Bộ trưởng Quốc phòng Latvia từ chức vì UAV Ukraine rơi xuống lãnh thổ

Bà Lee sống ở làng Guryong, khu ổ chuột nằm dưới bóng của những tòa tháp mới sáng loáng, nơi một căn hộ ba phòng ngủ điển hình có giá đến 2,6 triệu USD. Trong gần 40 năm, bà trú ngụ trong một căn nhà lụp xụp, thậm chí không có nhà vệ sinh.

Chính quyền thành phố đang cố gắng giải tỏa khu ổ chuột và phát triển quỹ đất, đã đề nghị bồi thường cho bà 3.300 USD và yêu cầu bà rời đi trước giữa tháng 6 nếu không sẽ bị cưỡng chế. Bà đã từ chối lời đề nghị này.

"Tôi không biết mình sẽ đi đâu khi rời khỏi nơi này", bà Lee nói hồi tháng 3. "Chỉ riêng việc sống qua ngày hôm nay đã đủ khó khăn rồi".

Câu chuyện về Guryong, khu định cư không phép rộng 28,7 ha nằm lọt thỏm giữa khu vực tập trung những người giàu nhất Hàn Quốc, cho thấy khoảng cách kinh tế sâu sắc ở Seoul và cuộc đấu tranh sở hữu nhà cửa mà người nghèo phải đối mặt.

Người Hàn Quốc dồn hết tiền tiết kiệm cả đời để mua nhà vì giá nhà đất, đặc biệt là ở Seoul, tăng nhanh hơn nhiều so với tiền lương. Tuy nhiên, không nơi nào giá căn hộ tăng nhanh và cao hơn ở Gangnam. Sở hữu một căn hộ tại Gangnam đồng nghĩa với giàu có và là một khoản đầu tư thông minh.

Bà Lee đi dọc một con hẻm hẹp đến mức chỉ vừa một người đi, cúi người đi qua những mái che sờn cũ và dây điện chằng chịt rủ xuống từ những căn nhà lụp xụp ở hai bên. Vịn vào khung tập đi, bà lết về phía căn nhà không cửa sổ của mình. Bên kia khu định cư là con đường 8 làn xe cùng dãy các tòa nhà chung cư mới lấp lánh.

Khi màn đêm buông xuống, các tòa chung cư cao tầng sáng rực còn ở Guryong, bóng tối bao trùm, chỉ có ánh sáng le lói phát ra từ vài căn nhà tạm và một cây thập tự giá bằng đèn neon đỏ chiếu sáng từ một nhà thờ trong làng. Khói bốc lên từ bãi rác bị đốt và than tổ ong.

Kể từ năm 2023, Seoul đã yêu cầu 1.107 hộ gia đình đang cư ngụ bất hợp pháp tại đây, trong đó một số hộ đã ở 40 năm, phải chuyển đi. Hàng trăm người đã rời đến các khu nhà ở tạm thời được trợ cấp và thành phố cam kết sẽ cho những cư dân gốc của khu vực này thuê một phần trong số 3.800 căn hộ sẽ được xây dựng tại làng.

Nhưng hàng trăm người vẫn bám trụ, yêu cầu điều kiện tốt hơn. Một số người phàn nàn rằng số tiền bồi thường quá ít, không đủ để chi trả tiền thuê các căn hộ mới ở Guryong sau khi khu vực này được tái thiết.

Thành phố đã dán thông báo giục cư dân rời đi khắp Guryong. Nhưng dân làng dựng lên một tháp canh tại lối vào, trang trí bằng những biểu ngữ phản đối màu đỏ, đen và vàng.

"Chúng tôi đã sống ở đây 40 năm. Hãy công nhận điều đó!", một trong số họ nói.

Đối với một số người, dân làng Guryong là những kẻ chiếm dụng đất tham lam, đang giữ một khu bất động sản đắc địa làm con tin. Đối với những người khác, họ đại diện cho nhóm người bị bỏ lại phía sau trong bối cảnh đất nước tăng trưởng kinh tế thần tốc. Họ đang nỗ lực để có cơ hội sở hữu một ngôi nhà trong chính khu phố mà họ đã xây dựng.

