Người dùng Galaxy S26 chính thức đón One UI 9 đầu tiên

Thông thường, người dùng chỉ cần nhập câu lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên để nhận phản hồi từ chatbot như ChatGPT của OpenAI hoặc Claude của Anthropic. Chúng có thể giải bài tập, soạn email, viết code, dịch thuật, tổ chức chuyến đi hay gợi ý quà tặng. Hiệu quả được thể hiện rõ rệt cả ở trường học, nơi làm việc và cuộc sống hàng ngày.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu chỉ ra, giao phó nhiệm vụ liên quan đến nhận thức cho AI có thể dẫn đến hậu quả tai hại, ảnh hưởng tới trí nhớ, khả năng ra quyết định và tư duy phản biện.

Trong lĩnh vực giáo dục, nghiên cứu của MIT năm ngoái thu hút sự chú ý lớn với kết luận sinh viên dùng AI tạo sinh để viết luận có kỹ năng tư duy phản biện kém hơn.

Chia sẻ với The Chronicle of Higher Education hồi tháng 6, giảng viên văn học Tyler Jagt cho biết, không sinh viên nào của ông đọc xong bài luận 20 trang được giao, trong khi ông từng dễ dàng hoàn thành khi còn là sinh viên khoảng 10 năm trước. Một sinh viên thú nhận không thể đọc xong vì liên tục "mất mạch suy nghĩ", sao nhãng khỏi nội dung chính.

Jagt chia sẻ, khi giao bài tập, mục tiêu của ông không phải nhận về sản phẩm "bóng bẩy" mà là để trí óc sinh viên trải qua rèn luyện và trở nên mạnh mẽ hơn. "Chuyển giao khó khăn cho chatbot không giúp sinh viên có thời gian làm nhiệm vụ 'cao cấp' hơn, mà tước đi cơ hội phát triển năng lực để thực hiện bất cứ công việc nhận thức sâu sắc nào, ông cảnh báo.

Nhiều nghiên cứu khác cũng nhấn mạnh khái niệm "chuyển giao gánh nặng nhận thức", thậm chí "buông bỏ nhận thức". Điều đáng lo ngại là khác với những công nghệ hỗ trợ trước đây, AI có khả năng thích ứng với đủ loại vấn đề. Ví dụ, máy tính bỏ túi giúp tính kết quả phương trình, nhưng con người vẫn phải tự tìm cách giải và suy luận. Trong khi đó, AI có thể giúp giải bài tập từ đầu đến cuối.

Theo một nghiên cứu hợp tác Anh - Mỹ với 1.222 người tham gia và đang trong quá trình bình duyệt, dùng AI để giải toán hoặc đọc hiểu giúp cải thiện hiệu suất trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài lại làm giảm kết quả và sự sẵn lòng cố gắng khi không có công cụ hỗ trợ. "Phát hiện này rất đáng quan ngại vì sự kiên trì là nền tảng để tiếp thu kỹ năng, cũng là một trong những chỉ báo mạnh mẽ nhất về khả năng học tập lâu dài", nhóm tác giả viết.

Grace Liu, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Carnegie Mellon, tác giả chính của nghiên cứu trên, đánh giá khả năng phản hồi nhanh chóng với mọi loại câu hỏi của AI khiến người dùng mất cơ hội học hỏi.

"AI gây đặc biệt gây lo sợ vì không phải công cụ dành cho một hoạt động nhất định. Nó có thể được dùng cho gần như mọi hoạt động trí tuệ, suy luận và nhận thức", Liu nói với AFP.

Trong lĩnh vực y tế, khảo sát với những bác sĩ đã thực hiện ít nhất 2.000 ca nội soi đại tràng ở Ba Lan cho thấy, AI gây lệ thuộc và giảm kỹ năng. Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí The Lancet Gastroenterology and Hepatology năm ngoái, họ được tiếp cận hệ thống AI có khả năng phân tích hình ảnh nội soi đại tràng theo thời gian thực và đánh dấu u tuyến, một loại tổn thương tiền ung thư. Bác sĩ chỉ được dùng công cụ một số ngày, còn lại phải tự khám. Ba tháng trước khi dùng AI, các bác sĩ phát hiện u tuyến trong 28,4% số ca nội soi, nhưng sau đó, tỷ lệ phát hiện giảm còn 22,4%.

