PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, số lượng người trẻ đến khám vì đau lưng đang gia tăng rõ rệt trong những năm gần đây.
Mới đây, khoa tiếp nhận bệnh nhân nam làm công việc IT, thường xuyên ngồi văn phòng 8-10 giờ mỗi ngày. Những ngày gần đây, anh liên tục bị đau vùng thắt lưng, cơn đau lan xuống chân khiến sinh hoạt khó khăn.
Theo lời kể, người đàn ông này luôn trong tình trạng lưng cứng đờ, khó cúi gập hay xoay người. Lo sợ bị thoát vị đĩa đệm, anh đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân bị thoái hóa cột sống thắt lưng, đồng thời mất đáng kể đường cong sinh lý của cột sống dù chưa đến 40 tuổi.
“Bình thường cột sống thắt lưng có độ cong sinh lý tự nhiên. Tuy nhiên, ở bệnh nhân này, phần lưng gần như thẳng đứng như cây tre, một dấu hiệu của thoái hóa cột sống dù hiện vẫn ở mức độ nhẹ”, PGS Liên cho hay.
Nam giới 30-40 tuổi dễ gặp tình trạng đau lưng
Theo PGS Liên, nhiều người vẫn nghĩ phải lớn tuổi mới đau lưng, nhưng thực tế không ít bệnh nhân chưa đến 50 tuổi đã có dấu hiệu thoái hóa cột sống. Đáng chú ý, nhóm mắc nhiều nhất hiện nay là nam giới trong độ tuổi 30-40. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lối sống ít vận động, ngồi lâu liên tục để làm việc, xem điện thoại, chơi game hoặc sử dụng máy tính nhiều giờ mà không thay đổi tư thế.
“Một trong những nguyên nhân gây đau lưng là người bệnh ít vận động, ít tập thể dục kèm theo thói quen ngồi lì một chỗ trong thời gian dài. Đây là tình trạng rất phổ biến ở nam giới trẻ hiện nay”, chuyên gia nhận định.
Ngoài việc dùng thuốc, điều quan trọng trong điều trị đau lưng là tập luyện đúng cách nhằm cân bằng nhóm cơ lưng và cơ bụng. Người bệnh cần được hướng dẫn các bài tập phù hợp với cột sống, thắt lưng dưới sự hỗ trợ của chuyên gia phục hồi chức năng và vật lý trị liệu.
Bên cạnh đó, nhiều người làm việc trong môi trường kín, ít tiếp xúc ánh nắng nên thiếu vitamin D, yếu tố quan trọng đối với sức khỏe xương khớp.
Những dấu hiệu đau lưng không nên chủ quan
Theo PGS Liên, một trong những yếu tố quan trọng khi đánh giá đau lưng là phân biệt đau cơ học và đau không cơ học. Đau cơ học thường tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi và liên quan rõ rệt đến tư thế. Trong khi đó, đau không cơ học thường kéo dài dai dẳng, không phụ thuộc vận động, thậm chí tăng về đêm và có thể đi kèm các triệu chứng toàn thân.
“Có những dấu hiệu cảnh báo người bệnh tuyệt đối không nên bỏ qua”, PGS Liên nhấn mạnh.
Cụ thể, nếu đau lưng kéo dài trên 2- 4 tuần dù đã nghỉ ngơi và thay đổi sinh hoạt hoặc cơn đau tái phát nhiều lần với xu hướng nặng dần, người bệnh cần đi khám sớm. Đặc biệt, các cơn đau không liên quan tư thế, đau ngay cả khi nằm nghỉ hoặc đau tăng về đêm là những dấu hiệu bất thường cần được đánh giá kỹ.
Ngoài ra, đau lưng kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài, mệt mỏi, chán ăn có thể liên quan đến các bệnh lý toàn thân, trong đó có nguy cơ ung thư.
Những dấu hiệu thần kinh như tê yếu chân, đi lại khó khăn, mất thăng bằng hoặc rối loạn tiểu tiện cũng là tình trạng nguy hiểm vì có thể liên quan đến chèn ép thần kinh.
Theo chuyên gia, nếu đau lưng đi kèm tiểu buốt, tiểu máu hoặc rối loạn kinh nguyệt, cần nghĩ đến nguyên nhân từ hệ tiết niệu hoặc phụ khoa, bởi khi đó đau lưng chỉ là biểu hiện thứ phát.
“Đau lưng là một triệu chứng, chứ không phải một chẩn đoán. Điều trị hiệu quả phải dựa trên việc xác định đúng nguyên nhân thay vì chỉ tập trung giảm đau”, PGS Liên khuyến cáo.
Chuyên gia cho rằng, trong nhiều trường hợp, việc điều chỉnh lối sống, tăng cường vận động và phục hồi chức năng đúng cách có thể cải thiện đáng kể tình trạng bệnh. Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, người bệnh cần thăm khám sớm để tránh những biến chứng đáng tiếc.
