Chiều 21-5, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Diên Hồng (TP.HCM) tổ chức tọa đàm chuyên đề “Phát huy các giá trị tình làng nghĩa xóm trong thời đại số”.
Chia sẻ tại chương trình, TS Vũ Thị Phương – Trưởng khoa quản lý văn hóa, nghệ thuật Trường đại học Văn hóa TP.HCM – cho rằng tình làng nghĩa xóm là giá trị đặc trưng của văn hóa Việt Nam.
Tình làng nghĩa xóm vì thế giống như một thiết chế xã hội nơi người dân sống với nhau bằng tình cảm, một mạng lưới tương trợ nhau đúng với tinh thần của ông bà “bán anh em xa, mua láng giềng gần”.
Nhìn về thực tiễn, bà Trương Thị Minh Hạnh – Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó chủ tịch UBND phường Diên Hồng – đánh giá trên địa bàn, tình làng nghĩa xóm, tình nghĩa giữa các khu dân cư rất bền chặt.
Bà Hạnh vẫn còn nguyên sự xúc động nhớ về những ngày cả nước hướng về miền Trung bão lũ. Khi đó, chỉ trong vòng 3 ngày, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường đã vận động được hơn 2 tỉ đồng tiền mặt cùng hàng trăm tấn gạo, mì, nước suối, quần áo.
Bên cạnh đó, nhiều phần quà được trao đến các hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn phường, thêm nhiều trẻ em được đến trường, dựng thêm những ngôi nhà, cây cầu, chăm lo vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
“Đó là những tấm lòng, nghĩa cử cao đẹp của bà con các khu phố. Hành động này xuất phát từ tình cảm, từ trách nhiệm và từ sự đoàn kết toàn dân”, bà Hạnh nhấn mạnh.
Bàn về chuyển đổi số, TS Phương tin rằng dù ở thời điểm nào, trong bất cứ bối cảnh nào, giá trị tình làng nghĩa xóm không mất đi mà chỉ chuyển dịch sang một hình thức mới.
“Những lời hỏi han, quan tâm đã chuyển sang các nền tảng số, vẫn với tinh thần chia sẻ, sẵn sàng hỗ trợ nhau. Giá trị tình làng nghĩa xóm vẫn còn nguyên sống động khi chúng ta vẫn chào nhau, cười với nhau thân tình mỗi dịp gặp gỡ”, TS Phương bày tỏ.
“Công nghệ giúp chúng ta thao tác nhanh hơn, cập nhật nhanh hơn nhưng để sâu hơn vẫn cần tình người, sự tương tác trực tiếp giữa người với người”, TS Phương chỉ rõ thêm.
Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Kim Trung – Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Diên Hồng – cũng cho rằng dù xã hội có phát triển đến đâu, nhu cầu được kết nối, quan tâm và được sống trong một cộng đồng nghĩa tình vẫn là nhu cầu rất căn bản của con người.
“Những lời hỏi thăm khi đau bệnh, những lần giúp đỡ nhau lúc khó khăn, những lần bà con cùng nhau chăm sóc các tuyến hẻm xanh, sạch, đẹp, giữ gìn an ninh khu phố đều góp phần làm nên sự gắn bó, niềm tin và sự ấm áp trong cộng đồng dân cư”, ông Trung kết luận.
Dịp này, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Diên Hồng cũng phát động phong trào “Hàng xóm hiện đại – Gắn kết tình thân”. Mỗi khu phố đăng ký một phần việc cụ thể, góp phần xây dựng khu dân cư đoàn kết, nghĩa tình, văn minh và giàu bản sắc văn hóa.
Hội nghị mang chủ đề “Tiếng nói của thanh niên về mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero)”, của vòng chung kết cuộc thi Hùng biện tiếng Anh, thuộc Ngày hội Sinh viên với ngoại ngữ lần thứ 11 năm 2026, diễn ra sáng 10-5 tại Nhà Văn hóa sinh viên TP.HCM.
