Bác sĩ Baibing Chen (thường gọi là Dr. Bing) là một chuyên gia thần kinh sở hữu hai chứng nhận hội đồng chuyên môn tại Mỹ, đồng thời là một nhà khoa học y sinh và nhà thống kê sinh học. Ông thường xuyên sử dụng mạng xã hội để truyền tải các kiến thức bảo vệ “sức khỏe não bộ”.
Trong một video chia sẻ gần đây trên nền tảng TikTok thu hút hơn 5 triệu lượt xem, bác sĩ Chen đã chỉ ra 3 thói quen thông thường mà bản thân ông tuyệt đối không bao giờ làm để giữ cho bộ não luôn khỏe mạnh.
Lạm dụng nước tăng lực
Vị bác sĩ thần kinh chia sẻ bản thân không bao giờ đụng đến nước tăng lực. Lý do là bởi rất nhiều loại nước tăng lực chứa hàm lượng caffeine cực kỳ cao, đôi khi chạm ngưỡng hoặc vượt quá giới hạn khuyến nghị hàng ngày dành cho người trưởng thành.
Chưa dừng lại ở đó, nhà sản xuất thường bổ sung thêm các chất kích thích khác như guarana (một nguồn cung cấp caffeine tự nhiên khác) và taurine để khuếch đại tác dụng của sản phẩm. Sự kết hợp cộng hưởng này có thể làm rối loạn khả năng tự điều hòa của các mạch máu, đồng thời làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Khi tim đập không đều (loạn nhịp), các cục máu đông (huyết khối) rất dễ hình thành. Những cục máu đông này sẽ di chuyển theo dòng tuần hoàn lên não, làm tắc nghẽn mạch máu và gây ra đột quỵ dạng nhồi máu não.
“Ngoài đột quỵ, tôi cũng từng tiếp nhận nhiều ca lâm sàng bị tổn thương dây thần kinh theo thời gian do cơ thể tích tụ quá nhiều vitamin nhóm B có trong các loại nước tăng lực này”, bác sĩ Chen cảnh báo thêm.
Nâng tạ mức tối đa hoặc tạ nặng trong trạng thái nín thở
Lỗi thứ hai trong danh sách liên quan đến một sai lầm phổ biến mà nhiều người vô tình mắc phải trong quá trình tập luyện thể thao.
Bác sĩ Chen giải thích: “Tôi không bao giờ thực hiện bài tập nâng tạ ở mức tạ tối đa một lần hoặc nâng mức tạ quá nặng trong trạng thái nín thở. Y học gọi đây là ‘đột quỵ do nâng nặng’. Khi cố sức nâng tạ nặng và nín thở, người tập đang vô tình thực hiện nghiệm pháp Valsalva (ép hơi”.
Hành động này có thể khiến huyết áp tâm thu tăng vọt lên mức cực đoan, đôi khi vượt ngưỡng 400 mmHg. Đây là một áp lực khổng lồ đột ngột dội thẳng lên hệ thống mạch máu não mỏng manh. “Tôi đã trực tiếp chứng kiến áp lực khủng khiếp này làm vỡ mạch máu, dẫn đến xuất huyết não (chảy máu não) ngay tại phòng tập”, bác sĩ Chen chia sẻ.
Tuy nhiên, những tín đồ thể hình hay cả những người mới tập luyện vẫn có thể nâng tạ để rèn luyện sức khỏe, miễn là phải tuân thủ nguyên tắc an toàn. Bác sĩ Chen khuyên rằng có những cách an toàn hơn nhiều để tăng cường sức mạnh cơ bắp: hãy kiểm soát hơi thở thật tốt, luôn thở ra khi dùng lực (giai đoạn gắng sức), và ưu tiên sử dụng mức tạ dưới mức tối đa kết hợp với số lần lặp lại cao. Phương pháp này vẫn giúp bạn khỏe mạnh mà không phải đối mặt với nguy cơ huyết áp tăng vọt một cách nguy hiểm.
Thực hiện một số tư thế yoga cực đoan
Cuối cùng, bác sĩ Baibing Chen thảo luận về những rủi ro tiềm ẩn có thể xảy đến từ một số tư thế tập yoga nhất định.
