Sau khi được gỡ cưỡng chế thuế, Thuduc House báo lãi 6,5 tỷ đồng quý I/2026

Làm việc với Ban Chính sách, chiến lược T.Ư và các cơ quan liên quan về đánh giá nguồn lực phát triển đất nước gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và xác lập mô hình tăng trưởng mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thẳng thắn chỉ ra thực trạng nhiều nguồn lực quốc gia đang "mắc kẹt" trong thủ tục, tranh chấp, tâm lý sợ trách nhiệm và phối hợp thiếu đồng bộ. Các động lực truyền thống như: tăng vốn đầu tư, mở rộng tín dụng, khai thác đất đai, lao động giá rẻ và thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) bằng ưu đãi đang dần bộc lộ giới hạn khi đất nước chuyển sang giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi tăng trưởng chất lượng cao, dựa trên năng suất và sức cạnh tranh bền vững.

Trước đó, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành T.Ư Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã nêu rõ: Trong một thời gian dài, ở không ít nơi, không ít cấp, vẫn tồn tại tư duy phát triển chủ yếu dựa vào cái sẵn có, lấy ngân sách nhà nước, đất đai và đầu tư công làm trụ cột chính. Về bản chất, đó là cách tiếp cận coi nguồn lực phát triển là hữu hạn và tĩnh, thiên về phân chia hơn là tạo lập. Nếu không được điều chỉnh kịp thời, tư duy này sẽ trở thành lực cản lớn đối với quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

Từ những quan điểm trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu số hóa và giải phóng nguồn lực đang bị mắc kẹt; tập trung nguồn lực cho các cực tăng trưởng, dự án và ngành có sức lan tỏa cao, không dàn trải, không bình quân; phát triển doanh nghiệp (DN), thị trường vốn và nguồn lực trong dân; lấy năng suất, khoa học-công nghệ (KH-CN), dữ liệu và nhân lực chất lượng cao làm động lực chính.

Rất tâm đắc về tư duy nguồn lực mới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, TS Trần Văn Khải, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, khẳng định đây là chủ trương, quyết sách có tầm nhìn chiến lược, phù hợp với xu thế thời đại và đòi hỏi cấp bách của thực tiễn phát triển đất nước ta trong giai đoạn mới. Việc đặt KH-CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển cho thấy chúng ta quyết tâm xây dựng một phương thức phát triển mới, giảm phụ thuộc vào các lợi thế truyền thống như lao động giá rẻ hay khai thác tài nguyên. Sau gần 40 năm Đổi mới, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, nhưng mô hình tăng trưởng cũ dựa vào vốn và lao động giản đơn đang dần bộc lộ hạn chế. Năng suất lao động của ta vẫn còn thấp so với các nước phát triển, tốc độ tăng năng suất có dấu hiệu chững lại, và nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình vẫn hiện hữu. Muốn vượt lên, phải dựa vào động lực mới là tri thức và sáng tạo. Đây chính là chìa khóa để VN bứt phá và tránh nguy cơ tụt hậu trong thập niên tới.

Quan điểm này không chỉ đúng đắn về mặt chủ trương mà còn có cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc. Trên thế giới, KH-CN và đổi mới sáng tạo từ lâu đã trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế. Những quốc gia vươn lên mạnh mẽ đều dựa vào sức mạnh công nghệ và tri thức.

Ông Khải dẫn chứng: Hàn Quốc từ một nước nghèo đã trở thành cường quốc công nghiệp nhờ đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu - phát triển (R&D). Hàn Quốc hiện chi hơn 5% GDP cho R&D, thuộc hàng cao nhất thế giới. Singapore cũng nằm trong nhóm dẫn đầu toàn cầu về đổi mới sáng tạo (xếp hạng 5/139 nền kinh tế theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025), minh chứng cho tầm quan trọng của nguồn nhân lực chất lượng cao và chính sách khuyến khích sáng tạo. Gần đây, Trung Quốc xác định chiến lược tự lực về công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn. Nước này liên tục tăng cường đầu tư cho KH-CN với tỷ lệ chi R&D năm 2024 đạt 2,68% GDP (tăng từ 2,38% năm 2021). Sự tập trung đó nhằm thúc đẩy tự chủ công nghệ, tạo động lực tăng trưởng mới và cạnh tranh vị thế siêu cường trong tương lai.

