Trong một tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social ngày 12/5, Tổng thống Donald Trump chỉ trích các kênh truyền thông khi đưa tin rằng Iran đang vượt trội hơn Mỹ về mặt quân sự.
“Khi các phương tiện truyền thông giả mạo nói rằng Iran đang làm tốt về mặt quân sự trong việc chống lại chúng ta, đó là hành vi phản quốc vì đó là một tuyên bố sai sự thật, thậm chí là vô lý. Họ đang tiếp tay cho đối thủ! Tất cả những gì họ làm là trao cho Iran hy vọng mơ hồ mà vốn không có”, Tổng thống Trump cho biết.
Tổng thống Trump cho biết hải quân Iran từng có 159 tàu chiến, nhưng hiện tại “tất cả đều nằm dưới đáy biển”.
“Họ không còn hải quân, không quân đã biến mất, toàn bộ công nghệ cũng không còn, các “lãnh đạo” của họ đã không còn nữa, và đất nước đang trong tình trạng thảm họa kinh tế”, ông Trump nhấn mạnh.
Lệnh phong tỏa hiệu quả 100%
Cùng ngày, trong cuộc trao đổi với các phóng viên tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump cũng nói rằng cuộc chiến Iran sẽ sớm kết thúc.
“Ngay sau khi cuộc chiến này kết thúc, điều đó sẽ không còn lâu nữa, các bạn sẽ thấy giá dầu giảm và thị trường chứng khoán sẽ tăng vọt”, ông nói với các phóng viên.
“Có hàng trăm tàu chở đầy dầu muốn rời cảng. Ngay khi chúng rời đi, chúng ta sẽ có một lượng dầu dồi dào, và lạm phát sẽ giảm mạnh”, nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm.
Theo Tổng thống Trump, “hải quân Iran không còn, không quân của họ cũng không còn, mọi yếu tố trong cỗ máy chiến tranh của họ đều không còn”.
Khi được hỏi liệu ông có nghĩ rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhà lãnh đạo mà ông sẽ gặp vào cuối tuần này tại Trung Quốc, có thể giúp đỡ gì trong vấn đề Iran hay không, Tổng thống Trump trả lời: “Không, tôi không nghĩ chúng ta cần bất kỳ sự giúp đỡ nào về vấn đề Iran. Chúng ta sẽ chiến thắng bằng cách này hay cách khác. Chúng ta sẽ chiến thắng một cách hòa bình hoặc bằng cách nào đó”.
Ông cũng nhắc lại tuyên bố của mình rằng Mỹ đã đánh bại quân đội Iran “một cách rất triệt để”, đồng thời nói thêm rằng việc phong tỏa các cảng của Iran “hiệu quả 100%”.
Mỹ hiện vẫn duy trì lệnh phong tỏa hải quân với các cảng của Iran và theo dõi chặt chẽ hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
“Dù bằng cách nào đi nữa, mọi việc sẽ diễn ra rất tốt đẹp”, ông nói trước khi rời Washington.
“Lằn ranh đỏ” của Mỹ
Phát biểu với các phóng viên trước khi rời Washington, Tổng thống Trump đã vạch ra “lằn ranh đỏ” đối với việc Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Trump cho biết, Mỹ đang duy trì lập trường cứng rắn trong các cuộc đàm phán với Iran về chương trình hạt nhân của nước này,
Khi được hỏi liệu ông có “lằn ranh đỏ” nào để chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn với Iran hay không, ông Trump nói: “Chúng tôi sẽ xem xét, và chúng tôi sẽ suy nghĩ về điều đó trên chuyến bay (đến Trung Quốc), và chúng tôi sẽ suy nghĩ về điều đó trong thời gian tới”.
Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Đây từng được xem là “lằn ranh đỏ” với Tổng thống Trump trong vấn đề Iran.
“Nếu Iran có vũ khí hạt nhân, cả thế giới sẽ gặp rắc rối. Họ sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân. Họ biết điều đó. Họ đã đồng ý với điều đó”, ông Trump tuyên bố.
Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố đề xuất hòa bình mới nhất từ phía Iran “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Tuyên bố trên được đưa ra không lâu sau khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tehran đã gửi đề xuất mới nhất thông qua bên trung gian Pakistan.
Giới chức Iran không nói rõ về những gì có trong bản đề xuất. Tuy nhiên, truyền thông nước này cho biết, văn bản nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết của Iran trong việc chấm dứt xung đột, cần có các đảm bảo ngăn chặn nguy cơ Iran bị tấn công trở lại.