Động thái này diễn ra sau khi WHO chính thức tuyên bố đợt bùng phát chủng virus chưa có vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt này là tình trạng khẩn cấp y tế quốc tế, theo Reuters ngày 22/5.
"Chúng tôi đang điều chỉnh mức đánh giá rủi ro của dịch bệnh lên mức 'rất cao' ở quy mô quốc gia, mức 'cao' ở cấp khu vực và vẫn giữ ở mức 'thấp' trên phạm vi toàn cầu", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu trước báo giới.
Ông Tedros cho biết hiện Congo ghi nhận 82 ca mắc và 7 ca tử vong được xác nhận, bên cạnh 177 trường hợp tử vong nghi ngờ và gần 750 ca nghi nhiễm khác. Dự kiến các con số này còn tăng khi công tác giám sát dịch tễ được mở rộng.
Các chuyên gia xác định chủng virus Bundibugyo khiến đợt dịch này bùng phát là hiếm gặp, lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm hoặc vật dụng bị ô nhiễm. Loại virus này chưa có vaccine hay thuốc đặc trị, tỷ lệ tử vong 25-40%.
Trong khi đó, tình hình dịch bệnh tại quốc gia láng giềng Uganda hiện "nằm trong tầm kiểm soát" với 2 ca nhiễm được xác định là người trở về từ vùng dịch Congo, trong đó một trường hợp đã tử vong.
"Khả năng lây lan nhanh chóng của chủng virus này là rất cao, cực kỳ cao và điều đó đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện trận chiến chống dịch", ông Abdirahman Mahamud, Giám đốc Bộ phận Cảnh báo và Ứng phó Khẩn cấp Y tế của WHO, cho biết.
Đại diện WHO cho hay các biện pháp can thiệp kịp thời được triển khai tại Uganda gồm quyết liệt truy vết tiếp xúc và hủy bỏ một sự kiện tụ tập đông người, đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong việc ngăn chặn chuỗi lây nhiễm của virus. Liên quan đến các ca bệnh quốc tế, một công dân Mỹ làm việc tại Congo đã được xác nhận nhiễm virus và chuyển sang Đức để điều trị đặc biệt. Một công dân Mỹ khác từng tiếp xúc có nguy cơ cao với người bệnh cũng đã được di lý tới Cộng hòa Czech để theo dõi y tế.
Trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp khẩn cấp, Giám đốc khoa học của WHO, bà Sylvie Briand, cho biết một phương pháp điều trị kháng virus tên là Obeldesivir có thể được sử dụng cho những người từng tiếp xúc với bệnh nhân Ebola nhằm ngăn ngừa nguy cơ phát bệnh.
Obeldesivir là một loại thuốc kháng virus dạng uống dùng trong điều trị Covid-19 đang trong giai đoạn thử nghiệm của hãng dược phẩm Gilead Sciences. "Đây là một loại thuốc điều trị đầy triển vọng nhưng việc đưa vào sử dụng vẫn phải được thực hiện theo một quy trình kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt", bà Briand nhấn mạnh.
WHO đánh giá hệ thống giám sát dịch tễ đã cho thấy những tín hiệu hiệu quả bước đầu khi phát hiện thêm nhiều ca mắc mới. Dù vậy, cơ quan này đang phải nỗ lực bám đuổi dịch bệnh do đợt bùng phát có thể đã bắt đầu từ hai tháng trước nhưng mới chỉ chính thức được tuyên bố vào cuối tuần trước. "Chúng tôi đang chạy nước rút để có thể thực sự kiểm soát được đợt bùng phát này. Vì virus vẫn đang tiếp tục lây lan vào thời điểm hiện tại, số ca mắc chắc chắn còn tăng cao trong một thời gian nữa", bà Anne Ancia, đại diện WHO tại Congo, cho biết.
Virus Ebola được cho là lây từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả sang người. Sau thời gian ủ bệnh 2-21 ngày, bệnh nhân sẽ khởi phát đột ngột các triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan, suy thận. Virus lây lan mạnh trong cộng đồng qua tiếp xúc trực tiếp (da trầy xước, niêm mạc) với máu và dịch cơ thể người bệnh, hoặc thông qua các nghi lễ mai táng tiếp xúc trực tiếp với thi thể.
Bộ Y tế Việt Nam hôm 22/5 cảnh báo chuẩn bị ứng phó dịch Ebola trong bối cảnh số ca thực tế tại Congo và Uganda cao hơn báo cáo. Trước đó, cơ quan này cũng khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần tự theo dõi sức khỏe 21 ngày nếu trở về từ vùng dịch.
Một nghiên cứu dài hạn quy mô lớn vừa được công bố trên tạp chí khoa học European Journal of Epidemiology đã mang đến tin vui khi cho thấy một số loại rau quen thuộc có thể góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Các nhà khoa học tại Đại học Edith Cowan và Đại học Tây Úc (Úc), phối hợp với các chuyên gia tại Bệnh viện Đại học Herlev và Gentofte, Đại học Nam Đan Mạch, Viện Y tế Công cộng Quốc gia Đan Mạch, cùng với Quỹ Tim mạch Đan Mạch theo dõi 53.150 người tham gia nhằm tìm hiểu liệu nguồn nitrat trong rau có giúp hạ huyết áp cao và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch hay không.