"Những bài học quốc tế trên cho thấy muốn phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số, không có con đường nào khác ngoài phát triển mạnh mẽ KH-CN và đổi mới sáng tạo. Đối với VN, việc chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và số hóa càng mang ý nghĩa sống còn. Giai đoạn từ nay đến 2030 đặt ra yêu cầu phát triển mới: phải tăng tốc để phấn đấu tăng trưởng hai con số, nâng sức chống chịu trước bất định toàn cầu. Trong bối cảnh rủi ro thương mại, địa chính trị khó dự báo, bài toán cốt lõi của chúng ta là đầu tư công phải nhanh hơn, nhưng quan trọng nhất là "thông minh hơn", ưu tiên hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, hạ tầng đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và nâng cao đời sống người dân bền vững", TS Trần Văn Khải nhấn mạnh.

Theo PGS-TS, đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường ĐH Sài Gòn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ, mô hình tăng trưởng mới phải dựa nhiều hơn vào năng suất, KH-CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu… Hay có thể hiểu rằng cần phải huy động triệt để nguồn lực của đất nước để thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đề ra. Nguồn lực của đất nước không chỉ là vật chất như vốn, đất đai mà còn phải bao gồm những nguồn lực phi vật chất khác, gồm sự sáng tạo, đổi mới, tinh thần dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Đồng thời, việc huy động triệt để nguồn lực còn bao gồm cả việc tận dụng thời gian chứ không phải chậm trễ, có nghĩa là mọi việc phải được giải quyết triệt để, nhanh chóng. Chẳng hạn, việc chậm sử dụng đất đai là một sự lãng phí nguồn lực rất lớn. Nhưng với nhiều địa phương, cán bộ không dám làm vì sợ trách nhiệm, đùn đẩy và chỉ chờ cấp trên quyết, chậm đưa các nguồn lực đi vào sử dụng cũng là một sự lãng phí.

Song song, VN đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững, thực chất thì phải dựa vào KH-CN, tăng năng suất lao động dựa trên đổi mới, sáng tạo, chuyển đổi số. Khi hàm lượng KH-CN, hàm lượng tri thức gia tăng thì cũng đồng nghĩa ít làm tổn hại đến tài nguyên thiên nhiên, nguồn lực của đất nước. Để kinh tế cả nước tăng trưởng cao thì các địa phương đều phải tăng trưởng, phải huy động được mọi nguồn lực trong xã hội, khuyến khích phát triển tất cả thành phần kinh tế. VN phải phát huy được hết tất cả tiềm năng và lợi thế của từng khu vực kinh tế, từng địa phương, từ vùng xuôi đến miền núi.

PGS-TS Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh: để tập hợp và phát huy nguồn lực của cả nước thì từng nhà, từng khu vực đều phải có sự quyết tâm thực hiện. Từng công chức, viên chức ở các cơ quan nhà nước phải cùng thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ để giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, DN nhanh chóng hơn. Ngay cả việc cả nước đang thúc đẩy đầu tư hạ tầng giao thông, từ đường cao tốc đến đường thủy nội địa, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao… cũng là một sự kết nối các nguồn lực từ các địa phương. Các địa phương, các khu vực sẽ có sự tương tác, hỗ trợ lẫn nhau tốt hơn. Từ đó tạo nên nguồn lực tổng hợp, sức mạnh chung để khai thác hết tiềm năng, lợi thế của cả nước.

