Lý do người dùng ngày càng chậm đổi smartphone

Sony vừa bất ngờ gửi thông báo đến khách hàng PlayStation của mình tại Vương quốc Anh rằng hãng sẽ xóa bỏ 551 bộ phim từ hãng phim StudioCanal khỏi tài khoản của họ, bắt đầu từ ngày 1/9 tới đây.

Nếu người dùng đã mua bất kỳ phim nào nằm trong danh sách 551 bộ phim sẽ bị xóa bỏ, họ sẽ không thể tiếp tục truy cập và xem nội dung nữa. Nổi bật trong số những bộ phim sẽ bị xóa bỏ có thể kể đến “Terminator 2” (Kẻ hủy diệt 2), “Tận thế đêm nay” (Apocalypse Now), “Từ hoàng hôn đến hừng đông” (From Dusk Till Dawn)…

Đáng chú ý, Sony sẽ không hoàn tiền cho những người đã mua phim, đồng thời không có bất kỳ giải pháp nào để tải những bộ phim đã mua về thiết bị của người dùng hoặc chuyển sang các thiết bị bên ngoài.

Sony cho biết những thỏa thuận về cấp phép bản quyền giữa hãng và StudioCanal (Pháp) là lý do đằng sau quyết định gỡ bỏ đột ngột này. Tuy nhiên, Sony chỉ đưa ra thông báo một cách hời hợt, kèm danh sách những bộ phim sẽ bị gỡ bỏ, mà không có bất kỳ lời xin lỗi nào đến khách hàng đã khiến nhiều người dùng cảm thấy phẫn nộ vì không được xem trọng.

Sony bắt đầu bán phim và trò chơi điện tử trên gian hàng trực tuyến PlayStation Store từ năm 2008.

Trên hệ máy chơi game PlayStation 3, người dùng có thể sao chép những nội dung và bộ phim đã mua và chuyển sang các thiết bị khác để xem, tuy nhiên, tính năng này sau đó đã bị loại bỏ trên hệ máy PlayStation 4 và 5.

Nhiều nhà phân tích thị trường cho rằng quyết định của Sony là một tiền lệ xấu với người dùng, khi họ không thực sự sở hữu những nội dung kỹ thuật số mà mình đã mua. Thay vào đó, người dùng chỉ được cấp phép để xem các nội dung cho đến khi nhà phân phối muốn dừng cung cấp.

Sony ngừng phát hành đĩa game vật lý

Một động thái khác liên quan đến hãng công nghệ Nhật Bản, Sony cho biết sẽ ngừng sản xuất đĩa vật lý cho tất cả các trò chơi mới phát hành trên hệ máy PlayStation, kể từ tháng 1/2028. Động thái này đánh dấu sự chuyển đổi hoàn toàn phát hành game và bán game sang nền tảng trực tuyến.

Theo Sony, tải game trực tuyến chiếm khoảng 80% doanh thu trò chơi của hãng trong năm tài chính 2025, cho thấy người dùng có xu hướng mua game trên nền tảng trực tuyến hơn là mua đĩa game vật lý như trước đây.

Tuy nhiên, việc phát hành game trực tuyến sẽ buộc người dùng phải mua các loại máy chơi game với ổ cứng lưu trữ dung lượng lớn hơn, thay vì họ có thể chơi game trực tiếp trên đĩa như trước đây.

“Việc loại bỏ đĩa game vật lý sẽ giúp Sony cải thiện lợi nhuận, nhưng sẽ yêu cầu dung lượng lưu trữ trên máy chơi game lớn hơn, điều này sẽ khiến máy game ngày càng trở nên đắt đỏ”, Joost van Dreunen, Giáo sư tại Trường Kinh doanh Stern (Đại học New York, Mỹ), bình luận.

Ngoài ra, Sony cũng cho biết hãng sẽ bắt đầu đóng cửa gian hàng trực tuyến PlayStation Store trên các thiết bị PlayStation 3 và PS Vita đời cũ, bắt đầu tại một số thị trường trong năm nay trước khi mở rộng ra toàn cầu vào năm 2027.

