Phùng Quang Thắng hiện là học sinh lớp 12 chuyên Tin, trường THPT chuyên Lê Hồng Phong TP HCM. Nam sinh nhận tin trúng tuyển ngành Khoa học Máy tính, Đại học Stanford, hôm 28/3. Theo bảng xếp hạng đại học QS 2026, ngôi trường này đứng thứ 3 thế giới, riêng ngành Khoa học Máy tính ở top 2.
Khi nhìn hiệu ứng pháo hoa chúc mừng trên màn hình, Thắng không tin vào mắt mình, dụi mắt nhiều lần rồi mới báo tin vui cho mọi người.
“Em rất bất ngờ nhưng cũng tự hào vì thành quả thật xứng đáng với nỗ lực mình bỏ ra”, Thắng nói.
Trước đó, Quang Thắng đỗ nhiều đại học hàng đầu ở Mỹ và Australia như UT Austin, Florida, Rochester, Melbourne và Sydney. Mức học bổng cao nhất mà em nhận được đến từ Đại học Rochester, với hơn 200.000 USD (khoảng 5,2 tỷ đồng) cho bốn năm học.
Cơ duyên đến với ngành Khoa học Máy tính của Thắng xuất phát từ tính hiếu kỳ và niềm say mê bàn phím từ bé. Em có sở thích tháo rời bàn phím máy tính để tìm hiểu cơ chế hoạt động bên trong, rồi sắp xếp và trang trí lại theo ý mình, đến mức được bạn bè gọi vui là “avid Keyboard Modifier” – người thích chỉnh sửa bàn phím.
“Mình rất yêu bàn phím. Thỉnh thoảng, cậu có thể nhìn thấy mình vào 2h vẫn đang loay hoay cùng nó”, Thắng viết trong bài luận phụ gửi Stanford, với yêu cầu viết thư giới thiệu bản thân với bạn cùng phòng tương lai.
Dần dần từ sự tò mò, Quang Thắng mày mò học thêm code và phát triển phần mềm, định hướng theo đuổi lĩnh vực này.
Quê ở tỉnh Khánh Hòa, khu vực thường chịu ảnh hưởng của bão lũ, Thắng sớm chứng kiến nhiều thiệt hại về người và tài sản. Điều này khiến em đặt mục tiêu ứng dụng công nghệ nhằm giải quyết các vấn đề môi trường và thiên tai. Từ cảm hứng đó, em chọn du học tại Mỹ – nơi có hệ sinh thái nghiên cứu và giáo dục liên ngành mạnh, giúp sinh viên đưa ý tưởng ra thực tiễn.
Vì vậy, ngay khi vào cấp 3, Thắng bắt tay chuẩn bị các điều kiện cần để nộp hồ sơ du học, bao gồm bảng điểm, tài liệu chứng minh thành tích, bài luận, hoạt động ngoại khóa và thư giới thiệu.
Thắng có điểm trung bình học tập (GPA) ba năm là 9,5/10; SAT 1550/1600, IELTS 8.0 và điểm tuyệt đối 5/5 một môn AP (môn học nâng cao ở Mỹ) là Computer Science A. Em cũng từng đoạt huy chương vàng kỳ thi Olympic Tin học HKICO, giải nhất Tin học trẻ TP HCM và huy chương bạc Olympic truyền thống 30/4, …
Nhận thấy thành tích học thuật chỉ đang nằm ở mức an toàn so với các ứng viên khác, Quang Thắng quyết định dồn lực cho bài luận và dự án nghiên cứu khoa học với mong muốn thể hiện “mối quan tâm lâu dài” của bản thân.
Trong bài luận chính, em kể về quê hương mình và hành trình phát triển tấm chắn chặn lũ và phần mềm cảnh báo thiên tai.
