Bác sĩ Baibing Chen (thường gọi là Dr. Bing) là một chuyên gia thần kinh sở hữu hai chứng nhận hội đồng chuyên môn tại Mỹ, đồng thời là một nhà khoa học y sinh và nhà thống kê sinh học. Ông thường xuyên sử dụng mạng xã hội để truyền tải các kiến thức bảo vệ “sức khỏe não bộ”.
Trong một video chia sẻ gần đây trên nền tảng TikTok thu hút hơn 5 triệu lượt xem, bác sĩ Chen đã chỉ ra 3 thói quen thông thường mà bản thân ông tuyệt đối không bao giờ làm để giữ cho bộ não luôn khỏe mạnh.
Lạm dụng nước tăng lực
Vị bác sĩ thần kinh chia sẻ bản thân không bao giờ đụng đến nước tăng lực. Lý do là bởi rất nhiều loại nước tăng lực chứa hàm lượng caffeine cực kỳ cao, đôi khi chạm ngưỡng hoặc vượt quá giới hạn khuyến nghị hàng ngày dành cho người trưởng thành.
Chưa dừng lại ở đó, nhà sản xuất thường bổ sung thêm các chất kích thích khác như guarana (một nguồn cung cấp caffeine tự nhiên khác) và taurine để khuếch đại tác dụng của sản phẩm. Sự kết hợp cộng hưởng này có thể làm rối loạn khả năng tự điều hòa của các mạch máu, đồng thời làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Khi tim đập không đều (loạn nhịp), các cục máu đông (huyết khối) rất dễ hình thành. Những cục máu đông này sẽ di chuyển theo dòng tuần hoàn lên não, làm tắc nghẽn mạch máu và gây ra đột quỵ dạng nhồi máu não.
“Ngoài đột quỵ, tôi cũng từng tiếp nhận nhiều ca lâm sàng bị tổn thương dây thần kinh theo thời gian do cơ thể tích tụ quá nhiều vitamin nhóm B có trong các loại nước tăng lực này”, bác sĩ Chen cảnh báo thêm.
Nâng tạ mức tối đa hoặc tạ nặng trong trạng thái nín thở
Lỗi thứ hai trong danh sách liên quan đến một sai lầm phổ biến mà nhiều người vô tình mắc phải trong quá trình tập luyện thể thao.
Bác sĩ Chen giải thích: “Tôi không bao giờ thực hiện bài tập nâng tạ ở mức tạ tối đa một lần hoặc nâng mức tạ quá nặng trong trạng thái nín thở. Y học gọi đây là ‘đột quỵ do nâng nặng’. Khi cố sức nâng tạ nặng và nín thở, người tập đang vô tình thực hiện nghiệm pháp Valsalva (ép hơi”.
Hành động này có thể khiến huyết áp tâm thu tăng vọt lên mức cực đoan, đôi khi vượt ngưỡng 400 mmHg. Đây là một áp lực khổng lồ đột ngột dội thẳng lên hệ thống mạch máu não mỏng manh. “Tôi đã trực tiếp chứng kiến áp lực khủng khiếp này làm vỡ mạch máu, dẫn đến xuất huyết não (chảy máu não) ngay tại phòng tập”, bác sĩ Chen chia sẻ.
Tuy nhiên, những tín đồ thể hình hay cả những người mới tập luyện vẫn có thể nâng tạ để rèn luyện sức khỏe, miễn là phải tuân thủ nguyên tắc an toàn. Bác sĩ Chen khuyên rằng có những cách an toàn hơn nhiều để tăng cường sức mạnh cơ bắp: hãy kiểm soát hơi thở thật tốt, luôn thở ra khi dùng lực (giai đoạn gắng sức), và ưu tiên sử dụng mức tạ dưới mức tối đa kết hợp với số lần lặp lại cao. Phương pháp này vẫn giúp bạn khỏe mạnh mà không phải đối mặt với nguy cơ huyết áp tăng vọt một cách nguy hiểm.
Thực hiện một số tư thế yoga cực đoan
Cuối cùng, bác sĩ Baibing Chen thảo luận về những rủi ro tiềm ẩn có thể xảy đến từ một số tư thế tập yoga nhất định.
