Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke – ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
“Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình”, Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
“Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn”, Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
“Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn”, Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
“Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì”, thầy nói.
Ngay từ đầu mùa tuyển sinh, học phí tiếp tục là mối quan tâm của nhiều gia đình khi con bước vào đại học. Các chính sách học bổng đi kèm phương thức xét tuyển trở thành yếu tố quan trọng để thí sinh và phụ huynh cân nhắc lựa chọn.
Năm 2026, Trường đại học Văn Hiến xây dựng hệ thống học bổng theo hướng đa dạng, phù hợp với nhiều nhóm thí sinh. Một trong những học bổng nổi bật là "Học bổng Đồng hành", được áp dụng cho thí sinh đăng ký xét học bổng bằng điểm học bạ đến hết ngày 30.4.2026, với mức hỗ trợ lên đến 50% học phí học kỳ 1.
Cụ thể, thí sinh có thể lựa chọn một trong ba hình thức xét học bổng. Hình thức thứ nhất là sử dụng tổng điểm tổ hợp 3 môn xét tuyển của học kỳ 1 lớp 12, yêu cầu đạt từ 18 điểm trở lên.
Hình thức thứ hai là sử dụng điểm trung bình học kỳ 1 lớp 12 nhân hệ số 3, với điều kiện đạt từ 18 điểm trở lên. Còn hình thức thứ ba là sử dụng điểm trung bình cả năm lớp 11 nhân hệ số 3, cũng yêu cầu đạt từ 18 điểm trở lên.
Trên cơ sở kết quả xét điểm học bạ, mức học bổng được phân theo hai ngưỡng điểm. Thí sinh đạt từ 18 đến dưới 25 điểm được hỗ trợ 30% học phí học kỳ 1. Thí sinh đạt từ 25 đến 30 điểm được hỗ trợ 50% học phí học kỳ 1. Cách phân bổ này mở rộng cơ hội tiếp cận học bổng cho nhiều nhóm thí sinh, đồng thời khuyến khích học sinh duy trì kết quả học tập ổn định trong suốt quá trình học THPT.
Lưu ý, "điều kiện đủ" để nhận học bổng là thí sinh cần trúng tuyển và nhập học Trường đại học Văn Hiến. Năm 2026, Nhà trường tiếp tục mở rộng đào tạo đa ngành, với nhiều lĩnh vực đang thu hút sự quan tâm của thí sinh.
Ở nhóm ngành kinh tế - quản trị có các ngành tiêu biểu như Quản trị kinh doanh, Marketing, Tài chính - Ngân hàng, nhóm ngành công nghệ có Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm...
Nhóm ngành dịch vụ - xã hội nổi bật có Du lịch, Quản trị khách sạn, Quan hệ công chúng…
Các ngành gắn với xu hướng thị trường lao động như: Truyền thông đa phương tiện, Thương mại điện tử, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng… tiếp tục được nhiều thí sinh lựa chọn trong những năm gần đây.
Bên cạnh "Học bổng Đồng hành", Trường đại học Văn Hiến triển khai thêm nhiều nhóm học bổng khác trong mùa tuyển sinh 2026, hướng tới các đối tượng thí sinh cụ thể.
Với chính sách hỗ trợ nâng bước những thí sinh tài năng, Trường đại học Văn Hiến hỗ trợ hơn 61 suất "Học bổng Tài năng" từ 30% đến 100% học phí toàn khóa dành cho thủ khoa, á khoa đầu vào và các thí sinh đạt giải cấp quốc gia trở lên thuộc các lĩnh vực thể thao, nghệ thuật, khoa học công nghệ - kỹ thuật.
Trong khi đó, "Học bổng Công dân toàn cầu" được thiết kế cho thí sinh có năng lực ngoại ngữ, với mức hỗ trợ 100% học phí năm nhất. Điều kiện áp dụng là thí sinh có chứng chỉ IELTS từ 6.5 hoặc các chứng chỉ ngoại ngữ khác được quy đổi tương đương. Chính sách này ghi nhận năng lực ngoại ngữ của thí sinh và khuyến khích việc chuẩn bị sớm cho môi trường học tập hội nhập.
Trường đại học Văn Hiến còn trao tặng thêm các suất "Học bổng Doanh nhân" mang tính hỗ trợ thiết thực do chính doanh nhân trao tặng như một sự đồng hành và tiếp thêm động lực cho thí sinh trước ngưỡng cửa đại học. Đối với thí sinh thuộc diện hộ nghèo được miễn 100% học phí năm nhất, trong khi thí sinh thuộc diện hộ cận nghèo được hỗ trợ 50% học phí năm nhất, với điều kiện có kết quả học tập lớp 12 đạt loại Khá trở lên.
Theo đại diện Ban lãnh đạo Trường đại học Văn Hiến, hệ thống học bổng năm 2026 được thiết kế theo hướng đồng hành cùng người học ngay từ giai đoạn đầu. "Chúng tôi xây dựng các chính sách học bổng gắn với nhiều phương thức xét tuyển khác nhau, nhằm tạo điều kiện để thí sinh có được môi trường và những chính sách hỗ trợ tốt nhất để các em yên tâm theo đuổi ước mơ giảng đường", đại diện nhà trường cho biết.