Ngôi làng được hình thành khi Hàn Quốc bắt đầu dọn dẹp các khu ổ chuột ở trung tâm Seoul, phía bên kia sông Hán, trong chiến dịch làm đẹp thành phố để chuẩn bị đăng cai Thế vận hội Olympic 1988. Người dân các khu ổ chuột đã đụng độ dữ dội với các nhà phát triển, những người mang đến thiết bị hạng nặng, cảnh sát cơ động, thậm chí là xã hội đen. Một vài người bị cưỡng chế đã tự tử. Chính phủ sau đó thay đổi phương sách, đề nghị bồi thường cho những người phải di dời.

Rời xa trung tâm, những khu ổ chuột mới mọc lên ở các vùng chưa phát triển như Guryong. Những người cư ngụ bất hợp pháp dựng nơi ở tạm bợ bằng vật liệu tận dụng. Những tay đầu cơ sau đó xây dựng trái phép nhà thô sơ và bán lại cho người khác. Khi một người rời đi, họ lại bán nơi ở cho người khác, tạo nên thị trường nhà ở phi chính thức.

Tuy nhiên, chính quyền không cấp sổ cho nhà ở những khu ổ chuột này để ngăn cư dân đòi bồi thường nếu khu vực này được tái quy hoạch. Trong thời gian diễn ra Olympic, Seoul đã quây rào chắn Guryong khỏi tầm mắt.

"Những người sống ở đó trở thành người vô hình", Lim Mi-ri, nhà nghiên cứu về lịch sử của Guryong, nói.

Một số cư dân đã kiện để yêu cầu thành phố cho phép đăng ký những căn nhà lụp xụp của mình là nhà ở dân cư chính thức, nhằm được quyền ở lại nếu có nhà mới xây trên khu đất cũng như có quyền tiếp cận vốn vay ngân hàng.

"Nếu những nơi chúng tôi đã sống suốt ngần ấy năm không phải là chỗ cho con người ở, thì chúng tôi là gì? Chó, lợn sao?", bà Lee hỏi.

Seoul cũng từ chối cung cấp các dịch vụ cơ bản. Đường dây điện và đường ống nước dừng lại ở lối vào làng. Các gia đình tự kéo đường dây riêng chằng chịt khắp làng. Khi trời mưa, đường biến thành bãi sình lầy.

"Thời xưa, có một ngày con gái tôi đi học về, kể lại bạn cùng lớp đã đổ rác lên bàn của con và nói rằng gia đình chúng tôi sống trong bãi rác", ông Kim Young-gi, 91 tuổi, kể lại.

Nhưng những người khốn cùng của thành phố vẫn tiếp tục chuyển đến đây. Guryong xây dựng cộng đồng riêng với đầy đủ cửa hàng tạp hóa, tiệm làm tóc, kim khí, vài nhà thờ và một "hội đồng tự quản" phục vụ tới 10.000 cư dân vào những năm 1990. Họ kiếm sống bằng nghề rửa bát, bốc vác và nhặt rác.

Trong một cuộc họp hội đồng năm 1994, họ cam kết sẽ "làm việc chăm chỉ" để đảm bảo rằng "con cái chúng ta sẽ không thừa kế cái nghèo của chúng ta", theo biên bản cuộc họp. Trong những năm đầu, các quan chức đến khuyên họ rời đi đã bị ném phân vào người.

Ngày nay, Guryong là một phiên bản thu nhỏ của chính nó ngày xưa. Vài căn nhà sập mái, cỏ dại mọc um tùm. Lũ quạ từ những ngọn đồi gần đó nhảy nhót giữa những đồ nội thất bị bỏ hoang và rác rưởi.