Bạn Chướng Mỹ Linh (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM), nhập vai đại diện Indonesia, đề xuất sáng kiến quan hệ đối tác niken xanh ASEAN.
Theo đó, niken là nguyên liệu quan trọng cho pin, xe điện và ngành năng lượng sạch, mở ra tiềm năng tăng trưởng lớn cho ASEAN. Tuy nhiên quá trình khai thác và chế biến cũng có thể gây ô nhiễm và phát thải CO₂ cao, ảnh hưởng đến các cam kết khí hậu.
Vì vậy ASEAN cần phát triển nguồn niken sạch, minh bạch nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững để cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
Mỹ Linh cho rằng “tiêu chuẩn vàng” cho niken bền vững trong ASEAN cần giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng sạch trong khai thác và chế biến, phục hồi môi trường sau khai thác, bảo đảm quyền lợi người lao động và cộng đồng địa phương, đồng thời xây dựng hệ thống tái chế rõ ràng.
“Cần một cơ chế tài chính dùng vốn công và viện trợ để giảm rủi ro cho các dự án niken xanh. Quỹ sẽ hỗ trợ nghiên cứu khả thi, đánh giá ESG, truy xuất nguồn gốc, nâng cấp công nghệ sạch, bảo lãnh rủi ro, hỗ trợ kỹ thuật và thí điểm tái chế, với vốn khởi động khoảng 500 triệu - 1 tỉ USD”, Linh nói.
Bạn Phạm Linh Dung (Trường đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM), nhập vai đại diện Brunei Darussalam, cho biết Brunei đang đối mặt với thách thức từ biến đổi khí hậu, đặc biệt là nước biển dâng 5 - 5,5mm/năm gây nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng hạ tầng và đa dạng sinh học tại vịnh Brunei.
Nền kinh tế phụ thuộc lớn vào dầu khí (khoảng 50% GDP và hơn 90% xuất khẩu) khiến quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch gặp nhiều khó khăn và đòi hỏi nguồn lực lớn để tăng khả năng chống chịu khí hậu.
Dung đề xuất giải pháp dựa vào thiên nhiên như phục hồi rừng ngập mặn, bảo vệ rừng (che phủ khoảng 70%) và phát triển các chương trình “carbon xanh” nhằm bảo vệ bờ biển và hấp thụ carbon.
Bạn Huỳnh Ngọc Minh Khuê (Đại học Kinh tế TP.HCM), vào vai đại diện Myanmar, đề xuất chiến lược khí hậu với 4 trụ cột chính.
Thứ nhất, ưu tiên nông nghiệp thông minh với khí hậu và quản lý nước, hỗ trợ giống cây trồng chống hạn - lũ lụt, cải thiện hệ thống tưới tiêu, lưu trữ nước và đào tạo nông dân nhằm bảo đảm an ninh lương thực và sinh kế.
“Cần tăng cường các giải pháp như phục hồi rừng ngập mặn, bảo vệ lưu vực sông, đất ngập nước và rừng, kết hợp với đê kè, rào chắn lũ và hệ thống cảnh báo sớm để giảm thiệt hại thiên tai”, Khuê nói.
Ngoài ra cần thúc đẩy mở rộng năng lượng tái tạo phân tán, đặc biệt ở khu vực nông thôn như điện mặt trời, lưới điện và thủy điện nhỏ, giúp cải thiện tiếp cận điện năng, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và giảm khai thác củi.
Khuê nói thêm cần đảm bảo nguồn lực được phân bổ đến chính quyền địa phương, tổ chức xã hội, phụ nữ, nông dân và các cộng đồng dân tộc, nhằm nâng cao hiệu quả ứng phó và không bỏ ai lại phía sau.
Vào vai đại diện Lào, Nguyễn Hoàng Phương Linh (Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM) đề xuất thành lập quỹ thích ứng khí hậu địa phương để hỗ trợ thông qua việc tài trợ nhà ở chống lũ và hệ thống bể chứa nước mưa.
