Chị Nguyễn Hiền nặng 53 kg, không thuộc nhóm thừa cân theo bất kỳ thang đo nào. Nhiều năm sau khi sinh hai con, mỗi lần mặc đồ ôm, chị lại hóp bụng. Vòng eo 60 cm thời con gái đã biến mất từ lúc nào không hay, thay bằng vùng bụng dưới mềm nhão. Hiền tự an ủi bằng câu quen thuộc mà nhiều phụ nữ vẫn nói với nhau: “Sau sinh ai cũng vậy thôi”.
Ba năm trước, cựu nhân viên ngân hàng ở Hải Phòng tình cờ tham gia một chương trình chuyển đổi vóc dáng. Chị không kỳ vọng nhiều, chỉ muốn thử xem có giảm được vài cm vòng bụng hay không.
Sau ba tháng, cân nặng của chị hầu như không đổi, chỉ giảm nhẹ 0,5 kg xuống còn 52,5 kg. Nhưng vòng bụng trên giảm 6 cm, vòng bụng dưới giảm 8 cm. Tỷ lệ cơ, mỡ và nước trong cơ thể thay đổi rõ rệt. Chỉ số tuổi sinh học (Bio-age) của chị đo được ở mức 26, trẻ hơn tuổi thật lúc bấy giờ 11 tuổi.
Tuổi sinh học phản ánh mức độ lão hóa thực sự của cơ thể, độc lập với năm sinh trên giấy tờ. Nó được xác định thông qua các xét nghiệm mẫu nước bọt, máu hoặc nước tiểu để đánh giá các chỉ dấu sinh học như viêm mãn tính, độ đàn hồi tế bào và chức năng trao đổi chất. Một nghiên cứu năm 2023 đăng trên tạp chí Nature Aging cho thấy lối sống, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng, có thể làm chậm hoặc đảo ngược tuổi sinh học đáng kể hơn yếu tố di truyền trong nhiều trường hợp.
Điều Hiền không làm trong ba tháng đó là cắt tinh bột, tập nặng, hay bỏ bữa cơm cùng gia đình. “Tôi vẫn ăn tôm, cá, thịt, rau củ, trái cây tươi mỗi ngày. Không có gì cầu kỳ hay đắt tiền cả”, chị nói.
Thay đổi duy nhất nằm ở thứ tự và cấu trúc bữa ăn. Người phụ nữ áp dụng nguyên tắc ăn rau củ trước, tiếp theo là đạm, cuối cùng mới đến tinh bột. Một nghiên cứu năm 2015 từ Đại học Cornell chỉ ra rằng ăn rau và protein trước tinh bột giúp làm chậm hấp thu glucose và giảm đỉnh đường huyết sau bữa ăn tới 29%, từ đó hạn chế tích trữ mỡ và kiểm soát cảm giác thèm ăn. Chị cũng hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường tinh chế và đồ nhiều dầu mỡ, đồng thời áp dụng nguyên tắc bàn tay để ước lượng khẩu phần từng nhóm chất.
Về vận động, chị tập cardio nhẹ kết hợp yoga, hai đến ba buổi mỗi tuần, mỗi buổi 30 phút.
Chị Hiền mô tả cách chị nghĩ về cơ thể: “Cơ thể như một chiếc máy. Vấn đề không phải là ép nó chạy nhanh hơn, mà là đổ đúng nhiên liệu. Khi nạp đúng chất, cơ thể tự điều chỉnh”. Đó là lý do người phụ nữ không xem việc tập luyện cường độ cao là ưu tiên, và kết quả của chị cho thấy cách tiếp cận đó có hiệu quả, ít nhất với cơ thể cũng như lối sống của mình.
Gần hai năm sau, chị vẫn duy trì các chỉ số đó mà không cảm thấy áp lực. Nhưng điều Hiền không ngờ là hành trình thay đổi vóc dáng lại đẩy chị sang một ngã rẽ nghề nghiệp hoàn toàn khác. Chị nghỉ việc văn phòng, học chuyên sâu về khoa học dinh dưỡng và giải phẫu cơ thể, rồi trở thành huấn luyện viên vóc dáng online.
