Hôm nay (ngày 20-5), cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, 67 tuổi, bị Tòa án nhân dân TP Hà Nội đưa ra xét xử sơ thẩm về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Bà Tiến bị khởi tố hồi tháng 7-2025, hiện bị áp dụng biện pháp ngăn chặn bảo lãnh. Có 4 luật sư tham gia bào chữa cho cựu Bộ trưởng tại phiên tòa.
Hội đồng xét xử vụ án này gồm 5 người do thẩm phán Nguyễn Xuân Văn làm chủ tọa. Có 5 kiểm sát viên tham gia giữ quyền công tố tại phiên tòa.
Vụ án được xét xử công khai tại Tòa án nhân dân TP Hà Nội và dự kiến kéo dài 6 ngày.
Cùng tội danh trên, tòa án đưa ra xét xử ông Đào Xuân Sinh (Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn, đầu tư và xây dựng SHT) và 3 người của Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Bộ Y tế là: Trần Văn Sinh (Trưởng phòng kỹ thuật dự toán), Nguyễn Chiến Thắng (nguyên Giám đốc ban) và Nguyễn Kim Trung (nguyên Phó ban).
Ông Nguyễn Chiến Thắng và Nguyễn Hữu Tuấn (hai cựu Giám đốc ban) bị đưa ra xét xử về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và nhận hối lộ, với cáo buộc nhận tổng số tiền hơn 100 tỉ từ các nhà thầu.
Riêng ông Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, bị cáo buộc lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Hai dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức (tổng vốn gần 10.000 tỉ đồng) triển khai từ năm 2014, nhiều lần gia hạn đến năm 2024 nhưng vẫn dang dở.
Theo cáo trạng, trong quá trình lựa chọn và triển khai 10 gói thầu, bà Nguyễn Thị Kim Tiến và ông Nguyễn Chiến Thắng cùng một số cá nhân đã có nhiều sai phạm về việc “gợi ý” chỉ định tư vấn nước ngoài khi chưa được phê duyệt, hợp thức hồ sơ chỉ định thầu trái quy định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu thiếu căn cứ…
Trong quá trình triển khai dự án, bà Nguyễn Thị Kim Tiến cùng một số cá nhân tại Bộ Y tế, Ban Y tế trọng điểm và các đơn vị có liên quan đã có hành vi vi phạm pháp luật dẫn đến dự án đình trệ, kéo dài, không đạt được mục tiêu đã đề ra. Hai dự án phải dừng thi công gần bốn năm, gây hậu quả thất thoát, lãng phí số tiền đặc biệt lớn cho ngân sách nhà nước.
Dù chưa đủ điều kiện, dự án vẫn khởi công, quản lý chất lượng lỏng lẻo. Sau khi giải ngân khoảng 50% vốn, công trình phải dừng gần 4 năm, gây lãng phí hơn 733 tỉ đồng, riêng sai phạm trong chỉ định thầu gây thất thoát 70,2 tỉ đồng, cáo trạng nêu.
Viện kiểm sát cáo buộc quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến có hành vi sai phạm trong việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài lập dự án, lập phương án thiết kế kiến trúc và sai phạm trong việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu hai dự án.
Sai phạm của bà Tiến dẫn đến hai dự án bị đình trệ, kéo dài, không đạt được mục tiêu đề ra, cùng với cán bộ cấp dưới gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước số tiền hơn 803 tỉ đồng, cáo trạng nêu.
Đáng chú ý, quá trình điều tra vụ án, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an nhận được đơn tố giác tội phạm của 10 nhà thầu. Đơn tố giác có nội dung giống nhau, việc ông Nguyễn Chiến Thắng yêu cầu các nhà thầu phải chi “hoa hồng” tương ứng với 5% giá trị gói thầu khi được thanh toán, tạm ứng.
Do muốn được ông Thắng tạo điều kiện, không gây khó khăn trong quá trình thi công, thanh quyết toán nên các nhà thầu phải thực hiện theo yêu cầu trên. Sau khi ông Thắng nghỉ hưu, Nguyễn Hữu Tuấn lên thay làm Giám đốc ban thì thông lệ chi “hoa hồng” này vẫn được duy trì.
Các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp của hai dự án đã trực tiếp đưa tiền cho ông Nguyễn Chiến Thắng tổng số 88,4 tỉ đồng, cáo trạng nêu.
