Đây được xem là giải pháp mở rộng không gian phát triển thay vì tiếp tục dồn nén trên mặt đất khi nội đô Hà Nội đã quá chật chội.
Theo định hướng quy hoạch, Hà Nội sẽ chuyển từ khai thác không gian theo mặt bằng truyền thống sang khai thác hiệu quả không gian theo chiều đứng và tích hợp nhiều chức năng trên cùng một đơn vị diện tích.
TP đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng đất, giảm áp lực cho không gian mặt đất, ưu tiên phát triển cây xanh, mặt nước và không gian công cộng. Đồng thời tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm ùn tắc giao thông, ngập úng và bảo tồn các giá trị văn hóa – lịch sử trong quá trình đô thị hóa. Trong mô hình này, không gian đô thị được tổ chức theo nhiều lớp chức năng liên kết đồng bộ.
Theo mục tiêu đề ra, tỉ lệ xây dựng không gian ngầm tại khu vực đô thị trung tâm sẽ đạt tối thiểu 20% diện tích đất vào năm 2045 và khoảng 40% vào năm 2065. Các thông số kỹ thuật cụ thể sẽ tiếp tục được xác định trong quy hoạch không gian ngầm và các quy hoạch phân khu trên cơ sở khảo sát địa chất, thủy văn từng khu vực.
Ở không gian tầm thấp, dưới độ cao 3.000m, quy hoạch ưu tiên mặt đất cho con người và hệ sinh thái tự nhiên, phát triển công viên, mặt nước, mạng lưới đi bộ an toàn và bảo tồn cấu trúc không gian phố cổ, phố cũ.
Trên cao, Hà Nội định hướng phát triển các tổ hợp cao tầng mật độ lớn tại khu vực TOD và dọc các đường vành đai giao thông nhằm tiết kiệm quỹ đất, đồng thời xây dựng hệ thống cầu đi bộ kết nối liên hoàn giữa các công trình.
Quy hoạch cũng đề cập “kinh tế tầm thấp”, với định hướng thí điểm vận tải bằng taxi bay (eVTOL), thiết bị bay không người lái (drone) và ứng dụng công nghệ trong giám sát đô thị thông minh.
Với không gian tầm cao, trên 3.000m, TP sẽ kiểm soát hành lang bay quốc tế, nội địa và quản lý khoảng không phục vụ viễn thông, quan trắc khí hậu cũng như nhiệm vụ an ninh – quốc phòng.
Quy hoạch cũng định hướng đa cực – đa trung tâm gắn với liên kết vùng đã đặt Hà Nội trong vai trò đô thị kết nối với các địa phương và vùng lân cận. Hà Nội không còn được định vị như một đô thị phát triển độc lập, mà trở thành hạt nhân của mạng lưới liên kết vùng phía Bắc.
Theo định hướng quy hoạch, Hà Nội sẽ kết nối chặt chẽ với vùng thủ đô gồm Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình; đồng thời mở rộng liên kết với vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc cùng các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế. Quy hoạch xác định Hà Nội giữ vai trò trung tâm điều phối về giao thông, logistics, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế và kinh tế tri thức cho toàn vùng.
Các trục kết nối chiến lược như Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng hay hành lang phía Nam kết nối Ninh Bình, Thanh Hóa được xem là động lực mở rộng không gian phát triển của thủ đô.
Đáng chú ý mô hình “chùm đô thị hướng tâm” được đưa ra với Hà Nội là đô thị hạt nhân, trong khi các địa phương xung quanh đóng vai trò đô thị vệ tinh và đối trọng, chia sẻ chức năng về công nghiệp, logistics, giáo dục, y tế, du lịch và dịch vụ. Cách tiếp cận này nhằm giảm áp lực dân số, hạ tầng cho khu vực nội đô, đồng thời tạo liên kết phát triển đồng bộ trong toàn vùng phía Bắc.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, kiến trúc sư Phạm Thanh Tùng, Chánh văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho rằng đánh giá Hà Nội định hướng quy hoạch xác định phát triển thủ đô thành đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm” là một tư duy quy hoạch rất hiện đại.
