Điều đáng nói, các vụ việc được phản ánh rầm rộ ban đầu, sau đó là thông báo sơ bộ, rồi dần chìm xuống mà không có kết luận rõ ràng hoặc xử lý triệt để, cho tới khi xuất hiện vụ tiếp theo.
Luật sư Hạ Thị Thu Thảo, Đoàn luật sư TP.HCM, nhấn mạnh có 6 bất cập trong quản lý bữa ăn bán trú hiện nay.
Đầu tiên là trách nhiệm bị phân tán, thiếu chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng. Một bữa ăn học đường có sự tham gia của nhiều bên: nhà trường, đơn vị cung cấp suất ăn, nhà cung ứng nguyên liệu, đơn vị vận chuyển, cơ quan quản lý… Khi xảy ra sự cố, các bên dễ dàng “đẩy trách nhiệm” cho nhau, có thể viện dẫn rằng mình “chỉ là một khâu”.
Trường học có thể nói do công ty suất ăn; công ty suất ăn nói do nguyên liệu; đơn vị cung ứng nói thực phẩm đã đạt kiểm định; còn cơ quan quản lý lại cho rằng trách nhiệm trực tiếp thuộc nhà trường. “Trong khi đó, pháp luật hiện nay chưa xác định rõ ràng “chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng” đối với bữa ăn học đường, dẫn đến khoảng trống lớn trong xử lý”, bà Thảo nhấn mạnh.
Thứ hai là hậu kiểm mang tính hình thức. Các cơ sở có đầy đủ hồ sơ pháp lý nhưng trên thực tế tại không ít nơi, việc kiểm tra chỉ mang tính thủ tục giấy tờ, kiểm tra theo lịch báo trước; thanh tra chủ yếu kiểm tra hồ sơ hơn là kiểm tra đột xuất thực chất. Vì vậy, có thể “đủ giấy nhưng không đủ an toàn”.
Thứ ba, việc lựa chọn nhà cung cấp suất ăn còn thiên về giá. Áp lực chi phí khiến nhiều đơn vị ưu tiên giá rẻ thay vì chất lượng. Trong khi đó, tiêu chí về dinh dưỡng, kiểm định độc lập và truy xuất nguồn gốc thực phẩm lại chưa được kiểm soát đủ mạnh.
Thứ tư, hiện nay hầu như phụ huynh không được tiếp cận thông tin về nguồn thực phẩm, quy trình chế biến hay kiểm tra nhà cung cấp. Đặc biệt, thứ năm, là chế tài hiện nay chưa đủ sức răn đe. Thứ sáu là thiếu minh bạch thông tin sau sự cố.
“Đây là vấn đề cốt lõi, trong nhiều vụ việc, dù hàng chục học sinh nhập viện nhưng chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính, rút kinh nghiệm hoặc chấn chỉnh nội bộ và tạm ngưng hợp đồng ngắn hạn. Rất hiếm trường hợp áp dụng các biện pháp mạnh như công khai trách nhiệm cá nhân, đình chỉ hoạt động dài hạn, hay truy cứu trách nhiệm hình sự, buộc bồi thường tương xứng thiệt hại. Khi hậu quả pháp lý chưa nghiêm khắc, nguy cơ tái diễn là điều dễ hiểu”, luật sư Thảo nhấn mạnh.
Trả lời PV Báo Thanh Niên, ông Cao Thanh Bình, Trưởng ban Văn hóa – Xã hội HĐND TP.HCM, cho biết TP.HCM có nhiều giải pháp để đảm bảo an toàn thực phẩm, sức khỏe người dân. Thành phố được T.Ư cho phép có mô hình Sở An toàn thực phẩm, tập trung chuyên sâu về quản lý an toàn thực phẩm. Đồng thời, thực hiện các đề án vành đai xanh, kiểm soát chặt chẽ, thực phẩm vào tới TP.HCM hay từ đây xuất đi các địa phương phải bảo đảm chất lượng, an toàn, nói không với thực phẩm bẩn, thực phẩm không rõ nguồn gốc… Song vừa qua, vẫn có đơn vị xảy ra hiện tượng ngộ độc thực phẩm/nghi ngộ độc thực phẩm trong trường học.
