Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký ban hành Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.
Theo chỉ thị, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã năm 2025, số lượng thôn, tổ dân phố bình quân tại mỗi xã, phường tăng lên nhiều, tạo áp lực lớn cho công tác quản lý ở cơ sở.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương thực hiện việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố bảo đảm phù hợp với tiêu chí, điều kiện theo quy định của Chính phủ và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời phải xem xét đầy đủ các yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết cộng đồng dân cư, nhất là tại miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Quá trình triển khai phải bảo đảm ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, không để phát sinh điểm nóng, vụ việc phức tạp ở cơ sở; đồng thời giữ gìn khối đoàn kết cộng đồng và củng cố niềm tin của người dân đối với Đảng, Nhà nước.
Chỉ thị nhấn mạnh việc bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng quy định; thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách để ổn định tư tưởng, quyền lợi cho lực lượng này trong quá trình sắp xếp,…
Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội, bảo đảm người dân được tham gia góp ý, giám sát việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo quy định về dân chủ ở cơ sở.
UBND các tỉnh, thành phố phải hoàn thành rà soát, xây dựng phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trước ngày 10/6.
UBND cấp xã phải hoàn thành đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố, lấy ý kiến nhân dân và trình HĐND cấp xã thông qua trước ngày 30/6.
Đáng chú ý, chỉ thị yêu cầu kết thúc hoạt động đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã trước ngày 31/5; đồng thời hoàn thành việc bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ, chính sách trước ngày 30/6.
Bộ Nội vụ được giao hoàn thiện đề án và tham mưu Chính phủ ban hành nghị định mới về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố cùng chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách trước ngày 26/5.
Bộ Công an có trách nhiệm phối hợp với địa phương nắm tình hình an ninh trật tự, rà soát số liệu dân cư và hướng dẫn kiện toàn lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở phù hợp với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trước ngày 25/5.
Sáng 24.4, với 490/490 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027.
Theo nghị quyết, tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét các báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, công tác thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026.
Cùng đó là việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc Nam; về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP.Hà Nội, TP.HCM; Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội; xem xét báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc thực hiện kiến nghị giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội (nếu có).
Tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội sẽ tiếp tục xem xét các báo cáo của Chính phủ về thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước; sơ kết, tổng kết việc thực hiện các nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển cho một số địa phương.
Xem xét báo cáo của Chính phủ về việc thực hiện Nghị quyết số 193/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Quốc hội cũng sẽ xem xét việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2021 - 2025; Dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Dự án đầu tư xây dựng đường vành đai 3 TP.HCM; Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1.
Ngoài ra còn có Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1; Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1; Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước); Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku; Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 TP.HCM; Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy.
Sáng cùng ngày, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thành lập Đoàn giám sát của Quốc hội về "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính".
Đoàn giám sát do Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng làm trưởng đoàn; Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi làm phó trưởng đoàn thường trực.
Các phó trưởng đoàn gồm: ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội.
Phạm vi giám sát là việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trên phạm vi cả nước.
Mục đích nhằm xác định nhu cầu và thực hiện sắp xếp, bố trí, xử lý trụ sở, cơ sở vật chất, bảo đảm điều kiện làm việc của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý theo mô hình tổ chức bộ máy mới để phòng chống lãng phí và tránh thất thoát tài sản nhà nước.
Đoàn giám sát cũng sẽ chỉ ra những tồn tại, hạn chế (nếu có) và nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; rút ra bài học kinh nghiệm; kiến nghị, đề xuất giải pháp hoàn thiện…
Sáng 15/7, tại phiên chất vấn về vấn đề bảo đảm an toàn thực phẩm, đại biểu Nguyễn Văn Thường (tổ đại biểu số 12) cho biết qua thực tế và phóng sự được HĐND TP Hà Nội trình chiếu cho thấy tình trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định, không bảo đảm thời gian cách ly vẫn diễn ra tại nhiều vùng sản xuất nông nghiệp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp khắc phục để người dân không còn lo ngại về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong rau hằng ngày.
Đối với phường Phúc Lợi, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm khi các vi phạm liên quan sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định trên địa bàn phường đã được HĐND thành phố chất vấn từ năm 2025, đến nay vẫn tái diễn.
Trả lời chất vấn về tình trạng "rau vừa phun thuốc bảo vệ thực vật đã được thu hoạch, đưa ra thị trường tiêu thụ chỉ sau một ngày", bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Chủ tịch UBND phường Phúc Lợi, thừa nhận địa phương có một phần trách nhiệm trong công tác quản lý địa bàn khi tình trạng này chưa được xử lý dứt điểm.
Theo bà Hằng, nội dung nêu trên là vấn đề tái chất vấn, từng được phản ánh đầu năm 2025, trước thời điểm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành. Sau khi thành lập phường mới, phường đã thành lập Ban chỉ đạo an toàn thực phẩm và đưa ra nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm để kiểm soát địa bàn.
Chủ tịch phường Phúc Lợi cho biết trên địa bàn chỉ còn một phần nhỏ diện tích đất nông nghiệp, chủ yếu tập trung tại tổ dân phố số 1, có khoảng 30 hộ dân sản xuất nông nghiệp theo quy mô nhỏ, mang tính chất tự sản xuất trên phần đất của gia đình.
