Nhiều năm sau, Guardiola trở thành minh chứng hoàn hảo cho triết lý ấy.
Trong hơn một thập kỷ dẫn dắt Man City, HLV người Tây Ban Nha không những xây dựng một đội bóng thống trị nước Anh, còn tạo ra ảnh hưởng sâu rộng tới cách bóng đá hiện đại vận hành. Từ Ngoại hạng Anh, Champions League đến các sân bóng phong trào, dấu ấn chiến thuật của Guardiola hiện diện ở khắp nơi.
6 chức vô địch Ngoại hạng Anh, một Champions League, ba Cup FA, năm Cup Liên đoàn, cùng FIFA Club World Cup và Siêu Cup châu Âu giúp Guardiola trở thành HLV thành công nhất lịch sử Man City. Nhưng điều khiến Guardiola khác biệt là ông tạo ra một chuẩn mực bóng đá mới mà cả thế giới cố gắng học theo.
Guardiola luôn thừa nhận Cruyff có ảnh hưởng lớn nhất đến sự nghiệp của ông. HLV 55 tuổi từng nói bản thân không biết gì về bóng đá, trước khi làm việc dưới trướng huyền thoại Hà Lan tại đội một Barca trong 6 mùa giải từ 1990 đến 1996.
Đỉnh cao trong mối quan hệ giữa hai người đến năm 1992, khi Barca đoạt Cup C1 lần đầu sau trận thắng Sampdoria trên sân Wembley, Anh. Guardiola khi ấy là tiền vệ trưởng thành từ lò đào tạo La Masia, sát cánh cùng Ronald Koeman, Michael Laudrup hay Hristo Stoichkov trong “Dream Team” (Đội hình Trong mơ) trứ danh của Cruyff.
Nếu Cruyff thay đổi bóng đá Tây Ban Nha, Guardiola làm điều tương tự với bóng đá Anh. Ảnh hưởng của Guardiola không dừng ở đội một Man City hay các CLB hàng đầu châu Âu. Từ những học viện trẻ cho tới các giải hạng thấp, ngày càng nhiều HLV cố gắng tái hiện thứ bóng đá ông xây dựng tại Etihad.
Khả năng kiểm soát bóng trở thành nền tảng trong triết lý của Guardiola. Ông tin đội giữ bóng nhiều hơn sẽ giảm nguy cơ thất bại. Từ đó, Man City vận hành theo cách bóp nghẹt đối thủ bằng quyền kiểm soát thế trận, thay vì chỉ dựa vào tốc độ hay sức mạnh thể chất.
Guardiola từng giải thích: “Bạn vẫn có thể thua dù kiểm soát bóng, nhưng khả năng thất bại sẽ lớn hơn nếu không có bóng”.
Tư duy ấy tạo nên sự đối lập rõ nét với phong cách tấn công giàu năng lượng của Jurgen Klopp tại Liverpool – đối thủ lớn nhất của Man City trong nhiều mùa giải. Guardiola chơi thứ bóng đá kiểm soát, chậm và chắc. Trong khi đó, HLV người Đức muốn đội của ông đá trực diện, với cường độ cao như một bản nhạc rock hạng nặng.
Tuy nhiên, ảnh hưởng lớn nhất Guardiola để lại nằm ở khía cạnh chiến thuật. Ngày nay, thủ môn chơi chân tốt gần như trở thành yêu cầu bắt buộc với các CLB lớn. Nhưng khi Guardiola tới Man City năm 2016, điều đó chưa phổ biến ở Anh. Quyết định gây tranh cãi đầu tiên của ông là loại Joe Hart – thủ môn số một tuyển Anh thời điểm đó – vì không phù hợp với yêu cầu triển khai bóng từ tuyến dưới.
Sau Guardiola, bóng đá Anh thay đổi nhanh chóng. Các đội bóng ưu tiên mẫu thủ môn có khả năng chuyền bóng, phát động tấn công và tham gia xây dựng lối chơi.
