Theo luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được Quốc hội thông qua năm 2024, phương tiện tham gia giao thông di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải theo chiều đi của mình, nhường bên trái cho xe cần vượt.
Người điều khiển ô tô không nhường đường cho xe xin vượt khi đã đủ điều kiện an toàn bị phạt 2-3 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe (GPLX). Nếu hành vi không nhường đường dẫn đến tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm GPLX.
Dù luật đã quy định rõ ràng và có khung phạt nặng, nhưng nhiều tài xế Việt vẫn có thói quen đi chậm bám làn trái trên cao tốc, không nhường đường cho xe phía sau chạy nhanh hơn dù tài xế đã ra tín hiệu xi-nhan, bóp còi hay nháy đèn pha.
Trên mạng xã hội thậm chí còn có một hội nhóm “anti” (tẩy chay) thói quen “đi chậm ôm làn trái”. Quan điểm chung của các thành viên là, chỉ sử dụng làn trái khi cần vượt hoặc đi nhanh. Khi làn phải thông thoáng, nhanh chóng trả lại làn trái để tạo ra một “hành lang” chạy nhanh khi cần.
Ô tô đi chậm bám làn trái tạo ra tình trạng “ùn tắc ảo” trên cao tốc
Anh Trần Tiến Đức, sống tại Hà Nội, cho rằng, văn hóa giao thông trên cao tốc thể hiện rõ nhất qua cách chọn làn đường. Về cơ bản, làn trái ngoài cùng nên là “làn ưu tiên” dành cho xe di chuyển tốc độ cao hoặc để vượt.
“Từng lái xe ở Thái Lan, tôi thấy họ tuân thủ quy tắc này cực kỳ nghiêm túc (làn đường sát dải phân cách ở Thái Lan nằm ở bên phải). Kết quả là, dòng xe lưu thông luôn trôi chảy dù mật độ phương tiện rất cao. Ngược lại, trên các tuyến cao tốc ở Việt Nam, như cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, thường xuyên xảy ra tình trạng “ùn tắc ảo”.
Nhiều khi thấy dòng phương tiện nhích từng chút tưởng có tai nạn, nhưng đi vượt lên mới biết “nút thắt” là những xe chạy chậm dàn hàng ngang, mà lỗi nhiều nhất thuộc về xe bám làn trái chạy chậm, dù phía trước thông thoáng”, anh Đức cho biết.
Theo anh, việc quy định tốc độ tối thiểu theo làn, như cao tốc Hà Nội – Hải Phòng quy định làn bên trái tối thiểu 90km/h, làn giữa tối thiểu 80km/h, làn bên phải tối thiểu 60km/h, là bước đi đúng đắn để hạn chế tình trạng này. Nhưng, quan trọng nhất vẫn là ý thức và văn hóa của tài xế.
“Về lưu thông, đừng để sự thong dong của mình trở thành chướng ngại vật của người khác.
Về an toàn, đi làn phải luôn là lựa chọn thông minh khi muốn di chuyển tốc độ ổn định hoặc chưa có nhiều kinh nghiệm lái xe. Tài xế sẽ có không gian hai bên để phản ứng khi gặp tình huống, vật cản bất ngờ. Việc khư khư bám sát dải phân cách cứng vô tình tự bó hẹp khả năng xử lý, tăng rủi ro khi tình huống khẩn cấp”.
Hạn chế bám làn trái là an toàn cho chính mình
Vũ Ngọc Bách, sống tại TPHCM, cho biết: “Nhường làn trái cho xe cần vượt hoặc xe chạy nhanh hơn là cách tham gia giao thông văn minh. Tiếc là nhiều tài xế chưa nắm được điều này”.
“Không ít người giữ một quan điểm phổ biến là chạy tốc độ tối đa cho phép rồi, đâu còn xe nào nhanh hơn nên bám làn trái cũng chẳng sao. Nhưng tôi không cho là vậy. Bởi thực tế vẫn có nhiều trường hợp xe chạy quá tốc độ cho phép, ví dụ như trên xe có người đang nguy kịch cần đến bệnh viện gấp, hay xe bị kẹt chân ga không thể hãm tốc.