Điều này đồng nghĩa với việc PlayStation 3 và PS Vita sẽ không còn cơ hội tải và chơi các tựa game mới được ra mắt do Sony không còn phát hành đĩa vật lý.

Đây được xem là “dấu chấm hết” cho những hệ máy chơi game đời cũ của Sony.

Việc dừng phát hành đĩa game vật lý khiến nhiều game thủ cảm thấy tiếc nuối, khi từ lâu việc mua đĩa game được xem như một sở thích sưu tầm của không ít người. Ngoài ra, việc mua đĩa game vật lý có thể giúp người chơi có thể chia sẻ game đã mua cho bạn bè, thay vì chỉ có thể tải game và chơi trên một thiết bị.

Tin Gốc: Dân Trí

Nhóm tin tặc World Leaks đã đăng lên web tối (dark web) hàng loạt dữ liệu được cho là có liên quan đến thiết kế linh kiện và thông số kỹ thuật của Apple và Tesla - hai khách hàng lớn của tập đoàn Ấn Độ Tata Electronics. Theo Reuters, Tata ngày 22/6 xác nhận: "Vài tuần trước, Tata Electronics phát hiện một sự cố an ninh mạng trên một số hệ thống của chúng tôi. Quy trình ứng phó đã được kích hoạt lập tức. Sự cố không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và mọi hoạt động vẫn diễn ra bình thường".

Một số chuyên gia bảo mật nói với Reuters, nhóm hacker chuyên về mã độc tống tiền World Leaks đang phát tán hơn 200.000 tệp tin với tổng dung lượng 630 GB từ hệ thống của Tata.

Trong đó, có thư mục có tên com.apple.factorydata, nhiều khả năng chứa thông số kỹ thuật vật liệu của Apple, cùng một tài liệu 52 trang đóng dấu bản quyền quy định chi tiết về tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng linh kiện bo mạch iPhone. Nhiều email, nhật ký hệ thống kéo dài nhiều năm và bản sao hộ chiếu của hàng loạt nhân viên, gồm cả chuyên gia nước ngoài làm việc tại đây, cũng được tìm thấy.

Không chỉ Apple, kho dữ liệu bị đánh cắp còn chứa tài liệu kỹ thuật nhạy cảm của Tesla, như bản vẽ thiết kế của Highland, phiên bản nâng cấp của mẫu xe điện Model 3 ra mắt năm 2023, tài liệu hướng dẫn quy trình lắp ráp sản xuất mới nhất đề ngày 5/2025, cùng nhiều thông tin về linh kiện dùng cho dòng SUV Model Y.

Các chuyên gia an ninh mạng cho biết toàn bộ số dữ liệu trên đã bị rao bán trên dark web từ ngày 10/6. World Leaks là nhóm hacker nổi tiếng với các vụ tấn công tống tiền doanh nghiệp. Nạn nhân lớn gần nhất của nhóm là thương hiệu Nike đầu năm nay. Tata từ chối trả lời họ có nhận được yêu cầu đòi tiền chuộc từ tin tặc hay không.

Apple và Tesla chưa đưa ra bình luận. Tuy nhiên, một nguồn tin cho biết đại diện Apple đang tiến hành phân tích và điều tra toàn diện về mức độ nghiêm trọng của vụ rò rỉ.

Đây là sự cố bảo mật tiếp theo nhắm vào chuỗi cung ứng Apple, sau vụ tấn công vào nhà máy của Foxconn tại Mỹ hồi tháng 5. Tata Electronics hiện là một trong những đối tác sản xuất quan trọng nhất của hãng trong chiến lược đa dạng chuỗi cung ứng.

Tin Gốc: Vnexpress

Tại hội thảo, Digital Trust in Finance 2026 sáng 12/5 ở Hà Nội, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó cục trưởng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an, nhắc đến một nghịch lý. Thời gian qua, ngành ngân hàng và lực lượng công an đã phối hợp siết chặt nhiều lớp bảo vệ. Toàn bộ tài khoản ngân hàng được đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, người mở tài khoản đều phải định danh rõ ràng. Sinh trắc học được áp dụng với các giao dịch từ 10 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên thực tế, người dân vẫn bị lừa chuyển tiền. Thống kê riêng các sự việc được trình báo năm 2025, toàn quốc ghi nhận 4.200 vụ lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại hơn 8.000 tỷ đồng.