Khách hàng của chị phần lớn là những bà mẹ bỉm sữa đang loay hoay tìm lại chính mình. Trong các phiên tư vấn, chị hướng dẫn họ cách kiểm soát lộ trình bằng những chỉ số cơ thể cụ thể thay vì cảm tính. Mục tiêu cốt lõi không phải là theo đuổi những tiêu chuẩn hoàn hảo khắt khe, mà là việc tập trung giảm mỡ, tăng cơ và thay đổi lối sống một cách an toàn ngay cả trong giai đoạn cho con bú. Chị khuyến khích học viên lắng nghe phản ứng của cơ thể sau mỗi bữa ăn và chủ động loại bỏ từng thói quen xấu.
Theo dữ liệu từ Nền tảng tích hợp thông tin giáo dục thực phẩm và nông nghiệp thuộc Cơ quan Nông nghiệp Đài Loan, cây vải chủ yếu phân bố tại các vùng cận nhiệt đới và nhiệt đới, trong đó sản lượng của Trung Quốc chiếm hơn 80% toàn cầu, theo sau là Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan, Madagascar. Tại Đài Loan (Trung Quốc), vải được trồng trọng điểm ở miền trung và miền nam, cho thu hoạch liên tục từ đầu tháng 4 đến cuối tháng 7.
Về giá trị dinh dưỡng, chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn cho biết quả vải chứa hàm lượng vitamin C cao đạt 52,3 mg giúp bảo vệ tế bào và phục hồi mô, cùng lượng kali 184,7 mg hỗ trợ xoa dịu căng thẳng. Loại trái cây này cũng giàu các axit hữu cơ và axit amin giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất, tuy nhiên do lượng đường chiếm khoảng 16 gram nên người dùng chỉ nên ăn 5-6 quả mỗi lần.
Phân tích sâu hơn về hai giống vải phổ biến tại Đài Loan dựa trên trọng lượng mỗi quả sau khi bóc vỏ, chuyên gia chỉ ra rằng giống vải Yu Her Bao (vải Thanh Hà) có thịt quả mọng nước, sản lượng ít nên giá thành cao, mỗi quả nặng khoảng 18 gram cung cấp 12 kcal; 3,1 gram carbohydrate; 0,1 gram chất xơ; 10,9 mg vitamin C và 34 mg kali. Trong khi đó, giống vải Hắc Diệp nặng khoảng 15 gram mỗi quả, cung cấp 9 kcal; 2,4 gram carbohydrate; 0,1 gram chất xơ; 6,6 mg vitamin C và 27 mg kali.
Hòn đảo này có hơn 30 giống vải, trong đó Hắc Diệp có diện tích canh tác lớn nhất với đặc điểm hạt to, thịt quả giòn và chua nhẹ. Ngoài ra còn có các giống khác như Nhu Mễ Từ hay Quế Vị mà người tiêu dùng có thể phân biệt dựa trên màu sắc vỏ, độ sần của gai, hương vị thịt quả và kích thước hạt. Để chọn được vải ngon, Cơ quan Nông nghiệp Đài Loan khuyến nghị đánh giá qua 3 yếu tố: hình thức bên ngoài, cảm giác cầm chắc tay và có mùi hương. Ví dụ với giống vải Yuhebao, quả có lớp vỏ đỏ hồng xen sắc xanh tươi tắn; khi nắn thấy căng mọng, cầm chắc tay là dấu hiệu của vải ngon. Nếu ngửi thấy hương thơm chứng tỏ vải mới hái.
