Nâng tạ nặng quá sức có khả năng khiến cơ thể đứng trước những nguy cơ sau:
Khi tập tạ quá nặng, các nhóm cơ, dây chằng và khớp phải chịu áp lực vượt quá khả năng chịu tải. Điều này dễ dẫn đến các vấn đề như căng cơ, rách cơ, viêm gân hoặc tổn thương khớp. Những chấn thương này thường xảy ra ở các vùng chịu lực lớn như vai, lưng dưới và đầu gối, theo chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Journal of Musculoskeletal Surgery and Research cho thấy các vị trí vừa nêu trên là những khu vực dễ bị tổn thương nhất trong quá trình tập tạ. Nguyên nhân không chỉ đến từ mức tạ nặng mà còn do kỹ thuật sai hoặc tập quá sức trong thời gian dài.
Để hạn chế rủi ro, người tập nên giảm tải ngay khi xuất hiện đau bất thường, ưu tiên kỹ thuật đúng và đi khám nếu cơn đau kéo dài.
Lưng dưới là vùng rất dễ bị ảnh hưởng khi nâng tạ quá nặng, đặc biệt trong các bài như squat hoặc deadlift. Khi cột sống phải chịu áp lực lặp đi lặp lại trong thời gian dài, các đĩa đệm và cấu trúc hỗ trợ có thể bị tổn thương. Nguy cơ chấn thương thường tích lũy theo thời gian.
Một phân tích tổng hợp trên chuyên san Indonesian Journal of Medicine cho thấy người thường xuyên nâng vật nặng có nguy cơ đau lưng dưới cao hơn 4,36 lần. Nguyên nhân là do nâng vật nặng làm tăng áp lực lên đĩa đệm, gây chấn thương nhỏ và lâu dài có thể dẫn đến thoái hóa. Để phòng tránh, người tập cần giữ cột sống ở tư thế trung lập, tăng cường sức mạnh cơ lõi và tránh nâng quá sức.
Khi mức tạ vượt quá khả năng kiểm soát, cơ thể thường “gian lận” để hoàn thành động tác. Ví dụ như cong lưng khi deadlift, đẩy đầu gối sai hướng khi squat hoặc dùng quán tính thay vì dùng lực cơ.
Những thay đổi này có thể không gây đau ngay lập tức nhưng lại làm tăng nguy cơ chấn thương về lâu dài. Đồng thời, hiệu quả tập luyện cũng giảm vì nhóm cơ chính không được kích hoạt đúng cách. Giải pháp là luôn đặt kỹ thuật lên ưu tiên thay vì trọng lượng tạ. Nếu nhận thấy động tác đang không thể giữ tư thế chuẩn do tạ nặng, đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy đang tập quá sức.
Nâng tạ nặng không chỉ ảnh hưởng đến cơ mà còn tác động đến hệ thần kinh trung ương. Khi liên tục tập với cường độ cao, hệ thần kinh phải hoạt động quá mức để huy động lực tối đa.
Hệ quả là cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, phản xạ chậm và giảm khả năng phối hợp. Tình trạng này vẫn xảy ra ngay cả khi cơ bắp không còn đau. Để khắc phục, người tập nên có các giai đoạn giảm tải, nghỉ nhiều hơn, ngủ đủ giấc và tránh tập nặng liên tục nhiều ngày, theo Verywellfit.
Dù là tương cà, sốt salad hay tương ớt, hầu như gia đình nào cũng sở hữu ít nhất một chai trong tủ lạnh. Thậm chí, không ít người "nghiện" gia vị, món gì cũng phải chấm mới thấy ngon. Tuy nhiên, bác sĩ thận học Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan) giải thích, các loại nước sốt công nghiệp thường chứa 3 tác nhân gây hại cho thận:
Bác sĩ Hồng mới đây cũng đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng về 5 loại gia vị cực kỳ hại thận, trong đó có loại chỉ cần dùng một thìa đã tương đương lượng muối tiêu chuẩn cho 3 ngày.
