Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi). Dự thảo do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Luật hiện hành quy định thời hiệu thi hành bản án đối với người bị kết án chung thân hoặc tử hình là 20 năm.
Theo Bộ Công an, quy định trên đang gây khó khăn trong một số trường hợp, vì luật chưa quy định về việc khi hết thời hiệu thi hành bản án tử hình thì người bị kết án có được chuyển xuống tù chung thân hay không.
Để giải quyết bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi theo hướng nếu hết thời hiệu thi hành án thì hình phạt tử hình chuyển thành tù chung thân.
Góp ý về nội dung này, Văn phòng Chủ tịch nước cho rằng đề xuất trên chưa phù hợp với bản chất pháp lý của chế định thời hiệu.
Bởi lẽ thời hiệu là căn cứ chấm dứt quyền thi hành hình phạt của Nhà nước, không phải cơ chế chuyển đổi hình phạt. Cơ quan soạn thảo cân nhắc nên xây dựng theo quy định của bộ luật Hình sự năm 1999.
Phản hồi, Bộ Công an khẳng định quy định trường hợp hết thời hiệu thi hành án tử hình thì chuyển thành tù chung thân là cần thiết, nhằm xử lý khoảng trống, vướng mắc thực tiễn trong thi hành bản án tử hình.
Quan điểm về việc thời hiệu là căn cứ chấm dứt quyền thi hành hình phạt của Nhà nước là có cơ sở về mặt lý luận chung. Song, đối với hình phạt tử hình, cần có cơ chế đặc thù vì đây là hình phạt nghiêm khắc nhất, liên quan trực tiếp đến quyền sống.
Nếu hết thời hiệu mà người bị kết án tử hình đương nhiên không phải chấp hành bất kỳ hình phạt nào thì sẽ không phù hợp với tính chất đặc biệt nghiêm trọng của tội phạm và có thể tạo khoảng trống pháp lý trong thực tiễn.
Việc chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân trong trường hợp hết thời hiệu không nên hiểu là phủ nhận bản chất của chế định thời hiệu, mà là quy định ngoại lệ, có tính nhân đạo và đặc thù đối với án tử hình.
Theo hướng này, Nhà nước không tiếp tục thi hành hình phạt tử hình sau khi đã hết thời hiệu, nhưng vẫn bảo đảm người bị kết án phải chịu trách nhiệm bằng hình phạt tù chung thân tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.
Vẫn theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự năm 1999 từng quy định cơ chế riêng đối với trường hợp tù chung thân hoặc tử hình. Theo đó, sau 15 năm thì việc áp dụng thời hiệu do Chánh án TAND tối cao quyết định trên cơ sở đề nghị của Viện trưởng VKSND tối cao; nếu không cho áp dụng thời hiệu thì hình phạt tử hình được chuyển thành tù chung thân, tù chung thân được chuyển thành tù 30 năm.
Quy định này cho thấy chính sách hình sự Việt Nam đã từng thừa nhận cơ chế không thi hành tử hình sau một thời hạn nhất định nhưng chuyển sang hình phạt nhẹ hơn, chứ không tuyệt đối coi hết thời hiệu là miễn hoàn toàn mọi hậu quả hình phạt đối với án tử hình.
Do đó, chính sách tại dự thảo là có cơ sở cả về thực tiễn và lập pháp. So với việc khôi phục nguyên mẫu quy định của bộ luật Hình sự năm 1999, phương án của dự thảo có ưu điểm là rõ ràng, trực tiếp, dễ áp dụng, hạn chế phát sinh thủ tục xin ý kiến, đề nghị, quyết định trong từng trường hợp cụ thể.
Quy định này cũng phù hợp với định hướng nhân đạo hóa chính sách hình sự, hạn chế thi hành án tử hình sau thời gian quá dài, nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Vẫn tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi tội danh áp dụng hình phạt tử hình (luật hiện hành còn 10 tội danh).
Hình phạt tử hình sẽ chỉ giữ lại đối với các tội danh có tính chất “tội ác nghiêm trọng”, xâm phạm đến khách thể đặc biệt quan trọng, gây những hậu quả nặng nề về mặt kinh tế, xã hội và an ninh con người.
Việc này nhằm phù hợp với xu hướng quốc tế, phù hợp với quy định của Công ước Liên Hiệp Quốc về quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam là thành viên; đáp ứng yêu cầu chỉ đạo của Đảng; phù hợp với tình hình, diễn biến tội phạm và tình hình kinh tế, xã hội trong nước.