Tuy nhiên để hiện thực hóa được mục tiêu này, theo ông Tùng, để đạt được những mục tiêu trên, Hà Nội phải trả lời được câu hỏi: Phải chuẩn bị nguồn lực ra sao và thực hiện như thế nào?
Ông Tùng cho rằng TP phải có nguồn lực rất lớn. Việc Hà Nội xác định nhiều cực phát triển hiện mới chỉ dừng ở định hướng không gian, trong khi chưa làm rõ cơ chế phân bổ nguồn lực, vai trò kinh tế đặc thù và mức độ tự chủ của từng cực. Nếu không có các chính sách tài chính – thể chế đủ mạnh, các “cực” này có thể sẽ rơi vào tình trạng phụ thuộc vào lõi trung tâm cũ, dẫn đến hiện tượng “đa cực hình thức nhưng đơn cực thực chất”.
Đồng thời Hà Nội phải nghiên cứu để có sự kết nối giữa các tầng, gồm trên mặt đất, tầng trên cao và tầng ngầm. “Quản trị như thế nào là một vấn đề lớn được đặt ra. Hiện nay chưa có quy hoạch ngầm một cách đúng nghĩa khi chúng ta chỉ dừng lại ở việc đặt ống thoát nước, dây cáp… chứ chưa có quy hoạch ngầm tổng thể”, ông Tùng nêu thực tế.
Để làm được điều này, ông Tùng cho rằng ngoài quy định, cần phải có chế tài xử phạt, xử lý các trường hợp không tuân thủ quy định, quy hoạch.
“Trong điều kiện hiện nay, khi hệ thống hạ tầng kỹ thuật của Hà Nội vẫn còn nhiều bất cập, “đa tầng” có thể triển khai không đồng bộ, dẫn đến xung đột giữa các tầng không gian, đặc biệt giữa giao thông ngầm và hệ thống thoát nước. Vì vậy nếu không có quy hoạch chi tiết, không phẩn bổ, chuẩn bị đủ nguồn lực thì quy hoạch sẽ chỉ nằm ở trên bản vẽ và mãi là ý tưởng”, ông Tùng nói thêm.
Ngoài ra ông cho rằng Hà Nội cũng cần phải thay đổi tư duy quản trị truyền thống. Thay vào đó nên áp dụng BigData, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) để lên các kịch bản, lộ trình thực hiện các mục tiêu trên.
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn (Hà Nội) cho rằng quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không còn là câu chuyện quy hoạch một đô thị theo nghĩa thông thường, càng không chỉ là việc sắp xếp không gian xây dựng, hạ tầng, giao thông hay dân cư.
Đây là một nỗ lực định hình tương lai thủ đô trong một thế kỷ tới, với tham vọng đưa Hà Nội trở thành một đô thị văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc, một trung tâm sáng tạo, kết nối, lan tỏa và dẫn dắt phát triển của vùng, của cả nước.
Quy hoạch này đã được Hà Nội thông qua với tư duy cấu trúc đô thị đa trung tâm, đa tầng, gắn kết vùng, trong đó có những mô hình rất mới như 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, 9 trục động lực.
Ông nhấn mạnh thêm điểm hay, mới, táo bạo của quy hoạch lần này là không nhìn Hà Nội như một đô thị đơn lẻ, khép kín trong địa giới hành chính của mình. Hà Nội được đặt trong mối quan hệ với vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du miền núi phía Bắc, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, với các trục kết nối di sản, kết nối logistics, kết nối sân bay, đường sắt (metro), đường vành đai, đô thị vệ tinh, đô thị sáng tạo, đô thị sinh thái.