Ngoài ra, văn bản của Iran nhấn mạnh sự cần thiết của việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và quyền quản lý của Iran đối với eo biển Hormuz, tùy thuộc vào việc thực hiện một số cam kết nhất định từ phía Mỹ.
Theo trang tin IRIB, đề xuất của Iran cũng tập trung vào việc chấm dứt cuộc chiến của Mỹ và Israel trên tất cả các mặt trận, đặc biệt là tại Li Băng.
Việc giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran trong khoảng thời gian 30 ngày cũng là một phần trong văn bản của phía Iran.
Tuy nhiên, ở giai đoạn này, Iran không đưa ra đề nghị đàm phán về chương trình hạt nhân. Trong khi đó, Mỹ nhiều lần kêu gọi Iran giải quyết vấn đề hạt nhân trước để chấm dứt xung đột.
Khi tình nguyện viên Sergei Solovev đến thị trấn Tuapse của Nga bên bờ biển Đen, một mùi khó chịu bao trùm trong không khí và mọi thứ đều bị bao phủ bởi lớp muội đen kịt.
"Tôi thấy những toa tàu và cả động vật nữa bị phủ kín cặn từ những trận mưa đen. Mọi thứ đều cực kỳ độc hại", anh nói với Al Jazeera hôm 30/4. "Mùi dầu nồng nặc bốc lên".
Mưa đen là một hiện tượng thời tiết bất thường, khi những giọt nước mưa bị nhuộm đen bởi bồ hóng và tro bụi. Hiện tượng này từng xuất hiện ở Hiroshima, Nhật Bản, sau vụ nổ bom nguyên tử năm 1945, và gần đây hơn là tại thủ đô Tehran, Iran, cũng như tại Kuwait năm 1991 khi các mỏ dầu bị đốt cháy trong chiến tranh vùng Vịnh.
Hiện tượng này đang xảy ra ở một số khu vực của Nga.
Vài tuần qua, Tuapse đã hứng chịu ba đợt tập kích bằng máy bay không người lái (drone) của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu tại đây, một trong những cơ sở lớn nhất Nga. Các cuộc tấn công như vậy không chỉ giáng đòn vào ngành công nghiệp dầu mỏ Nga, mà còn gây ra thảm họa sinh thái.
Đợt tấn công đầu tiên diễn ra vào ngày 16/4, làm bùng phát đám cháy kéo dài 2 ngày ở Tuapse. 4 ngày sau, hôm 20/4, nhà máy lọc dầu tiếp tục bị tập kích, tạo ra cột khói đen dày đặc bốc cao. Lần này, ngọn lửa cháy âm ỉ suốt 5 ngày. Khói từ đám cháy đã giải phóng các hóa chất độc hại và kết quả phân tích không khí quanh thị trấn sau đó cho thấy nồng độ benzen, xylen và bồ hóng cao gấp 3 lần mức an toàn.
Không có thêm dữ liệu nào được công bố sau đó, nhưng chính quyền khuyến cáo người dân nên ở trong nhà, đóng kín cửa sổ và phải đeo khẩu trang khi ra ngoài.
Mưa đen sau đó bắt đầu trút xuống. "Mưa nhuộm đen mọi phương tiện và cả các loài vật", Elena Lugovenko, tình nguyện viên địa phương, cho biết. "Tất cả động vật đều bị dính dầu".
Các tình nguyện viên đã thu gom những con vật bị nạn, trong đó chủ yếu là chó, mèo và chim, để tẩy sạch chất bẩn trước khi đưa chúng đến các trung tâm cứu hộ. Việc bị phủ dầu đặc biệt nguy hiểm đối với loài chim, khiến chúng rất khó, thậm chí không thể bay được. Dầu cũng có độc tính và chim có thể vô tình nuốt phải khi cố rỉa lông để làm sạch cơ thể.
Khi cuộc tấn công ngày 20/4 kết thúc, ít nhất 8 bể chứa tại nhà máy lọc dầu của thị trấn Tuapse đã bị phá hủy, dầu tràn rò rỉ ra sông Tuapse gần đó rồi theo dòng chảy đổ ra biển Đen và loang rộng dọc theo bờ biển.
Nhà chức trách đã điều động hơn 10 con tàu để dọn dẹp vết dầu loang trên biển và lắp đặt các phao quây tại những bãi tắm để ngăn chặn sự cố tràn dầu. Các đội cứu hộ và tình nguyện viên đang sử dụng máy xúc để làm sạch bãi biển. Số dầu thu gom được cho vào các thùng phuy và túi nilon.
