Đây là ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Minh Hưng tại Lễ chào mừng Ngày KH-CN và đổi mới sáng tạo Việt Nam và Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược, do Bộ KH-CN tổ chức sáng 18.5.
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 57 về đột phá phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời Ban Chấp hành T.Ư cũng đã có Kết luận 18 về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 – 2030, trong đó cũng xác định chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng lấy KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Thủ tướng thẳng thắn nhìn nhận hoạt động KH-CN thời gian qua vẫn chưa thực sự trở thành động lực đột phá cho phát triển kinh tế – xã hội. Việc huy động nguồn lực cho KH-CN chưa được chú trọng đúng mức; cơ chế chính sách còn chậm hoàn thiện; công tác đào tạo, trọng dụng nhân lực KH-CN nghệ vẫn còn bất cập… Nhiều vấn đề hiện nay vẫn cần tiếp tục tháo gỡ, từ hoàn thiện thể chế, cơ chế tài chính đến phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
“Chúng ta thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa cho hoạt động phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thực sự để đưa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đi vào cuộc sống, và quan trọng nhất – mục tiêu chúng ta đặt ra, đó là phải đóng góp vào việc tăng năng suất, tăng chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, Thủ tướng nêu rõ.
Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Bộ KH-CN đóng vai trò hạt nhân trong triển khai phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.
Theo đó, trọng tâm là triển khai hiệu quả danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo các quyết định đã được Thủ tướng ban hành đầu tháng 5.2026.
Thủ tướng nhấn mạnh: “Yêu cầu phát triển công nghệ chiến lược phải gắn với tạo ra sản phẩm cụ thể, có giá trị gia tăng cao, khả năng thương mại hóa và tỷ lệ nội địa hóa lớn. Từ đó, phải có đóng góp thực sự hiệu quả cho tăng năng suất lao động và tăng năng lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế”.
Thủ tướng cũng yêu cầu doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học phải trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các bộ, ngành cần nhanh chóng xây dựng cơ chế đặt hàng doanh nghiệp, viện, trường nghiên cứu công nghệ lõi và phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược phục vụ công tác quản lý và sản xuất kinh doanh trong từng lĩnh vực.
Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan đến cơ chế tài chính cho KH-CN và đổi mới sáng tạo. Theo đó, việc đầu tư cho KH-CN cần chấp nhận rủi ro có kiểm soát và lấy sản phẩm đầu ra làm thước đo hiệu quả. Nhà nước đồng thời khuyến khích huy động nguồn vốn từ doanh nghiệp và xã hội để cùng đầu tư vào các sản phẩm công nghệ ưu tiên.
Thủ tướng cũng yêu cầu Nhà nước thực hiện tốt vai trò hướng dẫn, kết nối, đặt hàng và trở thành “người mua đầu tiên” đối với các sản phẩm công nghệ chiến lược đủ điều kiện. “Tinh thần là phải rõ bài toán, rõ sản phẩm, rõ cơ quan chủ trì và rõ doanh nghiệp và viện, trường tham gia, rõ nguồn lực, rõ thời hạn”, Thủ tướng lưu ý.
Một trong những yêu cầu được Thủ tướng nhấn mạnh là phải xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế; viện nghiên cứu, trường đại học tạo ra tri thức và nhân lực; còn doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
Theo Thủ tướng, cần hình thành các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh quốc tế và đủ khả năng dẫn dắt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Bên cạnh đó, Thủ tướng đề nghị tăng cường hợp tác quốc tế, có cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp nước ngoài chuyển giao công nghệ khi đầu tư vào Việt Nam, từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi công nghệ chiến lược toàn cầu.
Về nguồn nhân lực, Thủ tướng cho rằng, cần có cơ chế vượt trội để phát hiện, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài, đặc biệt là chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học trẻ và nhân lực công nghệ cao. Các trường đại học và viện nghiên cứu cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu mạnh và trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu thay đổi tư duy trong triển khai nhiệm vụ KH-CN phải chuyển mạnh từ tư duy “làm cho có” sang tư duy “tạo ra sản phẩm” một cách thực chất và có giá trị thực chất, hiệu quả thực chất.
Thủ tướng nêu rõ: “Mọi chương trình, nhiệm vụ KH-CN, đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước và phải phục vụ trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp và lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa để làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện”.
Sáng 16.6, tại hội nghị triển khai thực hiện định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý nhiều nội dung nhằm nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật.
Theo Chủ tịch Quốc hội, luật có chất lượng, tuổi thọ cao hay không phụ thuộc rất lớn vào khâu chuẩn bị ban đâu. Các bộ, ngành, Chính phủ cần xây dựng đầy đủ thủ tục hồ sơ, đảm bảo tiến độ, chất lượng; khi qua Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội thẩm tra mới đảm bảo chất lượng.