Phân tích rõ hơn khái niệm cộng hưởng nguồn lực mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa nêu, TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM, nói rằng nguồn lực và sức mạnh quốc gia phải được xem xét một cách tổng hòa trên tất cả các phương diện: từ sức mạnh vật chất cho đến sức mạnh tinh thần; kết nối những truyền thống từ quá khứ, thông qua những đặc trưng của hiện tại và hướng tới dự báo những giá trị của tương lai. Sức mạnh tổng hợp quốc gia là sự hợp thành của cả chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối nội lẫn đối ngoại. Đó là tổng thể giá trị, hay còn gọi là sức mạnh mềm của một quốc gia.

Muốn đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình phát triển nhanh và bền vững, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã xác định trụ cột chính là KH-CN, tri thức và chuyển đổi số. Khi chúng ta dựa trên nền tảng của KH-CN và tri thức, thì về bản chất, nó chính là thuộc về sức mạnh tinh thần. Vì vậy, VN buộc phải cộng hưởng nguồn lực vật chất với nguồn lực tinh thần. Ở đó, sức mạnh cốt lõi là tinh thần, nhưng luôn cần phải có sức mạnh vật chất đi kèm để đảm bảo và quyết định.

Đơn cử, trong kỷ nguyên dựng nước và giữ nước của cha ông ta, bên cạnh truyền thống văn hóa Văn Lang hay Đông Sơn, chúng ta luôn phải gắn liền với nền văn minh lúa nước. Chính hạt lúa, củ khoai trong phương thức sản xuất văn minh nông nghiệp Sông Hồng ấy đã trở thành bệ phóng vững chắc để sức mạnh của kỷ nguyên Đại Việt được thăng hoa.

Thực tiễn lịch sử cũng đã chứng minh nguồn lực quốc gia bao gồm cả yếu tố vật chất lẫn tinh thần. Trong đó, vật chất bao giờ cũng giữ vai trò quyết định, nhưng tinh thần lại đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Có những đất nước, những quốc gia dân tộc xét về mặt nguồn lực, tiềm lực vật chất có thể thua kém một quốc gia đối đầu khác, nhưng họ vẫn tồn tại độc lập, tự chủ suốt hàng nghìn năm mà không bị xâm lược, đô hộ hay bị đồng hóa.

"Ngày hôm nay cũng vậy, VN là một nước đang phát triển và đang ôm một hoài bão lớn của cả dân tộc: bước vào kỷ nguyên vươn mình để phát triển nhanh và bền vững. Chúng ta lấy đổi mới KH-CN một cách sáng tạo và đẩy mạnh chuyển đổi số làm động lực chủ yếu để phát triển. Nếu biết cộng hưởng tất cả các sức mạnh vật chất và tinh thần lại với nhau - trong đó lấy tinh thần làm nguồn lực "thăng hoa", tạo ra niềm hứng khởi cho toàn quốc gia, dân tộc - thì sẽ mang tới sức mạnh động viên và khơi dậy nguồn lực nội sinh rất cao. Mỗi người dân VN sẽ cùng được thổi bùng lên khát vọng làm giàu, độc lập, tự chủ, đưa đất nước vươn lên thành cường quốc", TS Nguyễn Việt Hùng chỉ rõ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu tập trung xây dựng gói thể chế khơi thông nguồn lực. Trong xây dựng thể chế, phải dứt khoát bỏ tư duy "không quản được thì cấm". Đồng thời tập trung nguồn lực cho các cực tăng trưởng, dự án và ngành có sức lan tỏa cao, không dàn trải, không bình quân; phát triển DN, thị trường vốn và nguồn lực trong dân; lấy năng suất, KH-CN, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao làm động lực chính.

