ThS.BS Phạm Thị Mộng Đào, Trưởng khoa Thận Nhân tạo, Bệnh viện Gia An 115, cho biết mỡ máu cao không chỉ gây hại cho hệ tim mạch mà còn ảnh hưởng đáng kể đến chức năng thận, nhất là khi kèm các rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng acid uric hoặc béo phì.
Mỡ máu cao thúc đẩy quá trình xơ vữa mạch máu, trong đó có động mạch thận, làm giảm lưu lượng máu nuôi thận và ảnh hưởng dần đến chức năng lọc. Ngoài ra, rối loạn chuyển hóa kéo dài cũng làm tăng nguy cơ tổn thương vi mạch và gây viêm mạn tính mạch máu tại thận.
Quá trình này thường diễn ra âm thầm trong thời gian dài, người bệnh khó nhận biết sớm nếu không kiểm tra định kỳ. Phần lớn trường hợp tổn thương thận giai đoạn sớm hầu như không có biểu hiện rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã giảm hoặc suy thận giai đoạn cuối.
Vì vậy, ngay cả khi chưa có triệu chứng, người có mỡ máu cao – đặc biệt nếu kèm tăng huyết áp, tăng đường huyết, tăng acid uric hoặc thừa cân – nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để tầm soát sớm nguy cơ tổn thương thận.
Những dấu hiệu nào cho thấy thận có thể đang bị ảnh hưởng?
Ở giai đoạn đầu, bệnh thận thường diễn tiến khá “im lặng”. Khi tổn thương rõ hơn, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài; phù chân, mí mắt hoặc mặt; tiểu đêm nhiều lần; huyết áp khó kiểm soát. Ngoài ra, nước tiểu có bọt nhiều hoặc sẫm màu bất thường
Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên, người bệnh nên đi khám sớm.
Ngoài xét nghiệm máu đánh giá chức năng thận như creatinine, eGFR, việc kiểm tra nước tiểu định kỳ – đặc biệt là đạm trong nước tiểu (protein niệu) – rất quan trọng để phát hiện sớm tổn thương thận.
Ai cần tầm soát thận sớm hơn khi bị mỡ máu cao?
Người có mỡ máu cao kèm theo tăng huyết áp, tăng đường huyết hoặc đái tháo đường, tăng acid uric, thừa cân – béo phì, có tiền sử bệnh thận hoặc bản thân từng sinh non, nhẹ cân khi sinh, nên được tầm soát sớm và theo dõi thường xuyên hơn.
Đây là nhóm có nguy cơ cao xuất hiện tổn thương thận do hội chứng chuyển hóa và các bệnh lý mạch máu đi kèm.
Làm gì để bảo vệ thận khi đã bị mỡ máu cao?
Điều quan trọng là kiểm soát toàn diện các yếu tố nguy cơ chuyển hóa, không chỉ riêng mỡ máu.
Người bệnh nên điều chỉnh chế độ ăn theo hướng giảm chất béo xấu, hạn chế đường và thực phẩm chế biến sẵn, tăng rau xanh, cá và các loại hạt. Đồng thời, duy trì vận động đều đặn, kiểm soát cân nặng và ngủ đủ giấc.
Nếu được chỉ định thuốc hạ mỡ máu, cần dùng đúng hướng dẫn và tái khám định kỳ. Ngoài ra, kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và acid uric cũng góp phần quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Dùng thuốc hạ mỡ máu có ảnh hưởng đến thận không?
Phần lớn thuốc chữa hạ mỡ máu, đặc biệt là statin, được đánh giá là an toàn đối với thận khi sử dụng đúng chỉ định và có theo dõi phù hợp. Ở nhiều trường hợp, kiểm soát tốt mỡ máu còn giúp giảm nguy cơ tổn thương mạch máu và làm chậm tiến triển bệnh thận.
Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hoặc tự ngưng thuốc. Trong quá trình điều trị, cần tái khám định kỳ để theo dõi chức năng gan, thận và các chỉ số liên quan. Một số tác dụng phụ hiếm gặp như đau cơ nhiều, mệt mỏi bất thường hoặc nước tiểu sẫm màu cần được lưu ý và đi khám sớm để được đánh giá kịp thời.