"Câu hỏi đặt ra là vì sao công nghệ ngày càng an toàn hơn mà người dùng vẫn mất tiền", ông nói.

Khai thác điểm yếu con người

Theo ông Tùng, nguyên nhân nằm ở việc tội phạm mạng luôn nghiên cứu để tìm ra các kẽ hở. Khi tấn công trực tiếp vào hệ thống tài chính trở nên khó khăn hơn, các nhóm lừa đảo chuyển sang khai thác yếu tố con người bằng những kịch bản mang tính cá thể hóa cao, đánh vào lỗ hổng nhận thức, tâm lý và hành vi của người dùng, để họ tự thực hiện việc chuyển tiền.

"Người dùng trở thành mắt xích dễ bị tổn thương nhất trong an ninh tài chính số", ông nhấn mạnh.

Theo ông, "xây dựng kịch bản lừa đảo" hiện đã trở thành một hoạt động chuyên nghiệp. Các nhóm tội phạm liên tục cập nhật thông tin xã hội để tạo tình huống giả mạo sát thực tế. Chẳng hạn, ngay sau khi cơ quan quản lý ban hành quy định mới liên quan thuế, điện lực hay dịch vụ công, tin nhắn giả mạo tương ứng lập tức xuất hiện để dẫn dụ người dân. Ngoài ra, nhiều người bị thuyết phục vì kẻ lừa đảo nắm rõ thông tin cá nhân như họ tên, địa chỉ, thậm chí cả mối quan hệ gia đình. Mức độ cá thể hóa này khiến người dân tin đang làm việc với cơ quan chức năng hoặc tổ chức hợp pháp. Kẻ gian thậm chí triển khai tổng đài gọi tự động bằng AI để quét dữ liệu, thu thập thông tin và thao túng tâm lý nạn nhân trên diện rộng.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Mạnh Tường, Tổng giám đốc MoMo, dẫn thống kê nội bộ cho thấy 90% khoản tiền bị lừa "do người dùng tự thực hiện vì bị thao túng tâm lý". Dù hệ thống tài chính, ngân hàng ngày càng có thêm lớp bảo mật để bảo vệ, thực tế khi đã tiến đến bước mở ứng dụng ngân hàng, người dùng đang ở "phút 89 của một trận đấu". Hành trình lừa đảo đã bắt đầu từ rất sớm trên mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin hay cuộc gọi giả mạo, trước khi nạn nhân thực hiện giao dịch chuyển tiền trong khi giao dịch có thể hoàn tất trong chưa đến một giây.

Ông cho biết, người bị lừa không chỉ là người lớn tuổi, nhóm yếu thế. Thống kê trên nền tảng MoMo, 75% trường hợp bị lừa dưới 25 tuổi, 50% là sinh viên dưới 22 tuổi. Thiệt hại khi bị lừa đảo mạng không chỉ nằm ở số tiền mất đi mà còn là áp lực tâm lý và sự suy giảm niềm tin sau đó. Ông dẫn số liệu thống kê rằng khoảng hai phần ba nạn nhân bị stress kéo dài, gần một nửa chịu ảnh hưởng về sức khỏe tinh thần.

Ngoài ra, ông cũng đánh giá AI đang khiến cuộc chiến chống lừa đảo trở nên bất đối xứng khi bất kỳ ai cũng có thể khởi động một chiến dịch tấn công quy mô lớn. AI cũng giúp tội phạm dễ dàng xây dựng kịch bản tinh vi với chi phí thấp nhưng quy mô lớn, chẳng hạn email có thể được tạo nhanh hơn 40% so với phương thức truyền thống, và 82% email lừa đảo hiện được tạo bằng AI, có thể tiến tới 100% thời gian tới. Ở hướng ngược lại, các tổ chức tài chính phải liên tục tăng đầu tư cho hệ thống AI chống gian lận để duy trì niềm tin người dùng.

