Tại sự kiện ở trụ sở Liên Hợp Quốc tại New York ngày 11/5, đại sứ Mỹ Mike Walz cho biết Israel đã cung cấp nhiều hệ thống phòng thủ tiên tiến cho Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong đó có lá chắn Iron Dome (Vòm Sắt).
“Chúng tôi đã thấy UAE sử dụng tổ hợp Vòm Sắt mà Israel chuyển cho họ. Vị thế của Israel trong khu vực đang thay đổi đáng kể”, ông nói.
Đây là lần đầu quan chức Mỹ xác nhận Israel đã đưa tổ hợp Vòm sắt tới UAE, cũng là lần đầu hệ thống này được triển khai tại một quốc gia khác ngoài Mỹ và Israel.
Đại sứ Walz từng đề cập tới hệ thống Vòm Sắt trên chương trình Fox News Sunday phát sóng ngày 10/5, khi nói rằng “UAE và Israel đang làm việc cùng nhau trong lĩnh vực hợp tác quân sự”, nhưng không nêu thông tin cụ thể.
Giới chức UAE và Israel chưa xác nhận thông tin.
CNN ngày 5/5 đưa tin Israel đã bí mật triển khai tổ hợp Vòm Sắt tới UAE từ đầu xung đột Trung Đông. Các quan chức Israel giấu tên nói với trang tin Axios rằng động thái này được tiến hành theo lệnh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Hệ thống Vòm Sắt đã tham gia đánh chặn đòn tập kích của Iran ngày 4/5, nhưng chưa rõ bắn hạ được bao nhiêu mục tiêu.
Thông tin phản ánh mối quan hệ thân thiết mà Israel đã xây dựng với UAE kể từ khi hai nước nhất trí bình thường hóa quan hệ năm 2020. Quan hệ song phương vẫn được duy trì sau khi Israel bị các quốc gia Arab chỉ trích mạnh mẽ vì phát động chiến dịch tập kích Dải Gaza hồi cuối năm 2023.
Vòm Sắt thuộc lớp trong cùng trong hệ thống phòng không đa tầng của Israel, chuyên đánh chặn mục tiêu tốc độ chậm, bay thấp và có quỹ đạo dễ đoán như rocket, đạn cối và máy bay không người lái (UAV) tầm thấp. Israel nhiều năm qua đã nâng cấp radar và tên lửa của Vòm Sắt, giúp hệ thống sở hữu năng lực đối phó tên lửa đạn đạo một cách hạn chế.
Dù vậy, đây không phải là khí tài chuyên đánh chặn tên lửa đạn đạo và chỉ được dùng như phương án cuối cùng, khi các hệ thống tầm trung và xa đã bị xuyên thủng.
Yuval Steinitz, chủ tịch tập đoàn quốc phòng nhà nước Rafael của Israel, ngày 11/5 tuyên bố Vòm Sắt đạt hiệu quả tới 99% trong ngăn chặn các loại tên lửa, rocket của Hamas ở Gaza và nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon.
Kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát ngày 28/2, Iran đã phóng khoảng 550 tên lửa đạn đạo và hành trình, cùng hơn 2.200 UAV nhằm vào UAE, khiến quốc gia vùng Vịnh này trở thành nơi hứng đòn dữ dội hơn cả Israel.
“Iran và Oman phải huy động toàn bộ nguồn lực của mình để vừa cung cấp các dịch vụ an ninh, vừa quản lý việc đi lại theo cách phù hợp nhất.
Điều này sẽ kéo theo chi phí và hiển nhiên là những ai muốn hưởng lợi từ tuyến hàng hải này cũng phải đóng góp phần của mình”, Đại sứ Iran tại Pháp Mohammad Amin-Nejad trả lời phỏng vấn Bloomberg, đồng thời nhấn mạnh cơ chế thu phí sẽ được vận hành một cách minh bạch.
Theo ông Amin-Nejad, việc lưu thông qua eo biển Hormuz vẫn chưa bị gián đoạn hoàn toàn. Phía Iran cho biết tổng cộng 26 tàu đã đi qua tuyến hàng hải chiến lược này từ ngày 19 đến 20-5.
Nhiều công ty vận tải biển đã tạm dừng đi qua eo biển Hormuz do lo ngại nguy cơ bị tên lửa và drone tấn công. Tuy nhiên nhà ngoại giao Iran cho rằng chi phí bảo hiểm cắt cổ mới là nguyên nhân khiến lưu lượng tàu sụt giảm.
Nằm giữa Iran và Oman, eo biển Hormuz nối liền Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Tuyến hàng hải này đóng vai trò quan trọng khi chiếm hơn 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.
Trước đó vào ngày 20-5, Cơ quan quản lý eo biển vịnh Ba Tư do Iran thành lập đã ra tuyên bố mới về phạm vi kiểm soát của họ tại khu vực này.
Cụ thể, khu vực thuộc "quyền tài phán quản lý" của cơ quan này bao gồm vùng biển nằm giữa đường nối từ Kuh-e Mubarak của Iran tới phía nam Fujairah của Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), kéo dài tới đường nối đảo Qeshm của Iran với Umm Al-Quwain của UAE.
Cơ quan này khẳng định mọi tàu thuyền đi qua khu vực trên để vượt eo biển Hormuz đều phải có sự phối hợp và cho phép từ Tehran.
