Đây là ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Minh Hưng tại Lễ chào mừng Ngày KH-CN và đổi mới sáng tạo Việt Nam và Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược, do Bộ KH-CN tổ chức sáng 18.5.
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 57 về đột phá phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời Ban Chấp hành T.Ư cũng đã có Kết luận 18 về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 – 2030, trong đó cũng xác định chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng lấy KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Thủ tướng thẳng thắn nhìn nhận hoạt động KH-CN thời gian qua vẫn chưa thực sự trở thành động lực đột phá cho phát triển kinh tế – xã hội. Việc huy động nguồn lực cho KH-CN chưa được chú trọng đúng mức; cơ chế chính sách còn chậm hoàn thiện; công tác đào tạo, trọng dụng nhân lực KH-CN nghệ vẫn còn bất cập… Nhiều vấn đề hiện nay vẫn cần tiếp tục tháo gỡ, từ hoàn thiện thể chế, cơ chế tài chính đến phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
“Chúng ta thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa cho hoạt động phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thực sự để đưa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đi vào cuộc sống, và quan trọng nhất – mục tiêu chúng ta đặt ra, đó là phải đóng góp vào việc tăng năng suất, tăng chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, Thủ tướng nêu rõ.
Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Bộ KH-CN đóng vai trò hạt nhân trong triển khai phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.
Theo đó, trọng tâm là triển khai hiệu quả danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo các quyết định đã được Thủ tướng ban hành đầu tháng 5.2026.
Thủ tướng nhấn mạnh: “Yêu cầu phát triển công nghệ chiến lược phải gắn với tạo ra sản phẩm cụ thể, có giá trị gia tăng cao, khả năng thương mại hóa và tỷ lệ nội địa hóa lớn. Từ đó, phải có đóng góp thực sự hiệu quả cho tăng năng suất lao động và tăng năng lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế”.
Thủ tướng cũng yêu cầu doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học phải trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các bộ, ngành cần nhanh chóng xây dựng cơ chế đặt hàng doanh nghiệp, viện, trường nghiên cứu công nghệ lõi và phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược phục vụ công tác quản lý và sản xuất kinh doanh trong từng lĩnh vực.
Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan đến cơ chế tài chính cho KH-CN và đổi mới sáng tạo. Theo đó, việc đầu tư cho KH-CN cần chấp nhận rủi ro có kiểm soát và lấy sản phẩm đầu ra làm thước đo hiệu quả. Nhà nước đồng thời khuyến khích huy động nguồn vốn từ doanh nghiệp và xã hội để cùng đầu tư vào các sản phẩm công nghệ ưu tiên.
Thủ tướng cũng yêu cầu Nhà nước thực hiện tốt vai trò hướng dẫn, kết nối, đặt hàng và trở thành “người mua đầu tiên” đối với các sản phẩm công nghệ chiến lược đủ điều kiện. “Tinh thần là phải rõ bài toán, rõ sản phẩm, rõ cơ quan chủ trì và rõ doanh nghiệp và viện, trường tham gia, rõ nguồn lực, rõ thời hạn”, Thủ tướng lưu ý.
Một trong những yêu cầu được Thủ tướng nhấn mạnh là phải xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế; viện nghiên cứu, trường đại học tạo ra tri thức và nhân lực; còn doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
Theo Thủ tướng, cần hình thành các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh quốc tế và đủ khả năng dẫn dắt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Bên cạnh đó, Thủ tướng đề nghị tăng cường hợp tác quốc tế, có cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp nước ngoài chuyển giao công nghệ khi đầu tư vào Việt Nam, từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi công nghệ chiến lược toàn cầu.
Về nguồn nhân lực, Thủ tướng cho rằng, cần có cơ chế vượt trội để phát hiện, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài, đặc biệt là chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học trẻ và nhân lực công nghệ cao. Các trường đại học và viện nghiên cứu cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu mạnh và trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu thay đổi tư duy trong triển khai nhiệm vụ KH-CN phải chuyển mạnh từ tư duy “làm cho có” sang tư duy “tạo ra sản phẩm” một cách thực chất và có giá trị thực chất, hiệu quả thực chất.
Thủ tướng nêu rõ: “Mọi chương trình, nhiệm vụ KH-CN, đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước và phải phục vụ trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp và lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa để làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện”.
Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân, sáng 14.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến thủ đô Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 - 17.4.
Đúng 9 giờ 18 ngày 14.4 (giờ Bắc Kinh), chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã hạ cánh xuống Sân bay quốc tế Bắc Kinh.
Đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại sân bay quốc tế Bắc Kinh có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Bắc Kinh Doãn Lực; Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Liên lạc đối ngoại Trung ương, Đảng Cộng sản Trung Quốc Lưu Hải Tinh; Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ và phu nhân; Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình và phu nhân; đông đảo cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc; đại diện cộng đồng và lưu học sinh Việt Nam tại Trung Quốc.
Ông Doãn Lực đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân tại chân cầu thang máy bay. Tiếp đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân di chuyển dọc thảm đỏ, lần lượt bắt tay quan chức Trung Quốc và cán bộ phía Việt Nam, vẫy chào đại diện cộng đồng và sinh viên Việt Nam tại Trung Quốc.
Chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đánh dấu một khởi đầu mới trong quan hệ song phương khi cả hai nước đều bước vào giai đoạn phát triển mới: Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội XIV của Đảng, Trung Quốc khởi đầu triển khai Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ 15.
Chuyến thăm là dịp rất quan trọng để nâng tầm gắn kết chiến lược và xác lập tầm cao mới cho quan hệ hai Đảng, hai nước. Lãnh đạo cao nhất của hai đảng, hai nước sẽ cùng xác định những định hướng mới, đột phá mới trong hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư và du lịch, hợp tác chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, nỗ lực cùng hiện thực hóa mục tiêu, khát vọng phát triển của mỗi nước.
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng vừa được Quốc hội tín nhiệm bầu làm Thủ tướng.
Thủ tướng Lào khẳng định sẵn sàng hợp tác với Thủ tướng Lê Minh Hưng để thúc đẩy và phát huy mối quan hệ giữa hai nước, nhất là triển khai thực chất, hiệu quả kết quả cuộc gặp hai Bộ Chính trị cũng như kết quả Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Lào - Việt Nam.
Về phía Trung Quốc, Thủ tướng Lý Cường chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng và tiếp tục khẳng định Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng hữu nghị, đối tác hợp tác quan trọng với nhiều lợi ích chiến lược chung. Dưới sự dẫn dắt của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, quan hệ hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai bên ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.
Thủ tướng Lý Cường bày tỏ sẵn sàng cùng Thủ tướng Lê Minh Hưng thực hiện các nhận thức chung quan trọng của lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước, đẩy nhanh xây dựng cục diện hợp tác cùng thắng, cùng có lợi, qua đó đóng góp tích cực cho quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác toàn diện Trung Quốc - Việt Nam.
Thủ tướng Campuchia Hun Manet chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng và tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, không ngừng nâng cao vai trò và vị thế ở khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng Hun Manet đánh giá cao mối quan hệ bền chặt, hữu nghị lâu đời giữa hai nước, được xây dựng trên tinh thần láng giềng tốt đẹp, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài; mong sớm được gặp Thủ tướng Lê Minh Hưng để trao đổi về các biện pháp thúc đẩy hợp tác song phương cũng như tăng cường phối hợp trong khuôn khổ ASEAN và các cơ chế đa phương khác, vì lợi ích chung của nhân dân hai nước.
Bài phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tại Đại học Quốc gia Hà Nội hôm qua 2.5 mang thông điệp mạnh mẽ về tương lai của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, đồng thời công bố những cập nhật quan trọng trong sáng kiến "Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)" của Nhật Bản.
Tham dự sự kiện có Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy, cùng đại biểu cấp cao hai nước, giảng viên và sinh viên nhà trường.
Mở đầu bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nhắc lại kỷ niệm chuyến thăm Việt Nam 6 năm trước và bày tỏ mong muốn được thăm lại Hội An, nơi có di tích chùa Cầu (Nihonbashi) vừa được hoàn thành trùng tu với sự hợp tác của Nhật Bản cách đây 2 năm.
Theo Thủ tướng Nhật Bản, đây là minh chứng cho hơn 400 năm lịch sử giao thương năng động giữa hai dân tộc trên những vùng biển tự do. Kế thừa tinh thần đó, năm 2013, Thủ tướng Abe Shinzo đã chọn Việt Nam là điểm đến trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau khi nhậm chức.
Đánh giá về sự phát triển kinh tế, Thủ tướng Nhật Bản bày tỏ ấn tượng với sự vươn lên của Việt Nam. "Từ việc chủ yếu sản xuất quần áo, hàng dệt may một thập kỷ trước, Việt Nam nay đã trở thành nơi sản xuất của nhiều công ty toàn cầu, trong đó nhiều thiết bị điện tử tích hợp công nghệ tiên tiến của Nhật Bản trong các thành phần cốt lõi", Thủ tướng Takaichi Sanae nói.
Bà nhấn mạnh, ngành công nghiệp sản xuất của Việt Nam hiện có mối quan hệ không thể tách rời với kinh tế Nhật Bản. Chỉ tính riêng tại 3 khu công nghiệp gần Hà Nội, đã có 205 công ty Nhật Bản đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 100.000 người.
