Thời gian qua, lĩnh vực báo chí – truyền thông tại VN ghi nhận tốc độ phát triển mạnh mẽ. Nếu như trước đây, đào tạo báo chí, truyền thông chủ yếu tập trung ở một số cơ sở truyền thống như Học viện Báo chí và Tuyên truyền, hay Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), thì hiện nay hệ thống đào tạo đã mở rộng với rất nhiều trường đào tạo ngành báo chí như: Học viện Ngoại giao, Trường ĐH Văn hóa, Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông, ĐH Huế, ĐH Cần Thơ, ĐH Vinh, ĐH Thái Nguyên…
Không chỉ khối trường công lập, đào tạo báo chí – truyền thông hiện ghi nhận sự tham gia mạnh mẽ của nhiều trường ĐH tư thục. Một số trường như Văn Lang, Kinh tế – Tài chính, Hoa Sen, Văn Hiến, Phenikaa, Đại Nam, Hòa Bình, Thăng Long… tập trung vào những ngành như truyền thông đa phương tiện, quan hệ công chúng, công nghệ truyền thông… góp phần mở rộng quy mô đào tạo.
Thống kê cho thấy cả nước hiện có khoảng 35 trường ĐH, học viện đào tạo các ngành thuộc nhóm báo chí – truyền thông; riêng ngành báo chí có khoảng 15 cơ sở đào tạo chuyên biệt với số lượng đào tạo mỗi năm khoảng hơn 1.000 cử nhân. Đó là chưa kể hàng ngàn sinh viên tốt nghiệp các ngành như truyền thông đa phương tiện, quan hệ công chúng cũng sẵn sàng gia nhập thị trường lao động báo chí. Số lượng chỉ tiêu tuyển sinh cũng tăng dần theo từng năm.
Đặc biệt, nhóm ngành này thu hút rất đông thí sinh đăng ký dự thi, khiến điểm đầu vào rất cao. Ở một số trường lấy mức điểm gần như tuyệt đối. Điển hình tại Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), tổ hợp môn ngữ văn, lịch sử, địa lý (khối C00) ngành báo chí năm 2024 lên tới mức 29,03 điểm cho thấy thí sinh phải đạt trung bình hơn 9,6 điểm mỗi môn mới trúng tuyển.
Trong khi đào tạo báo chí bùng nổ thì thực tế nhu cầu ngành báo chí – truyền thông lại có chiều hướng ngược lại.
Nhà báo Bùi Ngọc Hải, lãnh đạo một cơ quan truyền thông, cho biết trong dòng chảy chung của công cuộc sắp xếp bộ máy, việc sáp nhập các cơ quan báo chí đã tạo ra một lực lượng lớn nhân sự dư thừa. Mặt khác, những cơ quan báo chí thực sự năng động và có tiềm lực kinh tế cũng phải cắt giảm nhân sự đáng kể do sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Ở những cơ quan này, AI tham gia rất sâu vào quá trình sản xuất, đẩy số lượng tin bài lên cao và giá thành sản xuất xuống thấp. Một số loại tin bài hiện nay được tạo ra 100% bằng AI. Vì vậy, nguồn nhân lực được tinh gọn, hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, thời nay, điều tạo nên sự khác biệt nội dung so với mạng xã hội chính là báo chí dữ liệu. Đại đa số các cơ quan báo chí còn đang loay hoay với hướng đi này nên lại càng mới đối với hệ thống đào tạo nghề báo. “Nói chung, việc đào tạo nghề báo hiện nay trong các trường đang trở nên quá chậm và lạc hậu so với những yêu cầu của thực tiễn. Có thể khẳng định: Chưa bao giờ nghề báo đứng trước thử thách cực đại như bây giờ”, ông Bùi Ngọc Hải nói.