Cạnh đó, toàn bộ quy trình lập pháp phải gắn với kiểm soát quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, phòng chống tham nhũng, tiêu cực; tuyệt đối không để xảy ra lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.
"Mục tiêu là khắc phục triệt để những hạn chế nhiệm kỳ trước; đồng thời tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức thực hiện, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI)", Chủ tịch Quốc hội nói.
Chủ tịch Quốc hội cũng dẫn tinh thần của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khẳng định pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu mà còn phải kiến tạo tương lai; không chỉ "mở đường" mà còn "sửa đường".
Chủ tịch Quốc hội nhắc lại câu chuyện mình từng phát biểu tại hội nghị chuyên trách cách đây 2 năm, về việc một kỳ họp của Nhật Bản thông qua 230 luật, mỗi luật chỉ 2 - 5 trang, trong khi đó "luật của mình mấy trăm trang, mấy trăm điều", "1 - 2 năm mới ra được".
Thực tiễn trên đòi hỏi phải có sự đổi mới trong tư duy xây dựng pháp luật. Và điều đáng mừng là công tác này đã đạt được những kết quả tích cực.
Chủ tịch Quốc hội cho hay, kể từ kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV, các dự án luật được xây dựng trên nguyên tắc Quốc hội chỉ ban hành khung, nghị định là do Chính phủ, thông tư là do bộ. Nếu không có sự thay đổi, không thể làm được khối lượng công việc lớn như thế, không thể gỡ được nhiều điểm nghẽn như vậy.
Bên cạnh kết quả, Chủ tịch Quốc hội cũng thẳng thắn nhìn nhận về một số hạn chế còn tồn tại. Điển hình là việc chuẩn bị dự án luật chậm tiến độ, xảy ra tình trạng xin lùi thời gian trình Quốc hội xem xét thông qua.
Cùng đó là việc chuẩn bị chưa kỹ lưỡng nên một số luật mới ban hành đã phải sửa đổi. Một hạn chế khác là tình trạng chậm ban hành văn bản quy phạm pháp luật chi tiết, như luật Công đoàn có hiệu lực từ 1.7.2025 nhưng đến nay vẫn chưa ban hành đủ văn bản quy phạm pháp luật chi tiết…
Chủ tịch Quốc hội nói "rất mừng" khi mới đây Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có yêu cầu khi trình luật là phải có nghị định, thông tư. Do đó, cần thực hiện ngay việc này, tránh tình trạng luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư.
Các cơ quan soạn thảo cần thực chất trong việc lấy ý kiến các đối tượng chịu tác động, nhà khoa học, chuyên gia…; khắc phục việc văn bản khi chưa xây dựng thì không có ý kiến góp ý nhưng khi ban hành lại gặp phản ứng.
Đồng thời, phải chủ động phối hợp chặt chẽ ngay từ đầu với các cơ quan của Quốc hội, cơ quan liên quan để chuẩn bị kỹ hồ sơ dự án cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp. Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội sẽ chịu trách nhiệm về chất lượng luật cùng với đơn vị soạn thảo, "không thể làm qua loa, đại khái".
Gần 50 năm qua, trung tâm đã tiếp nhận hàng nghìn lượt thương binh, bệnh binh từ các chiến trường qua các thời kỳ về điều trị, điều dưỡng và phục hồi chức năng.
Trung tâm đang quản lý, điều trị, nuôi dưỡng và thực hiện chế độ chính sách đối với 103 người có công và thân nhân người có công, gồm các thương binh, bệnh binh nặng, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, thân nhân liệt sĩ, con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.
Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ xúc động và thay mặt Chính phủ gửi tới các thương binh, bệnh binh đang điều dưỡng tại trung tâm và toàn thể thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng trên cả nước những lời thăm hỏi ân cần, những lời tri ân sâu sắc và những tình cảm tốt đẹp nhất.
Thủ tướng nhấn mạnh, thấm nhuần sâu sắc đạo lý, truyền thống tốt đẹp "uống nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ kẻ trồng cây" của dân tộc ta và lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh "thương binh, bệnh binh, gia đình quân nhân, gia đình liệt sĩ là những người có công với Tổ quốc, với nhân dân", suốt 79 năm qua, Đảng, Nhà nước luôn quan tâm, chăm lo và chú trọng thực hiện tốt công tác đền ơn đáp nghĩa với người có công với cách mạng và thân nhân.
Chính sách ưu đãi ngày càng được hoàn thiện; đối tượng ngày càng được mở rộng; chế độ đãi ngộ ngày càng được nâng cao. Các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, phong trào "Toàn dân chăm sóc các gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng" ngày càng lan tỏa mạnh mẽ, được cả xã hội đồng lòng hưởng ứng, sẻ chia.
Theo Thủ tướng, những trách nhiệm và tình cảm ấy đã kết tinh thành một nét đẹp nhân văn rất sâu sắc, viết tiếp truyền thống nghĩa tình cao đẹp của dân tộc ta với những người đã cống hiến, hy sinh tất cả cho nền hòa bình, độc lập, thống nhất của Tổ quốc ngày hôm nay.