Tương hột cay (Tương đậu bản)
Được coi là "lệnh triệu tập" đối với bệnh nhân thận. Cứ 100 g tương hột chứa tới 7.000 mg natri, tương đương 18 g muối. Chỉ cần ăn một thìa lớn, bạn đã nạp vào lượng muối gấp 3 lần nhu cầu của cơ thể trong một ngày. Ngoài ra, lượng phospho vô cơ cao trong tương hột chính là thủ phạm gây ngứa da, yếu cơ và buồn nôn.
Nước tương đặc (Xì dầu đặc)
Loại này còn "độc" hơn cả nước tương thông thường. Để tạo độ sệt và màu sắc bắt mắt, nhà sản xuất thường thêm vào lượng lớn tinh bột biến tính, màu caramel và muối, tạo áp lực khủng khiếp lên thận.
Tương cà (Ketchup)
Nhiều người bất ngờ khi tương cà đứng thứ 3 trong danh sách. Thực tế, tỷ lệ cà chua tươi trong sản phẩm này rất thấp, thay vào đó là đường và muối. Cứ 100 g tương cà có đến 30 g đường và 1.100 mg natri, dễ dẫn đến cao huyết áp và đường huyết.
Sốt sa tế
Thành phần chính từ cá khô, tôm khô, đậu phộng... vốn chứa nồng độ phospho và kali rất cao. Khi kết hợp với dầu mỡ và chất phụ gia, loại sốt này khiến nồng độ phospho trong máu mất kiểm soát sau khi ăn, đe dọa trực tiếp đến chức năng thận.
Sốt Salad (Mayonnaise)
Dù không có vị mặn nhưng đây là "sát thủ ẩn mình". Cứ 100 g sốt salad chứa gần 80 g dầu, cung cấp lượng calo khổng lồ làm cứng mạch máu. Hơn nữa, các chất nhũ hóa được thêm vào để tạo độ mịn đều phải đào thải qua thận, gây tổn thương gián tiếp.
Để món ăn vẫn đậm đà mà không gây hại, bác sĩ Hồng gợi ý 2 cách điều vị tự nhiên:
Sử dụng gia vị thảo mộc: Thay thế nước sốt bằng hành, gừng, tỏi, hành tây, ớt, húng quế, ngò rí hoặc hương thảo. Những nguyên liệu này vừa thơm ngon, vừa chứa chất chống oxy hóa giúp kháng viêm và bảo vệ thận.
Dùng vị chua thay vị mặn: Thêm nước cốt chanh hoặc giấm trắng khi nấu ăn. Vị chua giúp tăng tầng hương vị, đánh lừa bộ não khiến chúng ta cảm thấy món ăn tươi ngon hơn mà không cần nạp nhiều muối.
Đối với những người yêu thích món lẩu, Trung tâm An toàn Thực phẩm khuyến cáo nên kiểm tra kỹ hàm lượng calo và thành phần trên nhãn mác để lựa chọn loại nước chấm thanh đạm nhất, tránh gây áp lực lên hệ bài tiết.
Tại hội thảo, đại diện Cục A05 (Bộ Công an) cho biết chỉ riêng trong tháng 5 đã phát hiện 2 vụ tin tặc tấn công dữ liệu số ngành y. Trong đó, các hacker rao bán dữ liệu của bác sĩ với thông tin đầy đủ về tên, chuyên ngành, nơi công tác… Các dữ liệu này nghi bị hack từ hệ thống xét cấp chứng chỉ hành nghề cho bác sĩ tại Bộ Y tế, rồi rao bán gói dữ liệu.
Cùng trong tháng 5, cơ quan an ninh mạng phát hiện hacker tấn công dữ liệu kết quả chẩn đoán hình ảnh của người bệnh tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức bao gồm thông tin bệnh nhân, kết quả hình ảnh chụp. Cục An ninh mạng đã có công văn gửi Bộ Y tế, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức để kịp thời khắc phục.