“Chúng ta phải mạnh dạn nhìn nhận một cách khách quan, trung thực, yếu tố quản lý an toàn thực phẩm tại các trường học/bếp ăn tập thể đã chặt chẽ chưa, nếu đã chặt chẽ rồi thì tại sao vẫn còn xảy ra hiện tượng đó? Cũng phải đặt câu hỏi TP.HCM có những cơ sở nấu ăn, cung cấp suất ăn uy tín, chất lượng, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng, đến giờ chưa có hiện tượng ngộ độc nào xảy ra, nhưng tại sao cơ sở đó khi muốn mở rộng địa bàn để hoạt động thì lại khó? Trong khi đó, một số cơ sở đã xảy ra nhiều vụ việc, nhưng vẫn được ký hợp đồng và cung cấp suất ăn cho nhiều trường học? Vậy thì thẩm quyền của người quyết định các cơ sở đó, phải chăng đằng sau đó còn yếu tố gì hay không?”, ông Bình nêu hàng loạt câu hỏi. “Phải chăng ở một số trường, sự lạm quyền của hiệu trưởng quá lớn?”, ông thẳng thắn đặt vấn đề thêm.
Theo ông Bình, cần phải công khai khi truy xuất nguồn gốc bữa ăn gây ngộ độc cho học sinh, công khai trường học đó nhận suất ăn từ doanh nghiệp nào. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta sống và làm việc theo pháp luật, người nào làm không đúng, người đó phải chịu trách nhiệm, ngay cả việc có phải phá sản hay không. Bởi suất ăn học đường không chỉ là chuyện kinh doanh đơn thuần mà ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của con người, tương lai giống nòi”.
Đáng chú ý, ông Cao Thanh Bình đề nghị phải quy rõ trách nhiệm về bữa ăn bán trú, không thể chung chung. Việc phân cấp, phân quyền rõ ràng, trách nhiệm của đơn vị cấp phép cho công ty cung cấp suất ăn bán trú, trách nhiệm về việc hậu kiểm để đơn vị đó có đủ điều kiện hoạt động hay không. Đồng thời, với Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, nếu nhận thấy có vấn đề gì về an toàn thực phẩm chưa đúng, cần phải báo cáo UBND thành phố và đứng ra chủ trì các cuộc họp, mời các sở ngành liên quan, như Sở Y tế, Sở NN-MT, Sở Công thương, Sở GD-ĐT, UBND các phường/xã cùng ngồi lại làm việc… Khi truy xuất nguồn gốc, địa phương cũng phải chịu trách nhiệm về quản lý địa bàn, nếu trên địa bàn đó xảy ra tình trạng hàng gian hàng giả, hàng lậu, hàng kém chất lượng. Và đặc biệt là phải nêu trách nhiệm của hiệu trưởng.
Từ đó, ông Bình nêu sáng kiến Sở An toàn thực phẩm phối hợp chặt chẽ với Sở GD-ĐT, đồng thời quy trách nhiệm từ đầu, để quản lý chặt suất ăn bán trú. Mỗi năm Sở An toàn thực phẩm tổ chức bình chọn, giới thiệu những đơn vị tiêu biểu, uy tín trong cung cấp suất ăn trường học, ví dụ 10 – 20 đơn vị nổi bật. Các trường học căn cứ tình hình thực tế, số lượng người ăn, giá thành, tiêu chuẩn bữa ăn, để đấu thầu công khai, tìm ra nhà cung cấp suất ăn trong số các đơn vị nói trên. Như vậy, hằng năm, việc thanh tra, kiểm tra, giám sát các đơn vị cung cấp suất ăn không bị phân tán mà sẽ chặt chẽ hơn, từng bước loại bỏ ngay những đơn vị cung cấp thức ăn không đảm bảo an toàn, chưa đảm bảo dinh dưỡng cho học sinh.
“Còn nếu như nhà trường quyết chọn một doanh nghiệp khác, nằm ngoài danh mục trên, không may xảy ra sự cố thì hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm với hình thức kỷ luật thích đáng, như vậy mới sòng phẳng”, ông Cao Thanh Bình nhấn mạnh.
Đồng thời, ông Bình cho rằng với nghiệp vụ của cơ quan chức năng, sẽ không khó để điều tra một trường học có nhận chiết khấu từ đơn vị cung cấp suất ăn hay không.
Nếu làm được mọi thứ minh bạch như vậy, ông Bình khẳng định giá suất ăn bán trú của học sinh sẽ giảm và các trường học không dám ký kết hợp đồng với các đơn vị không đảm bảo chất lượng.
Kỳ thi lớp 10 ở TP HCM vừa khép lại với khoảng 151.000 thí sinh. Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết việc chấm thi diễn ra trong khoảng 3-9/6, dự kiến công bố điểm sau ngày 12/6.
Đề thi với cấu trúc, cách hỏi quen thuộc, độ khó giảm 20-30% ở cả ba môn Toán, Văn, Anh là nhận định của nhiều giáo viên, hiệu trưởng THCS.