Đồng thời số hóa công tác ứng phó thiên tai bằng hệ thống cảnh báo sớm qua điện thoại di động, kết nối dữ liệu vệ tinh giúp người dân phản ứng nhanh hơn.
Ở cấp khu vực, Linh đề xuất tăng cường hợp tác trong lưu vực sông Mekong thông qua chia sẻ dữ liệu minh bạch trong khuôn khổ Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC) nhằm quản lý hiệu quả rủi ro nguồn nước xuyên biên giới.
Đồng thời cũng đề xuất sáng kiến “Green Visa” trong Liên minh Du lịch sinh thái ASEAN, tận dụng lợi thế rừng chiếm gần 70% diện tích và hệ sinh thái Mekong để phát triển du lịch bền vững, giảm áp lực môi trường và tăng nguồn thu xanh.
Trước khi mùa hè đến, Amelie Kenney nghĩ rằng mình đã tìm được nơi ở lý tưởng. Cô thuê căn hộ áp mái, giá phải chăng trên tầng cao nhất một tòa nhà ở Paris, có ban công nhìn ra những mái nhà kẽm đặc trưng của thủ đô nước Pháp. Nếu nghiêng người đủ xa, cô còn thấy nhà thờ Sacré-Cœur trên đồi Montmartre.
Nhưng căn hộ ấy đang trở thành "lò nung" trong đợt sóng nhiệt. "Đây là tuần tồi tệ nhất kể từ khi chúng tôi chuyển đến", Kenney, 23 tuổi, vừa tốt nghiệp đại học, nói. "Căn hộ nóng hầm hập suốt cả buổi chiều".
Những tòa nhà cổ kính của Paris vốn nổi tiếng bởi vẻ đẹp kiến trúc nay lại bộc lộ điểm yếu. Đặc biệt, những người sống ngay dưới mái nhà, phần lớn là sinh viên hoặc người có thu nhập thấp, phải hứng chịu nhiệt độ cao nhất.
Tuần qua, báo động đỏ vì thời tiết cực đoan bao trùm hơn 44 triệu người trong tổng số 67 triệu dân Pháp. Nhiệt độ ban ngày ở một số nơi vượt ngưỡng 40 độ C và duy trì mức cao suốt đêm. 31 tỉnh có cảnh báo cam, hơn 90% dân số Pháp đối mặt với mức nhiệt 39-41 độ C kéo dài từ Brittany đến vùng tây nam.
Chuyên gia khí tượng cho biết chỉ số nhiệt độ quốc gia đo tại 30 trạm chạm mức 29,8 độ C vào ngày 23/6, mức cao nhất kể từ năm 1947. Cơ sở hạ tầng thiếu thiết kế chống nóng kết hợp mật độ dân cư dày đặc khiến Paris trở thành khu vực có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe do nắng nóng cao tại châu Âu.
Nghiên cứu về đợt nắng nóng năm 2003, khiến khoảng 15.000 người ở Pháp thiệt mạng, cho thấy người sống trong các căn hộ áp mái tại Paris có nguy cơ tử vong do nắng nóng cao gấp hơn 4 lần so với cư dân ở tầng thấp.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa The Lancet Planetary Health năm 2023 xác định Paris là thành phố có nguy cơ tử vong do nắng nóng cao nhất trong số 30 thủ đô châu Âu được khảo sát.
Khoảng 75% mái nhà ở Paris được lợp bằng tôn kẽm, vật liệu tạo nên khung cảnh mái nhà màu xám mang tính biểu tượng của thành phố. Tuy bền, dễ tạo hình và có thể tái chế, kẽm cũng hấp thụ và dẫn nhiệt mạnh, khiến các căn hộ ngay bên dưới nóng lên nhanh chóng.