Bác sĩ Chen phân tích rằng nhìn chung, yoga là một bộ môn tuyệt vời cho sức khỏe. Thế nhưng, một số tư thế ép vùng cổ phải ngửa ra sau quá mức (extreme hyper extension) hoặc gập sâu quá mức (hyper flexion) lại tiềm ẩn mối nguy hiểm khôn lường”.
Thực tế lâm sàng đã ghi nhận những trường hợp hy hữu nhưng hoàn toàn có thật: các tư thế này dẫn đến bóc tách động mạch cổ (vết rách ở thành mạch máu). Vết rách này sau đó sẽ hình thành nên cục máu đông hoặc làm gián đoạn dòng máu nuôi não, gây ra đột quỵ. Do đó, việc luôn ý thức giữ cho vùng cổ ở vị thế an toàn và tránh các tư thế kéo căng vùng cổ quá mức là điều cực kỳ quan trọng khi tập luyện bộ môn này.
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là một tình trạng cấp cứu y tế đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Hiện tượng này xảy ra khi dòng máu nuôi dưỡng một phần bộ não bị gián đoạn hoặc suy giảm nghiêm trọng, khiến các tế bào não bị thiếu oxy, dinh dưỡng và bắt đầu chết đi chỉ trong vòng vài phút.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cảnh báo đột quỵ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng ngôn ngữ cũng như vận động của người bệnh, và quá trình phục hồi thường kéo dài rất lâu. Người bị đột quỵ cần được can thiệp y tế khẩn cấp tại bệnh viện vì tình trạng này có thể cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào. NHS cũng lưu ý rằng các dấu hiệu chính của đột quỵ thường xuất hiện một cách “đột ngột”. Các triệu chứng điển hình bao gồm: méo miệng, yếu hoặc liệt cánh tay và nói ngọng, líu lưỡi. Cách dễ nhất để nhận biết các dấu hiệu này là ghi nhớ quy tắc FAST:
F (Face – Khuôn mặt): Một bên mặt bị xệ xuống, nụ cười bị méo xệch.
A (Arms – Cánh tay): Một bên cánh tay bị yếu hoặc tê liệt, không thể nâng lên đồng thời hai tay.
S (Speech – Giọng nói): Khó nói, nói ngọng hoặc không hiểu lời người khác nói.
T (Time – Thời gian): Hãy lập tức gọi cấp cứu ngay khi phát hiện các dấu hiệu trên.
Nước dưa chuột không chỉ sảng khoái, dễ làm mà còn là thức uống lành mạnh này còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Cung cấp nước cho cơ thể
Cơ thể không thể hoạt động bình thường nếu thiếu nước. Người trưởng thành cần bổ sung 1,8-2 lít nước mỗi ngày. Đôi khi nước lọc khá nhạt và dễ gây nhàm chán. Thêm vài lát dưa chuột không chỉ tạo hương vị dễ chịu mà còn khuyến khích bạn uống nhiều hơn.
Giảm cân
Người giảm cân thay thế các loại nước ngọt có ga, thức uống thể thao và nước ép trái cây bằng nước dưa chuột có thể giúp cắt giảm đáng kể lượng calo trong chế độ ăn uống.
Hàm lượng nước cao trong dưa chuột cũng góp phần tạo cảm giác no. Không ít trường hợp cơ thể nhầm lẫn giữa khát và đói, khiến bạn tưởng mình cần ăn thêm trong khi thực ra chỉ đang thiếu nước. Bạn có thể thử uống một ly nước dưa chuột lớn trước, nếu cảm giác đói biến mất sau khi uống, nhiều khả năng cơ thể chỉ đang khát, còn nếu vẫn thấy đói, đó mới là nhu cầu ăn thực sự.
Cung cấp chất chống oxy hóa
Chất chống oxy hóa là những chất có thể ngăn ngừa và làm chậm quá trình tổn thương tế bào do stress oxy hóa gây ra bởi các gốc tự do. Stress oxy hóa có thể dẫn đến các bệnh mạn tính như ung thư, tiểu đường, bệnh tim, bệnh Alzheimer, thoái hóa mắt...