Theo PGS-TS Trần Hoàng Ngân, việc phân bổ nguồn lực đầu tư của đất nước nói chung cần dựa trên tiêu chí hiệu quả. Song song, các địa phương đầu tàu tăng trưởng của cả nước phải được đẩy mạnh, phát huy thông qua thể chế đặc biệt. Chẳng hạn như TP.HCM, Hà Nội phải có thể chế tương thích để phát huy hết tiềm năng, lợi thế cũng như phân bổ nguồn lực tương xứng. Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết cắt giảm điều kiện kinh doanh trong nhiều lĩnh vực ngành nghề, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Điều này cũng là thể chế hóa cụ thể chủ trương mà Đảng đề ra là đột phá mạnh mẽ về thể chế để khơi thông, giải phóng và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực. Khi thực hiện đúng các chiến lược trên với tư duy mới cũng đồng nghĩa là xóa bỏ đi tư duy "không quản được thì cấm" vẫn còn hiện hữu đâu đó. Chỉ khi mỗi địa phương, mọi người dân chung sức phát huy được hiệu quả, tiềm năng, lợi thế của từng mảnh đất, thực sự phát huy tối đa nội lực, cả nước mới có thể đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, bền vững.

TS Nguyễn Việt Hùng cũng cho rằng VN không thiếu tài nguyên, không thiếu nhân lực có khát vọng, có nền tảng 40 năm đổi mới và môi trường quốc tế ổn định. Tuy nhiên, nguồn lực thời gian qua đang bị kìm hãm bởi nhiều nguyên nhân.

Đầu tiên là điểm nghẽn thể chế. Hệ thống quy định, chế độ chính sách và thủ tục hành chính còn chồng chéo, bất cập. Chính cái "vướng thể chế" này đang "bó" quyền dân chủ trong xã hội, không phát huy được năng lực tự thân của các thành phần kinh tế. Cùng với đó, tài nguyên quốc gia rất phong phú nhưng đang bị khai thác không hiệu quả, quản lý lỏng lẻo gây thất thoát lớn…

Từ phân tích trên, ông Hùng nhấn mạnh cần hiểu đúng sự thay đổi tư duy cốt lõi về "nguồn lực" theo tinh thần mới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Đó là cái đã có, đang có thì phải mở trói để phát triển; cái nào làm tốt thì phát huy, cái nào chưa tốt thì rút kinh nghiệm. Với cái chưa có thì phải nghiên cứu, sáng tạo và thử nghiệm; trên tinh thần đó, đột phá tư duy từ phân bổ nguồn lực sang kiến tạo môi trường để nguồn lực cộng hưởng. Các nguồn lực đang bị bó bởi thể chế thì việc đầu tiên cần làm là phải đột phá thể chế theo hướng kiến tạo, để "tạo gió cho cánh buồm" phát triển. Cùng với đó, xóa bỏ định kiến, khơi dậy "gen khát vọng" của tất cả mọi tầng lớp người dân để họ cùng làm giàu, tự chủ và đưa đất nước đi lên.

Việc đánh giá con người và các thành phần kinh tế như kinh tế tư nhân cũng phải sòng phẳng, công bằng, ngay cả trong công tác thi đua khen thưởng. Những sáng tạo, khát vọng làm giàu phải được bảo hộ bằng pháp luật nghiêm minh, công khai, minh bạch, sòng phẳng; được nuôi dưỡng từ môi trường thủ tục hành chính pháp lý thuận lợi, mang tính động viên, khơi dậy để mọi người đem tài trí ra phục vụ đất nước. Đó chính là nguồn lực cực lớn để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đầu năm 2026 đánh dấu một cột mốc đặc biệt trong hành trình khởi nghiệp của anh Phan Minh Tiến khi những sản phẩm mật dừa nước hữu cơ đầu tiên của Cần Giờ (TP.HCM) chính thức được xuất khẩu sang Mỹ với thương hiệu Vietnipa (Công ty CP Dừa nước Việt Nam). Để tiếp cận một thị trường khó tính như Mỹ, sản phẩm không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm mà còn phải đạt những tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế khắt khe như USDA Organic của Mỹ, EU Organic của châu Âu và JAS Organic của Nhật Bản. Trước đó, Vietnipa cũng đã ghi dấu ấn trong nước với nhiều danh hiệu như OCOP 4 sao TP.HCM, Hàng Việt Nam chất lượng cao và Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Hiện nay, Vietnipa phát triển 5 dòng sản phẩm hữu cơ được chế biến từ tinh chất cuống dừa nước, gồm mật dừa nước cô đặc, đường dừa nước, nước màu, mật dừa nước tươi đóng lon và nước tương mật dừa nước. Điều khiến nhiều người bất ngờ là nguồn nguyên liệu để tạo nên các sản phẩm này không đến từ phần cơm hay nước bên trong mà được lấy từ dòng mật tiết ra từ cuống dừa. Sau khi buồng dừa được cắt, mật tiếp tục rỉ ra từ cuống trong khoảng 30 ngày. Trung bình mỗi cuống dừa cho khoảng 1 lít mật mỗi ngày, tương đương khoảng 30 lít mật trong suốt chu kỳ khai thác.