105 học sinh ở xa được Trường THPT Mù Cang Chải (Lào Cai) đưa vào ở bán trú, tập trung ôn thi tốt nghiệp THPT. Không chỉ có thầy cô của trường dạy, lần đầu tiên học sinh Mù Cang Chải còn được ôn thi trực tuyến do giáo viên trường chuyên giảng dạy.
Những ngày đầu tháng 6, năm học 2025-2026 đã kết thúc từ lâu nhưng nhiều phòng học tại Trường THPT Mù Cang Chải vẫn sáng đèn xuyên đêm. Bên trong đó có những cô cậu học trò vùng cao Tây Bắc đang gấp rút ôn thi tốt nghiệp THPT, có cơ hội vào trường đại học, cao đẳng nghề mơ ước.
Năm 2026, Trường THPT Mù Cang Chải có 304 học sinh lớp 12 sẽ tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT, trong số đó có trên 90% học sinh là người dân tộc Mông. Các em chủ yếu lựa chọn các môn thi tốt nghiệp thuộc lĩnh vực khoa học xã hội.
Thầy Bùi Văn Chuyển - Hiệu trưởng Trường THPT Mù Cang Chải - cho biết qua các lần thi khảo sát, phổ điểm môn toán của các em học sinh khá thấp, nhiều em có nguy cơ cao bị điểm liệt.
Trước nỗi lo này, ngay sau khi kết thúc năm học nhà trường đã huy động 105 học sinh có nhà ở bản xa, đang ở trọ xa trường vào khu bán trú của trường để thuận tiện cho việc ôn thi tốt nghiệp THPT.
Do trường đang thiếu 10 giáo viên các môn cốt lõi, từ ngày 17 đến 19-6, đã có 6 giáo viên từ Trường THPT Nguyễn Huệ (phường Yên Bái) trực tiếp về trường hỗ trợ học sinh ôn thi các môn toán, ngữ văn, lịch sử, địa lý.
Từ ngày 21-5 đến hết ngày 6-6, lần đầu tiên học sinh của trường được ôn thi môn toán trực tuyến do giáo viên trường chuyên và một số trường THPT khác giảng dạy, do Sở Giáo dục và Đào tạo Lào Cai tổ chức.
Mỗi tối từ 19h30 đến 21h30, hơn 200 học sinh của trường (chủ yếu có học lực trung bình, mục tiêu đỗ tốt nghiệp môn toán) được huy động đến 5 phòng học tại trường để học online.
Các giáo viên chủ nhiệm cũng có mặt tại lớp mỗi buổi tối để quản lý và hỗ trợ học sinh. Riêng nhóm học sinh khá, giỏi có thể tự ôn tập nâng cao tại nhà.
Các lớp học đêm đều chật kín học sinh. Nhiều em bày tỏ niềm vui, háo hức khi được các thầy cô giáo từ trường chuyên bổ trợ kiến thức môn toán - Ảnh: PHÚC TÀI
Cô Phạm Thị Nguyễn Anh - giáo viên chủ nhiệm lớp 12A1 - cho biết thời gian qua các em học sinh của trường được ôn tập thi tốt nghiệp liên tục, không ngắt quãng. Nhà trường đã cố gắng trao cho các em kiến thức kỹ lưỡng nhất để bước vào kỳ thi quan trọng của cuộc đời học sinh.
Cô Nguyễn Anh bày tỏ niềm vui khi nhiều học sinh trong lớp đã xác định rõ mục tiêu học là con đường duy nhất để thoát nghèo, có được một ngành nghề ổn đinh. Nhiều gia đình ở bản xa cũng đã quan tâm nhiều đến việc học của các em.
Sùng Thị Sầu, dân tộc Mông, nhà ở xã Khao Mang, cách trường hơn 40km. Sầu kể đường từ nhà tới trường nếu đi xe máy phải băng rừng, vượt dốc hơn 1 tiếng 30 phút. Khoảng 1 tháng nay em chưa về nhà.
"Em ở trọ bên ngoài và được nhà trường vận động vào khu bán trú ở sau hè để thuận tiện ôn thi tốt nghiệp. Nếu về nhà, em sẽ phải đi nương, làm rẫy giúp bố mẹ, khó có thời gian tiếp thu thêm các kiến thức từ thầy cô", Sầu bày tỏ.
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Sầu chọn thi 4 môn toán, văn, sử, địa để xét tuyển vào ngành sư phạm mầm non. Bởi ngoài việc yêu thích chăm sóc trẻ em, đây là một ngành học được Nhà nước hỗ trợ học phí, sinh hoạt phí, giúp giảm gánh nặng kinh tế cho gia đình.
Tương tự, Lù Thị Hương - học sinh Trường THPT Mù Cang Chải - cho biết cũng dự định xét tuyển vào ngành sư phạm mầm non. Những ngày ôn thi tốt nghiệp "nước rút", Hương học cả sáng, chiều và tối ở trên trường. Đến đêm lại về ký túc xá luyện đề.
