Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke – ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
“Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình”, Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
“Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn”, Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
“Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn”, Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
“Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì”, thầy nói.
Năm 2026, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM tuyển khoảng 12.000 chỉ tiêu. Trường sử dụng 2 phương thức tuyển sinh gồm xét tuyển thẳng theo quy định Bộ GD-ĐT và xét tuyển kết hợp.
Ở phương thức xét tuyển kết hợp, trường sử dụng các kết quả gồm: điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 theo tổ hợp môn, điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM và kết quả học tập THPT năm lớp 12 theo tổ hợp môn. Ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào tuyển sinh bậc ĐH hệ chính quy năm 2026 trường thông báo các ngành tại trụ sở TP.HCM (trừ ngành dược học và các ngành thuộc lĩnh vực pháp luật) là 18 điểm (chương trình chuẩn) và 17 điểm (chương trình tăng cường tiếng Anh).
Đối với các ngành thuộc lĩnh vực pháp luật và ngành dược học (gồm chương trình chuẩn và chương trình tăng cường tiếng Anh), ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào thực hiện theo quy định của Bộ GD-ĐT. Tại Phân hiệu Quảng Ngãi, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM áp dụng ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào cho tất cả các ngành là 16 điểm.
Điểm sàn này được xác định theo thang điểm 30, không nhân hệ số, không bao gồm điểm ưu tiên khu vực, đối tượng và điểm cộng. Đồng thời, thí sinh phải đáp ứng quy định về nguồn tuyển, cụ thể có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển (hoặc toán, ngữ văn và 1 môn thi khác) đạt từ 15 điểm trở lên (theo thang điểm 30).
Theo tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, dự báo điểm chuẩn ĐH năm nay có xu hướng chung là giữ ổn định hoặc giảm, trừ khối ngành sức khỏe. Các ngành thuộc lĩnh vực xã hội nhân văn, khoa học, công nghệ, kỹ thuật, rất ít ngành chạm đến mốc 27-28 điểm. Cơ sở để đưa ra dự báo này căn cứ vào phổ điểm các tổ hợp A00, A01, C00 giảm hoặc không biến động nhiều so với năm ngoái. Tuy nhiên, những ngành năm ngoái lấy điểm chuẩn 21-22 có thể giữ ổn định và nhích tăng nhẹ 1 điểm. Điểm chuẩn của trường cũng nằm trong xu hướng này, ngành cao nhất có thể là 25 điểm.
Cũng theo ông Nhân, dự kiến một số ngành được thí sinh quan tâm sẽ có điểm chuẩn trong khoảng 22-25 như: công nghệ kỹ thuật điện, điện tử; công nghệ kỹ thuật cơ khí, công nghệ kỹ thuật cơ điện tử, công nghệ kỹ thuật ô tô, công nghệ chế tạo máy, kỹ thuật máy tính, tự động hóa, công nghệ thông tin, dược học, quản trị kinh doanh, luật, thương mại điện tử. Các ngành còn lại có thể lấy 17-21 điểm.
Cơ sở đưa ra các dự báo trên, theo tiến sĩ Nhân, năm nay trường xét tuyển kết hợp và trong đó điểm thi tốt nghiệp THPT chiếm tỷ trọng áp đảo, điểm học bạ không còn ảnh hưởng nhiều đến kết quả trúng tuyển như năm ngoái.
Trước đó, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM thông báo nhận hồ sơ sơ tuyển với thí sinh thuộc diện được hưởng điểm cộng xét tuyển trong tuyển sinh ĐH năm 2026. Trong đó, điểm thưởng dành cho các đối tượng thí sinh được xét tuyển thẳng nhưng không sử dụng quyền xét tuyển thẳng theo Quy chế tuyển sinh của Bộ GD-ĐT. Điểm xét thưởng dành cho các đối tượng thí sinh có thành tích nổi bật hoặc có năng khiếu đặc biệt theo quy định của trường. Trường hợp thí sinh có nhiều thành tích, điểm xét thưởng sẽ được tính cho tất cả các thành tích nhưng tổng điểm không quá 1,5. Điểm khuyến khích dành cho các đối tượng thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ theo quy định của trường.