Các chất chống oxy hóa có thể giúp đảo ngược hoặc hạn chế những tổn thương này. Vì vậy, bổ sung nhiều trái cây và rau củ giàu các hợp chất này là cần thiết. Dưa chuột là một lựa chọn tốt, cung cấp nhiều vitamin C, beta carotene, cùng các vi chất như mangan, molypden và một số flavonoid có tác dụng chống oxy hóa.
Giảm nguy cơ ung thư
Cùng với nguồn chất chống oxy hóa, dưa chuột còn chứa các hợp chất gọi là cucurbitacin cùng một nhóm chất dinh dưỡng gọi là lignan, có thể đóng vai trò bảo vệ tế bào khỏi ung thư. Flavonoid fisetin trong dưa chuột cũng hỗ trợ làm chậm sự tiến triển của ung thư nhờ đặc tính chống viêm và chống oxy hóa.
Hạ huyết áp
Chế độ ăn uống quá nhiều muối (natri) và quá ít kali góp phần gây ra huyết áp cao. Lượng muối dư thừa khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp. Kali là một chất điện giải giúp điều chỉnh lượng natri được thận giữ lại.
Dưa chuột cung cấp kali tốt. Do đó, uống nước dưa chuột có thể bổ sung kali cho cơ thể, từ đó góp phần cải thiện kiểm soát huyết áp.
Hỗ trợ làn da khỏe mạnh
Uống nước dưa chuột có thể làm dịu da từ bên trong. Giữ đủ nước giúp cơ thể đào thải độc tố đồng thời duy trì làn da khỏe mạnh. Dưa chuột cũng giàu axit pantothenic (vitamin B5) được sử dụng để giảm mụn trứng cá. Nửa cốc dưa chuột thái lát cung cấp khoảng 5% lượng cơ thể cần hàng ngày (DV) của vitamin này.
Tăng cường sức khỏe xương
Dưa chuột rất giàu vitamin K, nửa cốc thái lát chứa khoảng 19% DV vitamin K. Cơ thể cần vitamin K để giúp hình thành các protein cần thiết cho việc tạo ra xương và mô khỏe mạnh, cũng như hỗ trợ quá trình đông máu đúng cách.
Trong ngày 22.5 Bộ Y tế đã liên tục có các cuộc họp, tập huấn về công tác giám sát phòng chống bệnh do virus Ebola.
Trước đó, ngày 17.5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa dân chủ Công Gô và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
WHO đã chỉ ra 4 điểm bất thường khiến đợt dịch lần này có nguy cơ cao:
Thứ nhất, có các chùm ca bệnh tử vong bất thường trong cộng đồng với các triệu chứng của bệnh Ebola do chủng virus Bundibugyo; ghi nhận 4 nhân viên y tế tử vong do nghi ngờ mắc bệnh gây quan ngại về sự lây truyền liên quan đến chăm sóc sức khỏe, những lỗ hổng trong các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn và khả năng bùng phát trong các cơ sở y tế.
Thứ hai, chưa chắc chắn về số lượng người nhiễm bệnh thực sự, phạm vi lây lan và mối liên quan dịch tễ.
Thứ ba, tỷ lệ mẫu bệnh phẩm có kết quả dương tính cao (8/13 trường hợp dương tính thu thập ở nhiều khu vực khác nhau), có sự gia tăng các ca nghi ngờ mắc bệnh và các chùm ca tử vong trên khắp tỉnh Ituri. Điều này cho thấy có khả năng ghi nhận số ca mắc lớn hơn số lượng đã được báo cáo và nguy cơ lây lan ở cấp địa phương và khu vực.
Thứ tư, đã ghi nhận có sự lây lan sang các nước có chung đường biên giới.
Tại Việt Nam, ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, cho biết đến ngày 21.5, trong nước chưa từng ghi nhận trường hợp bệnh Ebola. Nguy cơ dịch Ebola xâm nhập vào nước ta từ Công Gô và Uganda là thấp.
Tuy nhiên không loại trừ nguy cơ lây lan dịch bệnh thông qua hành khách nhập cảnh trở về từ Công Gô, Uganda, quốc gia khu vực có dịch bệnh vào Việt Nam.