Họ có bị xử phạt hay không là việc của họ. Còn việc của mình là không làm cản trở giao thông, ưu tiên đưa xe về làn bên phải, để trống làn trái cho xe khác vượt lên khi cần. An toàn cho họ cũng là an toàn cho chính mình”, Bách nói.
Sau khi đi cả chục nghìn km đường cao tốc Việt Nam, Bách đúc rút rằng, bám làn trái tưởng an toàn, nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn. Tài xế sẽ không biết điều gì bất chợt “lao” ra từ dải phân cách. Ví dụ như người hoặc động vật sang đường hay có những trường hợp xe máy, xe đạp đi ngược chiều cao tốc. Do đó, đi ở làn phải sẽ có tầm nhìn thông thoáng hơn để sớm nhận biết tình huống bất ngờ.
Nguyễn Thành, sống tại TPHCM, có quan điểm tương tự. Anh cho biết thời đi học lái xe, thầy luôn khuyến khích học viên chọn làn bên phải nếu chạy chậm.
“Đúng là hạ tầng cao tốc hiện tại chưa cho phép bỏ trống hoàn toàn làn trái chỉ dành cho nhu cầu vượt, đặc biệt là những đoạn cao tốc mới, mỗi chiều chỉ có hai làn đường. Tuy nhiên, nếu mật độ thông thoáng, tôi vẫn ưu tiên đưa xe về làn phải.
Điều này không những là cách tham gia giao thông văn minh, tuân thủ luật giao thông, mà còn an toàn hơn nếu không may gặp sự cố hỏng xe hay nổ lốp. Do làn phải giáp làn khẩn cấp nên thời gian đưa xe tấp vào lề sẽ được rút ngắn đáng kể.
Hơn nữa, rất nhiều ô tô mới hiện nay đã có tính năng kiểm soát hành trình (Cruise Control). Tài xế sử dụng tính năng này lâu sẽ dẫn đến chán và buồn ngủ. Do đó, việc đi ở làn phải, vượt ở làn trái khiến tài xế phải đánh lái, từ đó làm giảm cơn buồn ngủ.
Video được một người bên đường ghi lại, cho thấy cảnh tượng đặc biệt diễn ra với chiếc SUV đỗ dưới lòng đường. Nhiều người cho rằng cả 4 cửa xe tự động mở và đóng được thực hiện chỉ bằng một câu thoại.
Theo hình dáng và các chi tiết thiết kế của xe trong video, đây khả năng là mẫu Xpeng GX - chiếc SUV cỡ lớn với 6 chỗ vừa bắt đầu được sản xuất hàng loạt. Hãng xe Trung Quốc dự kiến bắt đầu bán GX trong tháng 4 hoặc 5 với thông tin hiện có chủ yếu về thông số kỹ thuật, công nghệ tiên tiến và không nhắc đến tính năng đóng/mở tự động cả 4 cửa.
GX trang bị hệ thống lái điện tử thế hệ mới của Bosch. Hệ thống này hỗ trợ lái tự động cấp độ 4 và tích hợp hơn 100 chức năng, đánh dấu lần đầu tiên hệ thống lái L4 được triển khai trên một mẫu xe có giá dưới 500.000 nhân dân tệ (72.463 USD), theo IThome.
GX trang bị hệ thống dẫn động 4 bánh thông minh với hai môtơ và nền tảng 800 V của Xpeng. Hệ thống này cung cấp công suất tối đa 576 mã lực, mô-men xoắn 695 Nm. Nền tảng 800 V hỗ trợ sạc siêu nhanh 5C. Dung lượng pin, tốc độ tối đa, khả năng tăng tốc 0-100 km/h và phạm vi hoạt động chưa được tiết lộ, và chu kỳ hoạt động cũng không được nêu.
Chiếc SUV có chiều dài 5.265 mm, rộng 1.999 mm và cao 1.800 mm, với chiều dài cơ sở 3.115 mm, khiến nó trở thành một trong những chiếc SUV 6 chỗ lớn nhất tại Trung Quốc.
