Suốt nhiều năm, giới khoa học đã tìm kiếm những cách thức để không cần dùng đến chân tay giả, hướng tới khôi phục chức năng, cảm giác và chuyển động tự nhiên cho người bị tổn thương chi. Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences tháng này, nhóm tác giả tiến hành nghiên cứu kỳ giông Mexico, cá ngựa vằn và chuột vì mỗi loài đều cung cấp thông tin độc đáo về quá trình tái tạo. Kết quả, họ phát hiện nhóm gene chung mang tên SP có thể giúp phát triển liệu pháp tái tạo chi cho con người trong tương lai.
Kỳ giông Mexico nổi tiếng với “siêu năng lực” tái tạo toàn bộ chi, đuôi, hàm, mô tủy sống và các phần cơ quan gồm tim, não, phổi, gan. Cá ngựa vằn cũng có khả năng chữa lành mạnh mẽ như tái tạo vây đuôi bị tổn thương nhiều lần, phục hồi tim, não, tủy sống, thận, võng mạc, tuyến tụy. Trong khi đó, chuột là động vật có vú giống con người, có thể tái tạo phần đầu ngón. Con người đôi khi cũng có thể mọc lại đầu ngón tay nếu nền móng vẫn còn nguyên vẹn sau chấn thương, cho phép da, thịt và xương phục hồi.
Phó giáo sư sinh học Josh Currie tại Đại học Wake Forest, thành viên nhóm nghiên cứu, cùng đồng nghiệp phát hiện lớp biểu bì tái tạo ở cả ba loài đều kích hoạt hai gene SP6 và SP8. Họ điều tra cách các gene này tham gia tái tạo và nhận thấy, SP8 đặc biệt quan trọng với quá trình mọc lại chi ở kỳ giông Mexico.
Sử dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR, nhóm của Currie thử loại bỏ SP8 khỏi bộ gene của kỳ giông Mexico. Kết quả, chúng không thể tái tạo xương chi trọn vẹn. Họ cũng nhận thấy vấn đề tương tự ở chuột khi thiếu gene SP6 và SP8 trong quá trình tái tạo ngón.
Phòng thí nghiệm của bác sĩ David A. Brown tại Đại học Duke, thành viên nhóm nghiên cứu, thiết kế một liệu pháp gene virus dựa trên chất tăng cường tái tạo mô. Liệu pháp cung cấp cho cơ thể phân tử tín hiệu FGF8, thường được kích hoạt bởi SP8. Ở chuột, thử nghiệm giúp thúc đẩy tái tạo xương ở những ngón tổn thương và phục hồi một phần khả năng tái tạo bị mất khi thiếu các gene SP.
Chi người không thể tự tái tạo như kỳ giông, nhưng nhóm nghiên cứu tin rằng các liệu pháp tương lai có thể bắt chước một số cơ chế sinh học do gene SP điều khiển. Họ cảnh báo, nghiên cứu mới vẫn đang trong giai đoạn đầu và cần thêm nhiều phân tích, đánh giá, trước khi ứng dụng trên người. Dù vậy, Currie nhận định, đây vẫn là nền tảng quan trọng cho phương pháp điều trị tái tạo.
iPhone từ lâu trở thành biểu tượng công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, đi kèm với sự nổi tiếng là vô vàn những 'giai thoại' truyền tai nhau mà thực tế lại trái ngược hoàn toàn với hướng dẫn từ nhà sản xuất. Dưới đây là 3 lầm tưởng phổ biến nhất mà người dùng cần đặc biệt lưu ý để kéo dài tuổi thọ cho chiếc điện thoại của mình.
Nhiều người dùng có thói quen vuốt đóng ứng dụng ngay sau khi sử dụng vì cho rằng chúng đang 'ngốn' pin trong nền và làm nặng máy. Thế nhưng, cơ chế của iOS hoàn toàn khác biệt.