"Đây thực sự là một thảm họa môi trường", Solovev, người đã lái xe từ Sochi, cách Tuapse 116 km, để tham gia công tác cứu hộ, cho hay. "Dầu đã loang khắp đường bờ biển trong bán kính 20 km. Mọi thứ vẫn chưa được dọn dẹp xong và đều bị dầu bao phủ. Cần phải xúc bỏ toàn bộ lớp đất đá bị nhiễm dầu này, một lượng bùn đất khổng lồ bám vào các hốc đá ở những nơi hiểm trở mà máy móc thậm chí không thể tiếp cận".
Dù là giải cứu động vật hay dọn dẹp bãi biển, công việc tình nguyện tại Tuapse đều tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Những giọt dầu li ti trong không khí sẽ gây hại nếu hít phải và người tham gia phải nhỏ thuốc mắt ngay khi cảm thấy bỏng rát.
"Cần luôn đeo khẩu trang và đồ bảo hộ hóa chất", Solovev cảnh báo.
Nhưng ngay cả khi việc ngăn chặn ô nhiễm ven biển thành công, Ruslan Khvostov, chủ tịch đảng Lựa chọn Xanh, cảnh báo những hậu quả lâu dài đối với hệ sinh thái địa phương "có thể rất nghiêm trọng và kéo dài nhiều năm".
"Các sản phẩm dầu lắng xuống trầm tích dưới đáy biển Đen, làm gián đoạn chuỗi thức ăn và tất cả mọi người đều sẽ phải gánh chịu hậu quả", ông nói. "Vết dầu loang ngăn chặn oxy, gây ra tình trạng cá, động vật có vỏ và các loài sinh vật đáy biển chết hàng loạt. Phải mất từ 5 đến 10 năm hoặc lâu hơn để khôi phục đa dạng sinh học, tương tự vụ tràn dầu ở Kerch năm 2024. Độc tố tích tụ còn đe dọa chim và động vật có vú dưới biển như cá heo".
Sau đợt tập kích gần đây nhất của Ukraine hôm 29/4, tình hình tại Tuapse trở nên tồi tệ đến mức thị trấn đã phải sơ tán.
Khi triển vọng hòa bình hay thậm chí là một lệnh ngừng bắn vẫn còn xa vời, Ukraine có thể sẽ tăng cường các cuộc tấn công vào ngành công nghiệp dầu mỏ Nga, vốn đang đem lại nguồn lợi nhuận khổng lồ do cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.
"Về mặt chiến thuật, các nhà máy lọc dầu là mục tiêu lý tưởng cho một chiến dịch tiêu hao bằng drone. Các nhà máy này có quy mô lớn, cố định và khó phòng thủ", Witold Stupnicki, chuyên gia phân tích cấp cao về khu vực châu Âu và Trung Á tại Tổ chức Dữ liệu Sự kiện và Vị trí Xung đột Vũ trang (ACLED), nhận định.
"Các cuộc tấn công liên tục vào Tuapse, 3 lần trong chưa đầy 2 tuần, cho thấy Ukraine muốn thực hiện một chiến dịch dài hơi khiến Nga không thể phục hồi, tương tự chiến thuật nhắm vào các cảng Primorsk và Ust-Luga ở biển Baltic hồi tháng 3", Stupnicki nói thêm. "Ukraine nhiều khả năng sẽ duy trì và có thể đẩy mạnh chiến dịch này, đặc biệt khi quy mô sản xuất drone trong nước đang tăng lên và các cuộc tấn công kiểu này làm suy yếu hệ thống phòng không Nga, qua đó mở đường cho những đòn tập kích sâu hơn vào lãnh thổ đối phương".
Thảm họa Tuapse không phải sự cố đầu tiên trong khu vực. Tháng 12/2024, 2 tàu chở dầu của Nga đã bị chìm trong một cơn bão trên biển Đen, làm tràn hàng nghìn tấn dầu, dạt vào gần thị trấn nghỉ mát Anapa. Các đội cứu hộ cùng hàng chục nghìn tình nguyện viên đã được điều động để dọn dẹp một trong những thảm họa môi trường tồi tệ nhất lịch sử Nga.
"Khi ngồi vào bàn cà phê, dù chỉ trong vài phút, tôi gần như có thể tin rằng thế giới vẫn chưa sụp đổ", Fatemeh, trợ lý nha khoa 27 tuổi, nói hôm 30/3. "Cảm giác như thể tôi được thoát khỏi cuộc chiến này trong chốc lát để sống lại một ngày bình thường. Đó là nơi tôi có thể mơ về một thế giới không còn nỗi ám ảnh về cái chết chực chờ, cũng không còn viễn cảnh đau lòng là mình sống sót nhưng lại mất đi người thân hay tài sản".