Cụ thể, chứng nhận được trao ngày 18.6.2026, ghi nhận vai trò nổi bật của Mắt Việt - Nga trong việc đưa giải pháp điều trị lão thị hiện đại đến gần hơn với người bệnh Việt Nam. ZEISS PRESBYOND® là giải pháp dành cho người từ 40 tuổi gặp tình trạng cận thị, loạn thị kèm lão thị, giúp cải thiện thị lực ở nhiều khoảng cách và giảm sự phụ thuộc vào kính trong sinh hoạt hằng ngày.
Đại diện Carl Zeiss Việt Nam, bà Vũ Thị Thu Hiền - Tổng giám đốc Carl Zeiss Việt Nam cho biết, PRESBYOND® là một trong những giải pháp điều trị lão thị tiên tiến của ZEISS, được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu thị giác ngày càng cao của nhóm khách hàng trung niên. Việc Bệnh viện Mắt quốc tế Việt - Nga được ghi nhận là đơn vị tiên phong triển khai và thực hiện điều trị PRESBYOND® nhiều nhất Việt Nam cho thấy sự đầu tư nghiêm túc về chuyên môn, công nghệ cũng như năng lực tiếp cận các xu hướng điều trị nhãn khoa hiện đại trên thế giới.
Đại diện Bệnh viện Mắt quốc tế Việt - Nga, bác sĩ Vitalii Bazhanov - Phó giám đốc Chuyên môn chia sẻ: "Điều khiến chúng tôi ấn tượng nhất sau quá trình triển khai PRESBYOND® không phải là số lượng ca điều trị, mà là những thay đổi tích cực trong cuộc sống của người bệnh. Nhiều khách hàng từng phải mang theo nhiều loại kính khác nhau để đọc sách, sử dụng điện thoại, làm việc với máy tính hoặc lái xe đã có thể sinh hoạt thuận tiện hơn sau điều trị. Đó cũng chính là mục tiêu mà chúng tôi hướng đến khi đưa các công nghệ điều trị lão thị hiện đại về Việt Nam."
ZEISS PRESBYOND® ứng dụng nguyên lý Laser Blended Vision, giúp mở rộng vùng nhìn rõ ở nhiều khoảng cách như nhìn xa, trung gian và nhìn gần. Nhờ đó, người bệnh có thể thực hiện các hoạt động thường ngày như lái xe, sử dụng điện thoại, đọc sách hay làm việc với máy tính thuận tiện hơn mà không phải liên tục thay đổi giữa các loại kính.
Bên cạnh hiệu quả thị giác, PRESBYOND® còn được đánh giá cao nhờ khả năng cá thể hóa điều trị dựa trên đặc điểm thị lực và nhu cầu sử dụng mắt của từng người bệnh. Chính vì vậy, công nghệ này đang ngày càng được nhiều khách hàng trong độ tuổi trung niên quan tâm khi mong muốn duy trì chất lượng cuộc sống năng động mà không còn phụ thuộc vào kính.
Những ghi nhận từ ZEISS không chỉ đánh dấu bước tiến mới của Bệnh viện Mắt quốc tế Việt - Nga trong lĩnh vực điều trị lão thị, mà còn góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về các giải pháp điều trị thị lực hiện đại dành cho người từ 40 tuổi. Với hệ thống cơ sở tại TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng và Hạ Long cùng đội ngũ chuyên gia Việt Nam và Liên bang Nga giàu kinh nghiệm, bệnh viện tiếp tục theo đuổi mục tiêu mang đến các giải pháp chăm sóc thị lực toàn diện theo tiêu chuẩn châu Âu cho người bệnh Việt Nam. Để tìm hiểu thêm về thông tin, bạn có thể trực tiếp liên hệ đến Bệnh viện thông qua số điện thoại:
Sữa là nguồn cung cấp protein, canxi, vitamin B12 và nhiều dưỡng chất cần thiết. Các dưỡng chất này giúp duy trì khối cơ, chức năng miễn dịch và phòng ngừa suy dinh dưỡng. Đây là những vấn đề khá thường gặp ở người mắc bệnh thận mạn tính, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Điều cần lưu ý là sữa, chẳng hạn sữa bò hay sữa dê, cũng chứa khá nhiều phốt pho và kali. Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể sẽ không đào thải hiệu quả các khoáng chất này, khiến chúng tích tụ trong máu, bà Susan Meyer, chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ, cho biết.
