Hãng tin Israel I24 News ngày 13/5 công bố ảnh chụp các kết cấu dạng “giáp lồng” xung quanh bể chứa nhiên liệu gần sân bay quốc tế Dubai của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Trong số này, hai cấu trúc bên trái đang được lắp đặt, trong khi công trình bên phải đã gần hoàn chỉnh.
“Đây là lần đầu phương thức bảo vệ này xuất hiện ở UAE và các quốc gia vùng Vịnh. Chưa rõ UAE khởi công từ khi nào hoặc dự định lắp đặt bao nhiêu rào chắn như vậy”, biên tập viên Howard Altman của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho hay.
Dù vậy, đây không phải lần đầu giáp lồng bảo vệ hạ tầng năng lượng được triển khai thế giới. Nga đã lắp đặt hệ thống tương tự, trong đó chăng cả lưới thép, để bảo vệ kho chứa dầu khỏi những vụ tập kích UAV của Ukraine trong nhiều năm qua.
Hoạt động xây dựng diễn ra sau khi UAE đối mặt chiến dịch tập kích dữ dội của Iran, với hơn 2.800 tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tự sát nhắm vào nước này, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan xung đột Trung Đông, kể cả Israel.
“UAE dường như đã học theo Nga và Ukraine trong nỗ lực bảo vệ các cơ sở năng lượng bằng lồng bảo vệ khổng lồ. Cấu trúc kim loại này là lớp rào ngăn cách mục tiêu khỏi những vũ khí đang bay tới, giúp giảm thiểu thiệt hại”, Altman nói thêm.
Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá hệ thống lồng khổng lồ chỉ đủ sức đối phó UAV tự sát kiểu Shahed-136 hoặc thiết bị bay không người lái (drone) cỡ nhỏ, không có tác dụng chống đỡ tên lửa đạn đạo và hành trình.
Các cuộc tập kích của Iran gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Kho chứa dầu tại cảng Fujairah và nhà máy khí đốt Habshan của UAE từng bị hư hại trong xung đột. Nhà máy Habshan, cơ sở cung cấp khí đốt chính của UAE, chỉ có thể khôi phục công suất tối đa vào năm tới.
“Chúng ta chỉ có thể biết những công trình này có thật sự hiệu quả hay không khi chúng đối mặt với đợt tập kích mới của Iran”, Altman cho biết.
Ehsan Jahanian, phó tỉnh trưởng Bushehr phụ trách chính trị và an ninh, cho biết sở chỉ huy ở ngoại ô thành phố Bushehr đã bị tấn công và "trúng một quả đạn của Mỹ - Israel" vào tối 9/7.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin một căn cứ hải quân ở thành phố miền nam Konarak "bị tiêm kích đối phương tấn công hai lần" trong tối cùng ngày. Lãnh đạo huyện Konarak Mohammad Younes nói rằng các đội tìm kiếm cứu nạn và lực lượng an ninh đã có mặt tại hiện trường.
CNN dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết lực lượng nước này không thực hiện những vụ tấn công nói trên, trong khi một số quan chức Israel khẳng định "không nắm được thông tin về sự tham gia của quân đội vào những cuộc tập kích vừa xảy ra tại Iran".
Lầu Năm Góc và Lực lượng Phòng vệ Israel chưa lên tiếng về thông tin.
Sự việc diễn ra sau khi Mỹ tập kích hàng loạt mục tiêu tại Iran trong hai ngày. Lực lượng Iran cũng tấn công nhiều căn cứ đồn trú của Mỹ tại Bahrain và Kuwait để đáp trả, trong đó có trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ tại thành phố Manama.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 9/7 tuyên bố phóng 10 tên lửa đạn đạo nhằm vào hạ tầng quân sự của Mỹ tại Jordan, trong đó có "trung tâm chỉ huy" ở căn cứ không quân Muwaffaq Salt. Quân đội Jordan tuyên bố phát hiện 8 tên lửa và đã đánh chặn toàn bộ mục tiêu.
Một quan chức Mỹ khẳng định các cuộc đàm phán kỹ thuật với Iran về vấn đề hạt nhân vẫn tiếp tục diễn ra bất chấp giao tranh. "Mỹ vẫn cam kết tìm kiếm giải pháp. Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân", người này cho hay.
"Bản ghi nhớ giữa hai bên được thực thi dựa trên hiệu quả thực tế. Các hành động của Iran, như không mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và tập kích tàu thuyền giữa lúc NATO tổ chức hội nghị thượng đỉnh ở Thổ Nhĩ Kỳ, cho thấy họ không tuân thủ thỏa thuận đến mức không thể chấp nhận được", quan chức Mỹ nói thêm.
Tổng thống Donald Trump ngày 8/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, cho rằng "đàm phán chỉ mất thời gian". Iran cho biết các nội dung chủ chốt trong bản ghi nhớ ký với Mỹ hồi tháng 6 đã bị vô hiệu vì phát biểu của ông Trump, cảnh báo Washington về hậu quả nguy hiểm từ động thái này.
Cáo trạng do điều tra viên trình lên tòa án thông qua công tố viên hôm 4/7 nêu tên 6 bị cáo, gồm bé trai Huzaifa; cha của em là Naimatullah, chủ cửa hàng bán hoa giả trong tòa nhà; cùng 4 thành viên ban quản lý trung tâm thương mại Gul Plaza.
Cáo trạng liên quan vụ hỏa hoạn tại cơ sở này ngày 17/1, khiến 72 người thiệt mạng và 8 người bị thương. Hơn 1.100 cửa hàng trong khu trung tâm thương mại bị thiêu rụi, gây thiệt hại tài chính nghiêm trọng.