Năm 2025, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM sử dụng nhiều phương thức tuyển sinh. Trong đó, điểm trúng tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT nằm trong khoảng từ 17-26,5, điểm trúng tuyển bằng phương thức xét kết hợp kết quả học tập THPT và các thành tích nổi bật dao động từ 25-28 và điểm trúng tuyển bằng phương thức xét điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM từ 700 đến 900.
Lý do là tất cả đều dùng suất ăn công nghiệp từ một doanh nghiệp ở phường Tân Thuận, với giá 35.000 đồng/người (bữa chính, bữa xế). Cuối tháng trước, 46 học sinh và bảo mẫu ở Tiểu học Đặng Thùy Trâm phải nhập viện với các triệu chứng sốt, nôn mửa, tiêu chảy sau bữa ăn trưa. Nhà chức trách chưa đưa ra kết luận.
Thầy Tô Thanh Liêm, Hiệu trưởng trường Đinh Bộ Lĩnh, phường Tân Mỹ, sáng 5/5 cho biết khoảng 1.300 học sinh của trường dừng ăn bán trú từ hôm qua. Trường chuyển sang dạy một buổi mỗi ngày, và được đa số phụ huynh đồng thuận.
"Với thời tiết nắng nóng 35-37 độ, nếu để phụ huynh đưa đón 4 lượt mỗi ngày thì rất vất vả", thầy Liêm lý giải. Trường cắt toàn bộ hoạt động ngoại khóa và các tiết học buổi chiều. Thay vào đó, số tiết học buổi sáng tăng từ 4 lên 5, học sinh ra về vào lúc 11-11h20, muộn hơn khoảng nửa tiếng so với trước.
Buổi chiều, các em tự ôn tập với hướng dẫn của giáo viên. Một số lớp được phụ đạo vào sáng thứ bảy. Học sinh đang ôn tập để thi cuối học kỳ II, nên theo ông Liêm, việc nghỉ buổi chiều không ảnh hưởng đến chương trình.
Cùng với Tiểu học Đặng Thùy Trâm, trường Tiểu học Tân Hưng, THCS Trần Quốc Tuấn (phường Tân Hưng) cũng dừng bán trú. Trong đó, trường Trần Quốc Tuấn dừng đến hết năm học. Tuy nhiên, cả ba duy trì dạy học hai buổi mỗi ngày.
Cách đây một tháng, bữa ăn bán trú ở trường Tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, được cho là nguyên nhân khiến 266 học sinh bị ngộ độc.
Trường này và một số trường lân cận cũng phải dừng bán trú nhiều ngày, sau đó được cơ quan chức năng khuyến cáo đổi nhà cung cấp suất ăn.
Theo dự kiến, kết quả thi đánh giá năng lực đợt 1 sẽ được công bố ngày 17-4. Các chuyên gia tuyển sinh cho rằng nếu có mục tiêu cải thiện điểm số và còn đủ điều kiện tham gia, thí sinh nên tận dụng thêm cơ hội thi đợt 2 để gia tăng khả năng trúng tuyển vào ngành học mong muốn.
Những năm gần đây, phổ điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM đợt 2 thường cao hơn đợt 1. Theo thống kê của ĐH Quốc gia TP.HCM, phân bố điểm kỳ thi đợt 2 năm 2025 có xu hướng "lệch phải" và trải rộng hơn so với đợt 1, mức điểm trung bình tăng lên và xuất hiện nhiều thí sinh đạt điểm cao hơn.
Lý giải, TS Nguyễn Quốc Chính - Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) - cho biết phần lớn thí sinh tham gia đợt 2 đã từng dự thi ở đợt 1, có năng lực học tập khá trở lên và mong muốn nâng cao kết quả xét tuyển.