Nói thì đơn giản nhưng để có được nguồn mật chất lượng cao, trước thời điểm thu hoạch khoảng 30 ngày, người dân phải thực hiện một công đoạn đặc biệt gọi là "massage cuống dừa". Họ len lỏi trong những cánh rừng ngập mặn, dùng búa bọc vải gõ đều lên từng cuống dừa nhằm kích thích dòng mật tiết ra ổn định hơn. Ý tưởng massage để có nguồn mật nhiều hơn đến từ nghiên cứu, tìm tòi của anh Phan Minh Tiến trong những ngày đầu lập nghiệp.

"Người làm nghề phải biết đọc và hiểu từng cuống dừa nước để quyết định hôm đó nên tác động mạnh hay nhẹ, thực hiện trong 5 phút hay lâu hơn. Sau khi xử lý, cuống dừa được cắt và bọc kín để thu mật. Hằng ngày, người dân tiếp tục len lỏi qua những con rạch nhỏ trong rừng ngập mặn để thu hoạch bằng phương pháp thủ công truyền thống. Toàn bộ quá trình khai thác phải bảo đảm không chặt hạ cây, không gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, qua đó góp phần bảo tồn màu xanh của rừng dừa nước Cần Giờ", anh Tiến cho hay.

Xuất thân là kỹ sư hóa học, tốt nghiệp Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, Phan Minh Tiến từng làm việc tại nhiều doanh nghiệp lớn như PV Gas Cà Mau và Xi măng Holcim. Tuy nhiên, nỗi đau đáu với sản vật từ nơi mình sinh ra đã đưa anh tới bước ngoặt mới. "Sinh ra và lớn lên ở Cần Giờ, vùng đất được thiên nhiên ưu ái, có nhiều con cá, con tôm, đặc biệt là rừng dừa nước tự nhiên mà không phải nơi nào cũng có được. Tuy nhiên, đời sống của người dân qua bao thế hệ vẫn còn nhiều khó khăn khi các hoạt động kinh tế chủ yếu dừng ở mức khai thác thô. Quả dừa nước cũng chỉ được bán tươi hoặc phục vụ ly nước cho du khách qua đường. Giá trị kinh tế thấp, cuộc sống bấp bênh khiến người dân lâu dần không còn mặn mà với cây dừa nước nữa, từ đó diện tích rừng cũng dần bị thu hẹp. Những suy nghĩ đó luôn dằn vặt tôi", Phan Minh Tiến chia sẻ.

Từ đó, anh luôn suy nghĩ làm thế nào để từ những sản vật tự nhiên của quê hương có thể tạo ra sản phẩm giá trị cao hơn, giúp nâng cao đời sống người dân và đến với thị trường trong nước cũng như thế giới. Sau một thời gian tìm tòi, Tiến nhận ra phần mật tiết từ cuống dừa nước là nguồn nguyên liệu giàu khoáng chất và có tiềm năng thương mại lớn. Ý tưởng xây dựng chuỗi giá trị mới cho cây dừa nước dần hình thành.