Nhà vệ sinh ngoài trời nằm rải rác trong làng dành cho những người như bà Lee, bởi nhà quá chật chội không thể xây nhà vệ sinh bên trong. Những chậu trồng rau, bình gas nấu ăn, chồng than tổ ong tựa vào vách tường.

Phần mái được phủ bằng bông thủy tinh cách nhiệt và bạt nhựa, được cố định bằng lốp xe cũ. Những vật liệu dễ cháy này khiến ngôi làng dễ xảy ra hỏa hoạn. Một vụ cháy vào tháng 1 đã san phẳng một phần ngôi làng, buộc 180 người phải sơ tán.

Bà Ko Jae-ok, 86 tuổi, nữ hộ sinh đã nghỉ hưu, cho biết bà đã tiết kiệm từng đồng có thể, cả đời chỉ đi taxi đúng ba lần. Bà đầu tư một phần tiền tiết kiệm vào các đồng tiền hiếm và giấu chúng dưới sàn nhà. Chúng biến mất sau vụ hỏa hoạn phá hủy ngôi nhà của bà.

"Tôi không giữ được bất kỳ món tài sản nào", bà Ko vừa khóc vừa nói. Bà đang sống trong một căn nhà chung dành cho người mất nhà cửa trong làng.

Baek Su-hyeon, 66 tuổi, người đàn ông móm mém gầy gò, ngủ trong một căn lều gần ngôi nhà bị thiêu rụi, đã từ chối lời đề nghị của thành phố là nhận 4.000 USD và chuyển đến một khu nhà thuê vì cho rằng về lâu dài không đủ tiền chi trả.

"Nó giống như việc cướp bóc những người không còn nơi nào khác để đi", ông nói.

Hồng Hạnh (Theo NY Times, Japan Times)

Nguồn: https://vnexpress.net/40-nam-lam-nguoi-vo-hinh-giua-pho-nha-giau-gangnam-5060315.html

Thị trường năng lượng thế giới hồi tháng 3 hứng chịu cú sốc lớn khi Mỹ và Israel mở chiến dịch nhằm vào Iran, khiến quốc gia Hồi giáo phong tỏa eo biển Hormuz để đáp trả. Hoạt động vận tải qua Hormuz, tuyến trung chuyển 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, tê liệt, đẩy giá mặt hàng này tăng vọt.

Giá dầu tăng sẽ lan dần sang những lĩnh vực khác của nền kinh tế thế giới, khiến lạm phát tăng, tăng trưởng toàn cầu chững lại. Để ứng phó hệ lụy tiềm ẩn, 32 thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã nhất trí cùng xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ của mỗi nước.

Bộ Năng lượng Mỹ ngày 11/3 thông báo nước này sẽ xuất 172 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) trong 120 ngày, theo lệnh từ Tổng thống Donald Trump.

Động thái này một lần nữa đưa SPR vào tâm điểm chú ý. Được xem là "kho dầu khẩn cấp" của Mỹ, SPR là công cụ mà Washington có thể huy động nhanh chóng khi thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt những biến động lớn.

SPR được quốc hội Mỹ thành lập năm 1975, sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ do các nước Arab cấm vận xuất khẩu sang phương Tây, từng khiến giá nhiên liệu tăng vọt và kinh tế Mỹ chịu thiệt hại nặng. Mục tiêu của SPR là tạo ra một "tấm đệm" giúp Washington ứng phó khi nguồn cung dầu bị gián đoạn bởi chiến tranh, thiên tai hoặc các cuộc khủng hoảng địa chính trị.

Khác với hình dung về những bể chứa khổng lồ trên mặt đất, SPR lưu trữ dầu trong hơn 60 khoang ngầm được tạo bên trong các vòm muối tự nhiên tại bang Texas và Louisiana, dọc bờ Vịnh Mexico. Các khoang này được hình thành bằng cách bơm nước hòa tan muối, rồi hút nước lên, để lại những hốc rỗng có đường kính khoảng 60 m, sâu hơn 700 m, có thể chứa hàng triệu thùng dầu. Các bể chứa dầu này sâu đến mức có thể xếp chồng hai tòa tháp Empire State lên nhau.