Quỹ Thận Quốc gia Mỹ khuyến cáo lượng phốt pho dư thừa kéo dài sẽ khiến cơ thể rút canxi từ xương để cân bằng. Hệ quả là làm xương yếu đi và làm tăng nguy cơ vôi hóa mạch máu. Vì vậy, người bị thận yếu không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn sữa. Điều quan trọng là lựa chọn đúng loại và uống với mức phù hợp.
Ở giai đoạn sớm của bệnh thận mạn, khi khả năng lọc của thận vẫn còn tương đối tốt và các chỉ số kali, phốt pho trong máu chưa tăng, nhiều người vẫn có thể uống sữa với lượng vừa phải.
Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển đến các giai đoạn muộn hơn, khả năng đào thải các chất khoáng bắt đầu suy giảm đáng kể. Lúc này, bác sĩ có thể yêu cầu điều chỉnh lượng kali, phốt pho và protein trong chế độ ăn. Những người có nồng độ kali máu tăng cao có thể cần hạn chế các món giàu kali, trong đó có sữa và một số sản phẩm từ sữa.
Ngược lại, người đang chạy thận nhân tạo lại có nhu cầu protein cao hơn do mất protein trong quá trình lọc máu. Vì vậy, chế độ dinh dưỡng của nhóm này sẽ khác. Họ vẫn có thể uống sữa nhưng phải được theo dõi chặt chẽ từ bác sĩ.
Đối với người mắc bệnh thận ở giai đoạn nhẹ và chưa có rối loạn kali hoặc phốt pho máu, sữa bò vẫn được uống với khẩu phần phù hợp. Tuy nhiên, những người đã bị tăng kali hoặc tăng phốt pho máu cần tham khảo ý kiến bác sĩ để điều chỉnh lượng uống hoặc chuyển sang loại khác.
Hiện nay có nhiều loại sữa công thức được thiết kế riêng cho người suy thận. Những loại này thường được điều chỉnh hàm lượng protein, giảm phốt pho, giảm kali và natri để phù hợp với từng giai đoạn bệnh.
Một số loại dành cho người chưa chạy thận và có lượng protein thấp hơn. Mục tiêu là nhằm giảm gánh nặng chuyển hóa cho thận. Trong khi đó, các loại dành cho người đang lọc máu lại được tăng cường protein để bù đắp lượng thất thoát trong quá trình điều trị. Người bệnh không nên tự ý lựa chọn mà cần tuân theo tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, theo Healthline (Mỹ).
Buổi chiều muộn, khoa Cấp cứu Bệnh viện FV tiếp nhận em N.T.L. (16 tuổi) trong tình trạng đa chấn thương do tai nạn giao thông. Em T.L. đã được sơ cứu, băng bó tạm thời các vết thương ở đầu, tay chân tại một bệnh viện khác, và được chuyển ngay đến FV để điều trị các tổn thương răng hàm mặt phức tạp.
Bác sĩ Trình Văn Hải, Trưởng khoa Cấp cứu & Tai nạn, Bệnh viện FV, kể lại: "Bệnh nhân nhập viện với máu chảy từ đầu, mũi, miệng và nhiều vị trí trên cơ thể. Khi tôi yêu cầu em há miệng, hai răng cửa hàm trên đã mất hoàn toàn. Vùng ổ răng bị rách nát và vẫn đang chảy máu. Người cha đứng cạnh rất bàng hoàng...".
Ngay lập tức, các bác sĩ kích hoạt quy trình phối hợp liên chuyên khoa. TS-BS Nguyễn Thanh Tùng (Trưởng khoa Răng Hàm Mặt FV) lập tức có mặt tại phòng Cấp cứu để hội chẩn. Để loại trừ các tổn thương nguy hiểm, L. được nhanh chóng đưa đi chụp CT.
Trong lúc bệnh nhân đang trong phòng CT, người nhà hớt hải mang đến phòng cấp cứu hai chiếc răng cửa, được bọc trong một mảnh khăn giấy khô, dính đầy đất cát sau tai nạn. Hiểu rằng mỗi phút trôi qua đều làm giảm cơ hội sống của các tế bào quanh chân răng, bác sĩ khoa Cấp cứu lập tức chuyển hai chiếc răng lên khoa Răng Hàm Mặt.