Liên thông dữ liệu để cảnh báo, phát hiện sớm bất thường

Dù nhiều vụ lừa đảo mạng được xác định do lỗi người dùng, theo ông Triệu Mạnh Tùng, ở vai trò nhà cung cấp dịch vụ, ngân hàng, tổ chức tài chính cần tìm cách bảo vệ khách hàng.

Khi hình thức lừa đảo liên tục thay đổi tinh vi, được cá thể hóa, ông đánh giá việc định danh tài khoản, xác thực sinh trắc học khi chuyển tiền là chưa đủ, mà cần có thêm cơ chế xác thực các hành vi của tài khoản, nhận diện dấu hiệu bất thường cho thấy người dùng đang bị thao túng tâm lý để đưa ra cảnh báo trước khi giao dịch diễn ra.

Ông dẫn một số mô hình nước ngoài, như Hàn Quốc xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu thời gian thực giữa hơn 130 tổ chức tài chính nhằm nhận diện mô hình gian lận; hay Trung Quốc vận hành các trung tâm chống lừa đảo quốc gia tích hợp dữ liệu từ công an, ngân hàng và nhà mạng để ngăn chặn dòng tiền theo thời gian thực. Từ đó, ông đề xuất chuyển từ tư duy bảo vệ hệ thống sang bảo vệ người dùng bằng cách chia sẻ dữ liệu và phối hợp liên ngành.

Cụ thể, dữ liệu về tài khoản nghi vấn hay hành vi rủi ro không nên xem là tài sản riêng lẻ của từng tổ chức mà cần được chia sẻ giữa các đơn vị. "Những tài khoản nghi vấn đã thực hiện những hành vi gian lận giả mạo không phải là tài sản riêng, mà cần được chia sẻ với nhau để thực hiện hoạt động phòng ngừa", ông nói.

Ông cho biết cơ quan Công an đang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước xây dựng cơ chế hợp tác liên ngành nhằm ngăn chặn nhanh các dòng tiền lừa đảo. Đồng thời, Việt Nam cần hình thành "lá chắn niềm tin" với sự tham gia của toàn bộ hệ sinh thái, trong đó người dân cũng trở thành một phần của mạng lưới cảnh báo và kiểm chứng thông tin.

Trong khi đó, ông Nguyễn Mạnh Tường đề xuất chuyển từ tư duy "chặn kẻ xấu" sang "đồng hành bảo vệ người tốt khỏi việc mắc sai lầm". Ngoài ra, trong thời đại AI, doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải dùng AI để phòng thủ hiệu quả hơn, nhưng điều kiện tiên quyết là cần dữ liệu sạch, dữ liệu lớn và sự phối hợp giữa các bên trong hệ sinh thái.

Trên MoMo, nền tảng đã ứng dụng cơ chế cảnh báo, trong đó mỗi giao dịch được xử lý trong khoảng 100-300 mili giây, nhưng hệ thống có thể phân tích hàng triệu tín hiệu để đánh giá rủi ro. Kết quả bước đầu cho thấy trung bình cứ 1.000 người nhận cảnh báo thì có 995 người dừng lại để suy nghĩ trước khi chuyển tiền. Nhờ đó, mỗi ngày hệ thống có thể giữ lại hàng chục tỷ đồng cho người dùng.

Theo ông Tường, điểm yếu nằm ở việc dữ liệu và tín hiệu cảnh báo vẫn bị chia cắt giữa các ngành, trong khi nhóm lừa đảo lại phối hợp rất chặt chẽ. Muốn đảo ngược tình thế, các bên cần kết nối và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Đại diện MoMo cho biết đang phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng nền tảng kết nối liên ngành giữa tài chính, viễn thông, mạng xã hội, thương mại điện tử và giao nhận. Khi một hành vi lừa đảo được báo cáo, thông tin sẽ ngay lập tức được chia sẻ lên hệ thống chung và hỗ trợ truy vết các tài khoản liên quan.

Tin Gốc: Vnexpress