Nhờ đặc tính gần như không thấm chất lỏng và có khả năng tự khép các khe nứt nhỏ dưới áp lực địa chất, muối được xem là môi trường lý tưởng để lưu trữ dầu trong thời gian dài với chi phí thấp. SPR có tổng sức chứa hơn 700 triệu thùng, trở thành kho dự trữ dầu thô khẩn cấp lớn nhất thế giới.

SPR không phải kho dầu "đóng kín", mà liên tục được bổ sung và điều chỉnh. Bộ Năng lượng Mỹ thường mua vào khi giá dầu giảm để bổ sung dự trữ. Trong một số trường hợp, chính phủ cũng cho phép doanh nghiệp tạm thời mượn dầu từ SPR theo cơ chế hoán đổi, sau đó hoàn trả lượng dầu lớn hơn.

Khi xảy ra khủng hoảng, tổng thống Mỹ có thể ra lệnh xuất kho. Bộ Năng lượng Mỹ sau đó tổ chức đấu giá trực tuyến để bán dầu cho các nhà máy lọc dầu và doanh nghiệp năng lượng. Nhờ hệ thống đường ống và cảng biển kết nối trực tiếp với các trung tâm lọc dầu dọc Vịnh Mexico, những thùng dầu đầu tiên có thể được đưa ra thị trường chỉ khoảng 13 ngày sau khi lệnh xả kho được ban hành.

Trong hơn nửa thế kỷ qua, SPR chỉ được sử dụng khi thị trường năng lượng đối mặt những cú sốc lớn.

Kho dự trữ này từng được mở trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, sau bão Katrina năm 2005 khiến hạ tầng dầu khí ở Vịnh Mexico bị tàn phá, hay năm 2011 khi xung đột tại Libya làm gián đoạn nguồn cung của một thành viên Tổ chức Các nước xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).

Đợt xuất kho lớn nhất diễn ra năm 2022, khi chính quyền tổng thống Joe Biden xả 180 triệu thùng dầu nhằm hạ nhiệt giá năng lượng sau khi xung đột Nga - Ukraine làm đảo lộn thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Mỹ là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới và xuất khẩu ròng sản phẩm dầu mỏ. Khoảng 60% lượng dầu thô được các nhà máy lọc dầu Mỹ sử dụng đến từ nguồn khai thác nội địa. Trong phần dầu nhập khẩu còn lại, Canada chiếm khoảng 60%, Mexico khoảng 7% và chỉ khoảng 7% liên quan eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa Mỹ có thể đứng ngoài những biến động tại Trung Đông, bởi dầu thô là loại hàng hóa được giao dịch trên thị trường toàn cầu và định giá dựa trên cung - cầu, thay vì nguồn gốc xuất xứ.

Khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, hàng triệu thùng dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh không thể đến tay bên mua. Các quốc gia phụ thuộc nguồn cung Trung Đông sẽ buộc phải tìm kiếm dầu từ những nhà sản xuất khác, làm gia tăng cạnh tranh trên thị trường và đẩy giá dầu tăng cao.

Giá dầu thế giới tăng đồng nghĩa các nhà máy lọc dầu Mỹ cũng phải mua nguyên liệu với chi phí đắt đỏ hơn, dù phần lớn dầu họ sử dụng được khai thác trong nước. Chi phí này sau đó lan sang giá nhiên liệu và cước vận tải, trước khi được phản ánh vào giá lương thực, hàng hóa và nhiều dịch vụ khác.

"Độc lập về năng lượng không đồng nghĩa với an toàn về giá cả hay khả năng miễn nhiễm trước biến động giá dầu", Maksim Sonin, chuyên gia năng lượng tại Trung tâm Nhiên liệu Tương lai, Đại học Stanford, nói với Al Jazeera.

