Như Báo Thanh Niên đã thông tin, cập nhật từ Sở GD-ĐT TP.HCM cho thấy tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của 181 trường THPT công lập năm nay xấp xỉ 120.000 học sinh (HS); có tổng 151.254 HS đăng ký nguyện vọng (NV) 1, tỷ lệ phân luồng HS sau THCS vào học lớp 10 công lập của TP.HCM năm nay là 79,4%. Do đó, khoảng 31.000 HS không trúng tuyển vào lớp 10 công lập.
Càng gần đến ngày HS TP.HCM thi lớp 10 (31.5), chị Trương Thị Ly, phụ huynh trú P.Bình Thạnh, TP.HCM, càng thấy thấp thỏm không yên. Vợ chồng chị cùng bàn bạc để quyết định thứ tự đặt NV của con từ 1 tới 3: THPT Gia Định (P.Thạnh Mỹ Tây); THPT Trưng Vương (P.Sài Gòn); THPT Trần Văn Giàu (P.Bình Lợi Trung). Các NV được tính toán kỹ, dựa trên điểm chuẩn các năm, lực học của con, khoảng cách di chuyển từ nhà tới trường… “NV 3 là phương án an toàn, để bằng mọi giá cũng có thể được học lớp 10 công lập”, chị Ly nói.
Con gái chị cũng có học lực khá tốt ở bậc THCS, song chị lo vì biết năm nay số thí sinh dự thi lớp 10 ở TP.HCM tăng cao hơn năm trước, sau sáp nhập, HS di chuyển về khu vực 1 TP.HCM cũng đông hơn, HS phải cạnh tranh cao hơn. Ngoài ra, từ năm ngoái tới nay đề thi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có nhiều đổi mới.
Theo lý thuyết, sẽ có nhiều con đường khác nếu HS không vào lớp 10 công lập, nhưng chị Ly lý giải: “Tôi nằm trong số những phụ huynh đặt mục tiêu con mình phải vào lớp 10 công lập, dù ở NV nào. Lý do lớn nhất là tài chính chỉ phù hợp ở trường công, mình có thể chăm lo lâu dài cho con. Chi phí trường tư thục mỗi tháng vượt quá khả năng chi trả của gia đình. Nếu như sau tuổi 18, khi con tốt nghiệp THPT, dù không đậu một trường đại học, con có thể học nghề, vừa học vừa làm. Nhưng ở tuổi 15, các con còn rất nhỏ, chưa thể chủ động được cuộc sống, nếu gia đình không đồng hành để cùng con lựa chọn NV, nhắc nhở con học tập, tìm một môi trường giáo dục phù hợp với bản thân, có thể các con sẽ phải thất học, lỡ dở tương lai, trở thành gánh nặng của gia đình, xã hội…”.
Bạn bè của chị Ly cũng trong tâm trạng thấp thỏm, thậm chí âu lo hơn khi khu vực họ ở có quy mô dân số lớn, số trường học THPT công lập ít, như khu vực Q.12 cũ, Q.Tân Phú nên các HS phải cạnh tranh khốc liệt để có một tấm vé vào lớp 10 công lập. Như tại Trường THPT Trường Chinh, chỉ tiêu năm nay là 900 em nhưng có đến 1.653 HS đăng ký NV 1 (tỷ lệ chọi 1,84); Trường THPT Tây Thạnh chỉ tiêu lấy 1.035 HS lớp 10, nhưng có đến 2.146 HS đăng ký NV 1 (tỷ lệ chọi 2,07); Trường THPT Lê Trọng Tấn có 1.655 HS đăng ký NV 1, nhưng chỉ lấy 675 em (tỷ lệ chọi là 2,45)… Nhiều phụ huynh sẵn sàng đặt NV 3 là các trường THPT công lập cách xa nơi ở hiện tại hơn 10 km. Khi đăng ký NV, hệ thống tuyển sinh cũng cảnh báo về khoảng cách này, phụ huynh phải bấm xác nhận đồng ý. Song vì mục tiêu “phải đậu trường công”, đó là lựa chọn an toàn nhất.
Anh V.Đ, có con gái đang học lớp 9 tại Trường THCS Lý Thánh Tông, P.Chánh Hưng, TP.HCM, kể giai đoạn này cả nhà anh “cùng sắp thi lớp 10”. Mỗi người mỗi việc, ai cũng thấp thỏm, mong kỳ thi mong chóng xong xuôi.