Không chỉ thay đổi vai trò thủ môn, Guardiola còn liên tục phá vỡ khái niệm truyền thống về vị trí trên sân. Ông từng kéo Lionel Messi xuống đá “số 9 ảo” ở Barca, khiến các trung phong không còn chỉ chờ ghi bàn trong cấm địa. Guardiola cũng đưa hậu vệ cánh bó vào trung lộ để tăng khả năng kiểm soát khu vực giữa sân, thay vì chỉ bám biên như trước.
Tại Bayern, hậu vệ cánh hàng đầu thế giới như Philipp Lahm được Guardiola chuyển vào đá tiền vệ phòng ngự. Ở Barca, Javier Mascherano từ tiền vệ trung tâm trở thành trung vệ đẳng cấp.
Còn ở Man City, John Stones là ví dụ tiêu biểu cho sự sáng tạo của Guardiola. Từ vị trí trung vệ, tuyển thủ Anh thường xuyên được đôn lên tuyến giữa trong quá trình triển khai bóng, trở thành cầu thủ lai giữa trung vệ và tiền vệ phòng ngự. Stones cho biết vị trí mời thay đổi tư duy chơi bóng của bản thân, giúp anh hiểu rõ hơn vai trò của các đồng đội.
Guardiola thậm chí còn sử dụng Stones như một tiền vệ con thoi trong trận chung kết Champions League 2023 với Inter Milan, để giúp Man City hoàn tất cú ăn ba lịch sử.
Gần đây, Matheus Nunes cũng được Guardiola kéo từ hàng tiền vệ xuống đá hậu vệ phải. Quyết định ấy từng bị chế giễu khi cầu thủ Bồ Đào Nha gặp khó khăn lúc đầu, nhưng cuối cùng vẫn mang lại hiệu quả.
Không phải mọi thử nghiệm của Guardiola đều thành công. Ông nhiều lần bị chỉ trích vì suy nghĩ quá phức tạp trong các trận cầu lớn, ví dụ như chung kết Champions League 2021 gặp Chelsea. Guardiola gây bất ngờ khi không sử dụng hai tiền vệ phòng ngự hàng đầu Fernandinho hay Rodri, mà tung ra đội hình thiên hẳn về tấn công. Man City sau đó thua 0-1.
Trận chung kết Champions League trên sân Dragao đó có thể là thất bại đau đớn nhất sự nghiệp cầm quân của Guardiola. Nhưng ngay cả những sai lầm ấy cũng phản ánh một phần tính cách chiến thuật của ông. Bởi, HLV này luôn muốn tạo khác biệt và sẵn sàng đi ngược tư duy thông thường.
Di sản của Guardiola còn thể hiện qua thế hệ HLV chịu ảnh hưởng từ ông. Mikel Arteta bắt đầu sự nghiệp huấn luyện trong vai trò trợ lý tại Man City trước khi đưa Arsenal trở thành ứng viên vô địch Ngoại hạng Anh nhiều mùa giải liên tiếp. Enzo Maresca từng làm việc trong ban huấn luyện của Guardiola trước khi gây tiếng vang tại Leicester rồi Chelsea.
Vincent Kompany học hỏi trực tiếp từ Guardiola khi còn đeo băng đội trưởng Man City, trước lúc trở thành HLV Bayern. Xabi Alonso cũng có thời gian làm việc cùng Guardiola tại Bayern. Nhiều HLV ở các giải hạng dưới nước Anh cũng thừa nhận họ chịu ảnh hưởng mạnh từ Guardiola.
HLV Salford City, Karl Robinson kể rằng ông bị ám ảnh với cường độ làm việc của Guardiola, khi đối đầu Man City ở Cup Liên đoàn. Robinson thậm chí đùa rằng đội bóng của ông không chạm bóng nổi suốt 40 phút, nhưng Guardiola vẫn liên tục chỉ đạo từng quả ném biên bên ngoài sân. Ông như một nhạc trưởng, chỉ đạo một dàn hợp xướng.
Ở Guardiola, người ta thấy một HLV cầu toàn, ám ảnh chiến thuật và luôn tìm cách cải tiến bóng đá. Có thể các danh hiệu của ông sẽ bị vượt qua trong tương lai. Nhưng ảnh hưởng chiến thuật mà ông để lại nhiều khả năng còn tồn tại lâu hơn nhiều.