Những ngày đầu lập nghiệp, Phan Minh Tiến nhận được sự đồng hành từ nhiều chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp. Anh được Thành đoàn TP.HCM hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để mở rộng sản xuất; Sở Công thương TP.HCM hỗ trợ quảng bá, giới thiệu sản phẩm thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ và phát triển sản phẩm OCOP. "Những nguồn lực hỗ trợ ban đầu ấy đã tiếp thêm động lực để ý tưởng khởi nghiệp từ cây dừa nước trong tôi ngày càng lớn mạnh. Điều tôi hướng đến không chỉ là kinh doanh mà còn là tạo việc làm cho bà con địa phương, nâng cao giá trị sản phẩm quê hương. Mục tiêu lớn hơn của tôi là đưa mật dừa nước vượt khỏi khuôn khổ của một đặc sản địa phương để trở thành nguyên liệu và thức uống quen thuộc trong đời sống hiện đại", anh Tiến nói.

Cách đây 3 năm, vùng nguyên liệu dừa nước Cần Giờ đã được chứng nhận hữu cơ và Tiến mong muốn mở rộng diện tích vùng nguyên liệu, nâng công suất khai thác lên khoảng 100 tấn mỗi năm. Hiện doanh nghiệp đã xây dựng được mạng lưới khoảng 30 cửa hàng và đại lý phân phối tại Mỹ, đồng thời tiếp tục xúc tiến thương mại với các đối tác tại Canada, Úc, Trung Quốc và Nhật Bản.

Không dừng lại ở các sản phẩm gia vị và nguyên liệu tạo ngọt tự nhiên, Vietnipa tiếp tục nghiên cứu dòng mật dừa nước tươi đóng lon nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại, nâng cao khả năng bảo quản và mở rộng thị trường. Ông chủ thương hiệu Vietnipa nói hướng tới đưa dòng sản phẩm mật dừa nước tươi đóng lon thành thức uống hữu cơ, giàu khoáng chất, tiêu biểu của TP.HCM.

"Nếu trước đây lá và trái dừa nước chỉ mang lại nguồn thu nhập khiêm tốn thì việc ứng dụng khoa học công nghệ đã mở ra nhiều sản phẩm mới có giá trị kinh tế cao hơn gấp nhiều lần. Mong muốn của chúng tôi không chỉ là nâng giá trị của mật dừa nước mà còn tiếp tục tìm cách ứng dụng công nghệ để gia tăng giá trị cho trái dừa nước và các sản phẩm khác từ dừa nước. Khi khoa học công nghệ được đưa vào sản xuất, những tài nguyên bản địa tưởng chừng rất bình thường hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm mang giá trị toàn cầu", anh Tiến nhấn mạnh.

Gắn bó với cây dừa nước quê hương, hằng ngày, Phan Minh Tiến vẫn cùng với những người nông dân len lỏi giữa rừng dừa nước, cần mẫn thu hoạch từng giọt mật ngọt từ thiên nhiên. Từ đó, xây dựng và viết tiếp một câu chuyện đẹp về đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững và khát vọng đưa sản vật Việt Nam vươn ra thế giới.

Tin Gốc: Thanh Niên

Có nên cho thuê vỉa hè để giải quyết bài toán kinh tế

Sở Xây dựng Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND TP về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị và kinh tế đêm.

Theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí để thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè phục vụ hoạt động kinh doanh. Mức phí dao động từ 20.000-45.000 đồng/m²/tháng tùy khu vực, vị trí.

Đáng chú ý, không phải tuyến phố nào cũng được triển khai thí điểm. Thành phố đưa ra hàng loạt điều kiện như không thuộc khu vực bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa, không xảy ra ùn tắc giao thông, vỉa hè rộng tối thiểu 3m và phải đảm bảo phần lối đi cho người đi bộ ít nhất 1,5m.

Ngoài ra, ít nhất 50% hộ dân, hộ kinh doanh trên tuyến phố phải đồng thuận thì việc thí điểm mới được triển khai.

Theo dự thảo, việc thí điểm sẽ triển khai theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu thực hiện tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, sau đó mở rộng ra khu vực Vành đai 1 rồi Vành đai 3.

Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng việc cho thuê có trả phí sẽ hạn chế tình trạng lấn chiếm trái phép, tạo thêm nguồn thu ngân sách và giúp quản lý hiệu quả hơn hoạt động kinh doanh vỉa hè.

Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, nhấn mạnh vỉa hè bản chất là không gian dành cho người đi bộ và cho rằng đề xuất cho thuê vỉa hè có thể nảy sinh mâu thuẫn về lợi ích giữa việc lấy lại vỉa hè để quy hoạch đô thị văn minh với việc cho thuê và quản lý. "Nếu cho thuê, liệu vỉa hè có còn không gian cho người đi bộ hay không? Chúng ta cần nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo vệ công sản, đảm bảo không cá nhân hay tổ chức nào có thể lợi dụng tài sản công để biến thành lợi ích tư", ông Ánh nêu.

Khi lập lại trật tự vỉa hè lòng đường, xóa bỏ chợ cóc, chợ tạm, bà con buôn bán nhỏ và người thu nhập thấp là đối tượng phải hy sinh đầu tiên. Tuy nhiên, theo KTS Trần Huy Ánh, "không thể thỏa hiệp nửa vời, mà cần có giải pháp đồng bộ", bởi lẽ khó có thể lấy "cái nghèo" để biện minh cho sự tùy tiện, mất an toàn giao thông, mất vệ sinh đô thị, an toàn thực phẩm…

Theo KTS Trần Huy Ánh, giải pháp tốt nhất để hài hòa cả hai mục tiêu "lập lại trật tự vỉa hè - kỷ cương trật tự đô thị" và sinh kế của người dân là cần bố trí nơi buôn bán cho các gánh hàng rong, trà đá vỉa hè hoặc các hộ kinh doanh mặt đường. Đây là việc làm khó, nhưng có thể tham khảo nhiều bài học thành công tại Singapore có các khu chợ ẩm thực rất nổi tiếng cho các hộ kinh doanh ăn uống. Hay các khu phố ẩm thực tại các thành phố Seoul (Hàn Quốc), Đài Bắc (Đài Loan) và rất nhiều thành phố khác tại châu Âu…

Ông cũng băn khoăn các tiêu chí Hà Nội đưa ra để thí điểm cho thuê vỉa hè vẫn còn nhiều ẩn số khi triển khai, chẳng hạn thế nào là đủ lối đi cho người đi bộ khi mật độ, cường độ hoạt động đô thị mỗi tuyến phố một khác? Hoặc khi cho thuê gây ách tắc cục bộ, cần giải tỏa mà người được thuê chìa "hợp đồng cho thuê vỉa hè" thì các cơ quan chức năng căn cứ vào đâu để xử lý? Đặc biệt, mỗi vị trí vỉa hè gắn liền với một hộ gia đình mặt đường, để các hộ kết nối từ nhà ra phố hợp pháp, nếu cho thuê mà xảy ra tranh chấp thì xử lý thế nào?

Còn theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa xã hội, đề xuất của Hà Nội cần được nhìn nhận một cách bình tĩnh, thận trọng. Không nên cực đoan coi đây là giải pháp "mở khóa" cho kinh tế vỉa hè, cũng không nên vội vàng xem là sự hợp thức hóa tình trạng lấn chiếm. Thực tế cho thấy nếu chỉ cấm tuyệt đối nhưng không quản lý được thì dễ dẫn đến lấn chiếm tự phát, thu phí không chính thức, tiêu cực trong xử lý vi phạm. Vì vậy, đề xuất cho thuê trong khuôn khổ, có tiêu chí, thời hạn và thu phí là một hướng có thể cân nhắc.

Tuy nhiên, nữ đại biểu cũng lưu ý "ranh giới ở đây rất mong manh". Làm tốt thì chính sách giúp minh bạch hóa một thực tế đang tồn tại, tạo sinh kế hợp pháp, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm và tăng nguồn thu ngân sách. Ngược lại, làm không chặt thì sẽ biến thành hợp thức hóa lấn chiếm, làm suy giảm quyền đi bộ và tạo thêm cơ chế xin - cho trong quản lý đô thị.