Trong bối cảnh đó, SPR đóng vai trò là "van an toàn" của thị trường. Việc xuất dầu từ kho dự trữ giúp bổ sung nguồn cung trong ngắn hạn, qua đó giảm bớt áp lực tăng giá và phát đi tín hiệu rằng chính phủ vẫn còn công cụ để ứng phó với khủng hoảng.

Tuy nhiên, SPR không phải giải pháp lâu dài. Các chuyên gia cho rằng kho dự trữ chiến lược chỉ giúp Washington "câu giờ" trong giai đoạn đầu khủng hoảng, tạo dư địa để các nhà sản xuất tăng sản lượng hoặc các tuyến cung ứng thay thế được thiết lập.

"SPR không phải lời giải hoàn hảo cho mọi vấn đề", ông Sonin nói.

Đây là bài toán thực tế Mỹ đang đối mặt. Theo Bộ Năng lượng Mỹ, tính đến ngày 3/7, SPR còn 319,5 triệu thùng dầu trong kho, mức thấp nhất kể từ tháng 4/1983.

"Một phần dầu đã nằm trong các khoang muối cũ quá lâu. 100-150 triệu thùng trong số dầu còn lại có thể không còn phù hợp với các nhà máy lọc dầu hiện nay hoặc đạt tiêu chuẩn xuất khẩu", Abhi Rajendran, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng, Đại học Rice, bang Texas, nói.

Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho rằng tồn kho SPR không phải vấn đề đáng lo ngại. Theo ông Wright, các doanh nghiệp vay 1 thùng sẽ phải hoàn trả 1,25 thùng khi xung đột với Iran kết thúc. Điều này đồng nghĩa SPR sẽ được bổ sung thêm khoảng 40 triệu thùng mà không tốn ngân sách.

"Tôi không lo ngại. Chúng tôi không bán dầu dự trữ mà chỉ đưa lượng dầu này ra thị trường trong ngắn hạn khi cần thiết thông qua các thỏa thuận hoán đổi. Sau đó, số dầu này sẽ được hoàn trả", ông Wright trả lời Fox Business cuối tháng 6.

Tin Gốc: Vnexpress

Hôm qua 2.5, AP đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh giữa hai nước. Ông tuyên bố không hài lòng với đề xuất từ Tehran, đồng thời đổ lỗi cho sự lãnh đạo "rạn nứt" của Iran. Trước đó, Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đưa tin nước này đã chuyển kế hoạch cho các nhà hòa giải ở Pakistan vào tối 30.4.

Trong khi đó, Tổng thống Trump ngày 1.5 (theo giờ địa phương) gửi văn bản đến Quốc hội Mỹ cho rằng cuộc xung đột với Iran thực tế đã ngừng bắn từ ngày 7.4. Đây được xem là động thái nhằm né tránh quy định Quốc hội phải thông qua nếu cuộc chiến kéo dài quá 60 ngày.

Trả lời trang Axios cùng ngày 1.5, Tổng thống Trump cho rằng việc phong tỏa các cảng biển của Iran để ngăn chặn xuất khẩu hiệu quả hơn là dùng vũ lực tấn công nước này. Chủ nhân Nhà Trắng còn khẳng định các kho dự trữ và đường ống dẫn dầu của Iran "sắp phát nổ" vì Tehran không thể xuất khẩu dầu do phong tỏa. Ông Trump tuyên bố chỉ dừng phong tỏa cảng biển Iran khi Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân.

Việc chặn nguồn xuất khẩu dầu thô của Tehran đang là chiến lược của Nhà Trắng nhằm làm kiệt quệ nền kinh tế của Iran. Liên quan chiến lược này, tờ The Wall Street Journal đưa tin Mỹ đang tăng cường nỗ lực cắt đứt huyết mạch tài chính quan trọng nhất của Iran là các giao dịch dầu mỏ bí mật với Trung Quốc. Cụ thể hơn, song song việc phong tỏa các cảng và chặn tàu chở dầu, Washington gần đây thực hiện các bước mới nhắm đến các nhà máy lọc dầu tư nhân, thường được gọi là các "ấm trà". Đây là các nhà máy lọc dầu nhỏ, tách biệt khỏi các tập đoàn dầu khí lớn của Trung Quốc, chuyên tiếp nhận hầu hết nguồn dầu xuất khẩu của Iran. Cách thức này giúp các tập đoàn dầu khí lớn của Trung Quốc né tránh nguy cơ bị trừng phạt vì các lệnh cấm vận nhằm vào Iran.

