đó, chỉ vài ngày đặt chân lên quần đảo Trường Sa nhận nhiệm vụ, bác sĩ Nguyễn Trường Xuân tiếp nhận một ca đa chấn thương nặng từ đảo Phan Vinh chuyển đến. Bệnh nhân bị chấn thương ngực kín, gãy nhiều xương sườn, tràn máu - tràn khí màng phổi và giập phổi.
"Là bác sĩ nội khoa và có chứng chỉ siêu âm nên ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, bác sĩ Xuân đã trực tiếp siêu âm đánh giá mức độ tổn thương và xác định vị trí tràn dịch, tràn máu. Qua siêu âm, bác sĩ Xuân phát hiện không chỉ có tổn thương ở phổi mà còn có dấu hiệu tràn dịch ổ bụng.
Ê kíp nhanh chóng dẫn lưu màng phổi, hội chẩn với bệnh viện trong bờ và chuyển bệnh nhân bằng trực thăng vào đất liền điều trị", bác sĩ, trung tá Nguyễn Tiến Giang, Bệnh xá trưởng Bệnh xá đảo Trường Sa, kể lại dấu ấn khó quên với người đồng nghiệp đặc biệt của mình.
Cuối tháng 4-2026, bác sĩ Trường Xuân cùng đoàn công tác của Bệnh viện Quân y 354 lên đường ra quần đảo Trường Sa tiếp nhận nhiệm vụ tại Bệnh xá Đảo Trường Sa, thay lực lượng của Bệnh viện Quân y 175. Đây là lần đầu tiên Bệnh viện Quân y 354 đảm nhận nhiệm vụ này nên công tác chuẩn bị được thực hiện kỹ lưỡng, lựa chọn những y, bác sĩ có chuyên môn và bản lĩnh vững vàng.
"Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, với tinh thần tất cả vì Trường Sa thân yêu", bác sĩ Trường Xuân chia sẻ.
Thượng tá Lê Minh Ngọc, kỹ thuật viên xét nghiệm, từng nhiều lần cùng bác sĩ Trường Xuân đi ra cầu cảng để tiếp nhận bệnh nhân, nhận xét bác sĩ Xuân là người giàu kinh nghiệm. Không chỉ hỗ trợ đồng đội chuẩn bị trước chuyến đi, anh còn thường xuyên động viên các thành viên trẻ thích nghi với môi trường đặc biệt nơi đảo xa.
"Dù ngày hay đêm, hễ có bệnh nhân cấp cứu cập đảo, dưới sự chỉ huy của bệnh xá trưởng, bác sĩ Trường Xuân và ê kíp đều lập tức lên đường tiếp nhận. Có hôm bệnh nhân vào lúc 5h30 sáng. Hễ có thông báo từ đơn vị là anh em lập tức lên đường. Dù 2h - 3h sáng cũng sẵn sàng đi", thượng tá Ngọc kể.
Theo bác sĩ Trường Xuân, trong điều kiện y tế ngoài đảo còn hạn chế, siêu âm đóng vai trò đặc biệt quan trọng để kịp thời phát hiện tổn thương và xử trí cấp cứu. Ngoài ra, làm quân y ngoài đảo đòi hỏi bác sĩ phải có kiến thức chuyên môn vững vàng và khả năng xử lý tình huống độc lập, bởi điều kiện kết nối, hỗ trợ chuyên môn không phải lúc nào cũng thuận lợi như trong đất liền.
"Chính môi trường ấy rèn cho người quân y sự quyết đoán, tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh của người lính", anh chia sẻ và bảo bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, các y, bác sĩ ở Trường Sa còn tham gia huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu như những quân nhân thực thụ.
Hơn 20 năm trở lại đảo nhận nhiệm vụ, bác sĩ Trường Xuân thấy rất nhiều sự đổi thay ở nơi này. Khi còn là một chàng trai trẻ đến Trường Sa nhận nhiệm vụ, ngày đó, Trường Sa còn vô vàn thiếu thốn.
Đảo chưa có điện năng lượng mặt trời, mỗi ngày chỉ phát máy nổ khoảng nửa giờ để xem thời sự. Rau xanh khan hiếm vì đất trồng ít. Điều kiện khám chữa bệnh cũng còn rất sơ sài...
"Từ ngày đó đến nay, tôi thấy Đảng, Nhà nước và quân đội đã đầu tư cho Trường Sa rất lớn. Điều kiện sinh hoạt, y tế bây giờ thay đổi rõ rệt", anh xúc động nói.