Bác sĩ Chen phân tích rằng nhìn chung, yoga là một bộ môn tuyệt vời cho sức khỏe. Thế nhưng, một số tư thế ép vùng cổ phải ngửa ra sau quá mức (extreme hyper extension) hoặc gập sâu quá mức (hyper flexion) lại tiềm ẩn mối nguy hiểm khôn lường”.
Thực tế lâm sàng đã ghi nhận những trường hợp hy hữu nhưng hoàn toàn có thật: các tư thế này dẫn đến bóc tách động mạch cổ (vết rách ở thành mạch máu). Vết rách này sau đó sẽ hình thành nên cục máu đông hoặc làm gián đoạn dòng máu nuôi não, gây ra đột quỵ. Do đó, việc luôn ý thức giữ cho vùng cổ ở vị thế an toàn và tránh các tư thế kéo căng vùng cổ quá mức là điều cực kỳ quan trọng khi tập luyện bộ môn này.
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là một tình trạng cấp cứu y tế đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Hiện tượng này xảy ra khi dòng máu nuôi dưỡng một phần bộ não bị gián đoạn hoặc suy giảm nghiêm trọng, khiến các tế bào não bị thiếu oxy, dinh dưỡng và bắt đầu chết đi chỉ trong vòng vài phút.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cảnh báo đột quỵ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng ngôn ngữ cũng như vận động của người bệnh, và quá trình phục hồi thường kéo dài rất lâu. Người bị đột quỵ cần được can thiệp y tế khẩn cấp tại bệnh viện vì tình trạng này có thể cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào. NHS cũng lưu ý rằng các dấu hiệu chính của đột quỵ thường xuất hiện một cách “đột ngột”. Các triệu chứng điển hình bao gồm: méo miệng, yếu hoặc liệt cánh tay và nói ngọng, líu lưỡi. Cách dễ nhất để nhận biết các dấu hiệu này là ghi nhớ quy tắc FAST:
F (Face – Khuôn mặt): Một bên mặt bị xệ xuống, nụ cười bị méo xệch.
A (Arms – Cánh tay): Một bên cánh tay bị yếu hoặc tê liệt, không thể nâng lên đồng thời hai tay.
S (Speech – Giọng nói): Khó nói, nói ngọng hoặc không hiểu lời người khác nói.
T (Time – Thời gian): Hãy lập tức gọi cấp cứu ngay khi phát hiện các dấu hiệu trên.
Tham dự chương trình có Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cùng đại diện hai tập đoàn.
Theo thỏa thuận, FPT và các công ty liên kết được sử dụng thương hiệu Tokushukai trong hoạt động chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Hai bên cũng hợp tác phát triển các giải pháp công nghệ thông tin cho lĩnh vực y tế tại Việt Nam và Nhật Bản.
Đại diện Bộ Y tế nhận định chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là quá trình đổi mới trong quản trị, vận hành và cung cấp dịch vụ y tế. Việc hợp tác được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe.
Đại sứ Ito Naoki cho rằng việc kết hợp thế mạnh của hai bên có thể thúc đẩy chuyển đổi số y tế và mở rộng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam và Nhật Bản. Ông cũng nhắc tới Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp triển khai giải pháp y tế số.
Chủ tịch HĐQT FPT Trương Gia Bình cho biết doanh nghiệp định hướng ứng dụng công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo, vào chăm sóc sức khỏe cá nhân.
Thời gian qua, Việt Nam và Nhật Bản mở rộng hợp tác ở nhiều lĩnh vực như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Y tế tiếp tục là một trong những lĩnh vực hợp tác đáng chú ý giữa hai nước.
Táo và cam đều chứa đường tự nhiên nhưng đi kèm chất xơ, nước và chất chống oxy hóa nên không làm đường huyết tăng quá nhanh như đồ ngọt chế biến sẵn, theo trang sức khỏe Health.
Táo có thể giúp đường huyết tăng chậm hơn cam một chút nhờ chứa nhiều chất xơ hòa tan, đặc biệt là pectin. Loại chất xơ này tạo dạng gel trong đường ruột, từ đó làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu. Táo cũng tạo cảm giác no lâu hơn, giúp hạn chế ăn vặt sau bữa ăn.