Cụ thể, môn Tiếng Anh có 14 câu đầu "dễ thở" với đa số thí sinh, theo cô Bùi Thùy Dương, giáo viên Tiếng Anh, trường THCS Trần Văn Ơn. Độ khó bắt đầu tăng dần từ câu 17-26 (điền từ và chọn đúng/sai), tăng cao từ câu 29 đến 40 (tìm dạng đúng của từ và viết lại câu) để lọc học sinh giỏi.
Nữ giáo viên đánh giá học sinh khu vực trung tâm dễ lấy điểm 7-8, còn lại sẽ phổ biến ở mức 6. Số đạt điểm 9, 10 có thể nhỉnh hơn năm ngoái.
Với đề Toán, thầy Trương Chí Dũng, Tổ trưởng môn Toán, trường THCS Trần Huy Liệu, đánh giá ba câu đầu như "cho điểm" thí sinh. Câu 4 ở mức độ trung bình, song các em có thể bị "bẫy" ở phần tính chiều dài, rộng của ngôi nhà, mất 0,25-0,5 điểm. Ở câu 5 về hình học không gian, nếu quên cộng đáy bình, lấy diện tích mặt cầu thay vì nửa mặt cầu, học sinh sẽ mất 0,25-0,5 điểm. Câu 6 và 7c là để phân loại.
Thầy dự đoán phần lớn đạt 6-7 điểm, mức 8-9 sẽ nhiều hơn năm ngoái, điểm 10 vẫn ít, chỉ khoảng 1%.
Ở đề Văn, thầy Võ Kim Bảo, giáo viên trường THCS Nguyễn Du, nhận xét các câu hỏi đọc hiểu được xếp theo mức độ nhận thức, tư duy tăng dần. Học sinh có kỹ năng tốt sẽ vận dụng lời giải của câu hỏi trước để trả lời các câu sau. Nếu không, các em khó lấy điểm tối đa.
Phần viết đoạn và bài văn đòi hỏi thí sinh có kỹ năng triển khai, sắp xếp và đưa dẫn chứng hợp lý. Thầy dự đoán mức điểm phổ biến là 6,5-7.
"Đa số học sinh báo là làm bài tốt nhưng đề dễ thì dễ chung, điểm chuẩn sẽ lên cao, đặc biệt ở các trường top đầu khu vực TP HCM cũ", theo hiệu trưởng Đinh Phú Cường, trường THCS Nguyễn Văn Luông (phường Bình Phú).
Nhiều giáo viên dự đoán tương tự, nhưng trái chiều về nhóm trường biến động điểm chuẩn mạnh nhất.
Thầy Cường cho rằng điểm chuẩn các trường top đầu có thể tăng 0,5-1, còn thầy Trương Chí Dũng nghĩ mức tăng trong khoảng 0,25-1. Với nhóm giữa (lấy 15-20 điểm năm ngoái), thầy Cường đánh giá sẽ không biến động, trong khi thầy Dũng dự báo tăng, giảm trong khoảng 0,5.
Cả hai chung nhận định là nhóm trường top dưới không biến động so năm ngoái, vẫn lấy điểm chuẩn thấp hoặc vừa phải để "lấp đầy" chỗ học.
Tuy nhiên, thầy Cao Đức Khoa, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành) và thầy Phạm Hồng Danh, Hiệu trưởng trường THPT Vĩnh Viễn (phường Tân Sơn Nhì), dự đoán điểm chuẩn sẽ tăng đến 1-2 điểm, và biến động mạnh nhất nằm ở nhóm giữa và cuối.
Thầy Danh phân tích, đề thi "dễ thở" có thể giúp mỗi em tăng khoảng 0,5 điểm/môn (tổng tăng 1,5 điểm), mà lượng thí sinh đông hơn nên sẽ đẩy điểm chuẩn tăng chừng 2 điểm so với năm ngoái.
Những năm gần đây, THPT Nguyễn Thượng Hiền luôn dẫn đầu về điểm chuẩn với mức 23,5-25,5. Những gương mặt khác trong top 10 thường lấy trên 22 điểm, như THPT Nguyễn Hữu Huân, Nguyễn Thị Minh Khai, Phú Nhuận, Mạc Đĩnh Chi, Lê Quý Đôn, Nguyễn Hữu Cầu, Trần Phú.
Ở khu vực Bình Dương, những trường ở Thuận An, Dĩ An, Thủ Dầu Một, Tân Uyên cũ có đầu vào cao hơn mặt bằng chung, đa số lấy trên 15 điểm.