Guardiola khiến các HLV có can đảm thử những ý tưởng dị thường. Không chỉ bắt chước chiến thuật của ông, họ còn học tinh thần dám phá vỡ các quy ước, lẽ thường trong bóng đá. Đúng như lời Cruyff đã dạy: “Chiến thắng là nhất thời, danh vọng mới là mãi mãi”.
Bước vào trận đấu quyết định tấm vé đến World Cup, U17 Việt Nam bất ngờ nhận "gáo nước lạnh" ngay giây 16. Ngay sau khi giao bóng, U17 UAE lập tức triển khai tấn công nhanh thẳng vào trung lộ U17 Việt Nam.
Sultan Nasir Al Mheiri di chuyển thông minh và dứt điểm dễ dàng mở tỉ số cho đội bóng Tây Á ngay phút đầu tiên.
Nhận bàn thua sớm, U17 Việt Nam đã nhanh chóng sốc lại đội hình, dâng cao gây áp lực cho đối thủ. Nhiều cơ hội nguy hiểm đã đến với "Những chiến binh sao vàng", đặc biệt là vị trí của Nguyễn Văn Dương.
Thế nhưng mãi đến phút 41, các học trò của ông Roland mới có bàn thắng san bằng cách biệt 1-1. Trên chấm đá phạt ngay sát vòng cấm, Chu Ngọc Nguyễn Lực tạo ra siêu phẩm đẹp mắt, đánh bại hoàn toàn thủ thành U17 UAE.
Trận bán kết với Argentina đánh dấu cột mốc đáng nhớ trong sự nghiệp của Harry Kane khi đây là lần thứ 121 anh khoác áo tuyển Anh. Thành tích này giúp Kane trở thành cầu thủ không phải thủ môn ra sân nhiều nhất trong lịch sử "Tam sư", vượt qua mọi cầu thủ chơi ở vị trí khác. Trong lịch sử tuyển Anh, chỉ còn cựu thủ môn Peter Shilton có số lần ra sân nhiều hơn Kane, với 125 trận.
Tiền vệ Declan Rice là một trong những trường hợp đáng chú ý của tuyển Anh. Trong trận gặp Na Uy tại Miami, nơi thời tiết nắng nóng khắc nghiệt, anh phải rời sân ngay sau hiệp một. HLV Thomas Tuchel tiết lộ Rice bị ốm, "nằm bệt" 3 ngày trước trận, và cũng gặp vấn đề về dây thần kinh ở lưng, kèm theo chấn thương gân kheo.
Nói về tình trạng sức khỏe sau khi bị ốm, Rice khẳng định anh đã hoàn toàn bình phục: "Mọi thứ đã trở lại bình thường. Hôm nay đúng một tuần kể từ khi mọi chuyện bắt đầu. Hiện tại tôi đạt 100% thể trạng, cảm thấy rất khỏe và tràn đầy năng lượng. Tôi đã sẵn sàng ra sân".
Không chỉ Rice, Tuchel còn phải giải quyết hàng loạt vấn đề nhân sự khác. Reece James đá chính nhưng cũng đang gặp rắc rối với gân kheo, trong khi trung vệ Jarell Quansah vắng mặt vì án treo giò, buộc nhà cầm quân người Đức tiếp tục điều chỉnh đội hình.
Kể từ đầu World Cup 2026, Tuchel chưa một lần giữ nguyên đội hình xuất phát qua hai trận liên tiếp. Đáng chú ý hơn, ông cũng chưa từng sử dụng cùng một hàng thủ ở hai trận liên tiếp, cho thấy tuyển Anh liên tục phải thích nghi với những biến động về lực lượng.
HLV Lionel Scaloni chỉ thay đổi một vị trí so với đội hình thắng Thụy Sĩ ở tứ kết. Giuliano Simeone được trao cơ hội đá chính thay Rodrigo De Paul, người được cho là gặp chấn thương.
Đây mới là lần đá chính thứ hai của Simeone tại World Cup 2026, sau lần góp mặt trong chiến thắng 3-1 trước Jordan ở vòng bảng. So với De Paul, Simeone là cầu thủ chạy cánh đúng nghĩa hơn. Vì vậy, HLV Lionel Scaloni nhiều khả năng sẽ sử dụng một hệ thống lệch cánh, với Alexis Mac Allister bó vào trung lộ nhiều hơn ở hành lang đối diện để tạo sự cân bằng trong cách vận hành lối chơi.