Nhóm tác giả kết luận, liên tục tiếp xúc công cụ AI có thể khiến bác sĩ "giảm động lực, kém tập trung hơn và ít trách nhiệm hơn khi ra quyết định mà không có AI hỗ trợ".

Trong lĩnh vực khoa học máy tính, nhóm nghiên cứu tại Anthropic thiết kế một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên đầu năm nay, trong đó 52 kỹ sư phần mềm được yêu cầu thực hiện một nhiệm vụ lập trình cơ bản. Tất cả đều có thể tra cứu trên mạng, nhưng chỉ một nửa dùng thêm trợ lý AI. Sau đó, các kỹ sư được yêu cầu làm bài kiểm tra về những gì đã học từ nhiệm vụ. Kết quả, nhóm dùng AI đạt điểm trung bình 50%, kém đáng kể so với nhóm không dùng (đạt 67%).

Johann Chevalere, chuyên gia tâm lý nhận thức và xã hội tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS), cho hay: "Con người có xu hướng tiết kiệm năng lượng rất mạnh. Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường dùng những chiến lược giúp đi đến trọng tâm nhanh hơn mà không cần dành thời gian nghiên cứu kỹ thông tin, vì như vậy sẽ tốn nhiều năng lượng nhận thức".

Chevalere nhận định, lạm dụng AI có thể thúc đẩy xu hướng này. Ông giải thích: "Nếu có những hoạt động bạn không bao giờ làm thì bộ não, vốn vận hành theo nguyên tắc tiết kiệm năng lượng, sẽ không tốn công duy trì những kết nối không được sử dụng".

Trước áp lực từ giới phê bình, các nhà phát triển AI bắt đầu tích hợp "Phương pháp Socratic" vào mô hình, hiện chủ yếu hướng đến học sinh. Theo đó, chatbot không đơn thuần cung cấp đáp án mà đưa gợi ý và đặt câu hỏi để kích thích người dùng tư duy. Ví dụ, ChatGPT có "chế độ học tập" và Gemini của Google có "học với hướng dẫn".

Trong khi đó, theo Microsoft, trợ lý ảo Copilot hiện tích hợp cảnh báo về nguy cơ mắc lỗi, đồng thời nhắc nhở người dùng kiểm tra thông tin nó cung cấp. Đây chỉ là một trong số nhiều biện pháp giúp người dùng duy trì sự chủ động và tư duy phản biện khi tiếp nhận phản hồi từ AI.

"Nguy cơ chuyển giao gánh nặng nhận thức hoàn toàn có thật, đặc biệt nếu dùng AI để tự động hóa các nhiệm vụ vốn quan trọng với phát triển kỹ năng", đại diện Microsoft cho biết, nhấn mạnh mọi người cần được đào tạo để sử dụng công cụ đúng cách.

Hiện tại, giới chuyên gia cho rằng vẫn thiếu những nghiên cứu quy mô lớn, dài hạn, để đánh giá tác động thực sự của AI tới não người. Theo Chevalere, trong khi chờ đợi, con người cần sử dụng AI một cách thông minh. "Chúng ta sẽ thích nghi với cuộc cách mạng công nghệ này giống như từng thích nghi với những cuộc cách mạng trước đây", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Ở nhóm smartphone cận cao cấp, khác biệt giữa các sản phẩm ngày càng khó tạo ra nếu chỉ nhìn vào màn hình, thiết kế hay hiệu năng. Phần lớn máy hiện nay đều đủ nhanh cho nhu cầu phổ thông, đủ mỏng để tạo cảm giác cao cấp và đủ đẹp để dễ gây thiện cảm từ cái nhìn đầu tiên.