Điều này đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ UAE. Cố vấn Tổng thống UAE Anwar Gargash lên án: “Chính quyền Iran đang cố tạo ra một thực tế mới từ một thất bại quân sự rõ ràng, nhưng những nỗ lực kiểm soát eo biển Hormuz hay xâm phạm chủ quyền hàng hải của UAE chẳng khác nào giấc mơ hão huyền”, theo Hãng tin AFP.
Cơ quan chức năng thông tin vụ tai nạn xảy ra tại địa phận tỉnh Laghman, trên tuyến quốc lộ nối thủ đô Kabul với tỉnh Nangarhar của Afghanistan, AP đưa tin ngày 30.5.
Giám đốc Sở Y tế tỉnh Laghman, ông Aminullah Sharif, xác nhận 22 người đã thiệt mạng và khoảng 36 người bị thương. Trong số các nạn nhân tử vong có 10 trẻ em và 5 phụ nữ. Những người bị thương đã được đưa đến các bệnh viện ở tỉnh Nangarhar để cấp cứu.
Ông Sharif cho biết vụ tai nạn xảy ra do tài xế ngủ gật, khiến chiếc xe tải lao thẳng xuống mương và lật úp. Vụ việc đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ.
Các nạn nhân nằm trong số hàng ngàn người Afghanistan gần đây hồi hương từ Pakistan. Kể từ năm 2023, chính quyền Pakistan thi hành chính sách cứng rắn đối với người di cư và tị nạn không giấy tờ. Ngoài Pakistan, Iran cũng tăng cường trục xuất người di cư Afghanistan. Hàng triệu người Afghanistan đã phải hồi hương từ 2 quốc gia trên trong gần 3 năm qua.
Vụ tai nạn hôm 30.5 nêu trên xảy ra chưa đầy một năm sau vụ một chiếc xe buýt chở người di cư Afghanistan hồi hương từ Iran đã va chạm với xe tải ở tỉnh Herat (Afghanistan) vào tháng 8.2025, khiến 79 người thiệt mạng.
Trong một vụ tai nạn khác tại tỉnh Nuristan, miền đông Afghanistan, cơ quan chức năng ngày 30.5 cho biết một ô tô đã lao khỏi mặt đường và rơi xuống sông vào đêm 29.5. Vụ việc khiến tài xế bị thương và 4 hành khách mất tích. Lực lượng cứu hộ hiện đang khẩn trương tìm kiếm các nạn nhân.
Oleg Fedoryshyn, giám đốc phụ trách mảng nghiên cứu và phát triển của DevDroid, hôm 11/5 nói rằng ông từng cảm thấy ngạc nhiên khi nhận được thông tin binh sĩ Nga đầu hàng trước một trong các thiết bị không người lái (drone) mặt đất do hãng phát triển. "Đương nhiên là tôi đã cảm thấy một chút bất ngờ", ông nói.
DevDroid là công ty Ukraine chuyên sản xuất drone mặt đất và bệ gắn vũ khí.
Fedoryshyn cho rằng drone mặt đất phù hợp vai trò bắt giữ tù binh, thay vì điều động quân nhân thực hiện nhiệm vụ này. Ukraine từng nhiều lần cáo buộc binh sĩ Nga giả vờ đầu hàng và tấn công, kích nổ lựu đạn khi đối phương đến gần. "Nếu binh sĩ Nga làm điều đó trước drone mặt đất, kịch bản xấu nhất là họ chỉ phá hủy được một ít kim loại"", Fedoryshyn cho hay.
Giới chức Ukraine từng đăng nhiều video cảnh được cho là quân nhân Nga đầu hàng trước drone mặt đất. Video do DevDroid chia sẻ hồi tháng 1 cho thấy ba người giơ tay và bước ra ngoài, rồi nằm úp xuống trước drone Droid TW-7.62 do hãng sản xuất. DevDroid khi đó tuyên bố đây là "hình ảnh của chiến tranh hiện đại".
Fedoryshyn tiết lộ đó không phải lần duy nhất binh sĩ Nga đầu hàng trước drone của hãng. Quân đội Ukraine không chia sẻ toàn bộ thông tin về hoạt động tác chiến cho nhà sản xuất, nhưng Fedoryshyn tin rằng có khả năng vẫn có binh sĩ Ukraine ở gần hiện trường.
Drone mặt đất ngày càng được Ukraine sử dụng rộng rãi. Tổng thống Volodymyr Zelensky hồi tháng 4 tuyên bố Ukraine đã lần đầu tiên chiếm được vị trí đối phương chỉ bằng thiết bị không người lái, gồm phương tiện mặt đất và trên không.
"Đối phương đã đầu hàng. Chiến dịch được tiến hành mà không có bộ binh hay gây ra thương vong cho lực lượng Ukraine", ông khẳng định.
Tuy xuất hiện muộn hơn so với drone trên không, drone mặt đất được cho là đang đóng vai trò lớn trên chiến trường. Thiết bị này hiện được dùng để sơ tán thương binh, vận chuyển trang thiết bị và vũ khí, tấn công hoặc kích nổ bên trong vị trí đối phương, cũng như rải và gỡ mìn.
Tổng thống Zelensky tháng trước đặt mục tiêu sản xuất ít nhất 50.000 drone mặt đất trong năm nay. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cũng nêu mục tiêu để "các hệ thống robot" đảm nhận 100% nhiệm vụ hậu cần ở tiền tuyến.