Khi không sử dụng tới, iOS sẽ đưa ứng dụng vào trạng thái 'đóng băng' (suspended), gần như không tiêu thụ năng lượng. Việc bạn cố tình đóng rồi mở lại sau đó buộc CPU phải khởi động lại toàn bộ tiến trình từ đầu. Quy trình này đòi hỏi nhiều năng lượng hơn và vô tình khiến viên pin của bạn sụt nhanh hơn so với việc cứ để chúng 'ngủ yên' trong trình đa nhiệm.
Dù hệ sinh thái đóng của Apple an toàn hơn đáng kể so với Android, nhưng khẳng định iPhone 'miễn nhiễm' với virus là một sai lầm.
Các chuyên gia bảo mật cảnh báo các cuộc tấn công nhắm vào người dùng Apple đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ. Bên cạnh mã độc, người dùng iPhone vẫn là mục tiêu béo bở của các chiêu trò lừa đảo qua tin nhắn (phishing). Để tự bảo vệ, quy tắc vàng là không bao giờ 'Jailbreak' máy và hãy luôn cập nhật phiên bản iOS mới nhất ngay khi có thể để vá các lỗ hổng bảo mật.
Nhiều người tự tin mang iPhone đi bơi hoặc quay phim dưới nước vì tin vào quảng cáo. Thực tế, Apple chỉ trang bị tính năng kháng nước (water-resistant), không phải chống nước (waterproof). Khả năng này sẽ hao mòn dần theo thời gian sử dụng.
Đặc biệt, nếu máy chẳng may bị dính nước, hãy tránh sử dụng mẹo bỏ vào thùng gạo truyền thống. Apple cảnh báo các hạt bụi gạo siêu nhỏ có thể lọt vào cổng sạc và linh kiện bên trong gây hỏng hóc nghiêm trọng. Thay vào đó, hãy dựng đứng máy, vỗ nhẹ để nước thoát ra và để khô tự nhiên ở nơi thoáng mát.
Nhìn chung, việc hiểu đúng về thiết bị không chỉ giúp bạn sử dụng iPhone hiệu quả hơn mà còn tránh được những chi phí sửa chữa không đáng có. Khi có bất kỳ thắc mắc nào, hãy tìm đến các nguồn tin chính thống từ Apple thay vì tin vào những mẹo chưa kiểm chứng trên mạng xã hội.
Thị trường smartphone cao cấp vừa chứng kiến một 'cơn địa chấn' lớn khi gã khổng lồ công nghệ Hàn Quốc Samsung chính thức công bố mối quan hệ hợp tác chiến lược với Razer - thương hiệu phụ kiện Gaming hàng đầu thế giới.
Để khởi động cho chương mới này, hai ông lớn đã đồng loạt kích hoạt chiến dịch quy mô lớn mang tên 'Play Without Limits' (Chơi không giới hạn) tại khu vực Trung Đông và Bắc Phi, nhằm mục đích xóa nhòa ranh giới giữa một chiếc điện thoại thông minh và một cỗ máy chơi game chuyên dụng (Console).
Tâm điểm của cái bắt tay lịch sử này là việc tối ưu hóa sức mạnh phần cứng của chiếc Galaxy S26 Ultra khi kết hợp cùng tay cầm chơi game thế hệ mới Razer Kishi V3 Pro. Mục tiêu là mang lại cảm giác bấm, độ nhạy và không gian hiển thị đẳng cấp không thua kém gì các hệ máy PlayStation hay Xbox đình đám nhưng lại nằm gọn trong lòng bàn tay.
Về mặt hiệu năng, Galaxy S26 Ultra sở hữu bộ vi xử lý tối tân Snapdragon 8 Elite Gen 5, giúp xử lý các thuật toán đồ họa nặng một cách dễ dàng, triệt tiêu hoàn toàn tình trạng tụt khung hình hay giật lag. Để duy trì vị thế vua hiệu năng, Samsung cũng trang bị một hệ thống tản nhiệt buồng hơi cải tiến bên trong, ngăn chặn tình trạng quá nhiệt khi người chơi 'try hard' liên tục nhiều giờ liền. Đáng chú ý, tính năng Privacy Screen cũng giúp chống nhìn trộm màn hình để bảo vệ quyền riêng tư tuyệt đối khi game thủ tác chiến ở những nơi công cộng.