"Các doanh nghiệp như Canon đang thu mua linh kiện từ Việt Nam, Nhật Bản và nhiều nơi ở châu Á để sản xuất tới 1/4 lượng máy in toàn cầu ngay tại Việt Nam", bà Sanae khẳng định
Hướng tới tương lai, Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định hợp tác hai nước đã vươn ra không gian vũ trụ. Bà đánh giá cao việc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, dự án được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản khánh thành vào tháng 3 vừa qua tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), coi đây là cột mốc kết quả của nỗ lực bền bỉ suốt hai thập kỷ qua, kể từ năm 2006.
Nhật Bản cũng đang hỗ trợ Việt Nam chế tạo vệ tinh quan sát Trái Đất, LOTUSat-1, để phục vụ dự báo thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu.
Trong lĩnh vực công nghệ cao, hai nước đang đẩy mạnh hợp tác về chất bán dẫn. Việc mở Chương trình Kỹ sư công nghệ chip bán dẫn tại Trường đại học Việt - Nhật vào năm 2025 được kỳ vọng củng cố chuỗi cung ứng bán dẫn của Nhật Bản và đóng góp cho sự tiến bộ công nghiệp của Việt Nam.
Cùng với đó, Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết, Nhật Bản mong muốn thúc đẩy hợp tác công - tư mạnh mẽ hơn với Việt Nam trong lĩnh vực khai thác và phát triển chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng.
Nhân kỷ niệm 10 năm cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo lần đầu tiên đề xuất sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) tại Kenya (2016), Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định tính phù hợp của FOIP, đặc biệt khi ASEAN đã thông qua Tầm nhìn của ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP) có chung giá trị cốt lõi vào năm 2019.
Tháng 10 năm ngoái, Thủ tướng Takaichi Sanae cùng các nhà lãnh đạo ASEAN đã thông qua tuyên bố chung xác nhận sự cộng hưởng giữa FOIP và AOIP.
Trước những sự thay đổi cấu trúc của trật tự quốc tế, như cạnh tranh địa chính trị, đổi mới công nghệ và sự trỗi dậy của Nam bán cầu, Thủ tướng Takaichi Sanae chính thức công bố "cập nhật FOIP" tập trung vào 3 lĩnh vực ưu tiên: xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu, tăng cường chuỗi cung ứng năng lượng và vật liệu; cùng kiến tạo cơ hội tăng trưởng kinh tế qua hợp tác công - tư và chia sẻ quy tắc; tăng cường hợp tác an ninh để đảm bảo hòa bình, ổn định khu vực.
Về an ninh năng lượng, Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết bà vừa tổ chức một hội nghị trực tuyến khẩn cấp với các lãnh đạo châu Á và công bố Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWER ASIA), đồng thời bày tỏ cảm ơn sự ủng hộ của Thủ tướng Lê Minh Hưng với sáng kiến này.
Theo đó, Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Về trung và dài hạn, hai bên sẽ xây dựng hệ thống dự trữ dầu khu vực và phát triển các nguồn năng lượng mới như nhiên liệu sinh học, điện mặt trời thế hệ mới, điện hạt nhân và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).
Thủ tướng Nhật Bản cũng nhấn mạnh các nỗ lực chung nhằm giành lợi thế trong kỷ nguyên số. Qua sáng kiến "Đồng sáng tạo ASEAN - Nhật Bản về AI" công bố vào tháng 10 năm ngoái, các nước sẽ phát triển những mô hình AI phản ánh ngôn ngữ và văn hóa đa dạng của châu Á. Đồng thời, Nhật Bản công bố "Khái niệm Hành lang kỹ thuật số" trong khuôn khổ FOIP nhằm phát triển cáp ngầm, công nghệ mạng truy nhập vô tuyến mở (Open RAN), liên lạc vệ tinh và mạng quang học toàn phần trên toàn khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Về kinh tế và thương mại, Thủ tướng Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) một cách chiến lược trên cơ sở duy trì các tiêu chuẩn cao của hiệp định.
Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nêu rõ, bất kỳ quốc gia nào cũng có "Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" của riêng mình, đồng thời mong muốn các quốc gia tự cường hợp tác xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương "tự do và rộng mở" làm nền tảng cho sự hòa bình và thịnh vượng.
Nhân dịp này, Thủ tướng Takaichi Sanae mong rằng cuộc gặp gỡ với giảng viên và sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ trở thành nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ hai nước suy nghĩ về tương lai của Nhật Bản, Việt Nam và toàn khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đồng thời gắn kết tầm nhìn đó với tương lai của thế hệ trẻ.