Theo chuyên gia, các bệnh viện, ngành y tế cần chú trọng về đảm bảo an toàn dữ liệu, công tác an ninh mạng, đặc biệt khi các hồ sơ bệnh án được lưu trữ trên hệ thống điện tử. Trước đó, các năm qua, các chuyên gia an ninh mạng đã phát hiện tin tặc làm lộ thông tin tiêm chủng; chiếm quyền điều khiển website Bệnh viện Chợ Rẫy, mã hóa dữ liệu Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh An Giang hay tấn công website lấy số khám bệnh trực tuyến của Bệnh viện Tim TP.HCM...
Tại hội nghị, giám đốc các bệnh viện cùng trao đổi về chủ đề "Bệnh viện thông minh", với các tiêu chí như sử dụng bệnh án điện tử, quản trị bệnh viện thông minh, AI trong chẩn đoán sớm ung thư, hỗ trợ chẩn đoán điều trị từ xa..., qua đó tăng hiệu quả quản trị bệnh viện, thuận lợi cho bệnh nhân, giảm thời gian chờ khám và điều trị.
Chia sẻ về thực tế điều hành và chuyển đổi số, ông Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho rằng cần kết nối dữ liệu đồng bộ hơn, liên thông hơn, giúp hỗ trợ chuyên môn được nhanh chóng hiệu quả, để người dân dù ở biên giới hay hải đảo đều được tiếp cận dịch vụ y tế với chất lượng cao.
Cơm và thịt gà là nguồn cung cấp năng lượng ổn định cùng đạm nạc, góp phần hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả.
Tuy nhiên, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health, việc ăn lặp lại cơm và thịt gà mỗi ngày mà thiếu các nhóm thực phẩm khác sẽ khiến cơ thể mất cân bằng dinh dưỡng.
Nghiên cứu trên tạp chí Nutrients vào năm 2023 cho thấy thịt gà cung cấp protein hoàn chỉnh với đầy đủ axit amin cần thiết cho cơ thể. Nguồn đạm này hỗ trợ xây dựng cơ bắp, sửa chữa mô và duy trì hoạt động sống. Thịt gà còn chứa vitamin nhóm B, choline, sắt, magie, phốt pho, kali và selen.
Nghiên cứu trên tạp chí J Nutr Sci Vitaminol vào năm 2019 chỉ ra cơm đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng chính nhờ hàm lượng tinh bột. Ngoài ra, cơm còn bổ sung một số vi chất như sắt, selen và axit folic.
Khi ăn cơm cùng thịt gà, quá trình hấp thu đường diễn ra chậm hơn, giúp duy trì năng lượng ổn định trong ngày. Lượng calo trong cơm tương đối thấp, phù hợp cho việc kiểm soát cân nặng.
Dù lành mạnh, nhưng chế độ ăn đơn điệu chỉ cơm và thịt gà có thể gây thiếu hụt dinh dưỡng vì:
Theo nghiên cứu trên Journal of Preventive Medicine and Hygiene (năm 2022): Ăn lặp lại lâu dài một món có thể gây thiếu dinh dưỡng; làm tăng nguy cơ bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường; thiếu dưỡng chất, cơ thể hoạt động kém hiệu quả, ảnh hưởng hệ thần kinh, miễn dịch.
Ăn đúng lượng và tần suất giúp tận dụng lợi ích mà không gây mất cân bằng.
Lưu ý: Hạn chế cơm trắng (có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường loại 2). Ưu tiên gạo lứt để kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Gạo lứt giữ lại nhiều dưỡng chất hơn nhờ ít qua chế biến. Gạo lứt còn giàu chất xơ, vitamin nhóm B, tocopherol, cung cấp axit béo và axit amin.
Chìa khóa không nằm ở món ăn, mà ở sự đa dạng thực phẩm.