Từ tháng 9-2017, sau khi ông Thắng nghỉ hưu, bị can Nguyễn Hữu Tuấn lên làm Giám đốc ban, dù không trực tiếp thỏa thuận với các nhà thầu nhưng vẫn “tiếp tục vận hành cơ chế nhận tiền”.
Tuy nhiên, do gặp khó khăn trong việc triển khai thực hiện nên mới có ba nhà thầu đưa cho Nguyễn Hữu Tuấn tổng số tiền 12,1 tỉ đồng. Những lần nhà thầu đưa tiền hầu hết được thực hiện tại phòng làm việc của hai cựu Giám đốc ban.
Theo cáo trạng, quá trình điều tra ông Thắng thừa nhận việc thỏa thuận và nhận tiền từ các nhà thầu. Ông Thắng khai sau khi nhận 88,4 tỉ đồng từ các nhà thầu đã chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến, khi đó là Bộ trưởng Bộ Y tế, 12,9 tỉ đồng và 100.000 USD.
Ông Thắng khai đã đưa 2 triệu USD tương đương hơn 46 tỉ đồng cho Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, để nhờ tác động đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhằm được bỏ qua sai phạm, không bị kỷ luật. Tuy nhiên, Thiêm đã không đưa tiền cho cá nhân, tổ chức nào mà chiếm đoạt số tiền này.
Còn ông Nguyễn Hữu Tuấn khai sau khi nhận 12,17 tỉ đồng từ ba nhà thầu đã sử dụng chi cho cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến 5 tỉ đồng.
Tại cơ quan điều tra, bà Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận nhiều lần được ông Thắng đưa tiền, tổng số 2,5 tỉ đồng. Cựu Bộ trưởng có một lần nhận từ Nguyễn Hữu Tuấn 5 tỉ đồng. Bà khẳng định không được cấp dưới cho biết về nguồn gốc của số tiền này.
Cơ quan điều tra đã tiến hành đối chất giữa bà Tiến và cấp dưới, các bên giữ nguyên lời khai về số tiền đã đưa và nhận.
Theo cáo trạng, gia đình các bị can và những người liên quan đã nộp khắc phục hậu quả tổng số tiền 63,5 tỉ đồng, trong đó cựu Bộ trưởng Tiến được ghi nhận nộp 14,5 tỉ đồng.
1. Trường hợp đương sự là cá nhân đang tham gia tố tụng chết mà quyền, nghĩa vụ về tài sản của họ được thừa kế thì người thừa kế tham gia tố tụng.
2. Trường hợp đương sự là cơ quan, tổ chức đang tham gia tố tụng phải chấm dứt hoạt động, bị giải thể, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, chuyển đổi hình thức tổ chức thì việc kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự của cơ quan, tổ chức đó được xác định như sau:
a) Trường hợp tổ chức phải chấm dứt hoạt động, bị giải thể là công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh thì cá nhân, tổ chức là thành viên của tổ chức đó hoặc đại diện của họ tham gia tố tụng;
b) Trường hợp cơ quan, tổ chức phải chấm dứt hoạt động, bị giải thể là cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thì đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp của cơ quan, tổ chức đó hoặc đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức tiếp nhận các quyền, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức đó tham gia tố tụng;
c) Trường hợp tổ chức hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, chuyển đổi hình thức tổ chức thì cá nhân, tổ chức tiếp nhận quyền, nghĩa vụ của tổ chức đó tham gia tố tụng.
Như vậy, theo quy định trên, việc anh đang tham gia một vụ kiện dân sự đối với một cơ quan hành chính nhà nước nhưng nay không còn nữa thì anh cần phải xác định cơ quan, tổ chức đó đã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể hay bị sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi hình thức tổ chức... để tiếp tục tham gia tố tụng theo từng trường hợp cụ thể nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho mình.
Ngày 19-5, bà Bùi Thị Phương Thảo - Trưởng Phòng văn hóa xã hội phường Tân An (Đắk Lắk) - cho biết địa phương đang đề nghị Trường THCS Trần Quang Diệu báo cáo vụ việc một nữ sinh lớp 6 bị nhóm thiếu niên đánh hội đồng gây xôn xao dư luận.
Trước đó, ngày 18-5, lãnh đạo Trường THCS Trần Quang Diệu xác nhận đã nắm được thông tin em H.A.V. (học sinh lớp 6 của trường) bị một nhóm đánh hội đồng. Ngay sau khi xảy ra vụ việc, lãnh đạo nhà trường cùng giáo viên đã đến thăm hỏi, động viên học sinh, đồng thời phối hợp với gia đình và cơ quan công an để xác minh, xử lý theo quy định.