Nếu trước kia quân y chủ yếu điều trị nội khoa, cấp phát thuốc và xử lý các vết thương nhỏ thì nay, các bệnh xá đã có thể thực hiện nhiều ca phẫu thuật từ trung phẫu trở xuống như mổ bụng, xử trí chấn thương hay cố định gãy xương. Thuốc men và trang thiết bị được bổ sung đầy đủ, hiện đại hơn rất nhiều.
Đặc biệt, hệ thống telemedicine giúp các y bác sĩ ngoài đảo có thể kết nối trực tiếp với chuyên gia trong đất liền để hội chẩn và nhận hỗ trợ chuyên môn đối với những ca bệnh nặng. "Điều đó mở rộng cơ hội sống cho bệnh nhân rất nhiều so với trước đây", bác sĩ Trường Xuân nói.
Hai lần mang trên mình nhiệm vụ ở quần đảo Trường Sa là niềm tự hào đặc biệt đối với bác sĩ Trường Xuân. "Không phải ai cũng có cơ hội thực hiện nhiệm vụ ở nơi đầu sóng ngọn gió này. Tôi thấy mình đã góp được một phần nhỏ bé để bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc", bác sĩ Trường Xuân bày tỏ.
Tình yêu biển đảo cũng được anh lặng lẽ truyền lại cho hai cậu con trai qua những câu chuyện đời thường về Trường Sa. Đó là câu chuyện về những bữa cơm với đồ hộp, những luống rau xanh hiếm hoi giữa nắng gió mặn mòi, những rạn san hô rực rỡ dưới biển sâu hay sự gian khổ nhưng đầy tự hào của người lính đảo.
"Các cháu bảo sau này cũng muốn vào quân đội như bố để được đến những nơi mà không phải ai cũng có cơ hội trải nghiệm", anh kể ánh mắt ánh lên niềm xúc động.
Lần trở lại Trường Sa này, bác sĩ Trường Xuân và đồng đội còn mang theo rất nhiều hạt giống rau xanh từ đất liền. "Ở ngoài này thiếu rau xanh là chính, nên chúng tôi chuẩn bị rất nhiều hạt giống để trồng và dùng chung với anh em trên đảo", anh nói.
Với bác sĩ Nguyễn Trường Xuân, Trường Sa không chỉ là nơi thực hiện nhiệm vụ. Đó còn là nơi hun đúc lý tưởng, rèn luyện ý chí và khắc sâu tình yêu Tổ quốc trong trái tim người lính quân y. Sau hơn 20 năm nhìn lại, anh tin Trường Sa sẽ còn tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa, trở thành biểu tượng của sức sống, của chủ quyền và niềm tự hào Việt Nam giữa trùng khơi.
Tối 16-5, dù cơn mưa rào trút xuống, nhưng đông đảo người dân cùng cán bộ, chiến sĩ công an đã đội mưa đến tham dự, theo dõi chương trình "Vì bình yên bản làng" tại bản Chiềng Đi 2 (xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La).
Qua những tiết mục nghệ thuật đặc sắc, dàn dựng công phu, mang đậm bản sắc văn hóa Tây Bắc, khán giả được sống lại những câu chuyện xúc động về hành trình bám bản, bám làng của người chiến sĩ công an...
Phát biểu tại chương trình, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Công an cho hay chương trình Vì bình yên bản làng đến với bản làng vùng cao xa xôi nơi đồng bào các dân tộc điều kiện kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn là minh chứng sinh động cho việc hiện thực hóa phong trào thi đua "ba nhất".
"Có thể khẳng định, chương trình Vì bình yên bản làng là một mô hình sáng tạo, tổng hợp cho phương thức truyền thông mới của báo chí, truyền thông Công an nhân dân, là bước chuyển quan trọng trong tư duy báo chí, truyền thông Công an nhân dân...
Đó là truyền thông gắn với thực tiễn, lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả xã hội làm thước đo", Thượng tướng Lê Quốc Hùng đánh giá.
Thông qua sự kiện này tạo không gian để người dân - lực lượng Công an - báo chí gặp gỡ, sẻ chia, thấu hiểu, củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận xã hội.
Đồng thời xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc gắn với thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội từ cơ sở, là bước đi chiến lược trong xây dựng thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận lòng dân vững chắc.
Tại chương trình, các đại biểu khách mời đã chia sẻ câu chuyện thực tế trong công tác bảo đảm an ninh vùng biên.
Đồng thời ban tổ chức cũng đã biểu dương gương người tốt, việc tốt tiêu biểu trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc...