Bà Bùi Hương Giang, một nhà báo kỳ cựu với gần 30 năm kinh nghiệm, từng giữ các vị trí quản lý tại Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), cho biết thực tế thị trường việc làm ngành báo chí, truyền thông hiện nay vô cùng khốc liệt và đang trong tình trạng bão hòa. Sự bùng nổ của mạng xã hội (TikTok, YouTube…) khiến báo chí chính thống phải cạnh tranh “sinh tử” với các KOL, nhà sáng tạo nội dung độc lập. Sinh viên mới ra trường non nớt về tuổi đời lẫn tuổi nghề gần như “không có cửa” để cạnh tranh.
Thêm vào đó, AI đang tạo ra một cơn chấn động trong ngành. Đồng thời, công cuộc quy hoạch, sáp nhập báo chí từ T.Ư đến địa phương cũng đang tạo ra một làn sóng cắt giảm nhân sự. Những người trụ lại phải chịu áp lực KPI khốc liệt và phải đa năng “4 trong 1” (viết bài, chụp ảnh, quay phim, dựng video).
Nhà báo Hương Giang cũng cho rằng các bạn trẻ không nên suy nghĩ theo hướng “không làm báo thì làm truyền thông doanh nghiệp”. Thực tế, các tập đoàn lớn không tuyển sinh viên mới ra trường làm PR mà chỉ “trải thảm đỏ” săn đón những nhà báo gạo cội, có sẵn kinh nghiệm và mạng lưới quan hệ sâu rộng.
Nhà báo Thúy Hà, từng có 20 năm gắn bó với nghề báo, nhìn nhận “cánh cửa” bước vào nghề báo hiện nay đã thu hẹp một cách đáng báo động. Cuộc tinh giản bộ máy cộng với sức mạnh của AI dẫn đến hệ quả là các cơ quan báo chí không còn mặn mà với sinh viên mới ra trường. Những tòa soạn lớn nếu cần thì sẽ tuyển dụng những nhà báo đã có kinh nghiệm thực chiến để làm việc được ngay.
Chia sẻ về việc vì sao nhu cầu ngành báo đang có xu hướng thu hẹp nhưng quy mô đào tạo vẫn tăng và về cơ hội cho sinh viên ra trường, TS Lê Thu Hà, Phó viện trưởng Viện Báo chí – Truyền thông (Học viện Báo chí và Tuyên truyền), cho rằng cần nhìn nhận vấn đề ở góc độ rộng hơn.
Theo TS Hà, điều đang diễn ra không phải là sự thu hẹp cơ hội, mà là tái phân bổ cơ hội nghề nghiệp. Báo chí ngày nay không còn là con đường nghề nghiệp đơn tuyến. Những kỹ năng báo chí hiện đại đang trở thành nền tảng quan trọng để người học bước vào nhiều lĩnh vực khác nhau như truyền thông số, sáng tạo nội dung, phân tích dữ liệu, truyền thông doanh nghiệp hay công nghiệp văn hóa.
“Người học không nên tự giới hạn mình trong suy nghĩ rằng làm báo là phải công tác tại cơ quan báo chí. Điều quan trọng là người học xây dựng năng lực linh hoạt: có tư duy báo chí, khả năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin và kể chuyện có trách nhiệm, đồng thời có kỹ năng công nghệ để thích ứng với nhiều môi trường khác nhau”, TS Hà nhấn mạnh.
Theo TS Hà, việc sáp nhập các cơ quan báo chí không đồng nghĩa rằng cử nhân báo chí mất đi cơ hội việc làm. Ngược lại, đây là quá trình thanh lọc và nâng chuẩn nghề nghiệp, buộc người làm nghề phải tinh nhuệ hơn, đa năng hơn. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều lĩnh vực mới đang mở ra như báo chí dữ liệu, sản xuất podcast, sáng tạo nội dung đa nền tảng, quản trị rủi ro truyền thông hay chiến lược nội dung số. Đây đều là những “mảnh đất” giàu tiềm năng cho sinh viên báo chí nếu được chuẩn bị tốt.
Tuy nhiên, TS Hà cũng cho rằng đào tạo báo chí cần phải đổi mới theo hướng gia tăng tích hợp kỹ năng số, tư duy dữ liệu, khả năng kể chuyện đa nền tảng, năng lực thích ứng nghề nghiệp cũng như tính liên ngành.