Bà Nga nhấn mạnh nguyên tắc cao nhất phải là vỉa hè có thể được khai thác tạm thời, nhưng không được thương mại hóa như một mặt bằng kinh doanh thông thường. Quyền đi bộ, an toàn giao thông, trật tự đô thị và lợi ích công cộng phải đứng trước lợi ích kinh doanh của một nhóm chủ thể cụ thể.

Đề xuất trên nhanh chóng nhận được nhiều ý kiến từ các hộ kinh doanh nhỏ tại Hà Nội, đặc biệt ở khu vực phố cổ – nơi nhiều gia đình sống dựa vào hoạt động buôn bán vỉa hè suốt nhiều năm.

Chị Hoàng Loan, hộ kinh doanh tại phố Hàng Bè cho biết trước đây khi thành phố siết quản lý vỉa hè, nhiều hộ phải dọn toàn bộ hàng hóa vào trong nhà khiến việc buôn bán gặp nhiều khó khăn. "Nếu thành phố cho thuê vỉa hè với mức 45.000 đồng/m²/tháng thì tôi đồng ý, vì như thế người kinh doanh sẽ dễ thở hơn, ổn định hơn để còn sinh sống. Chúng tôi chủ yếu sống nhờ buôn bán nên nếu có cơ chế phù hợp để vừa kinh doanh vừa đúng quy định thì rất mừng", chị nói.

Còn bà Kim Hải, người dân phố Lương Văn Can (phường Hoàn Kiếm) cho rằng việc cho thuê vỉa hè nếu được quản lý bài bản sẽ minh bạch và công bằng hơn tình trạng lấn chiếm tự phát như hiện nay.

"Vỉa hè là tài sản công cộng nên nếu sử dụng để kinh doanh thì việc nộp phí vào ngân sách là hợp lý. Trước đây nhiều hộ vẫn lấn chiếm để buôn bán nhưng Nhà nước không thu được nguồn thu nào. Nếu tổ chức cho thuê công khai, khu nào đủ điều kiện mới được làm và vẫn đảm bảo lối đi cho người dân thì sẽ minh bạch hơn rất nhiều", bà Hải nói.

Theo bà, thay vì "cấm rồi lại tái lấn chiếm", việc đưa hoạt động kinh doanh vỉa hè vào khuôn khổ quản lý có thể giúp thành phố vừa đảm bảo trật tự đô thị, vừa giữ được sinh kế cho người lao động.

Nhiều ý kiến cho rằng kinh tế vỉa hè từ lâu đã trở thành một phần đời sống đô thị Hà Nội, đặc biệt tại các tuyến phố du lịch và khu vực phát triển kinh tế đêm. Nếu được quản lý bài bản, việc cho thuê có thể giúp hạn chế tình trạng lấn chiếm tự phát, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho ngân sách.

Chủ yếu vẫn do phương thức quản lý

Lại không ít ý kiến cho rằng, sau thời gian thành phố ra quân siết trật tự đô thị, diện mạo nhiều tuyến phố đã thay đổi rõ rệt. Hà Nội cần ưu tiên xây dựng hình ảnh đô thị văn minh thay vì mở rộng kinh doanh trên vỉa hè.

Du khách thích sự nhộn nhịp của phố cổ, nhưng họ cũng cần một thành phố sạch sẽ, thông thoáng. Nếu quản lý không chặt, tình trạng rác thải, nước thải, tiếng ồn và lấn chiếm sẽ quay trở lại rất nhanh. Không ít tuyến phố trung tâm từng nhiều lần tái diễn cảnh hàng quán, xe máy lấn kín vỉa hè sau mỗi đợt ra quân xử lý.

Vì vậy, nhiều người cho rằng bài toán quan trọng nhất không nằm ở việc có cho thuê hay không, mà là khả năng quản lý thực tế của chính quyền địa phương.

Tin Gốc: Người Đưa Tin