Còn ở Bà Rịa - Vũng Tàu, nhóm lấy ổn định ở mức 5-7 điểm mỗi môn là THPT Vũng Tàu, Đinh Tiên Hoàng, Trần Nguyên Hãn, Nguyễn Huệ, Nguyễn Khuyến, Xuyên Mộc. Ngược lại, không ít trường lấy chưa đến 3 điểm mỗi môn, như THPT Dương Bạch Mai, Trần Văn Quan, Ngô Quyền, Trần Phú, Nguyễn Văn Cừ, Phú Mỹ.
Phụ huynh sẽ tính tổng điểm thi của con em mình rồi so sánh với điểm chuẩn ở trường mà học sinh đã đăng ký nguyện vọng để biết có trúng tuyển hay không.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10:
Điểm xét tuyển = điểm toán + điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có).
Thí sinh chỉ được xét tuyển khi dự thi đủ 3 môn và không có bài thi nào bị điểm 0.
Nếu trúng tuyển vào lớp 10, thí sinh phải xác nhận nhập học trên hệ thống tuyển sinh lớp 10 của sở (địa chỉ: https://ts10.hcm.edu.vn). Tiếp đó, thí sinh nộp hồ sơ nhập học trực tiếp tại trường THPT mà mình trúng tuyển theo hướng dẫn của từng trường.
Hồ sơ nhập học lớp 10 gồm: Bản chính học bạ cấp THCS; bản sao giấy khai sinh hợp lệ (trích lục hoặc có công chứng); phiếu đăng ký xét tốt nghiệp THCS năm 2026; phiếu thi tuyển vào lớp 10 năm học 2026-2027; phiếu báo điểm tuyển sinh lớp 10 - có ghi nhận điểm thi và 3 nguyện vọng; giấy chứng nhận để được hưởng chế độ ưu tiên, khuyến khích (nếu có).
Việc xét tuyển lớp 10 được thực hiện theo thứ tự ưu tiên từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng 3. Khi đã trúng tuyển nguyện vọng nào thì học sinh phải nhập học tại trường trúng tuyển, không được thay đổi nguyện vọng.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, thí sinh trúng tuyển nhưng không nộp hồ sơ nhập học hoặc không thực hiện xác nhận nhập học đúng thời hạn quy định mà không có lý do chính đáng (ốm đau, tai nạn hoặc các trường hợp bất khả kháng) được cơ quan có thẩm quyền xác nhận, thì sẽ bị coi là từ chối quyền trúng tuyển.
Những thí sinh này sẽ không được bảo lưu kết quả thi và mất quyền tham gia đợt tuyển sinh bổ sung.
Về việc tuyển sinh bổ sung lớp 10, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết sẽ căn cứ vào tình hình thí sinh nộp hồ sơ nhập học lớp 10 và nhu cầu của các trường THPT để quyết định.
Nếu tuyển sinh bổ sung lớp 10 công lập thì điều kiện đầu tiên là đối tượng được tham gia dự tuyển là thí sinh đã tham dự kỳ thi lớp 10 nhưng không trúng tuyển cả 3 nguyện vọng từng đăng ký.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 20/4 cho biết năm ngoái, gần 681.700 thí sinh nhập học đại học, đạt 90% chỉ tiêu. Trong đó, 50,32% xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. So với năm 2024, tỷ lệ này giảm 1,86%.
Trong khi đó, tỷ lệ thí sinh nhập học sau bằng điểm các kỳ thi riêng (đánh giá năng lực, tư duy) lên 5,08%, tăng so với mức 2-3% của các năm trước.
Với xét học bạ, tỷ lệ nhập học cũng tăng, từ 27,86% vào năm 2024 Tlên thành 29,24%. Đây là nhóm sử dụng thuần điểm học bạ, không tính thí sinh xét kết hợp điểm này với tiêu chí khác như điểm thi tốt nghiệp THPT, chứng chỉ quốc tế, phỏng vấn...
Hai phương thức chính khác gồm xét tuyển kết hợp (chiếm 15,03%) và xét tuyển thẳng (0,32%).
Các con số trên có thể thay đổi sau mùa tuyển sinh 2026. Lý do là Bộ yêu cầu mỗi trường chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức, thay vì lên tới 17 như mọi năm. Với xét học bạ, thí sinh phải có điểm trung bình 6 học kỳ (lớp 10, 11 và 12) của tối thiểu ba môn, bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn, đạt điểm thi tốt nghiệp từ 15/30 trở lên.
Ngoài ra, nhiều đại học giảm xét riêng điểm học bạ mà kết hợp nhiều đầu điểm. Số thí sinh đăng ký tham gia các kỳ thi riêng đều cao kỷ lục từ trước đến nay.