HLV Thomas Tuchel tiếp tục cho thấy sự táo bạo về mặt chiến thuật khi thực hiện ba sự thay đổi trong đội hình xuất phát của tuyển Anh so với trận thắng Na Uy ở tứ kết, trong đó có cả hai vị trí hậu vệ biên. Reece James, Djed Spence và Morgan Rogers đá chính thay Ezri Konsa, Nico O'Reilly và Noni Madueke.
Phút 76, trận đấu trên sân Thiên Trường tối 11/4, Caio Cesar tạt từ cánh phải vào vòng cấm. Trong nỗ lực bật nhảy, Xuân Son bị Đinh Quang Kiệt tác động dẫn đến đánh đầu hụt. Nguyễn Văn Vĩ kiểm soát bóng nhưng không thắng được thủ môn Trần Trung Kiên với cú sút từ cự ly gần.
Xuân Son giang tay đòi phạt đền. Video quay chậm cho thấy trung vệ HAGL đã choàng tay níu vai Xuân Son. Sau đó, trọng tài Nguyễn Trung Kiên tham khảo VAR rồi trực tiếp xem lại video. Đến phút 80, khi trở lại sân, ông quyết định không có phạt đền cho Nam Định.
Xuân Son đang cầm bóng ở vòng cấm HAGL ngỡ ngàng trước quyết định của trọng tài. "Ông ấy không muốn xem lại tình huống. Nó rất dễ để nhận định khi xem video ở chế độ tua chậm", tiền đạo sinh năm 1997 nói sau trận. Bên cạnh đó, HLV Vũ Hồng Việt, Giám đốc điều hành và Giám đốc kỹ thuật CLB Nam Định cũng thể hiện sự bất bình.
Hai phút sau khi Nam Định mất 11m, HAGL ghi bàn ấn định thắng lợi 2-1 nhờ công Lương Thanh Ngọc Lâm từ sai lầm của thủ môn Trần Nguyên Mạnh. Trước đó, Junior Batista mở tỷ số cho HAGL ở phút bù thứ hai hiệp một, còn Lý Công Hoàng Anh gỡ hòa cho chủ nhà ở phút 72.
Theo nguồn tin của VnExpress, Ban trọng tài LĐBĐ Việt Nam (VFF) đã xem lại tình huống và đánh giá ông Nguyễn Trung Kiên đã sai khi không thổi 11m. Do tình huống làm ảnh hưởng đến kết quả trận đấu, trọng tài sinh năm 1981 đối mặt hình thức kỷ luật "tạm dừng phân công làm nhiệm vụ, tùy theo mức độ sai phạm".
LĐBĐ thế giới FIFA quy định các án phạt cho trọng tài không được công khai. Tổ trọng tài trận này còn có trợ lý biên Nguyễn Thành Sơn, Nguyễn Trung Thiện, cùng trọng tài thứ tư Võ Hoài Thương. Phòng VAR có trọng tài Đỗ Anh Đức và Nghiêm Bá Trí.
Ở V-League 2025-2026, trọng tài Kiên bắt chính 7 trận, rút ra 21 thẻ vàng và 1 thẻ đỏ. Trước vòng 18, ông bắt hai trận có Nam Định lần lượt thắng Hải Phòng 2-1 (vòng 1) và PVF-CAND 1-0 (15), hai trận có HAGL lần lượt thua Hải Phòng 0-3 (7) và thắng Ninh Bình 2-1 (13).
Trận thua này khiến Nam Định bị ngắt mạch thắng 4 trận. Đây cũng là lần đầu HAGL thắng trên sân Thiên Trường của Nam Định, kể từ V-League 2010, cũng với tỷ số 2-1.
Kết quả này khiến Nam Định lỡ cơ hội chiếm vị trí thứ 6 của Công an TP HCM – vừa thua Hải Phòng 0-3. Trong khi đó, HAGL vươn lên thứ 11 với 18 điểm, hơn đội cuối bảng PVF-CAND 6 điểm nhưng thi đấu nhiều hơn một trận.