Tính trên tổng số thí sinh dự thi đợt 2 năm 2025 đã có hơn 65.000 thí sinh (chiếm 71,27%) đã từng tham gia thi ở đợt 1.
Phân tích kết quả cho thấy nhóm thí sinh này có điểm thi đợt 2 cao hơn mặt bằng chung, thuộc nhóm có năng lực khá trở lên. Theo ông Chính, việc nhóm thí sinh này tiếp tục dự thi ở đợt 2 góp phần làm dịch chuyển phân bố điểm theo hướng lệch phải.
"Như năm trước, đợt 2 diễn ra sau đợt 1 khoảng hai tháng, thí sinh có thêm thời gian ôn tập và củng cố kiến thức. Nhóm thí sinh quay lại thi lần hai thường có sự chuẩn bị tốt hơn, hiểu rõ cấu trúc đề thi và có chiến lược làm bài hiệu quả hơn, tâm lý phòng thi cũng tốt hơn và biết cách tránh những sai sót trước đó sau khi đã trải nghiệm thực tế nên cải thiện được kết quả làm bài", ông Chính phân tích.
PGS.TS Bùi Hoài Thắng - Trưởng phòng đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) - cũng nhận định đợt 2 thường thu hút nhóm thí sinh có động lực cao, có mục tiêu rõ ràng trong việc cải thiện hoặc tối ưu hóa điểm số để xét tuyển. Trong khi đó, nhiều thí sinh có học lực chưa tốt hoặc không thực sự đầu tư cho kỳ thi có xu hướng không đăng ký hoặc không tham gia thi đợt 2.
Việc này sẽ làm thay đổi cơ cấu thí sinh, tăng tỉ lệ thí sinh có học lực khá, giỏi nên góp phần nâng mặt bằng điểm thi. "Khoảng cách gần hai tháng giữa hai đợt thi là quãng thời gian đủ để thí sinh bổ sung kiến thức, rèn kỹ năng làm bài và khắc phục những thiếu sót ở lần thi đầu. Vì vậy nếu còn mục tiêu nâng điểm và tăng cơ hội trúng tuyển, thí sinh nên cân nhắc đăng ký vì phổ điểm đợt 2 những năm qua thường cao hơn đợt 1", ông Thắng tư vấn.
Còn theo ThS Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), kết quả thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM hiện được hơn 100 trường ĐH, CĐ trên cả nước sử dụng để tuyển sinh, xét tuyển theo nhiều cách khác nhau phụ thuộc vào đề án riêng của từng đơn vị. Trong đó tám trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM năm nay sẽ xét tuyển theo phương thức tổng hợp với tối đa 95% chỉ tiêu.
"Với phương thức xét tuyển tổng hợp, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức là một trong các điểm thành phần để xét tuyển đầu vào, cùng với các thành phần điểm khác như kết quả thi tốt nghiệp THPT, kết quả học tập THPT và các tiêu chí khác", ThS Tiến nói.
Một trong những lý do khiến nhiều chuyên gia khuyến khích thí sinh thi đợt 2 là bởi phần lớn trường ĐH sử dụng kết quả cao nhất của thí sinh để xét tuyển nếu dự thi nhiều lần. Điều này đồng nghĩa việc thi đợt 2 không tạo bất lợi mà mở thêm cơ hội nâng điểm cho thí sinh.
Việc tận dụng các kỳ thi đánh giá năng lực tổ chức nhiều đợt không chỉ giúp thí sinh có thêm cơ hội chứng minh năng lực bản thân mà còn chủ động hơn trong việc xây dựng chiến lược xét tuyển ĐH.
"Với thí sinh có điểm ở ngưỡng cạnh tranh hoặc chưa đạt mức an toàn cho ngành học mong muốn, việc tham gia thêm một đợt thi là lựa chọn hợp lý. Chỉ cần cải thiện thêm vài chục điểm, cơ hội trúng tuyển vào các ngành có tính cạnh tranh cao có thể thay đổi đáng kể", ông Tiến bình luận.