Tấm chắn có thể tự động kích hoạt bằng cảm biến. Khi bơm nước, thiết bị phồng lên, tạo trọng lượng đủ để ngăn dòng nước lũ. Ở lần thử nghiệm đầu tiên, sản phẩm gặp lỗi do em chưa lường trước các vật cản như bùn đất hay lá cây, khiến cảm biến không hoạt động. Rút kinh nghiệm, Thắng thử nghiệm lại với nhiều loại cảm biến trong các điều kiện khác nhau, rồi triển khai tại nhà dân và đạt hiệu quả như mong muốn.
Thắng hiện vẫn tiếp tục tìm cách cải thiện sản phẩm này. Còn phần mềm được em lập trình nhằm đưa tin tức thời tiết cho người dân, cảnh báo bão lũ và đề xuất hướng di dời khi cần thiết.
“Đây là bài luận mà em rất tâm đắc, bởi đã dành nhiều tâm huyết và công sức cho nó”, Thắng nói. Em thường luyện viết các bản nháp, rồi nhờ các cố vấn và thầy cô trong trường góp ý.
Ngoài ra, Quang Thắng từng tham gia nghiên cứu “Dự đoán tình trạng mất rừng tại Việt Nam bằng học sâu trên ảnh viễn thám” và giành giải nhất kỳ thi khoa học kỹ thuật cấp thành phố năm học này.
Dù vậy, nam sinh vẫn tiếc nuối khi thi SAT và IELTS khá gấp, sát hạn chót nộp hồ sơ ứng tuyển.
“Giai đoạn đó khiến em khá căng thẳng, nếu quay lại, em sẽ chuẩn bị sớm hơn”, Thắng nói.
Cô Vũ Thị Hồng Hạnh, giáo viên chủ nhiệm của Thắng, đánh giá cao sự năng động, nhiệt tình và khả năng tư duy của học trò.
“Thắng có đam mê với khoa học, biết cân bằng giữa nghiên cứu và việc học trên lớp để làm tốt cả hai. Với năng lực này, tôi tin em sẽ tiến xa hơn trong hành trình nghiên cứu”, cô nói.
Dự kiến vào tháng 9 này, Thắng sẽ tới Mỹ nhập học. Em mong tiếp tục phát triển hệ thống sản phẩm sẵn có và mở rộng các nghiên cứu kết hợp Khoa học máy tính vào Khoa học môi trường, tạo ra giải pháp giúp ngăn ngừa thiên tai.
Sau khi hoàn thành 3 môn bắt buộc của kỳ thi lớp 10, hơn 11.000 thí sinh tại TP.HCM tiếp tục dự thi các môn chuyên, môn tích hợp để cạnh tranh suất học tại các lớp chuyên, lớp tích hợp và chương trình đặc thù.
Trong số này, gần 170.000 em đã đóng lệ phí thi, theo Đại học Quốc gia TP HCM, chiều 26/4. Khoảng 65% từng dự thi đợt 1, nhưng thi lại để cải thiện điểm.
So với đợt 2 năm ngoái, số thí sinh tăng 77%. Đây cũng là con số đông nhất từ trước đến nay ở một kỳ thi đánh giá năng lực trong cả nước.
Để đáp ứng, Đại học Quốc gia TP HCM mở thêm điểm thi ở Đà Nẵng và Quảng Ngãi. Kỳ thi sẽ diễn ra hôm ngày 24/5, tại 11 tỉnh, thành, kết quả được công bố vào ngày 6/6.
Vài tuần trước, đợt 1 của kỳ thi VACT thu hút gần 133.500 thí sinh, điểm thi trung bình là 682/1200. Bài làm thấp nhất đạt 27 điểm, cao nhất đạt 1098. Thủ khoa là Trần Hoàng Thiên Phúc, lớp chuyên Toán, trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP HCM.
Năm 2026, tất cả kỳ thi riêng trong cả nước đều đạt kỷ lục về số thí sinh, trong bối cảnh Bộ Giáo dục và Đào tạo thay đổi quy chế xét tuyển đại học. Nhiều trường xét kết hợp nhiều đầu điểm, ưu tiên điểm thi đánh giá năng lực, tư duy...