Trong tư duy ấy, Hà Nội không chỉ phát triển cho Hà Nội, mà phát triển để tạo động lực cho cả vùng, không chỉ hút nguồn lực về mình, mà còn phải biết phân bổ, lan tỏa, chia sẻ nguồn lực với các địa phương xung quanh. Đây là điểm rất quan trọng, bởi tương lai của các đại đô thị không còn được quyết định bởi phần lõi đô thị, mà bởi năng lực kết nối vùng, liên vùng và quốc tế.
“Liên kết vùng chính là chìa khóa để quy hoạch 100 năm của Hà Nội không trở thành một bản vẽ đẹp trên giấy. Nếu Hà Nội vẫn phát triển theo tư duy “mạnh ai nấy làm”, hạ tầng giao thông không đồng bộ, dữ liệu quy hoạch không kết nối, nguồn lực đầu tư bị chia cắt, các đô thị xung quanh không được phân vai rõ ràng, thì Hà Nội sẽ tiếp tục chịu áp lực quá tải về dân số, giao thông, môi trường, nhà ở, trường học, bệnh viện.
Ngược lại, nếu biết tổ chức không gian phát triển theo các cực, các hành lang, các trung tâm chức năng, Hà Nội có thể giảm tải khu vực nội đô, phát triển các đô thị vệ tinh, mở rộng không gian sáng tạo, bảo vệ không gian di sản, hình thành các chuỗi giá trị mới về văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế, công nghệ và dịch vụ chất lượng cao”, ông Sơn khẳng định.
Trưa 2.7, Công an xã Bình Hưng cùng lực lượng chức năng Trạm CSGT Đa Phước (thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM) vẫn đang phong tỏa, bảo vệ hiện trường để điều tra, làm rõ vụ cháy xe container trên đường Nguyễn Văn Linh (xã Bình Hưng, TP.HCM).
Theo thông tin ban đầu, hơn 8 giờ cùng ngày, xe container mang biển số 51C-958.xx do một nam tài xế điều khiển, lưu thông trên đường Nguyễn Văn Linh theo hướng từ Khu chế xuất Tân Thuận về cầu vượt nút giao Bình Thuận.
Khi xe vừa di chuyển đến đoạn thuộc địa bàn xã Bình Hưng thì phần đầu kéo bất ngờ bốc khói rồi phát hỏa. Phát hiện sự việc, tài xế lập tức tấp xe vào lề, tung cửa nhảy ra ngoài hô hoán nhờ trợ giúp.
Là một trong những người trực tiếp tham gia ứng cứu thời điểm đó, chủ tiệm sửa xe ô tô Đức Trí gần hiện trường kể lại: "Tài xế lúc đó có lấy bình xịt nhỏ trên xe ra dập lửa nhưng bất thành vì lửa bén quá nhanh. Thấy vậy, gần chục nhân viên của tôi cùng người dân xung quanh đã gom hết các bình chữa cháy tại chỗ, huy động gần 20 bình chữa cháy lao vào hỗ trợ dập lửa. Phải đến khi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp đến thì đám cháy mới được khống chế hoàn toàn".
Nhiều nhân chứng tại hiện trường cho biết chính nhờ sự ứng cứu kịp thời và đồng lòng của người dân, ngọn lửa đã bị kìm hãm, không thể bén sang phần thùng hàng container phía sau.
Ghi nhận tại hiện trường, vụ hỏa hoạn đã khiến toàn bộ phần cabin đầu kéo của xe container bị cháy rụi. Do ảnh hưởng từ vụ cháy, giao thông qua khu vực đường Nguyễn Văn Linh bị ùn ứ, các phương tiện di chuyển chậm.
Đến hơn 12 giờ trưa cùng ngày, lực lượng chức năng vẫn đang khẩn trương giải quyết hiện trường, điều tiết giao thông và tiến hành điều tra làm rõ nguyên nhân vụ cháy xe container.