Nếu tần suất ném bom giảm đi và cô được ngủ ngon hơn, Fatemeh sẽ trang điểm và ăn diện để chuyến đi uống cà phê thêm đặc biệt. "Rồi tôi quay về nhà, trở lại với thực tại rằng mình đang sống trong chiến tranh tăm tối nặng nề".
Dưới lăng kính của những người trong cuộc, Tehran đang cố níu giữ bình yên trước đây. Giữa chiến sự, các quán cà phê vẫn đón khách, hàng quán không thiếu hụt nhu yếu phẩm. Người dân nơi đây đang cố gắng duy trì những thói quen giản đơn nhất để đời sống xã hội không hoàn toàn tan biến.
Nhưng họ biết rằng cuộc sống ấy không hề bình thường khi Mỹ và Israel duy trì tốc độ tấn công dồn dập vào thủ đô từ khi cuộc chiến bắt đầu vào 28/2, với hàng loạt vụ ám sát lãnh đạo cấp cao của Iran như Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei.
Những con phố vốn dĩ yên bình giờ đầy rẫy các chốt kiểm soát. Internet bị cắt hoặc bóp băng thông, chỉ còn truy cập được vài dịch vụ trong nước. Thậm chí người ta phải dán kín băng keo lên cửa sổ để đề phòng kính vỡ vụn khi bom nổ.
Không chỉ sợ cái chết hay mất đi người thân, họ còn lo cho tương lai mịt mờ phía trước. Họ tự hỏi đất nước rồi sẽ về đâu và làm sao để sống sót khi kinh tế vô cùng khó khăn.
"Dạo này, tôi chủ yếu ở nhà và chỉ ra ngoài nếu thực sự bắt buộc. Việc duy nhất còn sót lại từ thói quen sinh hoạt trước chiến tranh giúp tôi giữ vững tinh thần là nấu ăn", Shahrzad, 39 tuổi, nói. "Đôi khi tôi lại chảy nước mắt giữa lúc đang nấu nướng. Tôi nhớ thương những ngày bình thường, những ngày mà tôi không phải liên tục suy nghĩ về bom đạn, cái chết, hay mất đi những người thân yêu".
"Tôi cố gắng mạnh mẽ vì con gái. Nhưng khi nghĩ về tương lai, tôi không thể hình dung ra bất kỳ bức tranh rõ ràng nào trong tâm trí để có thể bám lấy làm hy vọng", cô tâm sự.
Người dân ở Tehran trong tuần qua đã cố gắng tận hưởng tốt nhất có thể kỳ nghỉ lễ truyền thống chính của người Ba Tư là Nowruz, lễ hội mà mọi người thường rời khỏi thành phố đi nghỉ dưỡng hay ăn mừng tại nhà với gia đình.
"Không có cảnh thiếu thốn thực phẩm, mọi thứ đều có sẵn. Các quán cà phê mở cửa, chúng tôi vẫn ra ngoài đi cà phê", Shayan, 40 tuổi, nhiếp ảnh gia, cho biết về cuộc sống hiện nay ở Tehran. "Có xăng, nước và điện".
Tuy nhiên, anh cho hay "cảm giác bất lực" nhấn chìm mọi người, khi họ không biết phải làm gì và cũng không thể làm bất kỳ việc gì. "Không có không khí Nowruz, chúng tôi phải cố ép bản thân", anh nói.
Dù các cửa hàng và nhà hàng mở cửa đến 21h, "nhiều người không ra ngoài sau buổi chiều", Shayan cho hay.
Bất chấp những quy định khắt khe về trang phục, nhiều phụ nữ Tehran vẫn công khai để đầu trần ra phố, nối tiếp làn sóng đã có từ trước xung đột và đang lan rộng. Truyền hình nhà nước Iran thậm chí cũng phỏng vấn những phụ nữ để đầu trần tại các cuộc tuần hành ủng hộ chính phủ.
Elnaz, 32 tuổi, họa sĩ sống tại Tehran, cho hay khi các cuộc tấn công tạm lắng và có thời gian để suy nghĩ, cô rất nhớ đến những ngày tháng "sống một cuộc đời giản dị".
"Chúng tôi nhớ những điều giản đơn nhất, đi chơi đêm, hay chỉ đơn giản là có thể đi đến một khu vực khác của thành phố", cô nói. "Tôi nhớ cảm giác đi dạo, mua sắm, đọc sách trong quán cà phê... những việc bình dị".
"Khát khao lớn nhất là một giấc ngủ đêm yên bình", cô nói, cho hay có nhiều đêm, các đợt không kích dữ dội tới mức cô có cảm giác như "cả Tehran đang rung chuyển".