Theo báo cáo của Tổng cục Công nghiệp quốc phòng, dự án xe quân sự đã hoàn tất thử nghiệm giai đoạn 2, các chỉ tiêu kỹ - chiến thuật cơ bản đáp ứng yêu cầu đề ra.
Hiện nay, công tác chuẩn bị cho sản xuất loạt đang được triển khai đồng bộ, từ hoàn thiện hệ thống tài liệu kỹ thuật, dây chuyền công nghệ đến bảo đảm nguồn vật tư.
Theo kế hoạch, quy trình nghiệm thu cấp Bộ Quốc phòng dự kiến hoàn tất trong tháng 4-2026. Sau đó, sản phẩm sẽ được đưa vào sản xuất, phục vụ thử nghiệm thực tế tại đơn vị trước khi tiến tới sản xuất hàng loạt.
Đối với dự án xe chở quân, các kết quả thử nghiệm bước đầu cho thấy phương tiện bảo đảm tính cơ động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và được nghiên cứu, chế tạo trong nước.
Dự án dự kiến hoàn tất các thủ tục phê duyệt và nghiệm thu trong thời gian tới, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.
Phát biểu tại hội nghị, Thượng tướng Phạm Hoài Nam yêu cầu Tổng cục Công nghiệp quốc phòng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ hoàn tất nghiệm thu theo kế hoạch.
Đồng thời bảo đảm dây chuyền sản xuất đồng bộ, chính quy cùng nguồn nhân lực và vật tư kỹ thuật; chỉ đạo các đơn vị chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để tổ chức sản xuất loạt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời gian tới.
Sau nhiều ngày xét xử và nghị án, hôm nay 2.6, TAND khu vực 10 (thuộc TAND tỉnh Lâm Đồng) đã tuyên án đối với 33 bị cáo liên quan vụ án ma túy xảy ra tại quán bar Paris Night (ở thành phố Phan Thiết, Bình Thuận cũ).
Các bị cáo bị xét xử về 3 tội danh gồm: "Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy", "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" và "Tàng trữ trái phép chất ma túy".
Đối với tội "Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy", tòa tuyên án 15 bị cáo; trong đó, bị cáo Mạnh Trọng Toản, chủ quán bar Paris Night, bị tuyên phạt 8 năm tù.
Các bị cáo Trần Mạnh Anh (đại diện pháp luật, quản lý hoạt động kinh doanh quán bar), Phạm Hoàng Minh (quản lý nhân sự, an ninh), Phan Minh Huy (nhân viên phục vụ) và Lê Văn Hiếu (tổ trưởng bảo vệ) cùng bị tuyên phạt 7 năm tù.
Mười bị cáo còn lại là nhân viên quán bar nhận mức án từ 2 năm 6 tháng đến 5 năm tù.
Đối với nhóm khách tại bàn Vip 2, các bị cáo Nguyễn Thành Lơ, Nguyễn Thành Kiển, Trần Văn Tuấn và Võ Trường Sơn, ngoài tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy", các bị cáo này còn bị tòa tuyên thêm về tội danh "Tàng trữ trái phép chất ma túy" với mức án từ 8 năm đến 8 năm 6 tháng tù.
Riêng tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy", tòa tuyên án 14 bị cáo là khách tại các bàn Vip 2, Vip 5, Vip 16 và Vip 17. Trong đó, 3 bị cáo bị phạt 7 năm 6 tháng tù; 1 bị cáo lĩnh 7 năm 3 tháng tù; 9 bị cáo lĩnh 7 năm tù và 1 bị cáo lĩnh 4 năm 6 tháng tù. Trước đó, được tòa cho phát biểu lời sau cùng, các bị cáo đều cúi đầu nhận tội và mong được tòa xem xét giảm nhẹ án.
Theo cáo trạng, khuya 1.5.2025, các lực lượng của Công an tỉnh Bình Thuận (nay là Công an tỉnh Lâm Đồng) kiểm tra quán bar Paris Night, phát hiện nhiều nhóm khách sử dụng trái phép chất ma túy tại 5 bàn Vip.