Tin từ Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (PC03) Công an tỉnh Tây Ninh ngày 6.5 cho biết, đơn vị vừa phối hợp các lực lượng chức năng triệt phá đường dây khai thác, vận chuyển và tiêu thụ đất mặt ruộng trái phép với quy mô lớn tại khu vực biên giới thuộc xã Phước Chỉ.
Theo hồ sơ điều tra, qua công tác nắm tình hình, lực lượng trinh sát Công an tỉnh Tây Ninh phát hiện một nhóm người có dấu hiệu câu kết "xẻ thịt" đất ruộng tại các xã vùng biên. Sau thời gian dài theo dõi, ngày 28.4, Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường chủ trì, phối hợp Công an xã Phước Chỉ và Công an xã Mỹ Quý đồng loạt ra quân, chốt chặn các tuyến đường vận chuyển và kiểm tra 5 điểm khai thác, tập kết đất.
Tại hiện trường, cơ quan chức năng lập biên bản tạm giữ 1 máy đào bánh xích, 4 xe tải cùng nhiều phương tiện, tài liệu liên quan.
Làm việc với cơ quan công an, nhóm này khai nhận đã lợi dụng địa hình biên giới hẻo lánh và thời điểm nông dân vừa thu hoạch lúa để tiếp cận, thỏa thuận mua lại lớp đất mặt. Sau đó, nhóm huy động máy móc công suất lớn để khai thác rầm rộ rồi vận chuyển đi tiêu thụ.
Thống kê sơ bộ cho thấy, từ đầu tháng 4.2026 đến nay, nhóm này đã tổ chức vận chuyển khoảng 300 chuyến xe, tương đương hơn 3.000 m3 đất. Với giá bán dao động từ 1,2 đến 1,8 triệu đồng/xe, các đối tượng đã thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng.
Hành vi khai thác đất mặt ruộng trái phép không chỉ vi phạm pháp luật về khoáng sản mà còn làm biến dạng địa hình, hủy hoại tầng đất canh tác nông nghiệp. Hiện vụ việc được Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Tây Ninh tiếp tục điều tra mở rộng để xử lý.
Hơn 40 năm kể từ ngày đưa vào sử dụng, cầu Đò Mốc (phường Trà Câu, Quảng Ngãi) vẫn giữ vai trò là tuyến giao thông quan trọng trên tuyến đường ĐH 42C, kết nối quốc lộ 1, ĐT 627B với khu vực xã Lân Phong và cảng Mỹ Á. Mỗi ngày, cây cầu này phải "gánh" hàng trăm lượt phương tiện vận chuyển nông sản, thủy sản cùng người dân qua lại.
Tuy nhiên, sau thời gian dài khai thác, công trình đã không còn đáp ứng yêu cầu vận tải ngày càng gia tăng. Cầu dài khoảng 156 m nhưng mặt cầu chỉ rộng 4,5 m, trong khi không có hệ thống lan can bảo vệ. Việc 2 phương tiện tránh nhau trên cầu luôn tiềm ẩn nguy cơ rủi ro, nhất là vào ban đêm hoặc thời điểm thời tiết xấu.
Ông Nguyễn Văn Hoàng (ở phường Trà Câu) cho biết mỗi lần đi qua cầu Đò Mốc, người dân đều phải giảm tốc độ, quan sát kỹ để tránh xảy ra sự cố.
"Cầu vừa hẹp lại không có lan can nên mỗi lần xe chạy qua rất lo. Ban đêm hoặc trời mưa thì càng nguy hiểm hơn. Người dân mong muốn sớm có một cây cầu mới để việc đi lại được an toàn", ông Hoàng chia sẻ.
Không chỉ xuống cấp, cầu Đò Mốc còn là cầu tràn nên thường xuyên bị nước lũ "bao phủ" vào mùa mưa. Có thời điểm, nước sông Thoa dâng cao từ 1 - 1,6 m khiến tuyến giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Cách cầu Đò Mốc không xa, cầu Văn Hà 1 (xã Lân Phong) trên tuyến đường Giếng Tiên - Biển Thạch Thang cũng đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng.