Vì vậy, thứ quyết định bản sắc của một mẫu máy thường nằm ở trải nghiệm sử dụng cụ thể. Với vivo V70, hãng chọn đặt trọng tâm vào camera, rõ nhất là cụm ZEISS ở mặt lưng và hệ thống ống kính gồm camera chính 50 MP có chống rung quang học OIS, tele 50 MP và camera siêu rộng 8 MP; phía trước là camera selfie 50 MP lấy nét tự động. Về mặt thông số, đây là một cấu hình đủ cho thấy V70 không muốn chỉ đứng ở vị trí "chụp ổn", mà muốn tiến gần hơn tới một chiếc điện thoại thiên về hình ảnh trong tầm giá.

Điều đáng chú ý là vivo không chỉ gắn ZEISS như một yếu tố nhận diện. Cách hãng xây dựng sản phẩm cho thấy camera mới là phần được ưu tiên kể chuyện. V70 được nhấn vào khả năng tele 3x quang học, zoom số 10x cũng như khung viền hợp kim nhôm. Những chi tiết này, nếu nhìn riêng lẻ, có thể dễ bị xem là ngôn ngữ tiếp thị quen thuộc. Nhưng khi nhìn vào ảnh chụp thực tế, có thể thấy V70 ít nhất cũng đang cố tạo ra một hướng dùng rõ ràng hơn là chỉ trang bị camera để đủ thông số.

Từ những ảnh chụp thực tế, có thể thấy vivo V70 theo đuổi kiểu xử lý khá bắt mắt. Ảnh ngoài trời có màu sắc tươi, độ tương phản rõ, bầu trời và mảng cây lá thường được làm nổi lên thay vì giữ hoàn toàn trung tính. Đây là kiểu xử lý dễ tạo thiện cảm ngay khi xem trên màn hình điện thoại, đặc biệt với người dùng thích chụp xong là đăng. Bù lại, sự bắt mắt đó đôi khi cũng làm ảnh rời nhẹ khỏi cảm giác thật của bối cảnh, V70 ưu tiên ảnh có tính trình bày tốt hơn là cố giữ sự trung tính tuyệt đối.

Đó là lựa chọn không mới, nhưng hợp lý với nhóm người dùng mà dòng V hướng tới. Một chiếc điện thoại thiên chụp ảnh cho số đông thường không cần quá kỹ tính theo kiểu máy ảnh, mà quan trọng là ảnh ra đủ sắc, đủ sáng, màu da dễ nhìn và bố cục có nhiều không gian sáng tạo hơn nhờ tiêu cự linh hoạt. V70 có vẻ đang đi đúng công thức đó.

Phần đáng nói nhất trên vivo V70 vẫn là ống kính tele 50 MP. Trên lý thuyết, camera này hỗ trợ zoom quang 3x và được đặt như một trong những điểm nhấn chính của sản phẩm. Trên thực tế, đây cũng là thành phần giúp V70 khác hơn so với khá nhiều smartphone cùng tầm giá, nơi camera tele vẫn chưa phải trang bị phổ biến.

Qua các ảnh chụp hoa, máy bay, chân dung hay vật nuôi, tele trên V70 cho thấy giá trị rõ ràng hơn so với kiểu zoom để có thêm lựa chọn. Khi chụp hoa, tiêu cự dài giúp gom khung hình gọn hơn, tách chủ thể khỏi hậu cảnh dễ hơn và giữ được cảm giác nổi khối khá rõ. Với ảnh máy bay, camera tele không biến chiếc điện thoại thành công cụ chụp siêu xa, nhưng đủ để mở ra một kiểu ảnh mà camera chính khó làm tốt nếu chỉ crop. Còn với chân dung, đây là nơi lợi thế thể hiện rõ nhất: khuôn mặt lên thuận mắt, phối cảnh bớt méo, nền lùi ra sau tự nhiên hơn và khung hình có cảm giác đúng tiêu cự hơn cho ảnh.