Theo nhà báo Bùi Ngọc Hải, muốn không thất nghiệp, sinh viên báo chí đừng chỉ học viết mà phải biết làm nội dung đa phương tiện trên cơ sở sử dụng tốt AI. Tức là mỗi nhà báo phải biến bản thân thành một “tòa soạn di động nhỏ”. Một người đa nhiệm, sắc sảo sẽ luôn có chỗ, dù môi trường báo chí khốc liệt như thế nào. Thậm chí, không vào được cơ quan báo chí, họ cũng có thể xây dựng sự nghiệp dựa trên thương hiệu cá nhân.
Ngày 20/5, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức lễ tổng kết Kỳ thi chọn học viên giỏi các môn văn hóa lớp 12 chương trình giáo dục thường xuyên (GDTX) cấp THPT năm học 2025-2026 và Hội thi giáo viên dạy giỏi môn vật lí, sinh học chương trình GDTX cấp THPT.
Kỳ thi năm nay có 1.218 học viên tham gia. Kết quả, thành phố công nhận 608 học sinh đạt giải, gồm 6 giải nhất, 107 giải nhì, 234 giải ba và 261 giải khuyến khích. Hai môn chưa có học sinh đạt giải nhất là ngữ văn và địa lý.
Theo đánh giá của ban tổ chức, phổ điểm đạt giải ở các bộ môn năm nay có nhiều chuyển biến tích cực.
Trong đó, học viên Nguyễn Khắc Nam (Trung tâm GDNN-GDTX Quốc Oai) đạt giải nhất môn toán với 18 điểm. Giải nhất môn vật lí thuộc về học viên Vũ Đức Tuệ (Trung tâm GDNN-GDTX Sơn Tây) với 19 điểm.
Học viên Nguyễn Thùy Giang (Trung tâm GDNN-GDTX Đông Anh) đạt giải nhất môn hóa học với 19,5 điểm. Học viên Hoàng Tùng Dương (Trung tâm GDNN-GDTX Sơn Tây) đạt giải nhất môn sinh học với 18,5 điểm.
Ở môn lịch sử, học viên Nguyễn Thanh Tùng (Trung tâm GDNN-GDTX Hoàng Mai) giành giải nhất với 18 điểm. Học viên Cấn Việt Cường (Trung tâm GDNN-GDTX Thạch Thất) đạt giải nhất môn giáo dục kinh tế và pháp luật với 18,25 điểm.
Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền khẳng định: "GDTX không phải phân khúc thấp trong giáo dục mà là một thành phần quan trọng trong hệ sinh thái giáo dục".
Theo ông Hiền, mỗi loại hình giáo dục đáp ứng những nhu cầu học tập khác nhau, phù hợp với điều kiện và mục tiêu riêng của từng gia đình. Bố mẹ nào cũng luôn mong muốn dành điều tốt đẹp cho con cái, nhưng điều tốt đẹp không phải là trường chuyên lớp chọn mà là ngôi trường phù hợp với năng lực, điều kiện của con.
“Đó mới là điều tốt đẹp nhất”, ông Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh, đồng thời cho rằng học sinh chỉ tự tin trong môi trường phù hợp với bản thân. Khi các em tự tin, các em sẽ đạt được kết quả học tập tốt nhất. Ngược lại, trong môi trường học không phù hợp, các em sẽ tự co mình lại, không phát triển được.
Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cũng khẳng định thêm không có nghề nào cao quý hay sang trọng hơn nghề nào, mà chỉ có những con người thực hành nghề nghiệp tốt mới nhận được sự kính trọng và ghi nhận của xã hội.
Tương tự như vậy, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, môi trường học tập nào, những nỗ lực học tập và rèn luyện đều xứng đáng được ghi nhận.
Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội cũng chia sẻ, học viên trong hệ GDTX có hoàn cảnh rất đa dạng. Có em vừa học văn hóa vừa học nghề, có em vừa phụ giúp gia đình vừa đi học, có em từng học gián đoạn rồi quay trở lại trường lớp. “Mỗi em là một câu chuyện đẹp về nghị lực học tập vươn lên, hoàn toàn có vị trí trong tương lai”, ông Hiền nói.