“Suốt kỳ nghỉ lễ 30.4 và cả các cuối tuần vừa qua, nhà tôi không đi đâu chơi, con tập trung học và học để đạt mục tiêu đậu NV 1. Mẹ thì lo nấu ăn lo bồi bổ sức khỏe cho con, ba thì dò thông tin trên mạng, báo chí để cập nhật chỉ tiêu tuyển sinh các trường rồi vẽ sơ đồ, tính toán các khả năng, phương án, cân đối điểm chuẩn từng trường qua mỗi năm, đối chiếu với năng lực học của con để chốt NV. Tính toán làm sao để kỳ thi lớp 10 với con nhẹ nhàng, không quá căng thẳng nhưng cũng không được dễ quá để buông xuôi”, anh V.Đ kể.
Trường THPT Nguyễn Khuyến, P.Hòa Hưng, nơi con gái anh đặt NV 1 năm nay lấy 855 chỉ tiêu lớp 10, đang có 1.013 HS đăng ký NV 1. Sau khi Sở GD-ĐT TP.HCM công bố chỉ tiêu, tỷ lệ chọi, anh V.Đ ngồi tính toán, ủng hộ con giữ nguyên phương án. “Tâm trạng vợ chồng con cái đều nói chung là rất lo. Vừa mong con vào lớp 10 công lập để phù hợp với khả năng của gia đình, mong con đậu được NV 1 như mong muốn của con”, người cha bộc bạch.
Ông Phạm Văn Cường, Phó hiệu trưởng Trường THPT Tây Thạnh, P.Tây Thạnh, TP.HCM, cho rằng để giảm áp lực tuyển sinh lớp 10 bền vững, trước tiên cần đổi thay quan niệm “chỉ trường tốp đầu mới là thành công”.
Thực tế, mỗi trường THPT đều có những giá trị riêng, môi trường riêng và điều quan trọng nhất là sự phù hợp với năng lực, tính cách, định hướng phát triển của từng HS. Ngôi trường phù hợp sẽ giúp HS phát huy tốt năng lực, hình thành sự tự tin và trưởng thành đúng với khả năng của HS. Khi suy nghĩ được như vậy, cộng với sự đồng hành với HS bằng tình yêu thương, sự thấu hiểu thay vì áp lực hay những sự so sánh, cha mẹ sẽ đồng hành cùng con với sự bình tĩnh, tích cực.
“Điều thứ hai, để giảm áp lực tuyển sinh lớp 10, nhà trường và ngành giáo dục cần tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục đồng đều giữa các trường THPT, đồng thời đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, phân luồng và định hướng nghề nghiệp từ sớm để HS hiểu rõ năng lực, sở trường, đam mê của bản thân. Khi các em hiểu mình phù hợp với điều gì, các em sẽ có lựa chọn đúng đắn hơn thay vì chạy theo tâm lý đám đông, áp lực thành tích”, ông Cường nêu quan điểm.
Ông Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, cho hay những ngày này, nhiều phụ huynh đang “ngồi trên đống lửa”, lo sức khỏe của con, lo chọn trường, lo đăng ký NV, lo tỷ lệ chọi, lo đề thi, sợ lựa chọn sai sẽ ảnh hưởng đến cả chặng đường tương lai…
“Việc lựa chọn NV không phải là một “canh bạc may rủi”, mà cần dựa trên năng lực thực tế của HS, kết hợp với sự cân nhắc hợp lý giữa mong muốn và khả năng. NV 1 nên là mục tiêu phấn đấu. NV 2 có tính an toàn và NV 3 là điểm tựa để đảm bảo cơ hội vào học lớp 10 công lập. Song, phụ huynh đừng để áp lực của mình thành gánh nặng cho con em. Điều các HS lớp 9 cần bây giờ không phải là sự thúc ép, mà là sự đồng hành, động viên, giúp các em có tâm lý ổn định, phát huy năng lực bản thân. Cha mẹ cần bình tĩnh, sáng suốt, lan tỏa sự tích cực đến con em mình”, ông Đảo khuyên.
Đồng thời, ông Đảo cũng cho rằng, mỗi HS đều có một lộ trình phù hợp riêng. Dù vào trường nào, nếu các em có ý chí, chăm chỉ, được định hướng đúng, các em vẫn có thể phát triển tốt.
“Như 99% phụ huynh xung quanh mình, tôi cho con đi học thêm ở trung tâm để ôn toán và ngữ văn, riêng môn tiếng Anh thì con tự ôn tập tại nhà. Song, quan sát đề thi lớp 10 qua các năm, ở phần toán thực tế, các câu hỏi phân loại thí sinh trong bài hình học luôn là phần thách thức nhất, nếu chỉ học trong sách giáo khoa, không đi học thêm thì đạt điểm 7 cũng là một thách thức”, chị Trương Thị Ly, người đang đồng hành cùng con trên hành trình “phải vào lớp 10 công lập” ở TP.HCM, cho hay.