Dưới sự hướng dẫn của bác sĩ Tùng, bác sĩ Nguyễn Thị Minh Khuê cùng đồng nghiệp tại khoa Răng Hàm Mặt đã khẩn trương "cấp cứu" hai chiếc răng vừa được chuyển tới, làm sạch bụi bẩn bằng dung dịch chuyên dụng đồng thời đánh giá mức độ tổn thương và chuẩn bị phương án cấy lại răng.
"Chúng tôi không chờ bệnh nhân được chuyển lên khoa rồi mới xử lý răng. Mọi công đoạn có thể thực hiện trước đều phải làm ngay để tiết kiệm thời gian", bác sĩ Khuê cho biết.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Minh Khuê, khó khăn lớn nhất là hai chiếc răng đã nằm ngoài cơ thể khoảng hai giờ đồng hồ, vượt quá thời gian vàng 60 phút được khuyến cáo để cấy lại răng. Hơn nữa, hai chiếc răng được bọc trong khăn giấy khô, làm tăng nguy cơ tổn thương, hoại tử các tế bào quanh chân răng.
Ở tuổi 16, việc mất hai răng cửa không chỉ ảnh hưởng đến ăn nhai, phát âm và thẩm mỹ mà còn tác động đến sự phát triển của xương hàm. Trong khi đó, các giải pháp thay thế như implant chưa phải lựa chọn tối ưu. "Răng thật luôn là lựa chọn tốt nhất", BS. Khuê cho biết.
Vấn đề phức tạp khác là bệnh nhân còn bị tổn thương và biến dạng vùng xương ổ răng. Vì vậy, các bác sĩ cần phải tái tạo cấu trúc ổ răng trước khi cấy răng trở lại vị trí cũ. Công đoạn khó khăn này mất gần một giờ đồng hồ, trong khi việc đặt và cố định hai chiếc răng chỉ mất khoảng 15 phút.
Sau đó, bệnh nhân được chuyển về khoa Cấp cứu để tiếp tục được điều trị các vết thương phần mềm diện rộng ở vùng mặt và cơ thể. Đội ngũ điều dưỡng làm sạch các tổn thương do chà xát mặt đường nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và sẹo xấu sau này.
Sau hơn 3 tháng với 7 lần tái khám, hai chiếc răng từng bật khỏi hàm đã bám chắc trở lại trong ổ xương hàm, đảm bảo chức năng ăn nhai, phát âm và thẩm mỹ. Em T.L. sẽ tiếp tục được các bác sĩ tại FV theo dõi thêm ở các mốc 6 tháng và 12 tháng nhằm phát hiện sớm các biến chứng muộn nếu có.
"Kết quả hôm nay không đến từ một kỹ thuật đơn lẻ mà là thành quả của sự phối hợp nhanh chóng giữa các chuyên khoa, sự chuẩn bị kịp thời và quyết tâm không bỏ cuộc để giữ lại răng thật cho một bệnh nhân còn rất trẻ", bác sĩ Khuê chia sẻ.
Các tai nạn giao thông hoặc va đập mạnh gây bật răng khỏi ổ hàm không hề hiếm gặp. Tuy nhiên, rất nhiều trường hợp mất cơ hội cứu giữ răng chỉ vì sơ cứu sai cách ngay tại hiện trường.
TS-BS Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh: "Dù bác sĩ có nhiều kinh nghiệm hay bệnh viện có đầy đủ trang thiết bị đến đâu, nếu chiếc răng không được bảo quản đúng cách ngay từ đầu thì cơ hội cứu giữ sẽ giảm đi rất nhiều".
Theo bác sĩ Tùng, khi răng bị bật khỏi hàm, người dân cần lưu ý:
"Thời gian răng nằm ngoài cơ thể càng ngắn và môi trường bảo quản càng phù hợp thì cơ hội giữ lại được răng thật càng cao", TS-BS Nguyễn Thanh Tùng khuyến cáo.
Để biết thêm thông tin về điều trị chấn thương răng và hàm mặt tại Bệnh viện FV, bạn đọc có thể đến trực tiếp số 06 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ, TP.HCM hoặc liên hệ tổng đài (028) 35 11 33 33.