"Mọi người thường nghĩ căn hộ áp mái ở Paris rất lãng mạn, nhưng thực tế phần lớn người sống ở đó là sinh viên phải trả nhiều tiền cho những căn phòng rất nhỏ", Maider Olivier, đại diện Quỹ nhà ở cho người yếu thế Foundation for Housing for the Disadvantaged, nói.
Những căn hộ này thường chỉ có một mặt thoáng nên không thể tạo luồng gió đối lưu để làm mát vào ban đêm.
Kenney và bạn gái Francesca Pilia, đều 23 tuổi, sống trong căn hộ tầng sáu không có thang máy. Không gian chỉ đủ kê một chiếc giường đôi, bàn làm việc và cây đàn piano điện nhỏ. Cửa sổ duy nhất hướng về phía tây, hứng nắng trực tiếp từ giữa trưa đến khi mặt trời lặn. Hai người chia nhau khoản tiền thuê 735 euro (860 USD) mỗi tháng.
"Đây là căn hộ rẻ nhất chúng tôi tìm được", Kenney nói. "Tôi rất thích khung cảnh nhìn xuống quảng trường. Hầu như sáng thứ Bảy nào tôi cũng có thể ngắm các đám cưới diễn ra phía dưới".
Nhưng sau mùa hè này, cô thay đổi suy nghĩ. "Nếu có đủ tiền để chuyển sang nơi khác, tôi sẽ làm ngay".
Khác với các tòa nhà văn phòng hay trung tâm thương mại được lắp điều hòa, phần lớn căn hộ trong khu trung tâm Paris, đặc biệt là các tòa nhà Haussmann cổ, đều không có hệ thống làm mát.
Theo Olivier, các quy định nghiêm ngặt nhằm bảo tồn kiến trúc lịch sử đang cản trở việc cải tạo nhà ở để thích ứng với khí hậu nóng lên.
"Nhiều chủ nhà không được phép cách nhiệt mái hoặc lắp cửa chớp chắn nắng vì phải giữ nguyên kiến trúc. Các quy định ấy bảo vệ mái nhà, nhưng lại chưa bảo vệ những người sống bên dưới", bà nói.
Kenney lớn lên ở Australia, còn Pilia đến từ Italy, cả hai đều quen với thời tiết nắng nóng. Tuy nhiên, mức nhiệt trên 40 độ C vào ban ngày và khoảng 25 độ C vào ban đêm tại Paris vẫn khiến họ kiệt sức.
Hai cô gái mua một chiếc quạt nhỏ, liên tục tắm nước lạnh, lau người bằng khăn ướt và uống nhiều nước. Điều khó chịu nhất là phải liên tục mở rồi đóng cửa sổ.
"Tôi thức dậy và nghĩ: 'Nóng quá, phải mở cửa sổ'. Một lúc sau lại tỉnh giấc vì tiếng ồn và tự nhủ: 'Phải đóng cửa lại thôi'", Kenney kể.
"Cứ lặp đi lặp lại như vậy, một vòng luẩn quẩn không có hồi kết".
Có nhiều cơ duyên đưa các bạn đến với trường nghề mà mỗi lựa chọn lại là câu chuyện riêng hợp tình, đúng hoàn cảnh, cũng là định hướng phân luồng học sinh hiện nay.
Vừa thao tác thực hành nghề lắp cáp mạng thông tin, Dương Văn Huy (Trường trung cấp Bách Nghệ TP.HCM) vừa kể đã nghỉ học sau khi xong lớp 9 đi làm công nhân vì muốn sớm tự kiếm tiền trang trải. Dù mẹ khuyên con trai ráng học tiếp song Huy vẫn quyết định nghỉ. Thế nhưng đi làm công nhân chừng tròn năm, Huy thấy tiếc mỗi khi vô tình gặp những người bạn đồng trang lứa đi học.
"Mình muốn đi học tiếp lên THPT nhưng không còn kịp để quay lại thi, kiến thức cũng dần mai một. Lúc đó mình thấy hối hận, nghĩ là chắc không còn cơ hội nào nữa dù thâm tâm luôn muốn được đi học lại", Huy kể.