Trong thời gian theo dõi 23 năm, có 14.088 biến cố tim mạch.
Kết quả cho thấy tiêu thụ nitrat từ rau củ ở mức vừa phải giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch quan trọng.
Cụ thể, người trưởng thành tiêu thụ khoảng 60 mg nitrat từ rau củ mỗi ngày - tương đương với 1 chén rau chân vịt, mang lại những tác dụng đáng chú ý sau đây:
Lượng nitrat này cũng tương đương khoảng nửa chén củ dền nấu chín hoặc 2 chén rau diếp, mở ra một hướng tiếp cận đơn giản nhưng đầy hứa hẹn trong phòng ngừa bệnh tim mạch.
Các tác giả cho biết đây là một trong những bằng chứng quan sát dài hạn mạnh mẽ nhất chỉ ra lượng rau cụ thể giúp giảm các biến cố tim mạch.
Điều đáng chú ý là lợi ích này đến từ rau củ, không phải từ các chất bổ sung nitrat hay thịt chế biến sẵn.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng khi ăn các loại rau giàu nitrat, vi khuẩn trong miệng sẽ chuyển nitrat thành nitrit. Sau đó cơ thể tiếp tục chuyển nitrit thành nitric oxide. Phân tử này giúp làm giãn và mở rộng mạch máu, hạ huyết áp, giảm khả năng hình thành cục máu đông, ngăn sự tích tụ mảng bám trên thành động mạch và cải thiện việc vận chuyển oxy đến cơ tim cũng như các mô khác.
Nhóm nghiên cứu kết luận rằng lợi ích lớn nhất đạt được ở mức tiêu thụ vừa phải, nghĩa là không cần ăn quá nhiều rau. Chỉ khoảng 60 mg nitrat mỗi ngày, tương đương 1 chén rau chân vịt, là tối ưu để bảo vệ tim mạch tối đa.
Các loại rau giàu nitrat khác gồm củ dền, xà lách cần tây, củ cải và cải cầu vồng. Đồng thời, Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị tiêu thụ ít nhất 4 - 5 phần trái cây và rau củ mỗi ngày để bảo vệ tim mạch.
Chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ, cô Johannah Katz, cho biết: Xào nhanh hoặc chần là cách tốt nhất để nấu rau bina.
Xào nhanh trong chảo nóng giúp rút ngắn thời gian nấu và bổ sung chất béo. Xào nhanh rau chân vịt với một ít dầu ô liu cũng là một lựa chọn tuyệt vời, giúp cơ thể hấp thụ carotenoid tan trong chất béo.
Cô Johannah Katz gợi ý công thức: Rau chân vịt xào sơ với dầu ô liu, tỏi và vắt thêm một ít chanh, theo Eating Well.
Ngày 22/6, đại diện Bệnh viện Đa khoa Medlatec cho biết bệnh nhân đến khám khi mất ngủ trầm trọng hơn kèm đau đầu âm ỉ. Kết quả chụp MRI não phát hiện khối u lớn vùng trán trái, bác sĩ chẩn đoán u màng não, chỉ định can thiệp.
U màng não là khối u phát triển từ lớp màng nhện của não, chiếm khoảng 15% trường hợp u não. Đây là bệnh lý thuộc hệ thần kinh trung ương, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở người trưởng thành, đặc biệt ở nữ giới. Một số trường hợp u màng não có thể tiến triển thành ung thư.
Phần lớn u màng não phát triển chậm, ít biểu hiện rõ ràng nên khó phát hiện sớm. Khi khối u lớn dần và chèn ép nhu mô não hoặc các dây thần kinh sọ, người bệnh có các triệu chứng khác nhau tùy vị trí tổn thương như đau đầu, tăng áp lực nội sọ hoặc rối loạn thần kinh.
Giai đoạn nặng, bệnh có thể gây mất ngủ, nhìn mờ, giảm hoặc mất thị lực, song thị, lác mắt, ù tai, giảm thính lực, tê bì vùng mặt, yếu hoặc liệt tiến triển, thậm chí co giật. Một số trường hợp thay đổi tính cách, rối loạn hành vi, suy giảm trí nhớ, rối loạn giấc ngủ hoặc động kinh.
Bác sĩ Lê Quỳnh Sơn, Phòng Chẩn đoán hình ảnh, cho biết những rối loạn tưởng chừng đơn giản như mất ngủ kéo dài hay đau đầu không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng. Bệnh nhân nên đến bệnh viện khám sớm, phát hiện bệnh ở giai đoạn thuận lợi điều trị, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Bác sĩ khuyến cáo người bị đau đầu kéo dài cần chụp MRI hoặc CT để phát hiện sớm, có phương án điều trị kịp thời.