Tuy nhiên dù bổ dưỡng, vải là loại quả không thể ăn quá nhiều do có hàm lượng đường cao. Chuyên gia Cao Mẫn Mẫn kể từng tiếp nhận một ca cấp cứu lâm sàng khi một cụ bà hôn mê do đường huyết tăng vọt sau khi ăn cả chùm vải mỗi ngày. Chuyên gia khuyến cáo bệnh nhân tiểu đường và người mỡ máu cao cần tuân thủ nguyên tắc không ăn vải khi bụng đói nhằm tránh kích thích insulin tiết ra quá mức gây hạ đường huyết, bủn rủn tay chân. Ngoài ra, không ăn quá nhiều cùng một lúc mà nên giới hạn ở mức 5-6 quả mỗi lần và tối đa 1-2 lần một ngày để tránh biến động đường huyết. Chuyên gia cũng lưu ý không ăn vải chưa chín vì chúng chứa chất ức chế quá trình chuyển hóa glucose của cơ thể.
Để kéo dài thời gian bảo quản vải, chuyên gia mẹo vặt gia đình và dọn dẹp nhà cửa nổi tiếng Đài Loan Trần Ánh Xuân khuyên dùng kéo cắt rời từng quả thay vì bẻ mạnh, sau đó xếp vào hộp bảo quản, đổ nước ngập bề mặt quả rồi đem lưu trữ trong ngăn mát tủ lạnh và thay nước định kỳ 3 ngày một lần. Thử nghiệm thực tế cho thấy sau một tuần áp dụng phương pháp này, lớp vỏ vải vẫn giữ được sắc đỏ tươi, không bị thâm đen hay biến dạng, trong khi phần thịt quả bên trong vẫn mọng nước và tươi ngon.
Lão hóa không diễn ra đồng đều trên toàn cơ thể mà chịu ảnh hưởng mạnh từ lối sống. Không chỉ làn da, nhiều cơ quan trong cơ thể cũng "già đi" nhanh hơn do các thói quen xấu, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tật và suy giảm sức khỏe tổng thể.
Bên cạnh yếu tố di truyền, cách bạn ăn uống, nghỉ ngơi, vận động và tương tác với môi trường xung quanh quyết định tốc độ lão hóa của từng cơ quan. Nhiều thói quen tưởng như vô hại lại có thể âm thầm thúc đẩy quá trình này.
Thường xuyên căng thẳng
Căng thẳng kéo dài không chỉ ảnh hưởng tâm lý mà còn tác động trực tiếp đến sinh học cơ thể. Khi stress thường xuyên, cơ thể liên tục sản sinh cortisol - hormone làm tăng viêm và phá vỡ cấu trúc collagen.
Theo thời gian, điều này không chỉ khiến da kém săn chắc mà còn làm suy yếu hệ miễn dịch, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa. Không có những khoảng nghỉ thực sự trong ngày khiến cơ thể thiếu thời gian hồi phục.
Mất nước nhẹ nhưng kéo dài
Ngay cả tình trạng thiếu nước nhẹ kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến cơ thể. Não bộ là một trong những cơ quan nhạy cảm nhất với sự thay đổi này.
Khi cơ thể không được cung cấp đủ nước, khả năng tập trung, trí nhớ và tâm trạng đều bị ảnh hưởng. Đồng thời, quá trình thải độc, bôi trơn khớp và duy trì độ đàn hồi của da cũng suy giảm, khiến cơ thể dễ mệt mỏi, trông kém tươi tắn hơn.
Ăn nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn
Những thực phẩm nhiều đường, tinh bột tinh chế và chế biến sẵn có thể kích hoạt tình trạng viêm mạn tính ở mức thấp trong cơ thể. Đây là yếu tố liên quan đến nhiều bệnh lý như tiểu đường, tim mạch và cũng góp phần thúc đẩy lão hóa sớm.
Tình trạng viêm này làm tổn thương tế bào, ảnh hưởng đến collagen và elastin - hai thành phần quan trọng giúp duy trì làn da khỏe mạnh. Ngược lại, chế độ ăn giàu rau xanh, chất béo tốt và chất chống oxy hóa giúp làm chậm quá trình này.