Kỳ thi của Đại học Quốc gia TP HCM có quy mô lớn nhất. Hiện, 118 trường đại học, cao đẳng sử dụng điểm thi này để xét tuyển đầu vào.
Ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết toàn bộ học sinh (HS) không phân biệt khu vực 1 (TP.HCM cũ), khu vực 2 (Bình Dương cũ) hay khu vực 3 (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) đều thực hiện theo đề thi chung. Nội dung đề thi vẫn ra theo định hướng kiểm tra năng lực vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tế. Riêng mức độ các câu hỏi mang tính chất phân hóa, sở sẽ tính toán cho phù hợp với tình hình thực tế sau sáp nhập.
Theo ông Nguyễn Bảo Quốc, đề thi môn ngữ văn và môn toán về cơ bản có sự ổn định, tương tự như năm trước.
Ở môn ngữ văn, đề thi tuyển sinh lớp 10 sẽ bao gồm 2 phần đọc hiểu văn bản văn học, viết đoạn văn và đọc hiểu văn bản nghị luận hoặc thông tin và viết bài văn nghị luận xã hội. Trong đó 40% yêu cầu kiểm tra năng lực đọc và 60% năng lực viết với cấp độ tư duy là 20% nhận biết, thông hiểu và vận dụng mỗi cấp độ 40%.
Thành viên hội đồng biên soạn đề ngữ văn của Sở GD-ĐT TP.HCM chia sẻ, đề thi được xây dựng theo định hướng tích hợp giữa đánh giá năng lực đọc hiểu và viết, nội dung trong phần viết có liên quan đến văn bản ở phần đọc hiểu. Có một câu hỏi về tiếng Việt trong phần đọc hiểu văn bản văn học.
Thành viên hội đồng biên soạn cũng chỉ ra một số kiến thức tiếng Việt HS cần lưu ý trong quá trình học, ôn tập gồm: biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ, nói quá, nói giảm, nói tránh, đảo ngữ, câu hỏi tu từ, điệp thanh, điệp vần; từ tượng hình và từ tượng thanh; thành phần biệt lập trong câu; nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu; câu khiến, câu cảm, câu rút gọn và câu đặc biệt; sự khác nhau giữa cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp; cách dùng dấu câu khi dẫn trực tiếp và gián tiếp.
Với môn toán, đề thi sẽ có 7 bài, trong đó có 4 bài là toán thực tế, nội dung kiểm tra nhằm đánh giá các năng lực toán học như: tư duy và lập luận, giải quyết vấn đề toán học, mô hình hóa toán học, tập trung chủ yếu nội dung lớp 8 và 9.
Thành viên hội đồng biên soạn môn toán cho biết phạm vi đánh giá nằm trong chương trình bao gồm các mạch kiến thức: hình học và đo lường; số và đại số; thống kê và xác suất. Đề thi sẽ có 30% câu hỏi ở mức độ nhận biết, 40% thông hiểu và 30% vận dụng.
Đề thi sẽ có định hướng đánh giá HS biết vận dụng kiến thức đã học giải quyết các vấn đề thực tế. Khuyến khích tăng cường việc tự học, sáng tạo, tránh tình trạng học tủ, học vẹt. Nội dung kiểm tra đánh giá nhằm giúp HS định hướng một số kiến thức, kỹ năng cần thiết khi bước vào cấp THPT.
Với môn tiếng Anh, theo ông Nguyễn Bảo Quốc, sẽ cân đối mức độ tư duy cho phù hợp với các khu vực.
Về định hướng, đề thi môn tiếng Anh sẽ đánh giá năng lực ngôn ngữ không chỉ dựa trên kiến thức thuộc lòng về ngữ pháp và từ vựng của HS mà còn khả năng hiểu và vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào ngữ cảnh phù hợp, đặc biệt là các tình huống thực tế trong cuộc sống.