Hội đồng xét xử xác định các quản lý, nhân viên bảo vệ, phục vụ và chăm sóc khách hàng đã giúp sức cho Toản, Anh và Minh chứa chấp khách sử dụng trái phép chất ma túy trong quán bar.
Đối với các nhóm khách, nhiều bị cáo đã góp tiền mua ma túy, chuẩn bị dụng cụ và tổ chức cho nhiều người cùng sử dụng tại quán. Riêng nhóm khách ở bàn Vip 2 còn thực hiện hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy.
Vụ án "Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy", "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" và "Tàng trữ trái phép chất ma túy" xảy ra tại quán bar Paris Night, phường Phú Thủy là vụ án được dư luận khu vực tỉnh Bình Thuận trước đây rất quan tâm. Bản án dành cho các bị cáo hôm nay như một lời cảnh báo cho nhóm tội phạm hoạt động buôn bán, tàng trữ và sử dụng trái phép ma túy sẽ bị trừng trị và không có vùng cấm.
Chiều 2.6, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an thành phố Đà Nẵng cho biết vừa phối hợp với công an các phường An Hải và Ngũ Hành Sơn triệt phá đường dây mua bán trái phép chất ma túy có liên quan đến nhiều người nước ngoài, thu giữ số lượng lớn ma túy cùng nhiều tang vật liên quan.
Theo điều tra ban đầu, qua công tác nắm tình hình, lực lượng công an phát hiện La Thị Ngọc Ánh (23 tuổi, quê tỉnh Đắk Lắk, tạm trú tại phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng) có biểu hiện mua bán trái phép chất ma túy cho người nước ngoài, chủ yếu là khách du lịch. La Thị Ngọc Ánh sử dụng mạng xã hội để liên lạc, giao dịch nhằm che giấu hoạt động phạm tội.
Rạng sáng 1.6, các mũi công tác đồng loạt triển khai kiểm tra tại 1 khách sạn trên đường Trần Hưng Đạo (phường An Hải), bắt quả tang La Thị Ngọc Ánh khi đang chuẩn bị giao ma túy cho khách. Tang vật thu giữ gồm 1 gói "nước vui" và 1 gói Ketamine.
Cùng thời điểm, lực lượng chức năng phát hiện M.J.X (36 tuổi, quốc tịch Trung Quốc) có hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tại hiện trường, công an thu giữ 3 gói "nước vui", 3 gói Ketamine, 2 gói ma túy đá, 20 viên hồng phiến, 1 cân tiểu ly cùng nhiều tang vật liên quan.
Mở rộng điều tra, cơ quan công an tiếp tục giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với X.M.C (23 tuổi) và Y.X (32 tuổi, cùng quốc tịch Trung Quốc) để điều tra hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy.
Khám xét nơi ở của Y.X tại 1 khách sạn trên địa bàn phường An Hải, lực lượng chức năng thu giữ thêm 1 gói ma túy đá cùng bộ dụng cụ sử dụng ma túy.
Tiếp tục khám xét căn hộ do La Thị Ngọc Ánh thuê tại phường Ngũ Hành Sơn, lực lượng công an bắt quả tang Phạm Thị Xuân Nhớ (39 tuổi, quê tỉnh Gia Lai) về hành vi mua bán trái phép chất ma túy.
Tang vật thu giữ gồm 12 gói ma túy "nước vui", 29 viên thuốc lắc, 97 viên hồng phiến, 3 gói nghi Ketamine, 9 gói nghi ma túy đá, 15 nỏ thủy tinh cùng nhiều tang vật khác.
Qua đấu tranh, Phạm Thị Xuân Nhớ khai được thuê giao ma túy cho khách với tiền công 500.000 đồng/lần. Đáng chú ý, Nhớ từng có 2 tiền án liên quan đến ma túy và mới chấp hành xong án phạt tù vào năm 2025.
Kết quả xét nghiệm cho thấy La Thị Ngọc Ánh, M.J.X, X.M.C và Y.X đều dương tính với chất ma túy.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối với La Thị Ngọc Ánh, M.J.X, X.M.C và Y.X về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; đồng thời tạm giữ hình sự Phạm Thị Xuân Nhớ, điều tra La Thị Ngọc Ánh về hành vi mua bán trái phép chất ma túy.
Theo Công an thành phố Đà Nẵng, đây là chiến công đầu tiên của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy ngay sau khi triển khai Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026. Vụ việc đang được tiếp tục mở rộng điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.