Mảnh ghép hoàn hảo còn lại là Razer Kishi V3 Pro, chịu trách nhiệm nâng tầm khả năng điều khiển vốn bị giới hạn của màn hình cảm ứng. Khi kết nối trực tiếp vào Galaxy S26 Ultra, Kishi V3 Pro cung cấp hệ thống nút bấm vật lý nảy tốt và cần gạt joystick có độ chính xác cao, cho phép tùy biến linh hoạt để phù hợp với từng thể loại game từ bắn súng, đua xe cho đến nhập vai. Thiết kế công thái học ôm tay giúp game thủ không bị mỏi hay ra mồ hôi tay trong suốt quá trình trải nghiệm.
Đại diện Samsung khẳng định, combo này sinh ra là để chinh phục thế hệ người dùng trẻ tuổi, những người khao khát tốc độ, sự linh hoạt và tính cơ động. Trong khi đó, phía Razer tuyên bố đây là bước đi vững chắc trong việc hiện thực hóa tham vọng mang trải nghiệm chơi game chuẩn 'hardcore' lên các thiết bị bỏ túi. Liên minh giữa Galaxy S26 Ultra và Razer Kishi V3 Pro chắc chắn sẽ mở ra một chương huy hoàng mới cho kỷ nguyên game di động toàn cầu.
Jesus Ortea, giáo sư danh dự tại Đại học Oviedo (Tây Ban Nha), phát hiện sinh vật thân mềm nhỏ bé, màu đỏ tươi này ở vùng biển Caribbean và chọn công bố nghiên cứu cùng thời gian diễn ra World Cup.
Ortea cho biết ông muốn ghi nhận "vai trò nổi bật" của thủ môn Josimar Dias, hay Vozinha, đồng thời gợi nhắc đến trận đấu với đối thủ được xem là ứng viên vô địch World Cup 2026 này.
Với dân số chỉ 530.000 người, Cape Verde là quốc gia nhỏ nhất góp mặt tại vòng knock-out World Cup. Dù mới lần đầu dự giải đấu bóng đá lớn nhất hành tinh, tại vòng 1/16, họ gây nhiều khó khăn cho đương kim vô địch Argentina, cầm hòa trong hai hiệp chính và chỉ chịu thất bại sau hai hiệp phụ với tỷ số chung cuộc 2-3.
Trước đó, nhờ màn trình diễn xuất sắc của Vozinha, Cape Verde giành điểm đầu tiên tại World Cup trong trận hòa không bàn thắng với nhà vô địch châu Âu Tây Ban Nha, vốn được mệnh danh là La Roja (Đội tuyển đỏ) theo màu áo truyền thống.
Vozinha thi đấu cho đội tuyển quốc gia Cape Verde từ 2012, khoác áo CLB GD Chaves tại giải Liga Portugal 2 từ năm 2024. Trong trận đấu với Tây Ban Nha, thủ môn 40 tuổi này có hàng loạt pha cản phá với 27 cú sút của đối thủ (7 cú sút hướng cầu môn) để giữ sạch lưới.
Màn trình diễn trong trận đấu đó giúp danh tiếng của anh bùng nổ, số người theo dõi trên Instagram tăng vọt từ 45.000 lên 11,5 triệu chỉ sau hai ngày. "Thật điên rồ", Vozinha viết trên Instagram khi chứng kiến con số đột biến trên tài khoản của mình.
Theo Reuters, Ortea từng tiến hành nghiên cứu sâu rộng về vùng biển xung quanh Cape Verde và được quốc đảo này trao tặng Huân chương Công trạng năm 2023.
BBC cho biết, đây không phải lần đầu nhà sinh vật 75 tuổi này thể hiện niềm đam mê bóng đá trong công việc. Ông từng đặt tên cho một sinh vật mới phát hiện ở Costa Rica theo Keylor Navas, cựu thủ môn của đội tuyển nước này, đồng thời từng khoác áo Real Madrid, Paris Saint-Germain và Nottingham Forest. Một sinh vật nhỏ bé khác với màu sắc giống CLB Sporting Gijon (Tây Ban Nha) cũng được đặt tên theo cựu tiền đạo Quini.