Ảnh chân dung từ V70 cũng cho thấy máy thiên về hướng nịnh mắt. Tông da sáng, gương mặt được làm nổi khá rõ, nền xóa vừa phải và tổng thể ảnh phù hợp với thói quen chia sẻ mạng xã hội. Đây là điểm mạnh nếu nhìn từ góc độ sử dụng phổ thông. Tuy nhiên, với người thích ảnh thật màu hoặc muốn hệ camera giữ nguyên cá tính ánh sáng của bối cảnh, V70 có thể vẫn hơi ưu tiên xử lý phần mềm. Sự dễ nhìn của ảnh trong nhiều trường hợp đến từ cách máy tăng tương phản và tinh chỉnh màu khá chủ động.

Tựu trung, vivo V70 không tạo cảm giác là một cú nhảy vọt lớn về nhiếp ảnh di động, nhưng đây là một mẫu máy có hướng đi cụ thể. Điểm đáng giá nhất không nằm ở việc camera mạnh tới đâu mà ở chỗ máy tạo ra được một trải nghiệm chụp ảnh tương đối nhất quán: chất ảnh tươi sáng, màu sắc rõ ràng, chân dung nổi bật và tele thực sự có ích. Trong một thị trường đang có nhiều smartphone tầm trung vẫn dừng ở mức chụp ổn định, đó là một khác biệt đủ để V70 được chú ý.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo nghị định số 342 của Chính Phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quảng cáo, có hiệu lực từ 15-2-2026, định dạng quảng cáo bằng chuỗi hình ảnh chuyển động hoặc video, nghị định quy định thời gian chờ tắt tối đa là 5 giây.

Thế nhưng, theo ghi nhận, xem YouTube trên các tivi thông minh (Smart TV) vẫn phải xem quảng cáo nhiều hơn 5 giây.

Đang xem một video về phim kiếm hiệp trên ứng dụng YouTube cài đặt trên chiếc tivi thông minh tại nhà, anh Chiêu (TP.HCM) cho hay nhiều lần "bị ép" phải xem các quảng cáo chen ngang. Tất nhiên do dùng loại miễn phí nên anh Chiêu đành chấp nhận, nhưng điều đáng nói là nhiều quảng cáo có thời gian không cho tắt lên đến hơn 30 giây.

"Đa phần quảng cáo chen ngang đều hiện nút bấm cho bỏ qua quảng cáo sau 5 giây hoặc tự động bỏ qua, nhưng cũng không ít những quảng cáo bắt buộc phải xem kéo dài đến hơn 10 giây, 20 giây, thậm chí 30 giây. Các quảng cáo này có thể gộp nhiều quảng cáo ngắn lại với nhau", anh Chiêu nói.

Nhiều người dùng khác cũng liên tục phản ánh về việc vẫn phải chịu đựng các đoạn quảng cáo không cho phép bỏ qua kéo dài từ 15 - 30 giây khi xem YouTube trên tivi.

Ghi nhận của phóng viên Tuổi Trẻ dùng YouTube trên nhiều thiết bị khác nhau, gồm cả smartphone, máy tính bảng, máy tính để bàn và tivi thông minh, theo đó, ngoại trừ YouTube trên tivi thông minh, các quảng cáo chen ngang trong các video trên các thiết bị còn lại đều hiển thị nút bấm bỏ qua sau 5 giây.

Riêng YouTube trên tivi thông minh vẫn có rất nhiều đoạn quảng cáo kéo dài đến hơn 10 giây, 20 giây, thậm chí 30 giây mới xuất hiện nút bấm bỏ qua. Tuổi Trẻ đã liên hệ với đại diện truyền thông Google để gửi câu hỏi về tình trạng nêu trên nhưng chưa nhận được câu trả lời.

Bên cạnh đó, quy định pháp luật mới cũng yêu cầu các nền tảng dịch vụ trực tuyến phải tích hợp cơ chế báo cáo vi phạm quảng cáo thực sự trực quan và thân thiện với người dùng Việt Nam ngay trên giao diện hiển thị của từng sản phẩm tiếp thị.