Nhắn tin cho cô chủ nhiệm năm lớp 9, cô khuyên học trò nên theo hướng học nghề nếu vẫn còn muốn đi học. Thế rồi tình cờ đi ngoài đường, Huy thấy mấy người thợ làm cáp mạng. Anh bạn tò mò đến gần quan sát, hỏi thăm họ cách tuốt sợi cáp, đi dây… Chưa hiểu hết những gì mấy anh thợ nói, Huy về nhà tìm hiểu thêm rồi quyết định nộp hồ sơ đăng ký theo nghề này.
Theo học, bạn nhận ra công việc đòi hỏi sự nhanh nhẹn nhưng phải rất tỉ mỉ, cẩn thận và tư duy sâu để thao tác kỹ thuật chính xác. Năm nay là lần thứ ba dự thi tay nghề, Huy cho biết qua mỗi năm đều tích lũy cho mình kinh nghiệm thực tế, cộng với ôn luyện tại trường trước đó để chuẩn bị tốt hơn cho công việc tương lai.
"Mình sẽ tiếp tục nỗ lực thực hành nhiều hơn, cố gắng để có thể trở thành một người thợ lành nghề, có ích cho doanh nghiệp. Nếu có cơ hội chắc chắn mình sẽ sắp xếp để học lên cao hơn, trở thành kỹ sư hoặc học cao lên nữa", Huy cười.
Còn với Lâm Thị Yến Nhi (Trường trung cấp Bách Nghệ TP.HCM) vừa hoàn tất THCS đã quyết định chọn học nghề dù đủ điểm trúng tuyển vào trường THPT tại Hóc Môn. Nhi cho biết sau khi cha mất, gánh nặng kinh tế dồn lên vai mẹ, sau mình còn em nhỏ. Mẹ Nhi làm công nhân sẽ khó kham nổi nỗi lo học phí cùng chi tiêu cho cuộc sống gia đình hằng ngày.
Cô bạn không do dự mà quyết định theo học nghề vì "vừa bớt chi phí vừa sớm có tay nghề đi làm phụ mẹ". Ban đầu Nhi theo học ngành công nghệ thông tin. Tuy nhiên sau khi nhận thấy nghề mình học có nhiều điểm liên quan với mạng viễn thông nên quyết định học thêm ngành công nghệ kỹ thuật điện tử - truyền thông vì hai ngành bổ trợ cho nhau.
Dù học cùng lúc cả hai ngành nhưng Nhi nói không gặp khó khăn gì nhiều. Bạn sắp xếp thời gian hợp lý, chú ý tìm mối liên hệ giữa hai ngành, kiến thức bổ trợ nhau nên nắm chắc và hiểu sâu hơn. Cái khó là cả lớp chỉ duy nhất Yến Nhi là nữ nên ban đầu hơi do dự chút. Chưa kể công việc này nhiều lúc phải làm ngoài trời, nắng mưa rồi lại cần sức kéo cáp.
Nhưng cô bạn tự trấn an mình rằng những khó khăn này có thể khắc phục nhờ trang bị đồ bảo hộ. Điều quan trọng nhất là bạn thật sự đam mê với ngành đã chọn nên không quá khó khi đối diện với thử thách. Chỉ là khó nhằn nhất khi phải ghi nhớ kỹ thuật, đặc biệt các vị trí đi cáp quang, cáp đồng và kỹ thuật sao cho đúng, cả đòi hỏi sự khéo léo và có lực tay.
Nhưng Nhi nói nhờ làm riết nên mọi việc trở nên dễ dàng và ngày càng hứng thú với nghề. "Là con gái học mấy ngành này cũng có chút khó khăn do lực tay không mạnh bằng nam nhưng mình đã quyết tâm, ráng thực hành nhiều nên sau một thời gian đã quen tay và thành thạo hơn", Nhi chia sẻ.