Đề thi có 40 câu hỏi ở 4 phần kiến thức ngữ âm; từ vựng; ngữ pháp, giao tiếp; viết dạng đúng của từ, viết cụm từ phù hợp theo thông tin cho sẵn; đọc hiểu, đọc và điền từ, đọc hiểu trả lời câu hỏi.
Trong đó có 2 câu hỏi mới về viết cụm từ phù hợp theo thông tin cho sẵn để kiểm tra khả năng đọc chú thích trong tự điển nhằm tìm kiếm thông tin ngôn ngữ và vận dụng kiến thức.
Cụ thể về phạm vi đánh giá, thành viên hội đồng biên soạn đề thi môn tiếng Anh cho biết ở nội dung kiến thức ngữ âm sẽ kiểm tra năng lực của HS về cách phát âm các nguyên âm và phụ âm cơ bản, cách đặt dấu nhấn từ cho đúng.
Phần từ vựng, ngữ pháp đòi hỏi HS có sự đa dạng các loại hình từ vựng, ngữ nghĩa từ theo khung chương trình. Các điểm ngữ pháp theo khung chương trình, giao tiếp, liên hệ tình huống thực tế, khả năng hiểu và đáp lại các tình huống đơn giản của ngôn ngữ thực tế.
Ở phần viết, yêu cầu HS viết đúng hình thức từ để hoàn thành câu có nghĩa phù hợp, viết câu đơn giản dựa trên thông tin cho sẵn, viết câu sử dụng khả năng về cấu trúc ngữ pháp, kết hợp từ.
Đề sẽ kiểm tra kỹ năng đọc hiểu HS qua văn bản độ dài 180 - 200 chữ, tìm thông tin, đọc và điền khuyết một văn bản độ dài 80 - 100 chữ.
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho hay sau sắp xếp đơn vị hành chính và mở rộng địa giới hành chính TP.HCM, quy mô tuyển sinh lớp 10 tăng đáng kể. Công tác quy hoạch điểm thi được thực hiện theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho HS, đặc biệt tại các địa bàn xa trung tâm, khu vực giáp ranh và các địa bàn đặc thù. TP tiếp tục duy trì một số điểm thi có quy mô nhỏ tại các địa bàn xa trung tâm nhằm giảm áp lực di chuyển, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh tham gia kỳ thi. Đồng thời, bảo đảm đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, an ninh, an toàn và tổ chức thi theo đúng quy định.
Cụ thể, sở này đã quy hoạch 242 điểm thi tuyển sinh lớp 10 gồm 226 điểm thi lớp 10 thường và 16 điểm thi lớp 10 chuyên, với tổng số 6.443 phòng thi. TP.HCM dự kiến huy động khoảng 17.742 cán bộ, giáo viên làm nhiệm vụ coi thi và phục vụ kỳ thi.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT cho biết năm nay TP sẽ thay đổi cách vận chuyển đề thi, bài thi ở kỳ thi tuyển sinh lớp 10 nhằm phù hợp với quy mô tổ chức lớn nhất từ trước đến nay. Đề thi sẽ được chuyển đến các điểm thi trước thi một ngày thay vì giao vào sáng sớm từng buổi thi như trước đây. Bài thi cũng sẽ được thu nhận vào buổi thi cuối cùng của kỳ thi, thay cho việc thu sau mỗi ngày thi.
Đây là lần đầu TP.HCM áp dụng cách thức vận chuyển này đối với kỳ thi tuyển sinh lớp 10 do sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, TP.HCM có quy mô tổ chức thi tăng mạnh, trải rộng trên 168 phường, xã và đặc khu. Do đó, việc giao đề thi từ sáng sớm như các năm trước sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro khi địa bàn tổ chức quá rộng và số lượng điểm thi lớn.
Sở GD-ĐT TP.HCM đề nghị Công an TP.HCM phối hợp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các khâu ra đề, in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi và bài thi; bảo vệ các điểm thi, điểm chấm thi và khu vực in sao đề.