Xây dựng từ năm 2000, cây cầu dài gần 200 m này từng đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân hai bên sông Thoa. Tuy nhiên, sau hơn 25 năm khai thác, nhiều hạng mục công trình đã bị hư hỏng.
Mặt cầu xuất hiện nhiều vết nứt dọc theo các mối nối. Khi phương tiện tải trọng lớn đi qua, cầu rung lắc rõ rệt. Tại nhiều vị trí, lớp bê tông bảo vệ thân mố, trụ cầu và xà mũ bị bong tróc, để lộ phần cốt thép đã hoen gỉ. Một số móng trụ giữa lòng sông có dấu hiệu bị xói lở.
"Mỗi lần xe tải chạy qua là cảm nhận được độ rung của cầu. Nhìn bê tông bong tróc, sắt thép lộ ra ngoài... thì ai cũng lo, nhưng đây là tuyến đường chính nên người dân vẫn phải đi lại hằng ngày", ông Trần Tấn Thành (ở xã Lân Phong) cho hay.
Trước nguy cơ mất an toàn, chính quyền địa phương đã cắm biển hạn chế tải trọng 5 tấn đối với cầu Văn Hà 1. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Việc hạn chế tải trọng khiến các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, nông sản, hàng hóa phải giảm tải hoặc đi đường vòng, làm tăng chi phí và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân.
Tình trạng xuống cấp kéo dài của cầu Đò Mốc, cầu Văn Hà 1 đã trở thành vấn đề được cử tri phường Trà Câu và xã Lân Phong nhiều lần kiến nghị trong các cuộc tiếp xúc cử tri. Mong muốn lớn nhất của người dân là UBND tỉnh Quảng Ngãi sớm bố trí nguồn lực để xây dựng cầu mới, thay thế các công trình đã quá thời hạn khai thác.
Theo ông Nguyễn Ngọc Tưởng, Phó chủ tịch UBND xã Lân Phong, cầu Văn Hà 1 hiện giữ vai trò quan trọng. Những năm gần đây, khu vực phía đông của xã phát triển mạnh với các vùng sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, cơ sở kinh doanh và nhiều công trình dân sinh nên nhu cầu vận chuyển hàng hóa, vật liệu xây dựng ngày càng tăng.
"Cầu Văn Hà 1 đã nằm trong danh sách cầu yếu nhiều năm nhưng chưa được đầu tư thay thế. Trong khi đó, nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng lớn. Địa phương rất mong tỉnh sớm bố trí nguồn vốn xây dựng cầu mới để đảm bảo an toàn giao thông, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội", ông Tưởng kiến nghị.
Đối với cầu Đò Mốc, theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, đề xuất chủ trương đầu tư dự án xây dựng cầu Đò Mốc và đường dẫn đã được Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi trình UBND tỉnh, tổng kinh phí dự kiến khoảng 140 tỉ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh.
Nếu được thông qua, dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn 2027 - 2029. Cầu mới sẽ thay thế hoàn toàn cầu tràn hiện hữu, đồng thời xây dựng hệ thống đường dẫn tạo sự kết nối đồng bộ giữa hai bờ sông Thoa.
Ông Võ Minh Châu, Chủ tịch UBND phường Trà Câu, cho biết địa phương đang phát triển theo định hướng đô thị hóa, kéo theo nhu cầu kết nối giao thông giữa khu dân cư, vùng sản xuất, khu nuôi trồng thủy sản và các khu vực phát triển đô thị ngày càng lớn.
"Việc đầu tư xây dựng cầu Đò Mốc không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại trước mắt mà còn tạo nền tảng hạ tầng quan trọng cho quá trình phát triển lâu dài của địa phương và các khu vực lân cận", ông Châu nói.