Lực lượng cứu hỏa và cứu hộ cứu nạn mất gần một tuần để dập tắt đám cháy. Cả 6 bị cáo đều bỏ trốn sau sự việc, cho đến khi bị bắt.
Theo kết quả điều tra và lời khai của nhân chứng, đám cháy bùng phát sau khi bé trai 11 tuổi chơi với que diêm trong cửa hàng. Nhân chứng Aryan, 13 tuổi, khai trước thẩm phán rằng em có mặt tại cửa hàng khi Huzaifa đang nghịch diêm và ngọn lửa bất ngờ bùng lên.
Lời khai này được hai nhân chứng khác là Mohammad Talha và Hamza Amir xác nhận. Hai người này cáo buộc ông Naimatullah thường xuyên để con trai nhỏ tuổi ở lại cửa hàng mà không có người giám sát, đồng thời để em trực tiếp trông coi cửa hàng.
Dữ liệu cuộc gọi (CDR) được trích dẫn trong cáo trạng cũng cho thấy ông Naimatullah không có mặt tại cửa hàng vào thời điểm xảy ra hỏa hoạn.
Các thành viên ban quản lý Gul Plaza bị cáo buộc tắc trách, không thực thi quy định về an toàn cũng như không ngăn chặn việc để trẻ vị thành niên trông coi cửa hàng.
Theo cáo trạng, các biện pháp an toàn phòng cháy chữa cháy cơ bản hoặc không được trang bị, hoặc không đáp ứng yêu cầu. Lối thoát hiểm của tòa nhà bị khóa hoặc bị chặn, bình chữa cháy không đủ, không có hệ thống trụ cấp nước chữa cháy hay hệ thống chiếu sáng dự phòng khi khẩn cấp. Những thiếu sót này khiến hậu quả vụ cháy càng nghiêm trọng hơn sau khi nguồn điện tòa nhà bị cắt, khiến công trình chìm trong bóng tối lúc ngọn lửa lan nhanh.
Các thành viên ban quản lý cũng không kịp thời báo cho lực lượng cứu hỏa hoặc đơn vị cứu hộ. Dữ liệu cuộc gọi của họ cho thấy không có cuộc gọi khẩn cấp nào được thực hiện trong giai đoạn đầu mang tính quyết định.
Điều tra viên cho biết Huzaifa sẽ bị xét xử tại tòa án dành cho trẻ vị thành niên. Các bị cáo còn lại bị truy tố theo luật hình sự, bao gồm hành vi bất cẩn liên quan đến lửa hoặc vật liệu dễ cháy, ngộ sát, gây thương tích do cẩu thả hoặc bất cẩn, hủy hoại tài sản bằng lửa hoặc chất nổ và có hành vi đồng lõa.
Trang Axios ngày 13.4 dẫn lời một quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu cho biết trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài gần một ngày tại thủ đô Islamabad (Pakistan) vào cuối tuần trước, Mỹ đã đề nghị Iran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm. Tuy nhiên, phía Iran chỉ đồng ý tạm ngừng dưới 10 năm.
Ngày 13.4, Tehran nói chỉ có thể ngừng làm giàu uranium tối đa 5 năm nhưng phía Washington phản đối, nhấn mạnh yêu cầu ban đầu, theo tờ The New York Times dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ.
Dù vậy, việc thảo luận này cho thấy vẫn còn con đường dẫn đến thỏa thuận hòa bình, ngay cả khi quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng biển Iran tại eo biển Hormuz từ ngày 13.4.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 13.4 (giờ Mỹ) cho biết Nhà Trắng vào buổi sáng cùng ngày đã nhận được cuộc gọi từ người có thẩm quyền tại Iran nói muốn một thỏa thuận.
Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance, người đại diện phía Mỹ trong cuộc đàm phán, ngày 13.4 nói với Fox News rằng việc hai bên đối thoại là cử chỉ ý nghĩa, tích cực. Ông miêu tả cuộc gặp là "cột mốc lịch sử" và cho biết mọi thứ diễn ra đúng hướng, đã đạt rất nhiều tiến triển.
Khi được hỏi về triển vọng của vòng đàm phán thứ hai, ông Vance nói quả bóng đang nằm bên phần sân của Iran. Vị phó tổng thống bày tỏ mong đợi của Mỹ là Iran sẽ có hành động để mở lại eo biển Hormuz, cảnh báo rằng cuộc đàm phán sẽ thay đổi nếu nước này không làm như vậy.
CNN dẫn nguồn thạo tin cho hay các quan chức Nhà Trắng đang thảo luận nội bộ về chi tiết cho vòng đàm phán thứ hai với Iran trước khi thỏa thuận ngừng bắn chấm dứt vào ngày 21.4, dù chưa rõ cuộc gặp đó có trở thành hiện thực hay không.
Trong khi đó, các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục liên lạc với hai bên tham chiến trong những ngày tới nhằm thu hẹp khoảng cách và tìm kiếm thỏa thuận. Theo Axios, tất cả các bên đều cho rằng một thỏa thuận là điều khả thi trong khi một nguồn tin khu vực nói "cánh cửa chưa hoàn toàn khép lại".
Về phần Tổng thống Trump, hôm 12.4 ông nói không quan tâm việc các quan chức Iran có trở lại bàn đàm phán hay không. "Nếu họ không trở lại, tôi vẫn ổn", nhà lãnh đạo tuyên bố.