Bà H.N.Ô.Ê. (mẹ của nữ sinh bị đánh hội đồng) cho biết trưa 17-5, em H.A.V. sang nhà bạn chơi. Đến khoảng 12h30, một người tên H.Th. nhắn tin gọi em đến khu vực gần Trường THPT Cao Bá Quát để "nói chuyện".
Khi em H.A.V. cùng ba người bạn đến nơi thì phát hiện đã có khoảng 10 người, gồm cả nam và nữ, đứng chờ sẵn. Theo gia đình, nhóm này đã thu điện thoại, rút chìa khóa xe của các em rồi lao vào đánh hội đồng H.A.V..
Không chỉ bị đánh, nữ sinh còn bị bắt quỳ xin lỗi, bò dưới đất, cõng người khác và lau chân cho một người trong nhóm. Trong lúc hành hung, nhóm này liên tục đánh vào vùng đầu, mặt, vai, lưng và tai khiến nữ sinh bị thương tích, tinh thần hoảng loạn.
Em H.A.V. cho biết vụ việc bắt nguồn từ việc một bạn nữ tên L.Đ. nghi ngờ em nhắn tin với người yêu của Đ.. Tuy nhiên, nữ sinh khẳng định giữa hai bên chỉ nhắn tin qua lại liên quan việc tương tác trên mạng xã hội, không có quan hệ tình cảm như phía bên kia nghĩ.
Mẹ của H.A.V. cho biết sau vụ việc con gái tinh thần hoảng loạn, phải về nhà bạn nhờ phụ huynh gọi điện về cho gia đình đưa đi bệnh viện kiểm tra. Hiện sức khỏe em chưa ổn định, chưa trở lại lớp học được.
Nghị định 168/2024 mới đây vừa được hoàn thiện sửa đổi lần 3 để trình Chính phủ ký, ban hành tháng này.
Trong số các đề xuất có việc bãi bỏ yêu cầu buộc phương tiện phải hạ tải (tháo, bốc dỡ hàng hóa) ngay "tại nơi phát hiện vi phạm" đối với các trường hợp chở hàng quá khổ, quá tải nhằm tăng tính linh hoạt trong xử lý vi phạm.
Quy định hiện hành yêu cầu với vi phạm về tải trọng, kích thước phương tiện (tại điều 21) ngoài tiền phạt, tài xế buộc phải hạ phần hàng quá tải hoặc dỡ phần hàng vượt quá kích thước quy định ngay tại nơi phát hiện vi phạm theo hướng dẫn của lực lượng chức năng.
Do đó, nếu đề xuất trên được thông qua, quy trình hạ tải sẽ có thể thực hiện tại một địa điểm khác phù hợp hơn.
Việc này dự kiến áp dụng với ôtô tải, máy kéo (bao gồm cả rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo theo) và các loại xe tương tự xe ôtô vận chuyển hàng hóa.
Bộ Công an giải thích yêu cầu hạ tải tại chỗ hiện không phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông hiện nay. Việc buộc chiếc xe tải lớn dừng lại và bốc dỡ hàng hóa ngay trên mặt đường gây khó cho chủ phương tiện và cản trở phương tiện khác qua khu vực.
Về mặt không gian, thực tế, nhiều trường hợp vi phạm bị phát hiện tại những địa điểm không đủ điều kiện diện tích để thực hiện việc hạ tải, như trong các khu vực nội đô chật hẹp hoặc trên các tuyến đường có bề ngang hạn chế.
Do đó, thay vì hạ tải tại chỗ, Bộ Công an cho rằng phương án tối ưu là lực lượng chức năng sẽ hướng dẫn phương tiện di chuyển đến các trạm dừng nghỉ, bến bãi hoặc vị trí kho bãi đủ điều kiện an toàn gần nhất để thực hiện việc dỡ hàng.
Điều này cũng giúp việc bảo quản hàng hóa sau khi hạ tải được tốt hơn, tránh thất thoát hoặc hư hỏng.
Nghị định 168/2024 hiện xác định: Phương tiện vi phạm tải trọng là khi chở quá 10% mức cho phép (với hàng thông thường), hoặc trên 20% (với xe chở chất lỏng). Xe chở hàng cồng kềnh là chở hàng vượt phía trước hoặc sau thùng xe quá 10% chiều dài toàn bộ xe theo thiết kế.
