Ông Ronald Dela Rosa từng là cảnh sát trưởng quốc gia, đứng đầu thực thi chiến dịch chống ma túy dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte.
Hồi tuần trước Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã công bố lệnh bắt giữ ông Dela Rosa, cáo buộc ông cùng với ông Duterte và các “đồng phạm” khác phạm tội “tội ác chống lại nhân loại”.
Sau lệnh của ICC, cựu tướng cảnh sát người có biệt danh “Đá tảng” đã cố thủ tại trụ sở Thượng viện, đồng thời yêu cầu Tòa án tối cao Philippines ngăn chặn các cơ quan chính phủ bắt giữ ông.
“Bằng hành vi của chính mình, ông ta đã tự đặt mình ra ngoài sự bảo vệ của pháp luật”, Tổng biện lý Darlene Berberabe, người có nhiệm vụ đại diện cho Chính phủ Philippines trước Tòa án tối cao, nêu lập luận trong một kiến nghị yêu cầu tòa án bác bỏ đơn của ông Dela Rosa.
“Cho đến khi ông ta tự trình diện trước các cơ quan chức năng hợp pháp, ông ta phải được coi là kẻ trốn truy nã và không được phép tìm kiếm bất kỳ sự cứu trợ nào từ tòa án”, bà Berberabe nêu trong tài liệu đề ngày 16-5 nhưng chỉ được công bố cho giới truyền thông ngày 17-5.
Hiện chưa rõ tung tích của ông Dela Rosa sau khi ông này lặng lẽ rời khỏi tòa nhà Thượng viện hôm 14-5, sau khi xảy ra nổ súng tại đây.
Bộ Tư pháp Philippines khẳng định lệnh bắt giữ của ICC sẽ chỉ được thi hành sau khi Tòa án Tối cao giải quyết đơn kháng cáo của ông Dela Rosa. Nhà chức trách chỉ có thể bắt giữ trong trường hợp ông ta tìm cách trốn ra nước ngoài.
Tòa án tối cao Philippines chưa đưa ra bình luận nào ngay lập tức.
Theo Hãng tin Reuters, trong đơn gửi lên Tòa tối cao, ông Dela Rosa cho rằng lệnh bắt giữ của ICC là bất hợp pháp vì Philippines đã rút khỏi hiệp ước thành lập tòa án này vào năm 2019.
Đáp lại, bà Berberabe lập luận rằng việc rút khỏi hiệp ước “không giải phóng một quốc gia thành viên khỏi nghĩa vụ hợp tác trong các thủ tục tố tụng đã được khởi xướng tại ICC”.
ICC đã khởi động cuộc điều tra về chiến dịch trấn áp ma túy của Philippines năm 2018 dưới thời ông Duterte. Các tổ chức nhân quyền cáo buộc chiến dịch đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, nhiều người trong số đó là người sử dụng ma túy và những kẻ buôn bán ma túy cấp thấp.
Ông Duterte bị bắt vào tháng 3 năm ngoái, được đưa đến Hà Lan cùng ngày và hiện đang bị giam giữ tại The Hague chờ xét xử.
Sau khi rời ghế cảnh sát trưởng quốc gia, ông Dela Rosa được bầu vào Thượng viện năm 2019 và giữ vững ghế của mình trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm ngoái.
Hãng AP ngày 18.6 dẫn lời một quan chức quốc phòng cấp cao của Ba Lan cho biết Mỹ đã bày tỏ sự quan tâm đến việc có thể thiết lập một căn cứ quân sự thường trực tại Ba Lan.
Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Cezary Tomczyk đưa ra phát biểu một ngày sau khi chính phủ nước này thông qua các bước cho phép Mỹ thiết lập căn cứ quân sự thường trực tại Ba Lan, trên sườn phía đông của NATO.
Trả lời phỏng vấn truyền thông tại trụ sở Bộ Quốc phòng Ba Lan ở Warsaw, ông cho hay Mỹ quan tâm đến đề nghị của Ba Lan về việc đặt một căn cứ thường trực tại đây vì dự án này sẽ được cả hai nước cùng tài trợ.
Khi được hỏi về những phát ngôn này, các quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ tại Washington cho biết họ không có gì mới để thông báo.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz nói rằng nước này đang làm mọi thứ trong khả năng của mình để có được một căn cứ thường trực như vậy, nhưng "quyết định cuối cùng sẽ luôn thuộc về phía người Mỹ".
Thông thường, khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại Ba Lan, phần lớn là theo hình thức luân chuyển. Chính phủ Ba Lan hy vọng hàng ngàn binh sĩ Mỹ sẽ đồn trú thường trực, khi Mỹ xem xét lại sự hiện diện quân sự của mình ở châu Âu, cả về nhân lực và vũ khí.
Vào tháng 5, Mỹ đột ngột dừng việc triển khai 4.000 binh sĩ đến Ba Lan, bất chấp việc chính quyền Tổng thống Donald Trump coi nước này là "đồng minh kiểu mẫu" vì đã đạt được mục tiêu chi tiêu quốc phòng theo quy định của NATO.
Trước đó, Tổng thống Trump đã đe dọa rút quân khỏi Đức. Điều này được cho là do Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích Mỹ về vấn đề Iran, nhưng việc giảm quân số ở Ba Lan đã gây ra sự hoang mang ở cả hai bờ Đại Tây Dương.
Ông Tomczyk là thành viên của một nhóm quan chức Ba Lan được cử ngay đến Washington để đàm phán. Ông vẫn đang ở thủ đô Mỹ khi ông Trump viết trên mạng xã hội rằng Mỹ sẽ gửi thêm 5.000 binh sĩ đến Ba Lan.