Để gây áp lực với nhóm "ấm trà", Bộ Tài chính Mỹ vừa áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một đơn vị của Hengli Petrochemical, một nhà máy lọc dầu được cho đã mua hàng tỉ USD dầu mỏ của Iran, cùng với 40 công ty vận tải biển và tàu bị cáo buộc có liên quan đến hoạt động này. Đáp trả lại, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ "không có cơ sở trong luật pháp quốc tế" và Bắc Kinh sẽ bảo vệ quyền và lợi ích của các công ty của nước này.

Mặc dù tập trung vào chiến lược bào mòn trên, nhưng Tổng thống Trump cũng không từ bỏ biện pháp quân sự. Axios dẫn một số nguồn tin tiết lộ Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã chuẩn bị kế hoạch cho một đợt tấn công "ngắn và mạnh" vào Iran với hy vọng phá vỡ bế tắc đàm phán.

Chuyên gia Mona Yacoubian, Giám đốc - Cố vấn cấp cao Chương trình Trung Đông của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), từ trước đã đánh giá: "Khi cuộc chiến chính thức với Iran kết thúc, Israel có thể hy vọng rằng Mỹ sẽ đồng ý xoay trục sang chiến lược "cắt cỏ" chống lại Iran bằng cách thực hiện các cuộc tấn công định kỳ để làm suy giảm khả năng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran và khiến nước này mất cân bằng".

Theo chuyên gia Mona Yacoubian, thực tế cho thấy hầu như không thể loại bỏ hoàn toàn năng lực UAV và tên lửa của Iran. Thay vì quay trở lại chiến tranh toàn diện, Mỹ và Israel có thể tiến hành các cuộc tấn công định kỳ để làm suy giảm năng lực Iran bất cứ khi nào nhận thấy Tehran tái thiết đáng kể kho vũ khí. Với cách thức này, Mỹ và đồng minh có thể kiểm soát mối đe dọa từ Iran, mà vẫn hạn chế các rủi ro chính trị nếu xung đột lớn với Iran. Đây là phương pháp mà giới chuyên gia quân sự Israel đã áp dụng với các lực lượng vũ trang Hamas ở Dải Gaza, Hezbollah ở Li Băng…

Tuy nhiên, chuyên gia Yacoubian cho rằng: "Iran không phải là Hamas. Đây là quốc gia lớn thứ hai ở Trung Đông với dân số hơn 90 triệu người; nước này hiện sở hữu 400 kg uranium được làm giàu cao và cũng đang kiểm soát eo biển Hormuz trên thực tế. Quan trọng nhất, Iran sẽ tiếp tục có đủ UAV và tên lửa để tái lập chiến lược phá vỡ mới của mình nếu họ cảm thấy bị đe dọa đáng kể". "Chiến lược "cắt cỏ" cũng sẽ không giải quyết được thách thức về tham vọng hạt nhân của Iran. Thay vào đó, theo đuổi chính sách tấn công từng đợt vào Iran sẽ tái khẳng định tham vọng của Tehran về khả năng răn đe lâu dài - có thể thông qua việc theo đuổi vũ khí hạt nhân", vị chuyên gia cảnh báo.

Thực tế, Press TV mới đây dẫn nguồn tin an ninh cấp cao của Iran tiết lộ việc phong tỏa hải quân của Mỹ "sẽ sớm được đáp trả bằng hành động thực tế và chưa từng có".

Tin Gốc: Thanh Niên