"Mọi thứ quay trở lại một trạng thái duy nhất là sinh tồn. Chỉ nghĩ về việc sống sót cùng với tất cả những người tôi yêu thương. Bạn bè tôi, gia đình tôi, người dân thành phố tôi, những người xích lại gần nhau hơn bao giờ hết trong thời điểm khó khăn này", cô nói.
Kaveh, 38 tuổi, nghệ sĩ thị giác, cho biết một mảnh tên lửa đã rơi cách nhà anh khoảng 50 m vài ngày trước.
"Tôi mang nó về nhà. Tôi muốn làm một thứ gì đó từ nó", anh nói, nhớ lại cảnh tượng hôm ấy, khi bụi mù mịt rơi xuống từ trên trời và nhiều cửa sổ vỡ tan tành.
Kaveh cho hay an ninh trong thành phố thắt chặt với nhiều chốt kiểm soát kiểm tra xe và điện thoại của người dân.
Bầu không khí u ám càng nặng nề hơn bởi thời tiết mưa trái mùa, trái ngược với ánh nắng mùa xuân thường thấy hàng năm vào lễ Nowruz. Chân dung trẻ em thiệt mạng trong các vụ tập kích được trưng bày tại quảng trường, những lá quốc kỳ Iran khổng lồ phủ lên các tòa nhà đã bị biến thành đống đổ nát.
"Cuối cùng, đối với nhiều người, điều họ quan tâm nhất là tương lai của Iran và người dân, làm thế nào để cải thiện tình hình", Kaveh nói.
"Tôi hỏi liệu những gì anh ấy nhắn vào tối hôm trước có phải sự thật không, Tyler trả lời rằng đúng. Anh ấy bắt đầu bật khóc và ước gì mình đã không làm như vậy", Lance Twiggs, bạn cùng phòng của nghi phạm Tyler Robinson, nói với điều tra viên trong video lời khai được chiếu tại tòa án bang Utah, Mỹ, ngày 9/7.
Phiên điều trần diễn ra nhằm xác định có đủ bằng chứng để đưa Robinson, 23 tuổi, ra xét xử với những cáo buộc xoay quanh vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk khi anh đang phát biểu tại Đại học Utah Valley, bang Utah ngày 10/9/2025.
Robinson, người lớn lên trong gia đình theo đảng Cộng hòa, có thể đối mặt án tử hình nếu bị kết tội.
Kirk, 31 tuổi, là người đồng sáng lập tổ chức bảo thủ cho giới trẻ Turning Point USA và là đồng minh quan trọng của Tổng thống Donald Trump. Vụ ám sát từng gây chấn động nước Mỹ và làm dấy lên nhiều tranh cãi trong giới chính trị cánh hữu.
Theo điều tra viên, vài giờ sau khi ra tay, Robinson nhắn tin cho Twiggs và thừa nhận bản thân đã bắn chết Kirk. Trong tin nhắn, Robinson cho biết đã quá chán ngán với "những thông điệp thù hận" mà ông Kirk lan tỏa.
Twiggs nói rằng Robinson trở về căn nhà của họ ở St. George, bang Utah, vào buổi sáng sau vụ ám sát.
Quan hệ giữa Robinson và Twiggs cũng thu hút sự chú ý lớn tại Mỹ. Twiggs đang trong quá trình chuyển giới từ nam sang nữ, không chỉ là bạn cùng phòng mà còn có quan hệ tình cảm với Robinson.
Trên mạng xã hội, nhiều người đồn đoán rằng quan hệ này có thể là động cơ dẫn đến vụ ám sát Charlie Kirk, người theo chủ nghĩa dân tộc Cơ đốc giáo và thường xuyên chỉ trích cộng đồng LGBT cũng như người chuyển giới.
Trong lời khai với điều tra viên, Twiggs cho biết Robinson đôi khi vẫn nói về chính trị.
"Anh ấy thường kể về những gì nghe được qua đài phát thành trên đường đi làm. Tôi chưa từng nghe anh ấy nhắc cụ thể đến Charlie Kirk", Twiggs nhớ lại.
Theo Twiggs, họ "hầu như không thảo luận" về tình hình của người chuyển giới và cộng đồng LGBT tại Mỹ.
Hai người quen nhau vào năm 2023. Họ ban đầu chỉ là bạn cùng phòng và bắt đầu quan hệ tình cảm khoảng 2-3 tháng sau khi Robinson chuyển đến sống cùng. Đến nay, Robinson vẫn chưa cho thấy dấu hiệu sẽ nhận tội hay bác bỏ các cáo buộc.