Thiếu kích thích não bộ
Não có khả năng thích nghi và thay đổi, nhưng điều này chỉ xảy ra khi được "thử thách". Khi thói quen hàng ngày trở nên lặp lại, ít có yếu tố mới, não bộ sẽ dần mất đi sự linh hoạt.
Việc không học hỏi, không trải nghiệm điều mới trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ suy giảm trí nhớ, chức năng nhận thức. Ngược lại, những hoạt động như đọc sách, học kỹ năng mới hoặc thay đổi thói quen nhỏ trong ngày giúp duy trì sự dẻo dai của não.
Thiếu kết nối xã hội
Sự kết nối đóng vai trò quan trọng với sức khỏe tổng thể. Khi thiếu giao tiếp hoặc cảm thấy cô lập, cơ thể có thể phản ứng như đang ở trong tình trạng căng thẳng kéo dài. Điều này ảnh hưởng đến trí nhớ, tâm trạng và cả hệ miễn dịch. Những mối quan hệ tích cực, dù đơn giản cũng có thể giúp giảm stress đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống.
Sai lầm trong chăm sóc da
Một số thói quen chăm sóc da hàng ngày có thể làm tăng tốc độ lão hóa da mà mọi người ít khi nhận ra. Chẳng hạn, không làm sạch da trước khi ngủ có thể cản trở quá trình tái tạo tự nhiên vào ban đêm, chà xát vùng mắt thường xuyên có thể làm tổn thương cấu trúc da mỏng manh, dẫn đến quầng thâm và nếp nhăn sớm.
Quên bôi kem chống nắng cũng là nguyên nhân phổ biến khiến da mất độ đàn hồi, xuất hiện dấu hiệu tuổi tác.
Hai sản phẩm của công ty Gear Isle tại Bắc California bị thu hồi gồm chocolate tăng cường sinh lý nam Gold Lion (dạng gói), hạn dùng tháng 6/2027, và chocolate hỗ trợ tình dục nam iLum, hạn sử dụng ngày 25/12/2027, theo Fox8 ngày 31/3. Cả hai đều được phân phối trên toàn nước Mỹ. Gear Isle chuyên kinh doanh các sản phẩm hỗ trợ tình dục.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) cho hay các sản phẩm này được phát hiện có chứa sildenafil và tadalafil nhưng không được kê khai trên nhãn mác. Sildenafil và tadalafil, lần lượt được biết đến dưới tên thương mại nổi tiếng là Viagra và Cialis, có thể đặc biệt nguy hiểm đối với nam giới đang sử dụng thuốc chứa nitrat để điều trị các bệnh lý về tim mạch.
"Việc sử dụng các sản phẩm chứa hoạt chất sildenafil và tadalafil không khai báo có thể gây nguy hiểm cho người tiêu dùng. Các thành phần này có khả năng tương tác với nhóm nitrat trong một số thuốc kê đơn như nitroglycerin, dẫn đến tình trạng hạ huyết áp nghiêm trọng, thậm chí đe dọa đến tính mạng", Fox8 dẫn thông báo của FDA.
Đến nay, Gear Isle vẫn chưa nhận được báo cáo nào về các vấn đề sức khỏe liên quan đến việc sử dụng hai loại chocolate trên. Tuy nhiên, công ty đang tích cực thông báo cho khách hàng về lệnh thu hồi, đồng thời sắp xếp các thủ tục trả hàng và hoàn tiền.
Cả hai loại chocolate này đều được bán dưới dạng thực phẩm chức năng, nhóm sản phẩm vốn ít chịu sự quản lý nghiêm ngặt hơn thuốc kê đơn và thực phẩm thông thường. FDA không phê duyệt độ an toàn hay hiệu quả của thực phẩm chức năng, thay vào đó, các nhà sản xuất phải tự chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. "Người tiêu dùng nên liên hệ ngay với bác sĩ hoặc các cơ sở y tế nếu gặp bất kỳ vấn đề nào nghi ngờ liên quan đến việc sử dụng các sản phẩm này", FDA khuyến cáo.