Thầy Chuyển cho biết điểm thi tốt nghiệp THPT tại Trường THPT Mù Cang Chải sẽ có 409 thí sinh. Trong đó có 304 học sinh của trường, 72 thí sinh đến từ Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên xã Mù Cang Chải và 33 thí sinh tự do.
Trong kỳ thi, điểm thi sẽ lập một danh sách thí sinh có đầy đủ số điện thoại, địa chỉ nhà ở, nhà trọ của thí sinh. Khi thí sinh đến điểm thi sẽ được điểm danh vào phiếu. Trong trường hợp gần đến giờ gọi thí sinh vào phòng thi mà em nào chưa đến sẽ được lực lượng tình nguyện viên bên ngoài đến tận nhà gọi.
Những năm gần đây, hầu như không có thí sinh nào bị muộn thi vì nhà trường đã chủ động ứng phó với các tình huống khẩn cấp.
Hôm nay (6.4), ĐH Quốc gia TP.HCM đã triển khai các phương án chấm thi đánh giá năng lực đợt 1. Hoạt động chấm thi kéo dài trong khoảng 10 ngày và dự kiến công bố điểm thi trong ngày 17.4.
Theo quy định của Hội đồng thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM, bài thi của thí sinh tại các điểm thi được vận chuyển về phòng chấm thi ngay sau buổi thi. Để đảm bảo an toàn và đúng quy định cho công tác chấm thi, địa điểm chấm thi (phòng chấm thi) được bố trí ở khu vực được bảo vệ 24/24 giờ và có camera giám sát 24/24 giờ cả bên trong và bên ngoài phòng chấm.
Quy trình chấm thi tuân thủ nghiêm các quy định của ĐH Quốc gia TP.HCM. Trước đó, ĐH này đã thành lập Tổ giám sát trong đó có cán bộ An ninh (PA03) và cán bộ đoàn kiểm tra của ĐH Quốc gia TP.HCM để giám sát tất cả các hoạt động trong thời gian chấm thi.
Các hoạt động chấm thi gồm: giao nhận và phân lô bài thi trắc nghiệm; kiểm tra số lượng phiếu trả lời trắc nghiệm và quét bài thi trắc nghiệm; đánh số phách bài thi theo từng lô; nhận dạng và xử lý dữ liệu bài thi trắc nghiệm; kiểm dò bài thi ngẫu nhiên; niêm phong bài thi và đĩa chứa dữ liệu; thực hiện chấm điểm (chấm điểm thô và quy đổi điểm); ráp phách điểm bài thi thí sinh; xuất danh sách điểm thi của thí sinh.
Mỗi bước trong công tác chấm thi được phân công cho một tổ/nhóm nghiệp vụ thuộc ban chấm thi phụ trách. Tất cả các dữ liệu liên quan đến công tác chấm thi phải được lưu dưới dạng USB hoặc đĩa CD và gửi đến chủ tịch hội đồng thi, ban chấm thi, khi đó ban chấm thi mới được mở niêm phong đĩa CD chứa đáp án để tiến hành chấm điểm. Sau khi chủ tịch hội đồng thi duyệt kết quả, điểm thi sẽ được công bố trên cổng thông tin của kỳ thi.
Bài thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM có 120 câu hỏi, với tổng điểm tối đa toàn bài là 1.200. Trong đó, điểm tối đa từng thành phần của bài thi được thể hiện trên phiếu điểm gồm: tiếng Việt 300 điểm, tiếng Anh 300 điểm; toán học 300 điểm và tư duy khoa học 300 điểm.
Tuy nhiên, kết quả thi đánh giá năng lực được xác định bằng phương pháp trắc nghiệm hiện đại theo lý thuyết ứng đáp câu hỏi (Item Response Theory - IRT). Điểm của từng câu hỏi có trọng số khác nhau tùy thuộc vào độ khó của câu hỏi.
Theo quy định, độ khó của các câu hỏi trong đề thi được phân thành 3 mức độ và được phân bố theo tỷ lệ: mức độ 1 chiếm 30%, mức độ 2 chiếm 40%, mức độ 3 chiếm 30%.
Hôm qua (5.4), 133.489 thí sinh đã tham dự đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức (đạt tỷ lệ 98,33% so với số thí sinh đăng ký dự thi). Kỳ thi đồng thời diễn ra tại 15 tỉnh, thành phố tính theo đơn vị hành chính sau sáp nhập, gồm: Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cần Thơ và Cà Mau.
Năm 2025, kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM thu hút khoảng 152.000 thí sinh với hơn 223.000 lượt đăng ký dự thi tại 55 điểm thi thuộc 25 tỉnh, thành phố. 111 cơ sở giáo dục ĐH-CĐ sử dụng kết quả kỳ thi để xét tuyển. Riêng trong hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, phương thức này chiếm hơn 56% tổng chỉ tiêu tuyển sinh.