Vì vậy, chị Ly cho rằng bên cạnh xây dựng thêm nhiều trường THPT ở thành phố, tăng suất học lớp 10 trường công, chị mong muốn các HS có thể được học 100% kiến thức, từ cơ bản đến nâng cao, mở rộng, ôn thi lớp 10 với ngay giáo viên của con trên lớp. Thực tế, các HS lớp 9 như con chị đều “sấp ngửa” đi học thêm, có những ngày tới 21 giờ 30 mới về.
Sáng 16.6, tại phường Bàn Thạch (thành phố Đà Nẵng), Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Thành ủy cùng sở GD-ĐT các tỉnh, thành Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai tổ chức vòng chung kết khu vực 3 cuộc thi "Em yêu biển, đảo quê hương" năm học 2025 - 2026.
Đến dự chương trình chung kết có trung tướng Bùi Quốc Oai, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam, cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị và địa phương.
Vòng chung kết khu vực 3 có sự tham gia của 5 đội thi đến từ các địa phương Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai với 25 học sinh xuất sắc, đại diện cho hơn 90.000 học sinh đã tham gia cuộc thi từ vòng cơ sở.
Cuộc thi được tổ chức dưới hình thức sân khấu hóa với 4 phần thi gồm: Ra khơi, Vượt sóng, Cập bến, Đặt mốc chủ quyền.
Nội dung tập trung vào kiến thức về biển, đảo Việt Nam; chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến biển; bảo vệ môi trường biển; ứng phó với biến đổi khí hậu; chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU); các giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương…
Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, kiến thức vững vàng và tinh thần thi đấu tự tin, đội thi tỉnh Quảng Ngãi đã xuất sắc giành giải nhất vòng chung kết khu vực 3.
Phát biểu tại chương trình, đại tá Lê Huy, Chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2, nhấn mạnh biển, đảo Việt Nam là một phần máu thịt thiêng liêng của Tổ quốc, là không gian sinh tồn và phát triển của dân tộc, đồng thời là tuyến đầu chiến lược trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, các thế hệ cha ông đã không ngừng xác lập, gìn giữ, bảo vệ chủ quyền biển, đảo bằng mồ hôi, trí tuệ và cả máu xương.
Nhận thức sâu sắc vai trò đặc biệt quan trọng của biển, đảo đối với sự phát triển bền vững của đất nước, những năm qua cuộc thi "Em yêu biển, đảo quê hương" đã trở thành hoạt động giáo dục chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, góp phần tuyên truyền sâu rộng cho thế hệ trẻ về vị trí, vai trò của biển, đảo Việt Nam.
Đại tá Lê Huy cũng cho hay thông qua cuộc thi, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm công dân trong mỗi học sinh tiếp tục được bồi đắp, nâng cao.
"Đây không chỉ là sân chơi trí tuệ bổ ích mà còn là hành trình gieo những hạt mầm tốt đẹp cho thế hệ trẻ – gieo mầm nhận thức, tình yêu Tổ quốc và trách nhiệm công dân đối với nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc trong giai đoạn mới", đại tá Lê Huy nhấn mạnh.
Trong khuôn khổ vòng chung kết khu vực 3, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 còn tổ chức trưng bày, triển lãm tranh với chủ đề "Biển, đảo Tổ quốc và người chiến sĩ cảnh sát biển"; chương trình trải nghiệm trên tàu CSB 8002 dành cho các em học sinh.
Như nhiều gia đình trung lưu ở Ấn Độ, ông Bulusu Janardhan từng vay nợ để cho con du học Mỹ, hy vọng con sẽ ở lại làm việc và đỡ đần tài chính cho gia đình. Thế nhưng, ngay khi con trai ông tốt nghiệp và tìm việc, Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ban hành hướng dẫn mới, thắt chặt quy trình chuyển đổi tình trạng cư trú.
Người nước ngoài muốn xin thường trú (thẻ xanh) phải quay về quê nhà để làm thủ tục qua đường lãnh sự, thay vì được nộp đơn "điều chỉnh tình trạng cư trú" (AOS) ngay tại Mỹ như trước. Với những trường hợp đặc biệt, nhà chức trách sẽ xem xét từng hồ sơ để xem họ có xứng đáng không.
"Tình hình hiện nay rất đáng lo ngại", ông Janardhan bày tỏ về triển vọng định cư của con trai.
Sự lo lắng của gia đình ông Janardhan cũng là tâm trạng chung của cộng đồng sinh viên quốc tế tại xứ cờ hoa. Theo một khảo sát năm 2021 của tổ chức chính sách FWD, 73% sinh viên quốc tế dự định du học Mỹ cho biết sẽ ở lại nếu có thể tốt nghiệp và được cấp visa thuận lợi.