Kể từ đó, Mỹ đã xác nhận đang tổ chức lại sự hiện diện quân sự của mình ở châu Âu, nhưng không nói rõ thêm về việc binh lính nào sẽ được điều đến đâu. Tuy nhiên, nhiều tuyên bố từ các quan chức quốc phòng Ba Lan cho thấy họ tin rằng nước này có thể chứng kiến sự gia tăng số lượng binh sĩ thường trực của Mỹ.
"Chúng tôi tin rằng có thể có sự lây truyền giữa những người tiếp xúc rất gần với nhau", Giám đốc phòng ngừa dịch bệnh và đại dịch của WHO Maria Van Kerkhove nói với các phóng viên, theo AFP.
Bà Van Kerkhove cho biết thêm có khả năng người đầu tiên mắc bệnh đã bị nhiễm virus hanta trước khi lên du thuyền MV Hondius, con thuyền treo cờ Hà Lan.
Bà Van Kerkhove đưa ra nhận định trên sau khi một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức đã tử vong, trong khi một công dân Anh đã được sơ tán khỏi tàu MV Hondius và đang được chăm sóc đặc biệt tại Nam Phi, theo Reuters dẫn lời các quan chức. Ba người khác nghi nhiễm virus hanta vẫn đang ở trên tàu MV Hondius.
Con người thường bị nhiễm virus hanta thông qua tiếp xúc với loài gặm nhấm bị nhiễm bệnh hoặc nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chúng.
Tuy nhiên, sự lây lan hạn chế giữa những người tiếp xúc gần đã được quan sát thấy trong một số đợt bùng phát trước đây với chủng Andes, lây lan ở Nam Mỹ, trong đó có Argentina, và WHO tin rằng có thể liên quan đến những trường hợp nhiễm virus hanta trên du thuyền MV Hondius. WHO cho hay đã được thông báo rằng không có chuột trên tàu này.
WHO ước tính có từ 10.000 đến 100.000 trường hợp nhiễm virus hanta mỗi năm. WHO hồi tháng 12.2025 thông báo Argentina tiếp tục là quốc gia có nhiều trường hợp nhiễm virus hanta nhất ở khu vực châu Mỹ, với tỷ lệ tử vong khoảng 32%, theo Reuters.
Du thuyền MV Hondius đang bị mắc kẹt ngoài khơi Cape Verde, một đảo quốc ở Đại Tây Dương. Giới chức Cape Verde hiện chưa cho phép tàu MV Hondius đưa hành khách lên bờ, theo Reuters.
Khoảng 150 người đang mắc kẹt trên tàu MV Hondius. Phần lớn hành khách trên tàu là người Anh, Mỹ và Tây Ban Nha, khởi hành từ mũi phía nam của Argentina vào cuối tháng 3. Tàu đã ghé thăm bán đảo Nam Cực, Nam Georgia và Tristan da Cunha.
Chuyến du lịch này được quảng cáo là một cuộc thám hiểm thiên nhiên Nam Cực, với giá vé mỗi người dao động từ 14.000 đến 22.000 euro.
Theo Hãng tin Reuters ngày 18-4, phát biểu trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói "mọi thứ có vẻ đang diễn ra rất tốt với Iran", nhưng từ chối tiết lộ chi tiết về thông tin tích cực mà ông vừa nhận được.
"Chúng tôi có một số tin khá tốt cách đây 20 phút, và có vẻ mọi thứ đang diễn ra rất tốt ở Trung Đông với Iran. Bạn sẽ sớm nghe thôi. Tôi nghĩ đó là điều nên xảy ra. Đó là điều hoàn toàn hợp lý. Và tôi nghĩ nó sẽ xảy ra. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra, nhưng tôi tin là sẽ như vậy", ông nói khi được hỏi về khả năng đạt thỏa thuận.
Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ cũng để ngỏ kịch bản cứng rắn hơn. Ông cho biết có thể sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Washington và Tehran nếu hai bên không đạt được thỏa thuận trước hạn chót dự kiến vào 22-4.
"Có thể tôi sẽ không gia hạn… và đáng tiếc là chúng tôi sẽ phải bắt đầu ném bom trở lại", ông nói, đồng thời khẳng định lệnh phong tỏa các cảng Iran sẽ vẫn được duy trì.
Các phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh các phái đoàn Mỹ và Iran dự kiến sẽ tới Pakistan vào cuối tuần và có thể tiến hành đàm phán vào ngày 20-4 (giờ Việt Nam). Hiện phía Mỹ chưa xác nhận lịch trình này.
Trước đó các cuộc thương lượng giữa hai bên vẫn còn nhiều khác biệt lớn và chưa đạt được đồng thuận.
Trong khi đó Iran tuyên bố đã "mở lại hoàn toàn" eo biển Hormuz sau thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon, nhưng cảnh báo có thể đóng lại tuyến hàng hải quan trọng này nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng công bố các điều kiện về việc lưu thông qua eo biển Hormuz.
Liên quan các điều khoản tiềm năng của thỏa thuận, ông Trump khẳng định Mỹ và Iran có thể cùng chuyển lượng uranium làm giàu của Tehran sang Mỹ như một phần của giải pháp chấm dứt xung đột. Tuy nhiên Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ khả năng này, tuyên bố kho dự trữ uranium sẽ không được chuyển đi "bất cứ đâu".
Trong một diễn biến liên quan, ông Trump cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình "rất vui" về việc eo biển Hormuz được mở lại, đồng thời tiết lộ cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo tại Bắc Kinh vào tháng 5 "có thể mang tính lịch sử".