Thế nhưng hiện nay, người dùng khi gặp các quảng cáo sai sự thật, quảng cáo thực phẩm chức năng thổi phồng công dụng như thuốc chữa bệnh, hoặc mỹ phẩm sử dụng hình ảnh bác sĩ giả mạo vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm công cụ báo cáo trực tiếp để gửi phản hồi tới cơ quan quản lý nhà nước. Tình trạng này đang diễn ra trên nhiều nền tảng mạng xã hội chứ không riêng gì YouTube.

Điều này cho thấy tính tuân thủ của các "ông lớn" công nghệ chưa thực sự đồng bộ hóa toàn diện hệ thống theo chiều sâu của luật pháp Việt Nam.

Chuyên gia truyền thông Dy Khoa, ThS truyền thông khoa học và thu hút công chúng, phân tích: "Một người có thể xem hết quảng cáo vì không còn lựa chọn khác. Tuy nhiên, điều họ nhớ lại sau đó đôi khi không phải là sản phẩm mà là cảm giác khó chịu. Điều này vô tình khiến hình ảnh thương hiệu bị ảnh hưởng. Quảng cáo hiệu quả không phải là quảng cáo khiến người xem không thể thoát ra mà khiến người xem sẵn sàng ở lại vì nội dung đủ hấp dẫn hoặc đủ hữu ích".

Đồng tình với quan điểm này, bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, Giám đốc marketing hệ thống bán lẻ 24hStore, chia sẻ từ thực tế vận hành đơn vị của mình: "Quy định tắt quảng cáo sau tối đa 5 giây không làm marketing yếu đi, mà buộc marketing phải văn minh hơn. Một quảng cáo tốt cần thắng người dùng bằng nội dung, lợi ích và sự phù hợp, không phải bằng việc khóa nút tắt".

Từ góc nhìn của một doanh nghiệp làm quảng cáo, bà Ánh Hồng đề xuất hướng đi mới cho những người làm tiếp thị: "Thay vì cố kéo người xem bằng quảng cáo dài, doanh nghiệp nên đưa ưu đãi, lợi ích chính hoặc thông điệp nổi bật vào 3 - 5 giây đầu (Visual Hook)".

Hơn một năm qua, sự hỗn loạn của các hình thức quảng cáo rác, quảng cáo cưỡng bức người xem đã trở thành vấn nạn gây ức chế trên không gian số. Sự ra đời của quy định trên được kỳ vọng sẽ thiết lập lại trật tự và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng.

Theo chuyên gia Dy Khoa: "Điểm đáng chú ý không phải chỉ là giới hạn quảng cáo được tắt sau tối đa 5 giây mà quan trọng hơn là pháp luật đã khẳng định người dùng có quyền chủ động quyết định có tiếp tục xem quảng cáo hay không. Điều này phù hợp với xu hướng quản lý của nhiều quốc gia".

Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng thẳng thắn chỉ ra thực tế đáng buồn là: "Không ít quảng cáo trên nhiều nền tảng số vẫn kéo dài khá lâu. Có quảng cáo có nút tắt nhưng rất nhỏ. Có trường hợp người dùng bấm vào nút tắt lại bị chuyển sang trang bán hàng hoặc một quảng cáo khác".

Thực tế hiện nay cho thấy người dùng đang bị bủa vây bởi quá nhiều định dạng quảng cáo chen ngang. Từ đó, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực khuyến nghị cơ quan quản lý cần có cơ chế kiểm tra thực tế trên nhiều thiết bị, nhiều tài khoản và nhiều phiên bản ứng dụng khác nhau.

Khi cả cơ quan quản lý, nền tảng, doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng chủ động tham gia phản ánh và xử lý nghiêm khắc, môi trường quảng cáo trực tuyến mới có thể thực sự trở nên minh bạch và văn minh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