Xe trang bị tiêu chuẩn vành đa chấu 22 inch, kèm tùy chọn vành thể thao hoặc vành giảm lực cản 21 inch. Nền tảng 800 V tương thích với các cảm biến L4 và các nâng cấp điện toán ADAS của Xpeng trong tương lai.
Mẫu Xpeng GX, ban đầu có tên mã là G01, từng được nhận xét có thiết kế liên tưởng đến mẫu Land Rover Range Rover. Quá trình phát triển bao gồm cả phiên bản chạy điện và phiên bản mở rộng phạm vi.
Xpeng định vị GX cạnh tranh với các mẫu SUV cỡ lớn cao cấp như Li Auto L9, Aito M9, Zeekr 9X và Denza N9.
Với những người mới ngồi sau vô-lăng chưa đủ lâu, việc di chuyển trên đường có nhiều làn xe thường đi kèm lo lắng bị thổi phạt lỗi vượt xe bên phải. Điều này xuất phát từ việc chưa nắm vững các khái niệm trong luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (TTATGTĐB 2024), dẫn đến lúng túng khi muốn vượt qua phương tiện đang di chuyển chậm ở làn trái.
Căn cứ khoản 1, điều 14, luật TTATGTĐB 2024, khái niệm "vượt xe" được định nghĩa là tình huống xe phía sau di chuyển sang bên trái để vượt lên xe phía trước. Đáng chú ý, quy định này chỉ áp dụng trên đoạn đường mà mỗi chiều xe chạy chỉ có 1 làn đường dành cho xe cơ giới. Như vậy, trên những cung đường chỉ có một làn xe mỗi bên, tài xế bắt buộc phải mượn làn đối diện, bên trái để vượt và phải quay về làn ngay khi đủ an toàn.
Tuy nhiên, luật cũng cho phép phương tiện được vượt về bên phải trong 2 trường hợp cụ thể tại khoản 2, điều 14, luật TTATGTĐB 2024, gồm: khi xe phía trước có tín hiệu rẽ trái hoặc đang thực hiện hành vi rẽ trái và đối với các loại xe chuyên dùng đang làm việc trên đường mà xe phía sau không thể thực hiện việc vượt bên trái. Ngoài hai trường hợp này, mọi hành vi cố tình vượt bên phải trên đường một làn xe cơ giới đều vi phạm quy định.
Điểm gây tranh cãi lâu nay đã được làm rõ tại điều 13 và điều 14 của bộ luật này, liên quan đến đường có nhiều làn xe chạy. Cụ thể đối với đường có 2 làn xe cơ giới cùng chiều, việc xe đi ở làn bên phải di chuyển nhanh hơn xe ở làn bên trái không được coi là hành vi "vượt phải". Khi đó, người lái xe đang thực hiện quy tắc "sử dụng làn đường". Tài xế chỉ cần tuân thủ việc đi đúng làn đường quy định, chạy đúng tốc độ cho phép và duy trì khoảng cách an toàn. Việc phân định rõ giữa vượt xe và sử dụng làn đường giúp tài xế yên tâm tham gia giao thông, tránh nỗi lo vi phạm.
Theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), hành vi vượt bên phải xe khác trong trường hợp không được phép sẽ bị xử lý theo điểm a, khoản 5, điều 6 với mức phạt 4 - 6 triệu đồng. Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe theo điểm a, khoản 16, điều 6.
Nhìn chung, mấu chốt để phân biệt nằm ở số lượng làn đường. Nếu đường chỉ có một làn, vượt phải là sai luật trừ các trường hợp ưu tiên. Nếu đường có nhiều làn, việc đi nhanh hơn ở làn bên phải là quyền sử dụng làn đường hợp pháp. Việc nắm vững các điều khoản này không chỉ giúp lái xe tự tin phản biện khi cần thiết mà còn góp phần đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông.
Tìm lại nhịp tăng trưởng doanh số sau hai tháng liên tiếp sụt giảm, tuy nhiên lượng tiêu thụ ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng vẫn khá khiêm tốn so với các phân khúc khác trên thị trường. Dù vậy, cục diện cạnh tranh giữa các mẫu xe ở phân khúc này vẫn không có nhiều xáo trộn, khi lợi thế áp đảo trong cuộc đua doanh số vẫn nghiêng về phía các mẫu xe thương hiệu Nhật Bản.