Theo ông, chương trình GDTX không phải là lựa chọn thay thế, mà là hướng đi phù hợp, nhân văn, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng xã hội học tập.
“Chúng tôi mong muốn các em duy trì tinh thần này, tự tin vào bản thân, phấn đấu hàng ngày không ngừng. Xã hội vận động rất nhanh, nếu không cố gắng sẽ bị tụt hậu. Năng lực thích ứng, năng lực tự học quyết định việc chúng ta làm chủ tương lai”, ông Hiền nhắn nhủ học viên.
Đối với đội ngũ giáo viên và các trung tâm GDTX, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội đề nghị tiếp tục đầu tư mạnh mẽ hơn nữa cho công tác xây dựng đội ngũ, bởi chất lượng giáo viên là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục.
Ông cũng lưu ý các cụm GDTX cần tăng cường trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm giữa giáo viên để đồng nghiệp học hỏi lẫn nhau.
Bên cạnh đó, ông đề nghị các cơ sở tiếp tục thực hiện quan điểm giáo dục toàn diện đức - trí - thể - mỹ cho người học GDTX, phù hợp với nhu cầu đa dạng của người học trong bối cảnh hiện nay.
10 chuyên đề ôn tập môn sinh học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Võ Thanh Bình, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
Trong chuyên đề 4: Xác định số loại kiểu gen tối đa của cơ thể lưỡng bội (2n), thầy Bình giới thiệu với học sinh các công thức để tính số loại kiểu gen tối đa có trong quần thể với gen trên NST thường và trên NST giới tính. Bên cạnh đó, thầy cũng hướng dẫn các bạn công thức tính số loại phép lai tối đa. Theo thầy Bình, phần này có nhiều công thức, học sinh cố gắng hiểu cách thành lập các công thức này để vận dụng, tránh học vẹt sẽ khó áp dụng khi làm bài thi.
Trước đó vào ngày 28.4, trong chuyên đề 3 – Công thức tính số loại kiểu gen thể ba và tam bội, giáo viên hướng dẫn cách xây dựng công thức để xác định số loại kiểu gen tối đa có thể gặp ở thể đột biến dạng thể ba và tam bội. Công thức được xây dựng trên từng cặp nhiễm sắc thể tương đồng, từ đó tùy theo yêu cầu của đề bài để xác định số loại thể ba hay thể tam bội. Đây là một nội dung khó và cũng hay gặp trong đề thi tốt nghiệp THPT các năm gần đây.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 27.4 đến 2.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Chiều 15/5, ông Trần Kiêm Hảo, Giám đốc Sở Y tế thành phố Huế, cho biết đơn vị đã lập đoàn kiểm tra đột xuất bếp ăn tập thể tại Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh, thuộc Đại học Huế, sau khi có thông tin “vật thể lạ” trong thức ăn của sinh viên.
Theo ông Hảo, lực lượng chức năng đang hoàn thiện báo cáo kết quả kiểm tra, sẽ cung cấp cho báo chí khi đầy đủ thông tin.
Trước đó trên nhóm mạng xã hội “Sinh viên đại học Huế”, một tài khoản tự nhận là sinh viên đang học quốc phòng tại Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh thông tin phát hiện nhiều "vật thể lạ” nghi là gián, dòi và sâu trong khẩu phần ăn tập thể dành cho sinh viên.
Bài viết kèm theo các hình ảnh giống con gián trong bát nước mắm, bát canh rau có sâu và miếng chả có vật nghi là dòi.
Bài đăng tải thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng mạng, đa phần bày tỏ sự bất bình trong công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tại trung tâm này.
Theo lãnh đạo Đại học Huế, các đơn vị liên quan và công an đang xác minh thông tin kể trên.
Trước đó vào năm 2025, nhiều sinh viên của Trường đại học Sư phạm (Đại học Huế) bị ngộ độc thực phẩm sau khi ăn sáng tại Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh.