"Chúng ta đặc biệt xúc động và vô cùng cảm phục trước tấm gương cao cả của các bác, các cô, các chú thương binh, bệnh binh, dù mang trong mình những vết thương, di chứng nặng nề của chiến tranh, phải chống chọi với bệnh tật hằng ngày, hằng giờ nhưng bằng ý chí, nghị lực, phẩm chất của "Bộ đội Cụ Hồ" vẫn giữ vững tinh thần lạc quan, tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, xứng đáng với lời dặn của Bác: "Thương binh tàn nhưng không phế", Thủ tướng xúc động phát biểu.
Theo người đứng đầu Chính phủ, lòng dũng cảm và đức hy sinh của các bác, các cô, các chú không chỉ phản ánh quá khứ lịch sử hào hùng, mà còn là hiện thân của chủ nghĩa anh hùng cách mạng bất diệt, là chỗ dựa tinh thần vững chắc củng cố niềm tin, tiếp thêm sức mạnh cho cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong sự nghiệp đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước, bảo vệ Tổ quốc ngày nay.
Nhân dịp này, Thủ tướng thông tin tới các thương binh, bệnh binh về nỗ lực của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trong tập trung tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ nằm lại trong lòng đất mẹ Việt Nam và những chiến sĩ làm nhiệm vụ quốc tế cao cả.
Sau hơn 3 tháng triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm" (từ ngày 15.3.2026), cả nước đã quy tập hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ, đồng thời đẩy mạnh lấy mẫu, giám định ADN, nỗ lực để những người đã hy sinh được trở về với gia đình và quê hương.
Thủ tướng khẳng định đây là một trong những ưu tiên hàng đầu của Đảng, Nhà nước, đồng thời để cơ chế, chính sách với người có công, gia đình chính sách ngày càng được hoàn thiện.
Đây là nội dung đáng chú ý được nêu trong bài viết của Thành ủy Hà Nội thuộc phần tài liệu kỷ yếu, hội thảo khoa học chủ đề "Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới - những vấn đề lý luận và thực tiễn", do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức ngày 21.5 vừa qua.
Bên cạnh một số nội dung đã được Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng nêu tại hội thảo, bài viết của Thành ủy Hà Nội cũng đưa ra thông tin nguồn lực và lộ trình thực hiện đề án thí điểm xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa tại thủ đô.
Cụ thể, đối với nguồn lực, phương thức huy động và sử dụng nguồn lực được phân định rõ nguồn lực từ ngân sách nhà nước, nguồn lực xã hội hóa, cơ chế thu hút nhà đầu tư, cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành.
Hà Nội nghiên cứu mô hình tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành phù hợp để bảo đảm tập trung, thống nhất, sát việc, sát cơ sở trong suốt quá trình triển khai đề án.
Nguồn lực thực hiện trên địa bàn đề án đề xuất lựa chọn triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" theo kế hoạch đầu tư công trung hạn (2026 - 2030) là 9.763,755 tỉ đồng và vốn ngoài ngân sách nhà nước là 181.517 tỉ đồng.
Thành ủy Hà Nội nêu rõ, về mục tiêu của đề án được xây dựng theo hướng xác định toàn bộ các xã, phường của thành phố áp dụng các tiêu chí phù hợp với địa phương mình để triển khai.
Thành phố lựa chọn địa bàn thí điểm để làm cơ sở thực tiễn tổng kết, rút kinh nghiệm, đánh giá hoàn thiện tiêu chí để thực hiện trong toàn thành phố.
Việc nghiên cứu, xây dựng tiêu chí lựa chọn triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" theo nguyên tắc bảo đảm cân đối giữa tính đại diện và tính khả thi; không lựa chọn địa bàn quá đặc thù hoặc quá khó khăn để triển khai.
Ưu tiên địa bàn có điều kiện triển khai đồng bộ các nội dung của đề án, đặc biệt là khả năng tổ chức lại không gian phát triển; bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương, có cam kết chính trị cao trong tổ chức thực hiện.
Lựa chọn thí điểm địa bàn theo tiêu chí lựa chọn xã, phường thí điểm được xây dựng: có điều kiện tổ chức không gian phát triển, còn nhiều dư địa phát triển; có vị trí tương đối độc lập, thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông hồ và các không gian chức năng liên quan để bảo đảm tính khả thi và khả năng nhân rộng mô hình.
Việc lựa chọn địa bàn thí điểm không chỉ dựa trên các điều kiện hiện có mà còn chú trọng yếu tố động, đặc biệt là năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện và mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị cơ sở, qua đó bảo đảm địa bàn được lựa chọn không chỉ “có điều kiện” mà thực sự “khả thi”, tạo ra kết quả thực chất và có khả năng lan tỏa, nhân rộng.