Sau hai tháng đầu năm liên tiếp sụt giảm, tháng 3.2026 vừa qua doanh số ô tô sedan hạng C tầm giá dưới 900 triệu đồng đã tìm lại nhịp tăng trưởng. Theo số liệu bán hàng từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cũng như Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV), trong tháng 3.2026, tổng doanh số bán ô tô sedan hạng C tại Việt Nam đạt 494 xe, tăng 224 xe tương đương 45,4% so với tháng 2.2026. Con số này chưa bao gồm doanh số bán của mẫu MG5, BYD Seal 5 khi đơn vị phân phối mẫu xe này không công bố.
Sức mua trên thị trường ô tô tiếp hồi phục, thời gian bán hàng không còn bị gián đoạn là yếu tố giúp lượng tiêu thụ ô tô sedan hạng C được cải thiện. Tuy nhiên, mức tăng trưởng trong tháng 3 của phân khúc này chỉ là nhất thời, bởi nếu so với cùng kỳ năm ngoái vẫn ít hơn 83 xe, tương đương mức giảm 14,4%. Thậm chí, nếu tính cả quý 1/2026, tổng doanh số bán ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng đạt 1.321 xe, giảm 18,2% tương đương 293 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
Thực tế, không chỉ sedan hạng C mà cả dòng xe sedan nói chung doanh số bán đã bắt đầu sụt giảm trong khoảng 2 - 3 năm trở lại đây. Nguyên nhân đến từ sự thay đổi về thị hiếu của người tiêu dùng ô tô tại Việt Nam cũng như áp lực cạnh tranh đến từ các dòng ô tô gầm cao và ô tô điện. Hiện tại, với tài chính khoảng 600 - 900 triệu đồng, người Việt mua ô tô có khá nhiều lựa chọn với các dòng xe có trang bị, tính năng, công nghệ không hề kém cạnh sedan hạng C.
Sức mua hồi phục, doanh số hầu hết các mẫu ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng đều đạt mức tăng trưởng dương so với tháng trước đó nhưng cục diện cạnh tranh vẫn không có sự thay đổi, xáo trộn.
Theo đó, Mazda3 tiếp tục dẫn đầu cuộc đua doanh số với 305 xe bán ra, tăng hơn 100 xe so với tháng trước đó. Qua đó, khép lại quý 1/2026 với 914 xe bán ra. Kiểu dáng thiết kế thời trang, hiện đại kết hợp công nghệ, tính năng, vận hành êm ái… là những yếu tố giúp Mazda3 "ghi điểm" với khách hàng chọn mua xe sedan hạng C.
Trong khi đó, Honda Civic là mẫu xe có mức tăng trưởng cao nhất phân khúc với 148 xe bán ra, tăng 116 xe so với tháng trước đó. Dù vậy, kết quả này chỉ giúp Honda Civic xếp vị trí thứ hai và khép lại quý 1/2026 với 268 xe bán ra, kém xa Mazda3. So với đối thủ đồng hương, Honda Civic được đánh giá cao về khả năng vận hành, tiết kiệm nhiên liệu và có cả bản hybrid, tuy nhiên mức giá khá cao lại là yếu tố khiến Honda Civic khó cạnh tranh.
Trái với bước tăng trưởng của Honda Civic, Hyundai Elantra dù đạt được mức tăng trưởng dương về doanh số nhưng chỉ bán được 36 xe trong tháng 3.2026, thấp hơn khoảng 4 lần so với mẫu xe thương hiệu Nhật Bản. Đây đã là tháng thứ ba liên tiếp mẫu xe Hàn bán chưa tới 40 xe/tháng. Toyota Corolla Altis thậm chí còn bết bát hơn khi chỉ bán được 5 xe, tăng 1 xe so với tháng trước đó.
Cộng dồn ba tháng đã qua của năm 2026, tổng doanh số ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng tại Việt Nam đạt 1.321 xe, giảm 18,2% tương đương 293 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