Trước những hình ảnh và phản ánh về tình trạng rau vừa phun thuốc đã được đưa đi tiêu thụ, lãnh đạo phường Phúc Lợi cho biết địa phương nghiêm túc tiếp thu và xác định đây là điểm nghẽn. "Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tập trung kiểm soát, tăng cường công tác quản lý và thậm chí tiến hành xử phạt nhằm hạn chế việc tái vi phạm hành vi này", bà Hằng cam kết.
Trả lời chất vấn về vấn đề thuốc bảo vệ thực vật, ông Lê Thanh Nam, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết sở thường xuyên phối hợp với các địa phương kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh và nguồn cung cấp. Tuy nhiên, qua thực tế kiểm tra và phóng sự tại phiên chất vấn, vẫn còn những tồn tại trong việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Ông Nam thông tin từ đầu năm đến nay, ngành đã tổ chức gần 300 hội nghị tuyên truyền, vận động và phối hợp kiểm tra, giám sát, song, công tác nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân cần được đẩy mạnh hơn nữa.
Về giải pháp lâu dài, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Hiện các vùng sản xuất an toàn và cơ sở đủ điều kiện đã được cấp mã số vùng trồng, nhưng mới áp dụng đối với các vùng có diện tích lớn.
Ông Nam cho biết thời gian tới, thành phố sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ đến từng vùng sản xuất nhỏ lẻ, gắn với mã QR; người dân phải cập nhật quá trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để phục vụ truy xuất nguồn gốc và công tác quản lý. Hà Nội phấn đấu hoàn thành việc kết nối cơ sở dữ liệu dùng chung trong năm 2027.
Nghị định 271 quy định từ năm học 2029-2030, mỗi học sinh sẽ được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học. Việc mượn sách thực hiện vào đầu mỗi năm học hoặc đầu học kỳ, tương ứng với chương trình học tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả toàn bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ.
Học sinh chuyển trường cần trả lại đủ sách giáo khoa đã mượn tại trường cũ trước khi chuyển sang trường mới. Đến trường mới, học sinh tiếp tục được mượn sách tại đây để không gián đoạn việc học.
Bộ sách giáo khoa miễn phí do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc và sách giáo khoa chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với nhận thức của học sinh khuyết tật. Hiện nay, bộ sách giáo khoa được lựa chọn sử dụng thống nhất toàn quốc là Kết nối tri thức với cuộc sống, giá 200.000 đến 300.000 đồng, chưa bao gồm sách tiếng Anh.
Chính sách miễn phí sách giáo khoa sẽ được ưu tiên triển khai trước ở biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nơi điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn.
Chính phủ khuyến khích địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc xã hội hóa, miễn phí sách giáo khoa cho học sinh sớm hơn thời điểm năm học 2029-2030.
Thời điểm cung cấp miễn phí sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số theo quy định riêng của Chính phủ về việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.
Việc miễn phí sách giáo khoa sẽ áp dụng với chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông và chương trình xóa mù chữ.
Hình thức miễn phí là mượn - trả để tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần, trong đó ưu tiên tối đa số lượng sách hiện có và điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn, trước khi quyết định mua sắm mới. Chủ trương này nhằm giảm áp lực lên ngân sách và bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí.
Theo quy định, trước ngày 15/6 hàng năm, các trường phải hoàn thành nhập kho, kiểm kê số lượng sách giáo khoa, đảm bảo đủ nhu cầu của học sinh trong năm học mới và cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện.
Chủ tịch các tỉnh thành có quyền điều chuyển sách giáo khoa giữa thư viện các trường trên cùng địa bàn để tối ưu hiệu quả sử dụng, trong đó ưu tiên sách không rách nát, hư hỏng, tránh ảnh hưởng đến việc học của học sinh. Nguyên tắc điều chuyển sách giáo khoa là tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp nhu cầu sử dụng thực tế. Nếu chi phí vận chuyển lớn hơn với phương án mua mới thì không vận chuyển.
Nhà nước sẽ mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các trường để cho học sinh mượn, đồng thời khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và tài liệu học tập số để phù hợp xu hướng hiện nay.
Chủ trương miễn phí sách giáo khoa được xác định trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, sau đó được Quốc hội thông qua. Nghị quyết cũng thống nhất từ năm học 2026-2027 cả nước sử dụng một bộ sách giáo khoa thay cho nhiều bộ sách như hiện nay.
Việc miễn phí sách giáo khoa nhằm giảm chi phí học tập cho người dân, bảo đảm học sinh có điều kiện tiếp cận giáo dục bình đẳng hơn, nhất là các em ở vùng khó khăn hoặc có hoàn cảnh kinh tế hạn chế.
Xã Hòa Vang (TP Đà Nẵng) là địa phương đầu tiên trên cả nước dùng ngân sách 1,5 tỷ đồng mua mới 74.000 bộ sách giáo khoa, nâng tổng sách trong tủ sách dùng chung lên 91.000 cuốn, để cho học sinh mượn miễn phí ngay từ năm học 2026-2027.