Cam lại giàu vitamin C và giúp bổ sung nước cho cơ thể. Dù cơ thể tiêu hóa cam nhanh hơn táo đôi chút, nhưng mức chênh lệch tác động đến đường huyết không quá lớn.
Bà Brianna Tobritzhofer, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết với phần lớn trường hợp, khẩu phần ăn, độ chín của trái cây và chế độ dinh dưỡng hằng ngày ảnh hưởng đến đường huyết nhiều hơn việc chọn táo hay cam.
Chỉ số đường huyết GI cho biết tốc độ thực phẩm làm tăng đường trong máu. Táo và cam đều thuộc nhóm thực phẩm GI thấp nên giúp đường huyết tăng chậm và ổn định.
Táo thường có GI khoảng 36 đến 40, còn cam dao động từ 40 đến 45. Sự khác biệt này khá nhỏ nên cả hai đều phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh.
Ngoài GI, lượng chất xơ và cách ăn trái cây cũng ảnh hưởng rõ đến đường huyết. Ăn trái cây nguyên quả giúp giữ nguyên chất xơ, từ đó làm chậm quá trình tiêu hóa. Trong khi đó, nước ép trái cây mất phần lớn chất xơ nên cơ thể hấp thu đường nhanh hơn.
Ngay cả nước ép trái cây 100% không thêm đường vẫn có thể khiến đường huyết tăng nhanh vì thiếu chất xơ tự nhiên.
Một quả táo 180 g chứa khoảng 25,1 g carbohydrate và 4,3 g chất xơ. Trong khi đó, một quả cam 140 g chứa khoảng 16,5 g carbohydrate và 2,8 g chất xơ.
Táo chứa nhiều carbohydrate nhưng cũng giàu chất xơ hơn nên hỗ trợ ổn định đường huyết tốt hơn đôi chút. Táo còn cung cấp polyphenol, hợp chất thực vật có lợi cho tim mạch và giúp giảm viêm.
Cam chứa hàm lượng vitamin C rất cao. Một quả cam cung cấp khoảng 92% nhu cầu vitamin C mỗi ngày. Loại quả này cũng chứa kali, dưỡng chất quan trọng với tim mạch và cân bằng dịch trong cơ thể.
Ăn táo hoặc cam cùng thực phẩm giàu protein và chất béo lành mạnh như sữa chua, phô mai hoặc các loại hạt giúp cơ thể hấp thu đường ổn định hơn.
Khẩu phần ăn cũng rất quan trọng. Ăn quá nhiều trái cây trong một lần có thể khiến đường huyết tăng cao hơn bình thường.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì nước ép hoặc trái cây sấy khô.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết, đầu tháng 5, ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua nam Đại Tây Dương.
Đến ngày 4.5, ghi nhận 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch và 3 người có triệu chứng nhẹ.
Trên tàu có 147 người (88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch, hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan. Chùm ca bệnh do virus Hanta liên quan đến một tàu du lịch mang cờ Hà Lan.
Bệnh do virus Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người.
Trước thông tin trên, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã có công văn khẩn, khuyến cáo người dân về phòng bệnh do virus Hanta.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi do virus Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh do virus Hanta; điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh và tại nơi chuột nhiễm bệnh làm tổ hay trú ẩn, bị chuột cắn hoặc tiếp xúc trực tiếp, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng.
Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn nhà, dọn kho nơi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi rất nhỏ trong không khí; người hít phải bụi có chứa mầm bệnh có thể bị nhiễm virus Hanta. Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trên y văn.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 4 tuần, có thể tới 8 tuần. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy; sau đó có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp.
Trong nước hiện chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuột ở nước ta khá phổ biến, để chủ động phòng, chống dịch bệnh do virus Hanta và các bệnh dịch khác lây truyền từ chuột sang người, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
Không chạm tay trực tiếp vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
Khi dọn dẹp nơi có dấu vết của chuột: mở cửa cho thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang; phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn.
Không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi, vì có thể làm bụi nhỏ chứa mầm bệnh bay trong không khí, người hít phải bụi này có thể bị nhiễm bệnh.
Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần; cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
Sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có phân, nước tiểu, nơi chuột làm tổ, nếu xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được khám, điều trị kịp thời.
Cục Phòng bệnh tiếp tục phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để theo dõi tình hình, cập nhật thông tin và hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời, phù hợp.