Bộ Y tế đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với tổ chức WHO và các quốc gia thông qua Cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Điều lệ y tế quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng, chống trên thế giới và kịp thời chỉ đạo các địa phương thực hiện các biện pháp phòng, chống.
Đồng thời, tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.
Bộ cũng chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát phát hiện các ca bệnh xâm nhập, đặc biệt tại cửa khẩu và các cơ sở khám chữa bệnh.
Đặc biệt, chú ý khai thác tiền sử các bệnh nhân trở về từ khu vực đang có dịch để phát hiện sớm, cách ly và điều trị kịp thời; tổ chức sẵn sàng các đội phản ứng nhanh đáp ứng chống dịch kịp thời khi có ca bệnh xâm nhập.
Xây dựng các kịch bản đáp ứng với các tình huống, nguy cơ dịch bệnh.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính) vừa có phản hồi thắc mắc của nhiều bạn trẻ liên quan đến bảo hiểm y tế. Cụ thể, có sinh viên đi làm thêm (part-time) 6 tiếng/ngày, đã mua bảo hiểm y tế tại trường nhưng vẫn bị công ty yêu cầu truy thu tiền bảo hiểm xã hội, kèm dọa "không đóng sẽ không trả lương".
Theo Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 quy định người tham gia bảo hiểm y tế là lao động làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp thỏa thuận tên gọi khác. Nội dung làm việc gắn với trả công, tiền lương và dưới sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Thỏa thuận giữa người lao động và chủ sử dụng lao động có thể là làm việc không trọn thời gian (part-time), có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định.
Như vậy, sinh viên đi làm thêm theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, nếu mức lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương tối thiểu dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.
Cạnh đó, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 cũng nêu một người thuộc nhiều đối tượng tham gia khác nhau thì đóng theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự.
Thứ tự tham gia bảo hiểm y tế gồm: (1) Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng, (2) nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng, (3) nhóm do ngân sách nhà nước đóng, (4) nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng (bao gồm sinh viên) và (5) nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.
Chiếu theo thứ tự, nhóm người lao động (1) xếp trên nhóm sinh viên (4). Do vậy sinh viên ký hợp đồng lao động đủ điều kiện thì bắt buộc phải đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng người lao động tại doanh nghiệp.
Hiện nay mức đóng bảo hiểm y tế bắt buộc bằng 4,5% tiền lương tháng hoặc 4,5% lương cơ sở, trong đó người sử dụng lao động đóng 3% và người lao động đóng 1,5%. Lương cơ sở hiện hành là 2,34 triệu đồng/tháng.
Như vậy, mức đóng bảo hiểm y tế cho một học sinh, sinh viên trong một năm là: 4,5% × 2,34 triệu đồng × 12 tháng = 1.263.600 đồng/năm.
Nếu đơn vị sử dụng lao động chưa trừ phần tiền đóng bảo hiểm y tế của người lao động trong quá trình làm việc thì người lao động có trách nhiệm đóng phần của mình cho đơn vị, tức 1,5%.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cho hay Bộ luật Lao động năm 2019 quy định chủ sử dụng lao động không được dùng việc trả lương để cưỡng ép người lao động thực hiện các nghĩa vụ khác không có trong hợp đồng hoặc trái pháp luật.
Tiền lương là quyền lợi hợp pháp của người lao động tương ứng với công sức đã bỏ ra và phải được thanh toán đầy đủ, đúng hạn.
Khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền lương cho sinh viên. Phần nợ bảo hiểm y tế (nếu có) phải được giải quyết theo quy định truy thu của pháp luật.
Để tránh vướng mắc, Bảo hiểm xã hội Việt Nam lưu ý sinh viên khi đi làm thêm cần kiểm tra kỹ nội dung hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Ví dụ, mình thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế nào, cách theo dõi việc trích nộp bảo hiểm hằng tháng, chủ động trao đổi với đơn vị sử dụng lao động khi có phát sinh chưa rõ ràng. Khi quyền lợi bị ảnh hưởng, bạn trẻ có thể phản ánh tới cơ quan chức năng hoặc tổ chức Công đoàn để được hỗ trợ.