Các tổ chức tư vấn về luật và di trú như WR Immigration, Baker Donelson, Newland Chase,... cũng đánh giá nhóm du học sinh muốn định cư là một trong những nhóm chịu tác động nhất từ chỉ thị mới này.
Trên website, Văn phòng quốc tế Đại học Harvard giải thích, visa du học (F-1) là loại visa không định cư với mục đích duy nhất là để học tập. Khi xin visa này, sinh viên phải chứng minh có ý định trở về sau khi tốt nghiệp. Việc người giữ visa F-1 nhanh chóng tìm cách lái sang quy trình xin thẻ xanh giờ đây sẽ bị viên chức di trú hoài nghi cao và kiểm tra nghiêm ngặt hơn trước.
Bên cạnh đó, lộ trình định cư quen thuộc của du học sinh - từ việc thực tập (CPT, OPT) để tích lũy kinh nghiệm đến chuyển tiếp sang các loại visa hai mục đích (vừa làm việc, vừa xin nhập cư) như H-1B cũng sẽ bị "soi kỹ".
Nhà chức trách sẽ đánh giá toàn bộ lịch sử tuân thủ luật pháp của người nộp đơn, đặc biệt là khoảng trống trong tình trạng cư trú hoặc các vi phạm về quy định làm việc.
Ngay cả với những người đã chuyển thành công sang loại này như H-1B, tương lai cũng không chắc chắn. Chỉ thị nêu rõ rằng việc tuân thủ quy định và duy trì tình trạng pháp lý trong sạch là "không đủ để đảm bảo được xem xét ưu tiên" trong quá trình cấp thẻ xanh. Người nộp đơn sẽ phải chủ động đưa ra bằng chứng rằng họ xứng đáng nhận được "đãi ngộ" này.
Một rủi ro khác là trong khi người xin thẻ xanh tại Mỹ được kháng cáo nếu đơn AOS bị bác, thì con đường nộp đơn qua lãnh sự không cho phép quyền này, khiến quy trình phức tạp và mất thời gian hơn.
Cùng đó, thị trường việc làm ảm đạm và việc Mỹ siết chặt phê duyệt giấy phép thực tập OPT với du học sinh từ một số quốc gia và vùng lãnh thổ, khiến nhiều người lo lắng hơn.
Trước biến động về chính sách, các chuyên gia di trú khuyến nghị du học sinh tuân thủ các quy định cư trú, như không đi làm trái phép hay ở quá hạn. Với những người đã nộp đơn, họ không nên tự ý rút hồ sơ đang chờ duyệt, đồng thời tránh du lịch nước ngoài nếu chưa tham vấn ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia di trú.
Theo báo cáo Open Doors, năm học 2024-2025, khoảng 1,18 triệu sinh viên quốc tế đến Mỹ. Trong đó, số du học sinh Việt là gần 25.600, tăng khoảng 16%, trong top 5 nhóm sinh viên quốc tế đông nhất.
Mỗi năm, trung bình có một triệu người nộp đơn xin thẻ xanh, một nửa trong số đó nộp đơn từ trong nước Mỹ, tờ NBC LA dẫn lời một cựu quan chức của USCIS.
Theo tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, ngày 17-6 hội đồng chấm thi lớp 10 TP.HCM 2026 đã hoàn tất công đoạn ghép phách cho hơn 150.000 bài thi. Hiện hội đồng đang tiếp tục thực hiện các công đoạn còn lại như lên điểm, đối sánh dữ liệu… chuẩn bị cho việc công bố điểm thi.
Dự kiến, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM sẽ công bố điểm thi lớp 10 năm 2026 vào ngày 19-6. Tuy nhiên, nếu công tác của hội đồng chấm thi hoàn tất sớm hơn kế hoạch, kết quả có thể được công bố sớm, một cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM thông tin.
Được biết, kỳ thi lớp 10 năm 2026 TP.HCM có số thí sinh dự thi đông nhất từ trước tới nay với 151.557 em.
Cũng theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, điểm các bài thi được chấm theo thang điểm 10, lấy lẻ đến 0,25 điểm.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 thường như sau:
Điểm xét tuyển = điểm toán + điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có).
Thí sinh chỉ được xét tuyển khi dự thi đủ 3 môn và không có bài thi nào bị điểm 0.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 chuyên như sau:
Điểm xét tuyển lớp 10 chuyên = điểm toán + điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + (điểm môn chuyên × 2).
Điểm xét tuyển = điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + điểm toán + điểm trung bình của chương trình tiếng Anh tích hợp lớp 9 cấp THCS (theo thang điểm 10) hoặc điểm bài thi môn tiếng Anh tích hợp (dành cho thí sinh chưa học tiếng Anh tích hợp bậc THCS).
